Κοινη Εξωτερικη Πολιτικη & Πολιτικη Ασφαλειας: «Πολεμωντας (για) την ειρηνη…» (περιοδικο “.com” )

To περιοδικό “.com”  κυκλοφορoύσε στο τμήμα Διεθνών και  Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε εβδομαδιαία βάση κατά τα εαρινά εξάμηνα των ακαδημαϊκών ετών 2004-05 και 2005-06. Η ηλεκτρονική του σελίδα ήταν η geocities.com/periodikocom η οποία, ωστόσο, έχει πέσει, οπότε και μεταφέρονται όλα τα κείμενα στο parapoda.wordpress.com

τεύχος 9

Κοινή Εξωτερική Πολιτική & Πολιτική Ασφάλειας

«Πολεμώντας (για) την ειρήνη…»

 

Σε προηγούμενο τεύχος αναλύθηκε η «Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας», σύμφωνα με την οποία η ΕΕ υιοθετούσε το δόγμα Μπους περί «προληπτικού χτυπήματος», τις εισβολές σε κυρίαρχα κράτη και επέβαλε ρητά στα κράτη-μέλη της την αύξηση των αμυντικών δαπανών(και στα πλαίσια του συμφώνου Σταθερότητας, την ανάλογη μείωση των δαπανών για κοινωνική πολιτική). Σε αυτό το τεύχος, μέσα από το κείμενο του Ευρω-συντάγματος, θα δούμε  πώς η ΕΕ, «Συμβάλλει στην ειρήνη, την ασφάλεια,(…)τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των λαών,(…) και στην αυστηρή τήρηση και ανάπτυξη του διεθνούς δικαίου και, ιδίως, στον σεβασμό των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.»(«Οι στόχοι της Ένωσης»άρθρο Ι-3, παρ.4), στα πλαίσια της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας(ΚΕΠΠΑ).

«Στις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο, η Ένωση προβάλλει και προωθεί τις αξίες της και τα συμφέροντά της», μας πληροφορεί το άρθρο Ι-3, παρ.4. Αφού, λοιπόν, κριτήριο δράσης της ΕΕ είναι «τα συμφέροντά της», τίποτε δεν αποκλείει την ανάμιξή της σε πολεμικές δραστηριότητες, όταν τα συμφέροντά της (π.χ. άνοιγμα νέων αγορών, βλέπε άρ. 292,3.ε: «προώθηση της ενσωμάτωσης όλων των χωρών στην παγκόσμια οικονομία, μεταξύ άλλων και μέσω της σταδιακής κατάργησης των περιορισμών του διεθνούς εμπορίου») το επιτάσσουν ή κινδυνεύουν, ειδικά σε ένα διεθνές σκηνικό κρίσης. Το άρθρο Ι-41 «λύνει τα χέρια» όσων επιθυμούν την «προώθηση των συμφερόντων» της Ένωσης αλλά θεωρούν πως «δεν γίνεται ομελέτα, χωρίς να σπάσεις αυγά». Μια (υπό εκκόλαψη) Υπερδύναμη, για την προστασία των συμφερόντων της, είναι φυσιολογικό να επιθυμεί να αποκτήσει ένοπλο σκέλος. Έτσι, η ΕΕ  αποκτά «επιχειρησιακή ικανότητα βασισμένη σε μη στρατιωτικά και στρατιωτικά μέσα

Το άρθρο συνεχίζει:Θεωρώντας πως«η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση», «Η Ένωση μπορεί να κάνει χρήση των μέσων αυτών σε αποστολές εκτός της Ένωσης(…)». Η «ομελέτα», επομένως, γίνεται, «στον κάλαθο των αχρήστων», όμως, ρίχνονται οι «σάλτσες» περί προαγωγής της ειρήνης (αρ.Ι-3)και αμοιβαίου σεβασμού των λαών.

Ας δούμε, όμως, κι άλλες προφάσεις τις οποίες επικαλείται η ΕΕ για να εισβάλλει σε περιοχές «εκτός της Ένωσης»: Στο μέρος ΙΙΙ(άρ.ΙΙΙ-292.2) διαβάζουμε:«προώθηση διεθνούς συστήματος που θεμελιώνεται στην ενισχυμένη πολυμερή συνεργασία» και «χρηστή παγκόσμια διακυβέρνηση». Το αν όμως κάποια χώρα δεν «συνεργάζεται» επαρκώς με τις άλλες (οπότε «χρίζει» εισβολής) ή δεν διακυβερνάται κατά τα «χρηστά» (της ΕΕ) «ήθη» είναι όροι υποκειμενικοί. Καθένας τους ορίζει όπως τον συμφέρει.

Στο άρθρο ΙΙ-309 περιέχονται περισσότερα για τις «(ιερ-)αποστολές»που θα πραγματοποιεί σαν «καλός Σαμαρείτης» η ΕΕ, για να «σώσει τον κόσμο» από την καταστροφή: «Οι αποστολές(…)περιλαμβάνουν τις κοινές δράσεις αφοπλισμού, (δηλ. επέμβαση λ.χ. σε εμφύλιες συρράξεις. Αυτό λέγεται επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις τρίτων χωρών) (…)τις αποστολές πρόληψης των συγκρούσεων και διατήρησης της ειρήνης (επιβολή, δηλαδή,  όποιου status quo μας αρέσει),τις αποστολές μαχίμων δυνάμεων που αναλαμβάνονται για τη διαχείριση των κρίσεων (καθένας εκτιμά αν υπάρχει ή όχι κρίση, ανάλογα με τι τον συμφέρει), στις οποίες περιλαμβάνονται οι αποστολές αποκατάστασης της ειρήνης (δηλ. ωμή παραδοχή ότι ο υπό εκκόλαψη Ευρω-στρατός θα συμμετέχει σε πολέμους, έστω και με τη δικαιολογία πως έτσι τους…σταματά) και οι επιχειρήσεις σταθεροποίησης μετά το πέρας των συγκρούσεων(ο καλύτερος ορισμός που μπορεί να δοθεί για την αποστολή  ενός κατοχικού στρατού)».

Το άρθρο συνεχίζει: «Όλες οι αποστολές αυτές μπορούν να συμβάλλουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων με τη στήριξη τρίτων χωρών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στο έδαφός τους.» Καταρχάς, η ΕΕ ως «τρομοκρατία» ορίζει ακόμα και τη δράση για οικονομικά & περιβαλλοντικά αιτήματα απεργών & περίοικων(βλ.“.com”τεύχος 2). Κατά δεύτερον, όταν στο κείμενο αναφέρεται ότι «οι αποστολές αυτές» θα διεξάγονται «μεταξύ άλλων» «με τη στήριξη τρίτων χωρών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στο έδαφός τους», τότε σαφώς υπονοείται ότι μια τέτοια αποστολή μπορεί να διεξαχθεί και χωρίς τη στήριξη-συγκατάθεση αυτών των τρίτων χωρών, στο έδαφος των οποίων,θα «καταπολεμάται» η… «τρομοκρατία».

Η «δημοκρατικότητα» στη λήψη αποφάσεων της ΕΕ επιβεβαιώνεται και στο κείμενο του Ευρωσυντάγματος: «Σε θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο εκδίδουν  ευρωπαϊκές  αποφάσεις(…)» (άρθρο 40.πάρ.1). Όργανα, δηλαδή, εκτελεστικά, με τη λιγότερη δυνατή δημοκρατική νομιμοποίηση. Όσο για το ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο,ως ένα (έστω και ελάχιστο αλλά μεγαλύτερο) βαθμό, αντικατοπτρίζει (έστω και παραμορφωμένα)τη βούληση (μερίδας) ευρωπαίων πολιτών, του αποδίδονται μηδαμινές αρμοδιότητες: «Η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζητείται τακτικά για τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας. Το Ευρωπαϊκό  Κοινοβούλιο ενημερώνεται για την εξέλιξη της εν λόγω πολιτικής.» Το άρθρο 296, παρ.3 επαναλαμβάνει: «Το Συμβούλιο αποφασίζει, μετά από πρόταση του Υπουργού Εξωτερικών της Ένωσης αφού λάβει (σ.σ. απλώς)τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την έγκριση της Επιτροπής.»

Ένα κράτος-μέλος της ΕΕ,λοιπόν, σαν την Ελλάδα, θα σύρεται σε πόλεμο, αν αυτό επιτάσσουν τα «συμφέροντα» της ΕΕ, ακόμα κι αν διαφωνεί:Τα κράτη-μέλη καλούνται να «υποστηρίζουν ενεργά και ανεπιφύλακτα» την ΚΕΠΠΑ, ενώ «Απέχουν από κάθε ενέργεια αντίθετη προς τα συμφέροντα της Ένωσης ή βλαπτική για την αποτελεσματικότητά της.» (αρ.Ι-16). Ούτως ή άλλως, όταν οι αποφάσεις κρίνονται στα (με ελάχιστη δημοσιότητα)«παζάρια» που λαμβάνουν χώρα σε κάθε Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή Συμβούλιο, με οικονομι-κά ανταλλάγματα ή και εκβιασμό (για τις οικονομικά αδύνατες χώρες) για τη μείωση (ή και διακοπή) χρηματοδότησης, είναι εύκολο να καμφθεί η όποια αντί-σταση. «Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις της παραγράφου 1 (σ.σ.: που «προσδιο-ρίζουν τους στόχους τους, το περιεχόμενό τους και τα μέσα που πρέπει να τεθούν στη διάθεση της Ένωσης,» όταν «μια διεθνής κατάσταση απαιτεί επι-χειρησιακή δράση εκ μέρους της Ένωσης») δεσμεύουν τα κράτη μέλη όσον αφορά τις θέσεις που υιοθετούν και κατά τη διεξαγωγή της δράσης τους

Σε περίπτωση, όμως, που μια χώρα επιμένει να μη συμφωνεί, υπάρχει και το άρθρο 300, το οποίο υποδεικνύει το «δρόμο της αξιοπρέπειας», αυτόν της αποχής από την ψηφοφορία: «Κάθε μέλος του Συμβουλίου που απέχει κατά την ψηφοφορία δύναται να συνοδεύσει την αποχή του με τυπική δήλωση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν υποχρεούται να εφαρμόσει την ευρωπαϊκή απόφαση(σ.σ.: εδώ έρχεται σε αντίφαση-μια από τις αναρίθμητες που περιέχει το κείμενο του Ευρω-συντάγματος- με το άρθρο Ι-16 και το ΙΙΙ-294.2 που καλούν τα κράτη μέλη σε «ενεργή και χωρίς επιφυλάξεις» υποστήριξη της ΚΕΠΠΑ), αλλά αποδέχεται ότι αυτή δεσμεύει την Ένωση. Εκφράζοντας πνεύμα αμοιβαίας αλληλεγγύης, το μεν εν λόγω κράτος μέλος απέχει από οποιαδήποτε δράση, η οποία ενδέχεται να αντιτίθεται ή να εμποδίζει τη δράση της Ένωσης που βασίζεται στην εν λόγω απόφαση, τα δε λοιπά κράτη μέλη σέβονται την θέση του.(…)». Πάλι, λοιπόν, δεν δίνεται η δυνατότητα ουσιαστικού βέτο- δηλαδή να μπλοκάρει μια απόφαση.

Πέραν, όμως, όλων αυτών των άρθρων, το Ευρω-σύνταγμα θεσμοθετεί ό, τι είναι ήδη πραγματικότητα από τις μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις-μέλη της ΕΕ: «Το Συμβούλιο μπορεί να αναθέτει την εκτέλεση αποστολής, στο πλαίσιο της Ένωσης, σε ομάδα κρατών μελών προκειμένου να διατηρηθούν οι αξίες της Ένωσης και να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντά της(…)Τα κράτη μέλη που πληρούν υψηλότερα κριτήρια στρατιωτικών δυνατοτήτων και έχουν αναλάβει δεσμευτικότερες υποχρεώσεις στον τομέα αυτό, ενόψει των πλέον απαιτητικών αποστολών, θεσμοθετούν μόνιμη  διαρθρωμένη συνεργασία στο πλαίσιο της Ένωσης.»(αρ.41, παρ.5,6). Από αυτό απορρέει και ότι κράτη-μέλη σε επιλογές αυτής της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας δεν έχουν κανένα μέσο να τις εμποδίσουν, αφού, όπως ορίζει η παράγραφος 6 του άρ. ΙΙΙ-312: «Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις και οι συστάσεις του Συμβουλίου στο πλαίσιο της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας,(…)εκδίδονται με ομοφωνία. Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου,  η ομοφωνία υπολογίζεται μόνο με βάση  τις ψήφους των αντιπροσώπων των συμμετεχόντων κρατών μελών.» (βλ.και Ι-44.3). Όποιος δηλαδή δεν συμμετέχει, δεν έχει και λόγο στις αποφάσεις.Και είναι αυτονόητο πως τα «κράτη μέλη που πληρούν υψηλότερα κριτήρια στρατιωτικών δυνατοτήτων», είναι οι μεγάλες δυνάμεις. Είναι και αυτό άλλη μια ένδειξη της ανισότητας μεταξύ των μελών που επικρατεί στην ΕΕ.

Ένα από τα μεγάλα ψέματα είναι και το «επιχείρημα» πως με την επικύρωσή του και την ύπαρξη μιας Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας & Άμυνας, η ΕΕ θα αποκτήσει- σταδιακά- μια αμυντική αυτονομία από το ΝΑΤΟ (που μεταφράζεται σε πολιτική αυτονομία από τις ΗΠΑ). Το  κείμενο του Ευρω-συντάγματος, ωστόσο, τους διαψεύδει: «Η πολιτική της Ένωσης κατά την έννοια του παρόντος άρθρου δεν θίγει τον ειδικό χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών, σέβεται τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη του Βορείου Ατλαντικού για ορισμένα κράτη μέλη, που θεωρούν ότι η κοινή άμυνά τους υλοποιείται στο πλαίσιο του Οργανισμού Βορειο-Ατλαντικού Συμφώνου, και είναι συμβατή με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας που θεσπίζεται στο πλαίσιο αυτό.»(άρ. Ι-41 παρ.2).Επομένως, όχι μόνο αυτονομία από τις ΗΠΑ, δεν εξασφαλίζει η ΚΕΠΠΑ, αλλά, αντιθέτως, δεσμεύει και την πολιτική των κρατών-μελών της ΕΕ που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, από τη στιγμή που «η πολιτική της Ένωσης» είναι και δική τους.Το άρθρο 41, παρ. 7 επαναλαμβάνει: «Οι δεσμεύσεις και η συνεργα-σία στον τομέα αυτόν εξακολουθούν να είναι σύμφωνες προς τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο του Οργανισμού Βορειο-Ατλαντικού Συμφώνου, το οποίο παραμένει, όσον αφορά τα κράτη που είναι μέλη του, το θεμέλιο της συλλογικής τους άμυνας και το όργανο της εφαρμογής της

Ούτως ή άλλως, όμως, το πιο σημαντικό μειονέκτημα στην επιχειρηματολογία των υποστηρικτών της ύπαρξης ΚΕΠΠΑ (και, γενικότερα, της ύπαρξης της ίδιας της ΕΕ) είναι η αδυναμία να αποδείξουν την ύπαρξη οφελών στους ευρωπαίους πολίτες, από τη δημιουργία των «ΗΠΑ Νο.2», δηλαδή μια υπερδύναμης που θα διαμορφώνει ένα κλίμα ανασφάλειας στις διεθνείς σχέσεις, με τις εισβολές σε κυρίαρχα κράτη.

Advertisements

Tagged: , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: