Πολυδωρου Δανιηλιδη: Η οργανωση των διαγραφεντων απο το χρουσωφικο πραξικοπημα στο ΚΚΕ το 1956

από το βιβλίο του:  Ο Πολύδωρος Θυμάται (Ιστορικές Εκδόσεις. 1990). Το κείμενο, παρά τις προσωπικές επιθέσεις του Δανιηλίδη προς το Ζαχαριάδη (αρνητικό στοιχείο των ανθρώπων εκείνης της περιόδου), και παρά την λανθασμένη αποδοχή από το Δανιηλίδη της γνησιότητας  του «γράμματος Ζαχαριάδη για το Μάο», το οποίο διακινούσαν, όπως αναφέρει και αυτό το κείμενο, οι σοβιετικοί που κρατούσαν δέσμιο το Ζαχαριάδη και είχαν κάθε συμφέρον να προκληθεί διάσπαση στους αντιρεβιζιονιστές κομμουνιστές, διατηρεί την αξία του γιατί περιγράφει τις διαδικασίες οργανωτικής ενοποίησης των τελευταίων και γιατί αναφέρει ονόματα αγωνιστών που πρωτοστάτησαν σε αυτή, καθώς και τη στάση της ΛΔ Αλβανίας για το Ζαχαριάδη.

δανιηλίδης πολύδωρος

Η οργάνωση των διαγραφέντων

Από τότε ακόμα που διαγραφηκανε οι «Ζαχαριαδικοι», σ’ όλες τις Λ. Δ. και τη Σ.Ε. είχαν μια συνοχή μεταξύ τους. Μπορεί η συνοχή αυτή να μην είχε το χαρακτήρα οργάνωσης στην αρχή· σαν ομοϊδεάτες όμως βλεπό-ντουσαν, συζητούσαν, κάναν τα σχέδια τους κ.λπ. Μετά το 1963, όταν πή­ρε πια ανοιχτή θέση το Κ.Κ. Κίνας, άρχισαν με περισσότερη ζωηρότητα και με περισσότερο ζήλο να ενεργοποιούνται. Αρχισαν λοιπόν να σκέφτονται να σχηματίσουν μια οργάνωση. Αυτή η ιδέα για οργάνωση, όπως πληροφο­ρήθηκα αργότερα, ρίχτηκε σε μια συνάντηση του Γούσια με το Φωκά και τον Παπαδόπουλο στη Ρουμανία. Αυτές οι διαπραγματεύσεις άρχισαν τότε «εξώδικα», χωρίς πρόγραμμα. Μια μέρα λοιπόν συναντήθηκα με το Γαβρή-λο και μου είπε πως γινόταν μια τέτοια κίνηση. Του είπα πως έκαναν πολύ άσχημα που άρχισαν αυτή την κίνηση μ’ αυτούς τους ανθρώπους σαν το Γούσια. . Αυτός ήταν ο πιο χρεωκοπημένος άνθρωπος και ο πιο μισητός μέσα στο κόμμα. Δεν θα ‘πρεπε ούτε καν να συναντηθούν για τέτοιο σκο­πό. Δεν θάπρεπε νάχουν καμμιά επαφή μαζί του. Γιατί αυτός ήταν διαλυτι­κό στοιχείο· όχι μόνο πόλος έλξης δεν ήταν, αλλά αντίθετα απωθούσε ό­λον τον κόσμο.

Βρέθηκε σε δύσκολη θέση ο Γαβρήλος και μου είπε πως τώρα πια εί­χαν ξεκινήσει κάτι. Προσπάθησα να του δώσω να καταλάβει ότι αν ήθελαν να κάνουμε οργάνωση, θα έπρεπε να πιάσουμε άλλους ανθρώηους, με πραγματική ποιότητα, που θα απέδιδαν και θάταν εγγύηση πως η δουλειά θα πήγαινε μπροστά Ο Γαβρήλος επέμενε πως μια και άρχισαν μ’ αυτούς έπρεπε να δουν τι θα γινόταν.

Το κακό ήταν πως προχώρησε και πιο πολύ κι έκλεισε συνάντηση με το Γούσια στο σπίτι μου, στη Μαγγάλια. Του παρατήρησα αγαναχτισμένος πως έκανε πολύ άσχημα, αφού του είχα και προηγούμενα εξηγήσει τι εκπρο­σωπούσε ο Γούσιας. Ούτε να τον αντικρύσω δεν ήθελα. Όμως έκανα την ανάγκη φιλοτιμία και τον δέχτηκα με τη γυναίκα του και του έκανα και το τραπέζι στο σπίτι μαυ.

Όταν τελειώσαμε, καθήσαμε οι τρεις μας να συζητήσουμε. Είπαμε τις απόψεις μας σχετικά με τον τρόπο που σκεφτόμασταν να γίνει αυτή η ορ­γάνωση. Του βάλαμε όμως έναν όρο: να μη παρουσιαστεί πουθενά, να μην αναμειχθεί πουθενά αν είχε κάτι να μας πει ή να μας προτείνει θα φρο­ντίζαμε ναρχόταν στο σπίτι να συναντηθούμε. Συμφώνησε να μην πει που­θενά πως είναι μέσα στην οργάνωση. » Οταν σηκώθηκε να φύγει τον συνό­δεψα μέχρι το λεωφορείο. Κι εκεί του τα είπα ξεκάθαρα «Άκουσε δω Γι­ώργη, θα σου πω την αλήθεια παλληκαρίσια, για να μη λες ότι σε σχολιάζω πίσω από την πλάτη σου· είσαι ο χειρότερος άνθρωπος, ο πιο μισητός μέ- σα στο κόμμα. Ξέρεις ότι δεν σου έχω καμμιά εκτίμηση. Ξέρεις ότι η πα­ρουσία σου οπουδήποτε είναι τόσο αποκρουστική, που μόνο ζημιές μπο­ρείς να κάνεις και τίποτ’ άλλο. Αν τώρα φτάσαμε στο σημείο να κάνουμε μια συνεργασία, αυτό δεν σημαίνει πως σβήνω τα παλιά. Να μην έχεις καμμιά αμφιβολία για όλ» αυτά που σου λέω». Μου απάντησε πως τον χα­ρακτήριζα πολύ άσχημα και δεν ήταν όπως μου τα έλεγαν τα πράγματα. Με κάλεσε να πάω μια μέρα σπίτι του και να κουβεντιάσουμε. Του επανέ­λαβα πως κανενός τα λόγια δεν άκουσα πως μόνος μου είχα μορφώσει γνώμη· πως ήξερε καλά πόσες φορές είχαμε έρθει σε σύγκρουση και ή­ξερε και την αντιπάθεια, που είχε εμπνεύσει στον κόσμο. Συνεπώς ας φρό­ντιζε να τηρηθούν αυτά που είχαμε πει. Να μην ξανάρχιζαν τα παλιά κι εμφανίζονταν σαν αρχηγός και πρωτοπόρος στη δουλειά που πηγαίναμε να στήσουμε.

‘ Ομως παρά τη συμφωνία ο Γούσιας έκανε το αντίθετο. Την επόμενη φορά που πήγα στο Βουκουρέστι έμαθα πως ο Γούσιας είχε διαδώσει τα σχετικά με την οργάνωση και παρίστανε τον αρχηγό. Όταν είδα το Γαβρή-λο, του το είπα και στενοχωρήθηκε. Πιο πολύ ακόμα στενοχωρήθηκε, όταν πηγαίνοντας σε μερικά γνωστά του σπίτια ο κόσμος του εξέφρασε την α­γανάκτηση και την περιφρόνηση του: πώς μπορούσαμε να συνεργαζόμα­στε μ’ αυτούς τους χρεοκοπημένους ανθρώπους.

Πήραμε την απόφαση να τον διαγράψουμε. Ο Γαβρήλος όμως αρνιόταν να πάει να του το πει και πήγα εγώ. ‘ Οταν τον συνάντησα του τόνισα πως είχε παραβιάσει τη συμφωνία μας και μας είχε εκθέσει, γι» αυτό ειμασταν υποχρεωμένοι να τον απομονώσουμε. Εκείνος βέβαια αντέδρασε έντοναεγώ όμως του επανέλαβα πως δεν μπορούσαμε να τον έχουμε στην οργά­νωση. Μετά από δυό ώρες συζήτηση σηκώθηκα κι έφυγα.

Εξακολουθήσαμε λοιπόν να εργαζόμαστε για τη συγκρότηση της οργά­νωσης κάνοντας προτάσεις σε διάφορους συντρόφους. Σκοντάψαμε πάνω στο Βλαντά. Ο Βλαντάς ήταν συνδεδεμένος κι είχε ένα κύκλο ανθρώπων γύρω του. Δεν μας μίλησε όμως ξεκάθαρα. Εμείς δεν θα είχαμε αντίρρηση να βάζουμε αυτούς τους ανθρώπους στην οργάνωση μας. Ανάμεσα τους ήταν κι ο Μάστακας, με τον οποίο είχε στενές σχέσεις και τον θεωρούσε άνθρωπο εξαιρετικό και έμπιστο. Εμείς όμως είχαμε άλλες πληροφορίες γι’ αυτόν τον άνθρωπο κι ειμασταν πολύ επιφυλακτικοί. Αποφεύγαμε να τον ανακατέψουμε σ’ οργανωτικά ζητήματα Είχαμε σχέσεις βέβαια, όπως με πολλούς συντρόφους, αλλά δεν είχαμε καμμιά οργανωτική επαφή μαζί του.

Στην επέτειο της κινέζικης επανάστασης ειδοποιήσαμε το Βλαντά να έρθει να φτιάξουμε ένα συγχαρητήριο τηλεγράφημα. ‘ Ηταν η πρώτη μας φιλική ενέργεια προς την Κίνα. Κι έπρεπε να κουβεντιάσουμε το περιεχό- μενο του τηλεγραφήματος. Ο Βλαντάς όμως, έφτιαξε μόνος του ένα τη­λεγράφημα και το έδωσε στο Μάστακα για μετάφραση. Εμείς βέβαια κά­ναμε αυστηρή παρατήρηση στο Βλαντά, που έδωσε ένα τόσο σοβαρό τη­λεγράφημα για μετάφραση προτού ελέγξουμε εμείς το περιεχόμενο του, πολύ περισσότερο που ο μεταφραστής δεν ανήκε στην οργάνωση μας κι είχαμε τις επιφυλάξεις μας γι’ αυτόν. Του επιστήσαμε την προσοχή να μην ξαναρχίσει τις παλιές αυθαιρεσίες.

Ελέγξαμε, τέλος πάντων, το τηλεγράφημα και, παρά τις αντιρρήσεις μας ανέλαβε ο ίδιος να το επιδώσει, αφού συμπληρωθεί η μετάφραση του. Την επόμενη, επειδή φοβήθηκα μήπως οι σύντροφοι κινέζοι ανακοινώ­σουν τα ονόματα μας κι εκτεθεί όλη η οργάνωση, χωρίς να πω σε κανέναν τίποτε, πήγα στην κινέζικη πρεσβεία. Αφού τους συστήθηκα, (πρώτη φορά πήγαινα), τους ανέφερα το τηλεγράφημα και τους παρακάλεσα να μη δη­μοσιεύσουν τα ονόματα μας· βρισκόμασταν σε μια ξένη χώρα και δεν ξέ­ραμε τι αντίκτυπο θα είχε. Απλώς να δημοσιεύσουν τον τίτλο της οργάνω­σης. Οι σύντροφοι κινέζοι έδειξαν απόλυτη κατανόηση αλλά το τηλεγρά­φημα δεν είχε φθάσει σ’ αυτούς. Πέρασε πολλή ώρα κάποια στιγμή μου ανακοίνωσαν ότι έφθασε το τηλεγράφημα και με διαβεβαίωσαν πως θα σέ­βονταν την επιθυμία μας.

Μετά από κει πήγα στου Πασχάλη το σπίτι, όπου μέναμε, και τ’ ανέφε­ρα όλ’ αυτά. Ο Βλαντάς δικαιολόγησε το γεγονός με την καθυστέρηση της μετάφρασης. Δεν μας έπεισε εντελώς, γι’ αυτό του επαναλάβαμε τη σύσταση να μην εμπιστεύεται άσχετους ανθρώπους· εμείς είχαμε τη δυ­νατότητα να βρούμε δικό μας μεταφραστή. Και κυρίως έπρεπε πια ν» αφή­σει την παλιά νοοτροπία και ν’ αρχίσει να δουλεύει κολλεχτιβίστικα.

Κάποια μέρα, λίγο αργότερα, κάναμε μια σύσκεψη στου Κώστα του Σι-δηρόπουλου το σπίτι. Ο Βλαντάς έδειξε ενδιαφέρον να μάθει σε ποιες πό­λεις είχαμε βάσεις και ποιοι ήταν οι υπεύθυνοι. Εμείς δεν υποψιαστήκαμε κι αποδώσαμε το ενδιαφέρον του στην καλή του θέληση να δει τι δυνά­μεις είχαμε. ‘ Ετσι του δώσαμε τα στοιχεία που ζητούσε, σημειώνοντας και όλους τους υπεύθυνους των διαφόρων οργανώσεων. Ύστερα από μερι­κές μέρες ο Σοφιανός, που είχε λάβει μέρος στη σύσκεψη, μας ειδοποίη­σε πως στη Βράϊλα, άνθρωποι που δεν έπρεπε, είχαν πληροφορηθεί για τη σύσκεψη, τις αποφάσεις μας, τις ενέργειες μας. Οι υποψίες μας έπεσαν στο Βλαντά, κι αυτός σχετίζονταν μ’ αυτούς τους ανθρώπους. Τον καλέ­σαμε αλλά αρνήθηκε ότι ανακοίνωσε τις αποφάσεις. Του προτείναμε, αν είχε εμπιστοσύνη σ’ αυτούς τους ανθρώπους, να τους βάλουμε στην ορ­γάνωση. Δεν έλεγε ούτε ναι ούτε όχι. Πήγαμε και βρήκαμε έναν απ’ αυ­τούς, τον Γκέρτσο, που είχε αρκετό κύρος. Του είπαμε πως ξέραμε ότι σχετίζονταν με το Βλαντά και το Σοφιανό αν είχε ειλικρινείς σκοπούς του προτείναμε νάρθει να δουλέψει στην οργάνωση μας. Εμείς ειμασταν α­ποφασισμένοι να τον βάλουμε Γραμματέα στην οργάνωση του Βουκουρε­στίου. Όμως απαιτούσαμε να μας μιλήσει καθαρά και τίμια, αν σκέφτο­νταν πονηρά κι είχε σκοπό να υπονομεύσει την οργάνωση μας με καμμιά φράξια, ή να δουλέψει για λογαριασμό άλλου, να παίρναμε τα μέτρα μας. Ανέβαλε την απάντηση του για μια άλλη μέρα. Αυτό το «κούμπωμα του» έδειξε ότι συνδέονταν με κάποιους. Μετά από καναδυό μέρες μας απά­ντησε, πως δεν μπορούσε να δουλέψει, πως είχε επιφυλάξεις. Την ίδια α­πάντηση μας έδωσε κι ο Σιδηρόπουλος. Έτσι βάλαμε άλλον υπεύθυνο στην οργάνωση.

Επειδή ο Βλαντάς μας έκανε και κάτι άλλες ραδιουργίες, μ’ επιφόρτι­σαν πάλι να τον βρω και να του τα ψάλω λίγο. Πήγα .στο σπίτι του, σ’ ένα χωριό. Με υποδέχτηκαν με τη γυναίκα του Ελένη εγκάρδια. Του είπα πως ήθελα να συζητήσουμε, αλλά δεν θα έπρεπε να είναι παρούσα η Ελένη, μια και δεν είχε καμμιά κομματική θέση στην οργάνωση. Δεν ήταν στέλε­χος. Μετά από αντιρρήσεις δέχτηκε. Συζητήσαμε αρκετή ώρα· του είπα πως με τη φεουδαρχική νοοτροπία του δεν μπορούσε να γίνει κάτι και­νούργιο. Δεν μπορούσαμε να προχωρήσουμε. Αν δεν το ‘παίρνε απόφαση ν’ αλλάξει δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε. Αυτά του είπα κι έφυγα. Και έτσι κόψαμε και μ’ αυτόν.

Παράλληλα με τις ενέργειες για την δική μας οργάνωση κάναμε και προσπάθειες να συνδεθούμε με τις άλλες οργανώσεις, που είχαν δη­μιουργηθεί και που δημιουργούνταν στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες. Πιά­σαμε επαφή και συνδεθήκαμε. Όπου μπορούσαμε κάναμε και ταξίδια γι» αυτό το σκοπό.

Εκεί όμως στη Ρουμανία, αφού δέσαμε την οργάνωση οργανωτικά σχε­δόν σ»όλες τις μεγαλύτερες πόλεις, αποφασίσαμε να κάνουμε μια συγκέ­ντρωση, να βγάλουμε ένα τοπικό όργανο. Στη συνδιάσκεψη αυτή παραβρέ­θηκαν 32 ως 35 άνθρωποι. Επειδή ο Σοφιανός δεν είχε έρθει ακόμα, σκε­φτήκαμε με το Γαβρήλο να πεταχτεί ένας από μας να προτείνει στο Σπάρ­τακο και τον αδερφό του να έλθουν να πάρουν μέρος στη συζήτηση. Βέ­βαια υπήρχαν υποψίες για το πρόσωπο αυτό. Όμως εμείς σκεφτήκαμε πως κι αν ακόμα ήταν χαφιές, κακό δεν θα μπορούσε να μας κάνει, γιατί ειμασταν σε ξένη χώρα Από την άλλη μεριά μας συνέφερε να διαδοσει στην Αθήνα, μέσα στην ΕΔΑ που δούλευε, πως κάναμε μια καινούργια ορ­γάνωση, ενάντια στο κόμμα του Κολιγιάννη. Στο μεταξύ όμως ήρθε ο Σο­φιανός που όταν πληροφορήθηκε τι σκοπεύαμε να κάνουμε έγινε έξαλ­λος. Πώς θα τολμούσαμε να φέρουμε μέσα στη συνδιάσκεψη μας ένα χα­φιέ. Τα επιχειρήματα μας δεν στάθηκαν ικανά να τον μεταπείσουν, είχε α­γύριστο κεφάλι ο Σοφιανός. ‘ Ετσι ματαιώσαμε το σχέδιο μας και χάσαμε την ευκαιρία να μεταδόσουμε στην Ελλάδα την κίνηση μας με τον καλύ­τερο τρόπο, από μια στενοκεφαλιά.

Κάναμε λοιπόν τη συνδιάσκεψη, βγάλαμε τοπικό όργανο, βγάλαμε τους αντιπροσώπους για τη γενική συνδιάσκεψη που ετοιμάζαμε με συμμετο­χή και των άλλων χωρών και συνεχίσαμε τη δουλειά μας.

Όμως ο Σοφιανός κι η γυναίκα του, που ήτανε κόρη του Λαζαρίδη, και που κι εκείνη παρουσιάζονταν για μεγάλη κομμουνίοτρια και παντογνώ-στρια, μας έφερναν χίλια εμπόδια. Δεν μας άφηναν να επεκτείνουμε την οργάνωση, να κάνουμε μεγάλη στρατολογία· ο ένας τους μύριζε, ο άλλος τους ξύνιζε. Αυτές τις επιφυλάξεις τις είχαμε κι εμείς για ορισμένους ανθρώπους· υποψιαζόμασταν πως ήθελαν να μπουν στη δική μας οργάνω­ση για να δουλέψουν για την άλλη, την παλιά. ‘ Ομως αυτό δεν μας εμπό­διζε να επαγρυπνούμε και να κάνουμε τη στρατολόγηση. Υπήρχε πολύς κόσμος που διώχτηκε, που καταδιώχτηκε κι ήταν διατεθειμένος κάπου αλ­λού να ξεσπάσει και να οργανωθεί. Σε μια δεύτερη ολομέλεια που είχαμε, πήραμε τέτοιους ανθρώπους, που έδειξαν προθυμία νάρθουν στην οργά­νωση μας.’ Ενας απ’ αυτούς ήταν κι ο ειρηνοδίκης ο Μαλεζάς, που έμενε στο Πλοέστι. Μετά προθυμοποιήθηκε και ο Ζώτος.

Στο τέλος του Δεκέμβρη κάναμε μια συνδιάσκεψη στο σπίτι του Μα-λεζά. Ο Σοφιανός δεν ήρθε γιατί ήταν δεσμευμένος από το εργοστάσιο που δούλευε, μολονότι η ημερομηνία ήταν δική του επιλογή.’ Ηρθε η γυ­ναίκα του. ‘ Οταν ήρθε η σειρά της να μιλήσει, ανέπτυξε απόψεις αντίθε­τες προς τους άλλους και τελείως ανεδαφικές. Αυτές τις θέσεις τις κα­ταπολέμησαν ο Μαλεζάς και οι άλλοι. Το ζεύγος Σοφιανού χολωθηκε. Και ούτε λίγο ούτε πολύ έβγαινε το συμπέρασμα πως κάναμε τη συνδιάσκεψη μόνον και μόνο για ν’ αντικρούσουμε το Σοφιανό και τη γυναίκα του. Έ­τσι βρεθήκαμε σε πολύ δύσκολη θέση από τα πρώτα μας βήματα. Οι σχέ­σεις μας με το Σοφιανό εντάθηκαν πολύ. Κι επειδή είχε στη Βράϊλα έναν κύκλο ανθρώπων που επηρέαζε, αυτοί υποστήριζαν τις δικές του απόψεις.

‘ Ετσι και πάλι εγώ υποχρεώθηκα από την οργάνωση να πάω στο Σοφια­νό, γιατί άλλοι δεν είχαν ούτε το κύρος ούτε το σθένος να συγκρουσθούν ενδεχόμενα μαζί του. Ευτυχώς κατάφερα και καλμάρισα το Σοφιανό, σε μια συνάντηση που είχα μ’ αυτόν και με τους φίλους του. Όμως ήταν α­νένδοτος για ορισμένες απόψεις, ιδιαίτερα για την εμφάνιση μας υπέρ του Ζαχαριάδη. Η δική μας αντίληψη ήταν πως το βασικό δεν ήταν η υπε­ράσπιση του Ζαχαριάδη. Γιατί σκοντάφταμε και σε πολλούς ανθρώπους, που δεν τον ήθελαν. Κι ακόμα, οι σύντροφοι αλβανοί μας υπόδειχναν έμ­μεσα, πως ο Ζαχαριάδης δεν ήταν εντάξει, πως έκανε νερά.

Εκείνες τις μέρες, οι κινέζοι κι οι αλβανοί σύντροφοι, σε αντιπαράθεση προς τον Χρουστσώφ που ετοίμαζε παγκόσμια συνδιάσκεψη, θέλαν να κά- νουν κι αυτοί μια κίνηση γενικότερη. Μας υπέδειξαν πως καλό θα ήταν να μπορούσαμε να συγκεντρώσουμε όλα τα στοιχεία πόσοι δηλ. διαγράφηκαν από τον Χρουτσώφ και τι μέτρα πάρθηκαν εναντίον τους. Έπρεπε να συ­σπειρώναμε όλους αυτούς τους ανθρώπους και να κάναμε μια γενικότερη ένωση. Είχαν τη γνώμη πως κακώς αποβάλαμε από την Οργάνωση το Γού-σια και το Βλαντά και πως καλό θα ήταν να επιχειρούσαμε να ξανακάνουμε συζήτηση μ’ αυτούς. ‘ Ισως αυτοί να είχαν κάνει τίποτε εκθέσεις προς τις πρεσβείες και να παρουσίαζαν τα πράγματα από τη δική τους άποψη. Ί­σως πάλι νάταν γενικότερο σχέδιο συνένωσης των αντιχρουστσωφικών στοιχείων.

Εκτιμώντας αυτές τις γνώμες καλέσαμε το Γούσια και το Βλαντά και κά­ναμε ξεχωριστές συνεδριάσεις, από τις οποίες κρατήσαμε λεπτομερή πρακτικά. Ανέπτυξαν εκείνοι τις απόψεις και τις θέσεις τους, που δεν εί­χαν καμμιά σχέση με το κίνημα και τους στόχους που είχαμε βάλει. Τις α­πόψεις τους αυτές τις δώσαμε και στους συντρόφους κινέζους και στους αλβανούς· είδαν κι αυτοί πώς, όπως τους είχαμε εξηγήσει, μ» αυτούς τους ανθρώπους δεν υπήρχε έδαφος για συνεννόηση.

Το χάσμα μεγάλωσε. Μεσολάβησε και η αποστασία του Ζαχαριάδη, που τη χτυπήσαμε. Ο Σοφιανός σήκωσε παντιέρα με τη γυναίκα του, σαν φανα­τικοί ζαχαριαδικοί που ήταν και οι δύο. Νόμιζαν πως το α και το ω ήταν ο Ζαχαριάδης.’ Ετσι συγκρουσθήκαμε με το Σοφιανό. Οι αλβανοί και οι κινέ­ζοι βέβαια, με τους οποίους είχαμε επαφές, πάντοτε μας υποδείκνυαν να μην απομακρύνουμε τον κόσμο. ‘ Ηταν το γενικότερο σχέδιο για συνένω­ση των αντιχρουστσωφικών στοιχείων. Όσο για το Ζαχαριάδη, εγώ πάντο­τε έλεγα πως έπρεπε να φύγει έξω από το κόμμα, άσχετο αν δεν έφυγε με σωστό τρόπο. Πάντως ο Ζαχαριάδης παρουσιάζονταν σαν αντιχρου-στσωφική δύναμη, που συσπείρωσε πολλά μέλη του κόμματος σ’ ένα αν-τιχρουοτσωφικό κίνημα. Η στάση του απέναντι στη χρουστσωφική καθοδή­γηση ενέπνεε τους άλλους οπαδούς του τότε κι έτσι αποσπάστηκε, τουλά­χιστον, η Τασκένδη. Συνεπώς εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσε να εννοηθεί κίνημα αντιχρουοτσωφικό χωρίς τους ζαχαριαδικούς. Το ότι έπρεπε πάνω σε σωστές αρχές να στήσουμε κάτι καινούργιο, ο κόσμος δεν μπορούσε να το καταλάβει. Δεν μπορούσε να διακρίνει αυτά τα πράγματα. Ύστερα από τις συγκρούσεις και τα τρομερά γεγονότα ο κόσμος έβλεπε μόνο ζα-χαριαδικούς και χρουστσωφικούς. Υπήρχε κι ένα άλλο μικρό ρεύμα, καμ­μιά τετρακοσαριά άνθρωποι, αντιζαχαριαδικοί, που έρριξαν τότε τα συνθή­ματα να πάμε στο Πεκίνο κι από κει στην Αλβανία. Κωμικοτραγικά συνθή­ματα, σε μια εποχή που ήταν να κυνηγάς πεταλούδες. Κι όμως αυτοί οι άνθρωποι με φανατισμό υποστήριζαν αυτά τα πράγματα κι έκαναν φασα­ρίες εκεί, στη Σ.Ε. Κι αυτό το έλεγαν αγώνα, ενώ κατά την άποψη τους οι ζαχαριαδικοί δεν έκαναν αγώνα. Ανεφάρμοστα κι ανεδαφικά πράγματα. Μια μαζική αναχώρηση για την Κίνα, θα είχε βέβαια μεγάλον αντίχτυπο στην Ελλάδα. Αυτή τη μαζική αναχώρηση όμως έπρεπε πρώτα να την ε­γκρίνουν οι σοβιετικοί, για να σ’ αφήσουν να βγεις από τα σύνορα τους κι ακόμα έπρεπε να την εγκρίνουν και οι κινέζοι. Πώς θα μας επέτρεπε ό­μως η Κίνα να περάσουμε τα σύνορα της τη στιγμή που άρχισε έναν ιδεο­λογικό πόλεμο με τη Σ.Ε. Δεν ήταν καθόλου εύκολα πράγματα αυτά.

Το 1964 είχε δημοσιευτεί άρθρο στο «Νέο Κόσμο» για ένα γράμμα του Ζαχαριάδη ενάντια στους κινέζους και το Μάο. Δεν το πιστέψαμε τότε και ζητήσαμε πληροφορίες για την αξιοπιστία του άρθρου. Ο Ζωγράφος που είχε γράψει το άρθρο, μας δήλωσε πως είδε το γράμμα, του το είχαν δεί­ξει οι σοβιετικοί. Κι οι αλβανοί μας άφησαν να καταλάβουμε πως ήταν αλή­θεια. Μάλιστα όταν ο Εμβέρ Χότζα είχε πάει στην Τσεχοσλοβακία, τον ρώ­τησαν εκπρόσωποι της οργάνωσης μας εκεί τη γνώμη του για το Ζαχαριά­δη. Εκείνος τους απάντησε πως ήταν τροτσκιστής, αναρχικός. Ακόμα οι αλβανοί μας άφησαν να καταλάβουμε, πως απόφυγαν να δημοσιεύσουν το ανακοινωθέν που βγάλαμε σαν προσωρινή Κ.Ε. με γραμματέα το Ν. Ζαχα­ριάδη. Κι ακόμα, σε δικούς μας που πήγαιναν στις πρεσβείες τους για να προμηθευτούν εφημερίδες κι άλλα έντυπα, εκφράζονταν σε βάρος του Ζαχαριάδη. Αναγκαστήκαμε πολλές φορές να τους κάνουμε σχετικές πα­ρατηρήσεις, και να τους πούμε πως δεν μας βοηθούσανε μ’ αυτόν τον τρόπο. Εκείνοι προφασιζονταν άγνοια κι ότι δεν είχαν τέτοια γραμμή, και συνεπώς οι εντυπώσεις μας ήταν λαθεμένες.

Σε δυό-τρία χρόνια πήραμε κι εμείς αυτό το γράμμα του Ζαχαριάδη, γιατί το απηύθυνε στην οργάνωση μας στην Τασκένδη. Τότε αναγκασθή­καμε να πάρουμε θέση απέναντι στο Ζαχαριάδη. Γιατί στο μεταξύ είχαμε συνδεθεί αρκετά με τους κινέζους και με τους αλβανούς και η θέση η δι­κή μας ήταν ξεκάθαρη. Δεν μπορούσαμε λοιπόν εμείς, εφ’ όσον υπήρχαν στοιχεία, να μην πάρουμε επίσημη θέση απέναντι στο Ζαχαριάδη.

Στην Τασκένδη όμως οι γνώμες διχάστηκαν, σχετικά με το αν έπρεπε να κατεβάσουν το γράμμα κάτω στην οργάνωση. Η μερίδα που υποστήριζε πως δεν έπρεπε, φοβονταν μη γίνει διάσπαση. ‘ Εγινε λοιπόν ένα αχτίβ κι επικράτησε η άποψη ν’ αποκηρύξουμε το Ζαχαριάδη. Από τους 45 μόνον δύο ψήφισαν υπέρ του Ζαχαριάδη, ο Τουλούπης κι ένας άλλος ακόμη. ‘ Ολοι οι άλλοι τον καταψήφισαν.

‘ Ομως το γράμμα εξακολουθούσαν να μη θέλουν να το κατεβάσουν κά­τω, για να μη φέρει αναστάτωση. Εμείς τους δώσαμε την εντολή με άν­θρωπο δικό τους, τον οποίο μεταπείσαμε τελικά, να κατεβάσουν το γράμ­μα. Κι ευτυχώς οι φόβοι τους για αναστάτωση διαψεύστηκαν. Οι σύντρο­φοι το αντιμετώπισαν υγιέστατα και η πλειοψηφία, εκτός από 6 ή 7, πέρα σε με τις δικές μας απόψεις. ‘ Ετσι δημοσιεύσαμε το γράμμα του Ζαχαριά­δη μαζί με μια κριτική δική μας. Ακολούθησαν βέβαια κι άλλα γράμματα του Ζαχαριάδη, που έδειχναν τον κατήφορο που είχε πάρει. Λίγοι οπαδοί του έμειναν. Ανάμεσα τους ο Σοφιανός κι η γυναίκα του. Ορισμένες α­ντιρρήσεις είχε ο Λαμπρόπουλος, που δεν ήταν όμως καθοριστικές. Ακο­λούθησε την οργάνωση μέχρι το τέλος και αποχώρησε τελευταία, μετά το 1ο συνέδριο. Όταν αναγγέλθηκε ο θάνατος του Ζαχαριάδη, εμείς πήραμε μια θέση πολύ αντικειμενική. Κάναμε μια νεκρολογία που αντιστοιχούσε στα δεδομένα εκείνης της εποχής. Τη δημοσιεύσαμε στον «Επαναστάτη». Στο μεταξύ κυκλοφορήσαμε ένα υπόμνημα με 4-5 χιλιάδες υπογραφές, χώρια τις 150-180 από τη Βουλγαρία, που καθυστέρησαν, όπως και προη­γούμενα με την περίπτωση των εξόριστων στη Σιβηρία. Σημειώνω πως εκεί στη Βουλγαρία ήταν ο Ασπρίδης που με κάτι παιδαριώδικες ενέργειες κα­τάφερε να κάνει μαλλιά κουβάρια την οργάνωση. Εν τούτοις, οι σύντροφοι εκεί, παρά τις διώξεις, που ήταν αυστηρότερες από οποιαδήποτε άλλη χώρα, αντέξανε και περάσανε τις δυσκολίες παλληκαρίσια. Παρ’ όλ’ αυτά, ο Ασπρίδης τα κατάφερε να δημιουργήσει πολλά ζητήματα, οπότε ανα­γκαστήκαμε να πάρουμε μέτρα εναντίον του και να τον διαγράψουμε. Και το Σοφιανό βρεθήκαμε στην ανάγκη να τον διαγράψουμε, εξαιτίας του ζα-χαριαδικού φανατισμού του και εξαιτίας μερικών άλλων αναρχικών από­ψεων που παρουσίασε. Έτσι η οργάνωση απαλλάχτηκε σιγά-σιγά απ» όλα αυτά τα στοιχεία, που δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν.

Πολύ καλή οργάνωση ήταν η οργάνωση της Πολωνίας. Και τα ζητήματα τα χειρίσθηκε πολύ καλά. Η οργάνωση μας στην Ουγγαρία είχε κάνει ορι­σμένα λάθη συμπτωματικά μα ανεπανόρθωτα και πιάστηκαν ορισμένοι σύ­ντροφοι άδικα.’ Ισως να υπήρχε και προβοκάτορας. Πάντως δημιουργήθη­καν απογοητεύσεις. Ο Σάββας, ο αδελφός του Μακρίδη, αναγκάσθηκε να μου γράψει ένα γράμμα γεμάτο απογοήτευση: κατέληγε στο συμπέρασμα πως μόνο στην Ελλάδα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι. Κι αφού εδώ δεν μπορούσε τίποτε να γίνει, αποχωρούσε.

Στην Τσεχοσλοβακία ο σ. Λαμπρόπουλος από την Κοζάνη, παρά τις πα-λαβομάρες του κράτησε καλή στάση, όταν πήγαν να τον εξορίσουν οι Τσεχοσλοβάκοι. Για κάμποσες μέρες το σπίτι του έγινε προσκύνημα και ο κόσμος δεν άφηνε την τσεχοσλοβάκικη αστυνομία να τον πάρει να τον ε­ξορίσει. Κι όταν τελικά τον εξόρισαν, εκείνος κράτησε παλληκαρίσια στά­ση. Κι όταν γύρισε πίσω συνέχισε και πάλι, παρά τις ανισορροπίες του, να τονώνει την οργάνωση. Βέβαια, όλους, όσοι είχαν διαγραφεί, δεν μπορού­σε να τους πάρει η οργάνωση.’ Ηταν διαφόρων ειδών στοιχεία και βρήκαν ευκαιρία, μια που βγήκαν από την πειθαρχία την κομματική, να τραβήξουν το δικό τους δρόμο. Μια μεγάλη μερίδα όμως, ιδιαίτερα στην Πολωνία, περίπου 150-180 σύντροφοι, συνέχισαν πειθαρχημένα ν» ακολουθούν την οργάνωση.

Στην Τασκένδη κάπου 5000 άνθρωποι κινούνταν κανονικά μέσα στην οργάνωση· τον τελευταίο καιρό όμως οι σοβιετικοί πήραν αυστηρά μέτρα και δεν τους άφηναν να ξεμυτίσουν πουθενά.

Στη Ρουμανία επίσης είχαμε συνοχή καλή. Στην αρχή δούλευαν κά­μποσοι οργανωμένοι, περισσότεροι από 170, που ήταν και στο κόμμα. Απ» αυτούς όμως σιγά-σιγά είχαμε απώλειες, από διάφορες αιτίες· κυρίως για­τί ο κόσμος είχε κουραστεί απ» όλη αυτήν την υπόθεση και κοίταζε, τώρα που άρχιζε η επιστροφή στην Ελλάδα, πώς να βολευτεί.

Η δραστηριότητα μας η οργανωτική και οι επαφές μας μ’ όλο τον κό­σμο και τις άλλες οργανώσεις συνεχίζονταν. Οι αλβανοί μας υπόδειξαν πως έπρεπε να κάνουμε μια και καλή Κεντρική Επιτροπή, για να φανεί σαν ολοκληρωμένο κόμμα. Το προτείναμε στις άλλες οργανώσεις και ζητήσα­με τη συγκατάθεση τους για να μείνει η έδρα της Κ.Ε. στη Ρουμανία· όχι βέβαια γιατί εκεί υπήρχαν ανώτεροι σύντροφοι, αλλά γιατί το έδαφος ήταν πιο πρόσφορο, μετά από τις διενέξεις ρουμάνων και ρώσσων. Τα πράγματα ήταν τώρα ευνοϊκά για μας, κι οι ρουμάνοι ανεχόντουσαν αυτές μας τις εκδηλώσεις. Οι σύντροφοι των άλλων οργανώσεων δέχτηκαν και τη Ρου­μανία σαν έδρα κι εμένα σαν πρόεδρο της Κ.Ε. ‘ Ετσι η ονομασία μου σαν προέδρου της Προσωρινής Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε. (μ-λ), έγινε σχεδόν με δημοψή­φισμα. Δεν έγινε με αυθαίρετη πράξη.

Αυτό έγινε στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1964. Αλλοι σύντροφοι που ανέλαβαν στην προσωρινή Κ.Ε. ήταν ο Γαβρήλος Παπαδόπουλος σαν Γραμματέας, Γ. Γιαννόπουλος σαν ταμίας, Βάσκος Πασχάλης σαν υπεύθυ­νος του τύπου για την έκδοση του περιοδικού «Επαναστάτης» και τη διά­δοση των άλλων εντύπων που παίρναμε από τις Λ- Δημοκρατίες, όπως το «Λαϊκό Βήμα» της Λ. Δημοκρατίας Αλβανίας και ξενόγλωσσα περιοδικά του Κ.Κ. Κίνας.

Άλλα μέλη της προσωρινής Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε. (μ-λ) στη Ρουμανία ήταν ο Γιώργος Σοφιανός, η γυναίκα του Ρούλα Σοφιανού-Λαζαρίδη (αργότερα αποχώρησαν), ο Φωτιάς Παπαδόπουλος, ο Σάκης Στρατής, ο Δημήτρης Πλιατσικίδης και ο Γιώργης Καπάλας σαν αναπληρωματικό μέλος.

Από τις άλλες χώρες, μέλη της προσωρινής Κ.Ε. ήταν: από τη Βουλγα­ρία ο Αχιλλέας Απανοτσίδης και μετά ο Βασίλης Ασπρίδης (αργότερα απο­χώρησε), υπεύθυνος γραμματέας. Ο Φωκίωνας Κονταλέξης, γραμματέας της οργάνωσης στην Ουγγαρία. Ο Αλέκος Λαμπρόπουλος, γραμματέας της οργάνωσης στην Τσεχοσλοβακία. Ο Αντώνης Αρτεμης, γραμματέας της οργάνωσης στην Πολωνία. Ο ‘Αλκης Ζώτος, γραμματέας της οργάνω­σης στην Τασκένδη στην Σοβιετική ‘ Ενωση.

σημείωση: το απόσπασμα αυτό του βιβλίου του Δανιηλίδη  πάρθηκε από το Athens Indymedia όπου και δημοσιεύτηκε στις 4/4/2011.

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: