αναγκαιος ο διαχωρισμος γενικης κρισης του καπιταλισμου & κρισης υπερπαραγωγης

Για τη γενική κρίση του καπιταλισμού

 

Είναι αναγκαίος ένας ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ γενικής κρίσης και κρίσης υπερπαραγωγής για τη διεξαγωγή μιας «συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης κατάστασης», για να προκαλέσουμε και να καθοδηγήσουμε πολιτικά την καθημερινή δράση.

 

Συχνά σε δημόσιες συζητήσεις και σε στήλες εκδόσεων με μαρξιστικό προσανατολισμό αυτές οι δύο βαθμίδες, που είναι βασικές για τη γνώση του μαρξισμού-λενινισμού, παραποιούνται πλήρως, με συνέπεια την κατρακύλα στο ρεβιζιονιστικό βούρκο. Εξαιτίας των παρεκκλίσεων στο θεωρητικό τομέα που έχουν προκληθεί από αντιλενινιστικά ρεύματα, διαδίδονται μεταξύ των συντρόφων ερμηνείες λανθασμένες που έχουν σημαντικό αντίκτυπο σε επίπεδο πολιτικό, προγραμματικό και οργανωτικό.

 

Με το παρόν άρθρο φιλοδοξούμε επομένως να ξαναθέσουμε στη βάση του διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού μια ουσιαστική αφαίρεση, αυτή της γενικής κρίσης του καπιταλισμού, την οποία πολλοί την κάνουν να στηρίζεται στον ιδεαλισμό και τον αστικό υποκειμενισμό.

Σύντομα θα ακολουθήσει μια ανάλυση του ζητήματος της κρίσης υπερπαραγωγής και των εκχυδαϊσμών της.

 

 

Οι θεωρητικές αρχές της γενικής κρίσης του καπιταλισμού αναπτύχθηκαν από το Λένιν ταυτόχρονα με την ανάλυση του ιμπεριαλισμού ως ανώτατου και τελευταίου σταδίου της ανάπτυξης του καπιταλισμού και κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του εργατικού κράτους στη Ρωσία.

 

Η γενική κρίση του καπιταλισμού αποτελεί ένα φαινόμενο αρκετά πιο ευρύ από την οικονομική κρίση, αφού πλήττει την ολότητα του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος και αγκαλιάζει όλες τις πτυχές του ισχύοντος τρόπου παραγωγής: την οικονομία του, την ιδεολογία του, την κουλτούρα του, την ηθική του, τις στρατιωτικές του πτυχές, τη σχέση του με το περιβάλλον, κλπ. Με δυο λόγια είναι η κρίση της δομής και του εποικοδομήματος της αστικής τάξης πραγμάτων ως παγκόσμιου συστήματος.

 

Δεν υπάρχει τομέας της κοινωνικής ζωής ο οποίος να μην πλήττεται από μια τέτοια κρίση, αφού αυτή προκύπτει από την όλο και πιο ευρεία αποσύνθεση του ιμπεριαλισμού, ο οποίος είναι ο ετοιμοθάνατος καπιταλισμός, που χαρακτηρίζεται από την τάση για στασιμότητα και για αποσύνθεση σε όλους τους τομείς και ταυτόχρονα είναι η παραμονή της προλεταριακής επανάστασης.

 

Το βασικό χαρακτηριστικό της γενικής κρίσης του καπιταλισμού είναι το ακατάπαυστο επαναστατικό προτσές, η οξεία πάλη μεταξύ των τάξεων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ προλεταριάτου και αστικής τάξης, μεταξύ καταπιεσμένων λαών και ιμπεριαλισμού. Ως συνέπεια της πάλης των τάξεων και της αποσύνθεσης του συστήματος κατά τη διάρκεια της γενικής κρίσης του καπιταλισμού, αποσπώνται χώρες από την ιμπεριαλιστική αλυσίδα και ο κόσμος διχάζεται σε δύο ανταγωνιστικά μεταξύ τους συστήματα: το καπιταλιστικό και το σοσιαλιστικό.

 

Τα άλλα κύρια χαρακτηριστικά της γενικής κρίσης του καπιταλισμού είναι: η ανισότητα στην ανάπτυξη μεταξύ καπιταλιστικών χωρών, η υπερπαραγωγή και η μαζική ανεργία στις καπιταλιστικές χώρες, η κρίση του αποικιακού συστήματος του ιμπεριαλισμού, η όξυνση του προβλήματος των προϊόντων που διοχετεύονται στην αγορά, του προμήθειας των ενεργειακών πόρων, η όξυνση των φυλετικών και εθνικών ζητημάτων, η τάση για την πολιτική αντίδραση και για τον πόλεμο για μια νέα οικονομική αναδιανομή του κόσμου και των σφαιρών επιρροής μεταξύ κρατών και διεθνών καπιταλιστικών μονοπωλίων.

 

Η ιστορία του περασμένου αιώνα απέδειξε ότι η σύγκρουση μεταξύ εχθρικών ομάδων καπιταλιστικών κρατών – που λαμβάνει χώρα στη βάση της άνισης ανάπτυξης και της όξυνσης του ανταγωνισμού- διευκολύνει τη ρήξη σε αρκετά αδύνατα σημεία του ιμπεριαλιστικού μετώπου και την προοδευτική απόσπαση χωρών από το καπιταλιστικό σύστημα.

 

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η γενική κρίση του καπιταλισμού αφορά μια ολόκληρη εποχή γεμάτη κρίσεις, καταρρεύσεις, ιμπεριαλιστικούς πολέμους και πολέμους των μαζών, νίκες του προλεταριάτου και ήττες της αστικής τάξης, διαδοχικές ταξικές επιθέσεις, οπισθοχωρήσεις και αντεπιθέσεις: μια διαδρομή βασανιστική και πλούσια από δύσκολες καμπές. Όπως η κρίση δεν κυλά αμετάλλαχτη, έτσι και η ωρίμανση της σοσιαλιστικής επανάστασης στις διάφορες χώρες δεν λαμβάνει χώρα ταυτόχρονα, και ο συσχετισμός δυνάμεων μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών και μεταξύ των τάξεων τροποποιείται ταχύτατα και συνεχώς.

 

Αν δούμε την εξέλιξή της, αυτή η μακρά περίοδος όξυνσης της πάλης των τάξεων, εναλλαγής περιόδων επανάστασης και αντίδρασης, ειρήνης και πολέμου, στιγμών μεγαλύτερης όξυνσης των τυπικών φαινομένων της γενικής κρίσης και σχετικών και προσωρινών σταθεροποιήσεων, αυξανομένων κοινωνικών αντιθέσεων είναι μια περίοδος «χρεωκοπίας του καπιταλισμού σε όλη του την έκταση και γέννησης της σοσιαλιστικής κοινωνίας» (Λένιν, εισήγηση για την αναθεώρηση του προγράμματος και για την αλλαγή της ονομασίας του Κόμματος, στο 7ο συνέδριο του ΣΔΕΡΚ, 6-8 Μάρτη 1918).

 

Συνεπώς, όχι μόνο σειρά απομονωμένων μεταξύ τους επεισοδίων, αλλά ένα μόνιμο και δομημένο προτσές κρίσης ενός συστήματος για το οποίο εδώ και καιρό έχει φτάσει η στιγμή για την αντικατάστασή του από ένα ανώτερο κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό. Όχι ένα μεμονωμένο γεγονός αλλά ένα ενιαίο προτσές ιστορικής σημασίας.

 

Από αυτό προκύπτει το γεγονός πως είναι λάθος να μιλά κανείς για πρώτη και για δεύτερη γενική κρίση του καπιταλισμού. Αυτό το σφάλμα συναντάται σε πολλές ομάδες και ρεύματα που ταυτίζουν την αρχή της «δεύτερης κρίσης» με κάποιες πιο προφανείς εκδηλώσεις τις κρίσεις στο οικονομικό πεδίο που προέκυψαν κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’70.

 

Η ίδια εσφαλμένη αντίληψη εκδηλώνεται και υπό τη μορφή του χαρακτηρισμού της γενικής κρίσης ως «κρίσης απόλυτης υπερπαραγωγής κεφαλαίου». Αυτό σημαίνει ότι μπερδεύονται πράγματα αρκετά διαφορετικά που όμως το ένα επηρεάζει το άλλο, δεδομένου ότι η γενική κρίση του καπιταλισμού πρέπει να διακρίνεται από περιόδους στασιμότητας ή ανάπτυξης λίγο πολύ μακρές, από κυκλικές επιδημίες κατά τις οποίες καταστρέφεται τμήμα παραγωγικών δυνάμεων (επιδημίες οι οποίες σύμφωνα με συγκεκριμένους οπορτουνιστές της αριστεράς σήμερα είναι διαφορετικής φύσης από αυτές που είχε αναλύσει ο Μαρξ). Αναφορικά με την κριτική της ερμηνείας της σημερινής οικονομικής κρίσης ως κρίσης απόλυτης υπερπαραγωγής κεφαλαίου που θα μετασχηματιζόταν σε γενική κρίση μακράς περιόδου- θα ασχοληθούμε σε επόμενο τεύχος.

 

Σίγουρο είναι ότι οι οικονομικές και χρηματοπιστωτικές κρίσεις που ταλανίζουν τον καπιταλιστικό κόσμο τα τελευταία 30 χρόνια- και τις οποίες αντικυκλικές πολιτικές δεν μπορούν να συντομεύσουν – έχουν οξύνει και προκαλέσει μια χωρίς προηγούμενο διεύρυνση πολλών συγκεκριμένων και καταστροφικών φαινομένων της γενικής κρίσης του καπιταλισμού: έχουν αυξήσει σημαντικά την αστάθεια του συστήματος και έχουν επιταχύνει την αποσύνθεση της ιμπεριαλιστικής τάξης πραγμάτων. Αυτές οι καταστροφικές και πολυεδρικές κρίσεις (οι οποίες ξεπερνιούνται μόνο με την προετοιμασία του δρόμου για άλλες πιο ευρείες και καταστροφικές, όπως εξηγούσε ο Μαρξ στο Μανιφέστο) αποδεικνύουν ότι οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής έρχονται σε όλο και πιο οξεία αντίθεση με παραγωγικές δυνάμεις οι οποίες, μέρα με την ημέρα, καθίστανται όλο και πιο ισχυρές και κοινωνικοποιημένες.

 

Από αυτό δεν μπορεί με τίποτα κανείς να συνάγει το συμπέρασμα πως η γενική κρίση του καπιταλισμού μπορεί να περιοριστεί-μειωθεί σε οικονομική κρίση ή μπορεί να έχει διακοπές και ασυνέχειες: ότι μπορεί δηλαδή να υπάρχουν μια πρώτη και μια δεύτερη ή μια τρίτη κρίση, διακοπτόμενες από περιόδους επανέναρξης της διαδικασίας συσσώρευσης κεφαλαίου και νέας γενικής ανάκαμψης της οικονομικής δραστηριότητας (για παράδειγμα, οι δεκαετίες που ακολούθησαν το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο), ή κατά τις οποίες υπάρχει πλημμυρίδες και άμπωτες της προλεταριακής επανάστασης.

 

Για να δούμε καλύτερα μια τέτοια θέση- που αντιλαμβάνεται τους διάφορους σταθμούς της γενικής κρίσης ως κρίσεις ξεχωριστές, κολλημένες η μια δίπλα απ’ την άλλη, ανεξάρτητες η μια από την άλλη-  αξίζει να αποδείξει κανείς την πιθανότητα να ξεπεραστεί ή έστω να βρεθεί μια προσωρινή λύση για την γενική κρίση στο ίδιο το πλαίσιο του ιμπεριαλισμού, το οποίο με έναν τέτοιο τρόπο γίνεται αντιληπτός ως «ανανεωμένος» καπιταλισμός, ικανός να αναγεννηθεί.

 

Στην πραγματικότητα, ακόμα και σε περιόδους λιγότερο ή περισσότερο μακράς ευνοϊκής συγκυρίας δεν αλλάζει η φύση του ιμπεριαλισμού, μια φύση ενός καπιταλισμού που έχει φτάσει το ανώτατο και τελευταίο στάδιο, έχει μετασχηματιστεί σε παρασιτικός και σαπίζει.

 

Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζουν οι οπαδοί της ιδέας περί «δεύτερης κρίσης» η αποσύνθεση του συστήματος στο σύνολό του δεν σταματά κατά τη φάση της άνθησης της οικονομικής δραστηριότητας, και γι’ αυτό η γενική του κρίση συνεχίζει να εκφράζεται από πολλές πτυχές.

 

Είναι εντελώς προφανές ποιες μπορεί να είναι οι επικίνδυνες συνέπειες σε πολιτικό επίπεδο ενός τέτοιου σφάλματος, το οποίο προκύπτει από μια επιφανειακή και περιορισμένη θεώρηση της κρίσης του καπιταλισμού, η οποία θεώρηση επηρεάζεται από τον οικονομισμό και τον υποκειμενισμό. Η ανακριβής κατανόηση της βάσης της γενικής κρίσης του καπιταλισμού καταλήγει στο να ρίχνουμε νερό στο σοσιαλδημοκρατικό μύλο, ο οποίος κινείται γύρω από τη γραμμή της επίλυσης της γενικής κρίσης μέσω της ουδετεροποίησης των κοινωνικών αντιθέσεων και τον εκσυγχρονισμό του καπιταλισμού.

 

Αντίθετα με τους δεξιούς και «αριστερούς» οπορτουνιστές, θεωρούμε πως παρά το ξεπέρασμα των κυκλικών, μερικών ή κλαδικών κρίσεων (το οποίο επιτυγχάνεται με το να ρίχνονται τα βάρη στην εργατική τάξη και τους λαούς), παρά την εναλλαγή περιόδων στιγμιαίας όξυνσης και ύφεσης της κρίσης σε διάφορους τομείς (η οποία καθιστά αναγκαίο τον καθορισμό τακτικών που να αντιστοιχούν στις συγκεκριμένες συνθήκες ανάπτυξης της κοινωνίας), παρά τις αντί-τάσεις που επιχειρεί η αστική τάξη να αναπτύξει, δεν υπάρχει άλλος δρόμος εξόδου από τη γενική κρίση του καπιταλισμού πέρα από την προλεταριακή επανάσταση.  Και αυτό γιατί ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας και η ποιότητα των αντιθέσεων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, που φτάνουν κατά την περίοδο του ιμπεριαλισμού το μέγιστο της ανάπτυξής τους, καθορίζουν ακόμα και τη μορφή του ξεπεράσματός τους, δηλαδή την αναγκαιότητα του επαναστατικού ταξικού αγώνα. «Μόνο η σοσιαλιστική προλεταριακή επανάσταση μπορεί να αποτραβήξει την ανθρωπότητα από το αδιέξοδο στο οποίο την οδήγησαν ο ιμπεριαλισμός και οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι»: πόσο επίκαιρα αντηχούν τα λόγια του Λένιν!

 

Επιθυμώντας να χωρίσουμε σε περιόδους τη γενική κρίση του καπιταλισμού ανάλογα με διάφορα ιστορικά στάδια, που είναι εξίσου στιγμές ανάπτυξης, πρέπει να πούμε χοντρικά ότι αυτή ξεκίνησε κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου ιμπεριαλιστικού πολέμου (1914-18). Αυτός ο πόλεμος διαπέρασε όλο το παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα και όξυνε την πάλη των τάξεων η οποία μεταμορφώθηκε σε προλεταριακή επανάσταση. Με την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου και την απόσπαση της Σοβιετικής Ένωσης από το καπιταλιστικό σύστημα η γενική κρίση του καπιταλισμού αναπτύχθηκε σε εύρος και βάθος. Εμφανίζεται για πρώτη φορά μια νέα αντίθεση σε παγκόσμια κλίμακα, αυτή μεταξύ του καπιταλισμού που πεθαίνει και του σοσιαλισμού που γεννιέται. Αν και ακολούθησαν μεγάλες νίκες στην ΕΣΣΔ του Λένιν και του Στάλιν, το εργατικό κίνημα υπέστη εκείνη την περίοδο και ήττες, με πιο βαριά εκείνη της επικράτησης του φασισμού στη Γερμανία το 1933.

 

Με το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, που προήλθε ως συνέπεια της επιδείνωσης του ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, άρχισε το δεύτερο στάδιο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού. Με τη νίκη της ΕΣΣΔ και την απόσπαση από το καπιταλιστικό σύστημα μιας σειράς χωρών της λαϊκής δημοκρατίας, με την ήττα του ναζιφασισμού και την αποδυνάμωση των κύριων ευρωπαϊκών αποικιακών δυνάμεων, η κατάσταση επιδεινώθηκε για την αστική τάξη. Η ενιαία καπιταλιστική αγορά διασπάστηκε, συστάθηκε ένα μεγάλο σοσιαλιστικό στρατόπεδο: εισήλθε σε βαθιά κρίση το αποικιακό σύστημα κάτω από τα πλήγματα που του επέφερε ο αγώνας των καταπιεσμένων λαών και εθνών της Ασίας και της Αφρικής. Ως απάντηση η αστική τάξη, ενωμένη υπό την αιγίδα του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ που αναδείχτηκε ως ηγεμονική δύναμη, έδωσε πνοή σε μια αντεπίθεση στρατηγικού χαρακτήρα ενάντια στον ανερχόμενο σοσιαλισμό και τον αντιιμπεριαλιστικό αγώνα των μαζών, για τη σταθεροποίηση του καπιταλισμού ειδικά στην Ευρώπη. Υποστηριγμένος από έναν εξαιρετικό κύκλο οικονομικής ανάπτυξης- που όμως δεν αφορούσε τις εξαρτημένες χώρες- και ευνοημένος σε πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο από την επικράτηση του ρεβιζιονισμού στην ηγεσία των Κομμουνιστικών Κομμάτων, ο ιμπεριαλισμός κατήγε νίκες όπως αυτή του 20ού συνεδρίου του ΚΚΣΕ, το οποίο αποτέλεσε σημείο στροφής στο συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ των τάξεων σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά υπέστη και αρκετές βαριές ήττες χάρη στον αντιιμπεριαλιστικό και τον απελευθερωτικό αγώνα των λαών: Κίνα, Βιετνάμ, Κούβα, Αλγερία, κλπ.

 

Κατά τη διάρκεια του δεύτερου σταδίου της γενικής κρίσης ενδυναμώθηκαν τα διεθνή χρηματιστικά μονοπώλια ως κυρίαρχος τομέας της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας, τα οποία απέκτησαν ένα αξεπέραστο πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα, λιγότερο διεθνοποιημένα, κεφάλαια. Ταυτόχρονα, οξύνθηκε τόσο ο παρασιτικός χαρακτήρας του μονοπωλιακού καπιταλισμού όσο και η υποταγή του καπιταλιστικού κράτους στα μονοπώλια που αναζητούσαν το μέγιστο δυνατό κέρδος. Παρά την περίοδο επέκτασης που προετοιμάστηκε από δεκαετίες ύφεσης, φασισμού και πολέμου, οι αντιθέσεις του καπιταλισμού οξύνθηκαν περαιτέρω, αποδεικνύοντας ότι το καλύτερο αποτέλεσμα που η αστική τάξη μπορεί να επιτύχει είναι ο περιορισμός της έκρηξης  αυτών των αντιθέσεων με νέες και πιο καταστροφικές μορφές (πυρηνικός επανεξοπλισμός, δημιουργία πλασματικών αγορών, αύξηση του πληθωρισμού, κλπ).

 

Το σημερινό, τρίτο, στάδιο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, όταν εκδηλώνονταν στις ΗΠΑ τα πρώτα συμπτώματα μιας βαθιάς και μακράς παγκόσμιας κυκλικής κρίσης υπερπαραγωγής, τα οποία στη συνέχεια είχαν ως αποτέλεσμα την εγκατάλειψη των συμφωνιών του Breton Woods (μη μετατρεψιμότητα του δολαρίου), την αύξηση της τιμής των πρώτων υλών και του πετρελαίου, το στασιμοπληθωρισμό, την επίμονη μαζική ανεργία, την μαζική προσφυγή στη χρηματιστική κερδοσκοπία ως πανάκεια για την ανεπαρκή αξιοποίηση του κεφαλαίου στον παραγωγικό κύκλο, την διαρκή κρίση ολόκληρων παραγωγικών τομέων και της παγκόσμιας αγοράς κλπ κλπ. Καθ’ όλη τη διάρκεια των δεκαετιών του ’70 και του ’80 τέτοια φαινόμενα οξύνθηκαν, παρά τις στιγμιαίες ανακάμψεις.

 

Η κατάρρευση της ρεβιζιονιστικής αστικής τάξης που βρισκόταν στην εξουσία στην ΕΣΣΔ, που έλαβε χώρα στα τέλη της δεκαετίας του ‘ 80, αντίθετα με όσα ισχυρίζονται οι σοσιαλδημοκράτες, αποτέλεσε παράγοντα επιδείνωσης της γενικής κρίσης του καπιταλισμού. Τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας αποδεικνύουν ευρέως ότι εισήλθαμε στην πιο οξεία φάση της γενικής κρίσης: χρηματοπιστωτική αστάθεια, παγκόσμια ύφεση, μόνιμοι επιθετικοί πόλεμοι.

 

Το παρόν στάδιο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού σηματοδοτεί την επιδείνωση όλων των βασικών αντιθέσεων του καπιταλισμού. Συγκεκριμένα, η άνιση πολιτική και οικονομική ανάπτυξη των καπιταλιστικών χωρών επέφερε μια αύξηση της εχθρότητας και των πολιτικο-οικονομικών και στρατιωτικών αντιθέσεων μεταξύ των μονοπωλίων και των καπιταλιστικών δυνάμεων.

 

Στο εσωτερικό των ιμπεριαλιστικών χωρών η κρίση εκδηλώνεται σε πολιτικό επίπεδο με τη μορφή ανοιχτής επίθεσης της μονοπωλιακής αστικής τάξης ενάντια στις κατακτήσεις και τις ελευθερίες της εργατικής τάξης, με σκοπό την εγκαθίδρυση αντιδραστικών και φασιστικών καθεστώτων για την επιβολή στυγνής δικτατορίας της τάξης που κατέχει τα μέσα παραγωγής.

 

Απέναντι σε αυτή την πολύπλευρη επίθεση η εργατική τάξη και οι λαοί αντιδρούν ενισχύοντας τις διαμαρτυρίες τους και τον επαναστατικό τους αγώνα.

 

Στη σημερινή φάση τα κύματα του αγώνα του προλεταριάτου αρχίζουν να μεγεθύνονται σε πολλές χώρες, ευρισκόμενα σε συνεχή άνοδο, αποδεικνύοντας ότι φιλελεύθεροι και ρεφορμιστές δεν μπορούν να σταματήσουν την έκρηξη των επαναστατικών ενεργειών της τάξης που είναι προορισμένη να θάψει τον καπιταλισμό. Οι ανταγωνισμοί μεταξύ των τάξεων εκδηλώνονται όλο και πιο ξεκάθαρα, προκληθέντες από την διεθνή ανάπτυξη του χρηματιστικού μονοπωλιακού κεφαλαίου. Ωριμάζουν οι συνθήκες για τον καθορισμό επαναστατικών καταστάσεων στις καπιταλιστικές χώρες.

 

Τα πιο πρόσφατα γεγονότα- από τη σημερινή ύφεση στους κύριους ιμπεριαλιστές και την έναρξη μιας επιθετικής εκστρατείας εκ μέρους του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και των συμμάχων του- αποδεικνύουν πως εισήλθαμε σε μια φάση επιδείνωσης και όξυνσης όλων των φαινομένων της γενικής κρίσης του καπιταλισμού.

 

Μεγάλες μάχες βρίσκονται μπροστά μας και στις οποίες θα είναι εφικτή η απόσπαση περισσότερων κρίκων από την ιμπεριαλιστική αλυσίδα.

 

Χρειάζεται αυτοπεποίθηση. Σε έναν αιώνα ιμπεριαλισμού, η προλεταριακή στρατιά συνέχισε να μεγαλώνει σε παγκόσμιο επίπεδο, ξεπερνώντας πλέον το ένα δισεκατομμύριο μισθωτών εργατών.

 

Ο ιταλός εργάτης, ο ευρωπαίος εργάτης, ο «δυτικός» εργάτης συναντά εκατοντάδες εκατομμύρια νέους συναδέλφους στα πρόσωπα των ασιατών, νοτιαμερικανών και αφρικανών εργατών: έναν αριθμό που αυξάνει από μέρα σε μέρα, παρά τις παράλογες θεωρίες περί εξαφάνισης της εργατικής τάξης και της δήθεν «πολλαπλότητας» του Τόνι Νέγκρι.

 

Δίπλα από το προλεταριάτο υπάρχουν τεράστιες απόκληρες μάζες (φτωχοί αγρότες, χειρώνακτες εργαζόμενοι και εκμεταλλευόμενοι διανοούμενοι) οι οποίοι είναι οι φυσικοί του σύμμαχοι. Έχει έρθει στην επιφάνεια η πιο διευρυμένη νέα γενιά που είδε ποτέ η ανθρωπότητα: ένα ανεκτίμητο επαναστατικό δυναμικό.

 

Και όχι μόνο. Εξαιτίας της βαθιάς διασύνδεσης της παγκόσμιας οικονομίας, και της ανάπτυξης των μέσων επικοινωνίας, είναι εύκολη η πρόβλεψη ότι οι επιπτώσεις των επερχόμενων επαναστατικών αλμάτων θα έχουν αποτελέσματα πιο βαθιά και ευρεία, θα αποκτήσουν έναν ρυθμό πιο ταχύ και θα είναι λιγότερο δυνατό για την αστική τάξη να τις απομονώσει.

 

Επομένως, μπορούμε να δούμε πως συσσωρεύονται οι προϋποθέσεις που καθιστούν αναγκαία και αναπόφευκτη τη νίκη του προλεταριάτου, που θα επιτρέψουν εξαρχής σε αρκετά τμήματα του προλεταριάτου και έπειτα στην πλειοψηφία του να εξέλθει της γενικής κρίσης της  καπιταλιστικής κοινωνίας ερχόμενο σε ρήξη με το ιμπεριαλιστικό περιτύλιγμα που πνίγει τις σύγχρονες υλικές παραγωγικές δυνάμεις.

 

Πώς θα ξεπεραστεί οριστικά η γενική κρίση του καπιταλισμού; Το ότι ο καπιταλισμός οδηγείται σε κατάρρευση αποδεικνύεται εμφανώς από τα κοινωνικοοικονομικά φαινόμενα και τις διαδικασίες του σύγχρονου κόσμου. Έχοντας πλήρη συνείδηση αυτού, οι κομμουνιστές αντιπαλεύουν τις θεωρίες περί αυτό-εξάλειψης του καπιταλισμού, παλεύουν με αποφασιστικότητα τις συμπεριφορές μεσσιανικής αναμονής της επιδείνωσης των αντιθέσεων του συστήματος ως διεξόδου από το τούνελ των φρικαλεοτήτων της παλιάς κοινωνίας, ως θεωρίες και συμπεριφορές που μετριάζουν τη σημασία του ταξικού αγώνα και είναι χρήσιμες στις κυρίαρχη τάξη.

 

Η γενική κρίση θα βρει λύσει όταν η κοινωνική ανάπτυξη θα έχει προετοιμάσει τις αντικειμενικές και υποκειμενικές προϋποθέσεις της κατάργησης του καπιταλισμού, όταν η εργατική τάξη θα σπάσει τις αλυσίδες των αστικών σχέσεων παραγωγής μεταμορφώνοντας την οικονομική βάση και, μαζί με αυτή, και όλο το εποικοδόμημα. Συνεπώς, η κρίση θα ξεπεραστεί οριστικά με το πέρασμα σε παγκόσμια κλίμακα από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό, με την τελική νίκη του προλεταριάτου και των λαών επί του ιμπεριαλισμού, ο οποίος θα καταρρεύσει ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης της προλεταριακής επανάστασης και των επαναστάσεων εθνικής απελευθέρωσης των λαών.

 

Teoria & Prassi, τεύχος 8, Μάρτης 2003

Σημείωση: το άρθρο μεταφράστηκε από τα ιταλικά και αναρτήθηκε στο Athens Indymedia στις 12/02/2009.

Advertisements

Tagged: , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: