Ο ελεγχος για την εκτελεση των αποφασεων (ΚΚΕ-1952)

Το ακόλουθο κείμενο κυκλοφόρησε από το ΚΚΕ τον καιρό της προσπάθειάς του να αποκαταστήσει την οργανωτική του παρουσία στην Ελλάδα,  3 χρόνια μετά τον εμφύλιο. Το κείμενο αφορά στον έλεγχο της υλοποίησης των όποιων αποφάσεων λαμβάνει μια συλλογικότητα και δη κομμουνιστική. Ο έλεγχος αυτός αποδεικνύεται εξίσου σημαντικός με την ίδια την απόφαση, καθώς με αυτόν εξασφαλίζεται ότι τα λόγια γίνονται έργα. Το κείμενο πραγματεύεται το ζήτημα θεωρητικά, εμπειρικά και θίγει και κάποιες πρακτικές πτυχές του. Η υψηλή προτεραιότητα που δόθηκε στο ζήτημα επέτρεψε στο ΚΚΕ να αποκαταστήσει ως το 1953 την οργανωτική του δομή, σε αντίθεση με το ιταλικό ή το ισπανικό κόμμα που χρειάστηκαν πολλαπλάσια χρόνια για να το πετύχουν, μετά από αντίστοιχες ήττες.

Περιεχόμενα

I Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων

II Οι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο εκτέλεσης των αποφάσεων

III Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1951) για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων

IV Η πείρα απ’ τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων στην Καθοδήγηση του Κόμματός μας

V Μερικά ζητήματα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων
1 Ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει να αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης
2 Το βασικό καθήκον του ελέγχου εκτέλεσης είναι να παίρνει πρακτικά μέτρα για το ξεπέρασμα των αδυναμιών
3 Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται και σ’αυτούς που δουλεύουν άσχημα και σ’ αυτούς που δουλεύουν καλά
4 Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με τα πραγματικά αποτελέσματα της δουλειάς του καθενός 
5 Ο έλεγχος απ’ τα πάνω και ο έλεγχος απ’τα κάτω
6 Η οργάνωση του ελέγχου μέσα σε παράνομες συνθήκες
7 Να σημειώνουμε τα αποτελέσματα του ελέγχου

 

Ι. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων

Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1951) ζήτησε από ολόκληρο το κόμμα να πετύχουμε πραγματική στροφή στον τομέα της εκτέλεσης των αποφάσεων. Να οργανώνουμε τον έλεγχο για την έγκαιρη και σωστή εφαρμογή στην πράξη των αποφάσεων που παίρνουμε. Οι αποφάσεις πρέπει να εκτελούνται. Αυτός είναι απαραβίαστος κομματικός νόμος.

Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ, είπε ακόμα ότι, στέλεχος και καθοδηγητής που δεν εξασφαλίζουν και τον έλεγχο για την έγκαιρη, σωστή και ως το τέλος παρακολούθηση των αποφάσεών μας, θα θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνεται στη δουλειά και τον προορισμό του.

Το κόμμα μας αποφάσισε να δημιουργήσει όργανο κομματικού ελέγχου, ειδικά για τον έλεγχο της εφαρμογής των αποφάσεων της Κεντρικής μας καθοδήγησης, σ’ όλη την κλίμακα της κομματικής διάρθρωσης. Το όργανο αυτό θα υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οργανωτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ.

Στο άρθρο μας αυτό θα σταθούμε λεπτομερειακά πάνω στο ζήτημα του ελέγχου για την εκτέλέση των αποφάσεων. Θα δούμε, στην αρχή, πώς βάζουν το βασικό αυτό ζήτημα οι μεγάλοι δάσκαλοί μας Λένιν-Στάλιν. Και κατόπιν, πώς έβαλε το ζήτημα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ. Τι πρέπει να κάνουμε για να μπάσουμε το πνεύμα του συστηματικού μπολσεβίκικου ελέγχου σ’ ολόκληρο το κόμμα μας. Να οργανώσουμε τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων.

ΙΙ. Οι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο των αποφάσεων

Τα Κομμουνιστικά Κόμματα, με επικεφαλής το καθοδηγητικό κόμμα, το ΚΚ της ΣΕ ενσαρκώνουν την ενότητα της επαναστατικής θεωρίας και της πραχτικής, των λόγων και των έργων, των αποφάσεων και της εκτέλεσής τους. Αυτή η ενότητα είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της μπολσεβίκικης καθοδήγησης.

Οι μεγάλοι αρχηγοί του παγκόσμιου προλεταριάτου, οι Λένιν-Στάλιν τονίζουν και υπογραμμίζουν στα έργα τους την εξαιρετική σημασία που έχει ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Ο Λένιν, στην έκθεσή του στο 11ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.) (Μάρτης 1922) και σε άλλα του έργα λέει ότι το βασικό οργανωτικό πρόβλημα είναι η επιλογή των στελεχών και ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Ο Στάλιν είπε πολλές φορές ότι ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι βασική μέθοδος της μπολσεβίκικης καθοδήγησης. Ο Στάλιν διατύπωσε τις αρχές της μπολσεβίκικης καθοδήγησης που σημαίνει, πρώτο, να βρεις τη σωστή λύση του ζητήματος, δεύτερο να οργανώσεις την εκτέλεση της σωστής απόφασης, τρίτο, να οργανώσεις τον έλεγχο για την εκτέλεση της απόφασης αυτής.

Θα παραθέσουμε πιο κάτω ό,τι έγραψαν οι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων για το μαρξιστικό-λενινιστικό κόμμα.

Ο Λένιν για τον έλεγχο εκτέλεσης των αποφάσεων:

-«Μέχρι τότε που θα έρθει η «ανώτερη» φάση του κομμουνισμού, οι σοσιαλιστές απαιτούν τον αυστηρότατο έλεγχο από την πλευρά της κοινωνίας και απ’ την πλευρά του κράτους πάνω στο μέτρο δουλειάς και κατανάλωσης, όμως αυτός ο έλεγχος οφείλει ν’ αρχίσει απ’ την απαλλοτρίωση των καπιταλιστών, απ’ τον έλεγχο των εργατών πάνω στους καπιταλιστές και να διεξάγεται όχι από το κράτος των ευγενών, αλλά απ’ το κράτος των ένοπλων εργατών» (Β.Ι.Λένιν, Κράτος & Επανάσταση, Άπαντα, 4η ρώσικη έκδοση, τόμος 25ος, σελ. 441).

– «Σε τέτοιες οικονομικές προϋποθέσεις είναι πέρα για πέρα δυνατό χωρίς αργοπορία, από τη μια μέρα στην άλλη, αφού ανατρέψουμε τους καπιταλιστές και τους ευγενείς, να τους αντικαταστήσουμε- στο έργο του ελέγχου στην παραγωγή και τη διανομή, στο έργο του υπολογισμού της δουλειάς και των προϊόντων- με τους ένοπλους εργάτες, τον ολοκληρωτικά ένοπλο λαό. (Δεν πρέπει να συγχέουμε το ζήτημα για τον έλεγχο και την καταγραφή με το ζήτημα του επιστημονικά καταρτισμένου προσωπικού των μηχανικών, αγρονόμων κλπ: Αυτοί οι κύριοι δουλεύουν σήμερα υπηρετώντας τους καπιταλιστές, θα δουλεύουν αύριο πιο καλύτερα, υπηρετώντας τους ένοπλους εργάτες).

Η καταγραφή και ο έλεγχος- να το βασικό που απαιτείται για την «ταχτοποίηση», για τη σωστή λειτουργία της πρώτης φάσης της κομμουνιστικής κοινωνίας. Όλοι οι πολίτες μετατρέπονται εδώ σε μισθωτούς υπαλλήλους του κράτος, που το αποτελούν οι ένοπλοι εργάτες. Όλοι οι πολίτες γίνονται υπάλληλοι και εργάτες ενός παλλαϊκού, κρατικού «συνδικάτου». Η όλη υπόθεση βρίσκεται στο να δουλεύουν αυτοί ίσα, σωστά τηρώντας τη νόρμα της δουλειάς, και να παίρνουν ίσα. Ο υπολογισμός αυτού του πράγματος, ο έλεγχος γι’ αυτό έχουν απλοποιηθεί από τον καπιταλισμό στο ανώτατο όριο, σε ασυνήθιστα απλές πράξεις παρακολούθησης και καταχώρησης προσιτές για κάθε γραμματισμένο άνθρωπο, στη γνώση των τεσσάρων πράξεων αριθμητικής και έκδοσης των αντίστοιχων αποδείξεων.

Όταν η πλειοψηφία του λαού θ’ αρχίσει να κάνει αυτότελα και παντού ένα τέτοιο υπολογισμό, ένα τέτοιο έλεγχο πάνω στους καπιταλιστές (που μετατράπηκαν τώρα σε υπάλληλους) και στους κύριους διανοούμενους, που διατήρησαν τις κακές καπιταλιστικές συνήθειες, τότε αυτός ο έλεγχος θα γίνει πραγματικά καθολικός, γενικός, παλλαϊκός, τότε, με κανένα τρόπο δε θα μπορεί κανείς να ξεφύγει απ’ αυτόν, «πουθενά δεν θα’χει να κρυφτεί».

Όλη η κοινωνία θα’ναι ένα γραφείο και μια φάμπρικα με ισότητα δουλειάς και ισότητα πληρωμής» (Β.Ι.Λένιν, Κράτος & Επανάσταση, 4η Ρώσικη έκδοση, τόμος 25ος, σελ.444-445).

-«Η καταγραφή και ο έλεγχος, να το κύριο οικονομικό καθήκον κάθε σοβιέτ των εργατών, φαντάρων και αγροτών βουλευτών, κάθε καταναλωτικού συνεταιρισμού, κάθε ένωσης ή επιτροπής εφοδιασμού, κάθε φαμπρικο-εργοστασιακής επιτροπής είτε οργάνου εργατικού ελέγχου γενικά (Β.Ι. Λένιν, Πώς να οργανώσουμε την άμιλλα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 26ος, σελ. 370).

– «Η καταγραφή και ο έλεγχος, όταν αυτά γίνονται απ’ τα σοβιέτ των εργατών, των φαντάρων και των αγροτών βουλευτών, σαν ανώτερη κρατική εξουσία, είτε με τις υποδείξεις, με την εξουσιοδότηση αυτής της εξουσίας, η καταγραφή και ο έλεγχος, ο ολόπλευρος, ο γενικός, ο καθολικός, η καταγραφή και ο έλεγχος για την ποσότητα της δουλειάς και την κατανομή των προϊόντων- σ’ αυτό βρίσκεται η ουσία του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού, αφού δημιουργήθηκε και εξασφαλίστηκε η πολιτική κυριαρχία του προλεταριάτου.

Η καταγραφή και ο έλεγχος, απαραίτητοι για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, μπορεί να’ναι μόνο μαζικοί. Μόνο η εθελοντική και συνειδητή, με επαναστατικό ενθουσιασμό, συνεργασία της μάζας των εργατών και αγροτών στην καταγραφή και τον έλεγχο πάνω στους πλουσίους, στους απατεώνες, τους χαραμοφάηδες και τους αγύρτες, μπορεί να νικήσει αυτά τα υπολείμματα της καταραμένης καπιταλιστικής κοινωνίας, αυτά τα απορρίμματα της ανθρωπότητας, αυτά τα χωρίς ελπίδα σαπισμένα και απονεκρωμένα μέλη, αυτό το μίασμα, αυτή τη χολέρα, την πληγή, που αφέθηκε στο σοσιαλισμό σαν κληρονομιά απ’ τον καπιταλισμό» (Β.Ι.Λένιν, Πώς να οργανώσουμε την άμιλλα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, Τόμος 26ος, σελ.371).

– «Η δημοκρατική αρχή της οργάνωσης- σ’ εκείνη την ανώτερη μορφή, στην οποία (εμφανίζεται) με την εκπλήρωση απ’ τα σοβιέτ των προτάσεων και απαιτήσεων ενεργητικής συμμετοχής των μαζών όχι μόνο στη συζήτηση των γενικών κανόνων, αποφάσεων και νόμων, όχι μόνο στον έλεγχο για την εκτέλεσή τους, αλλά και άμεσα στην εκτέλεσή τους- αυτό σημαίνει ότι ο κάθε αντιπρόσωπος της μάζας, κάθε πολίτης πρέπει να τοποθετηθεί σε τέτοιες συνθήκες, ώστε να μπορεί να συμμετέχει και στη συζήτηση των νόμων του κράτους, και στην εκλογή των αντιπροσώπων του, και στην πραγματοποίηση των κρατικών νόμων στη ζωή» (Β.Ι.Λένιν, Προσχέδιο του άρθρου: «Τα τρέχοντα καθήκοντα της σοβιετικής εξουσίας», Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 27ος, σελ.185).

-«Ακριβώς αυτό το πλησίασμα των σοβιέτ στο «λαό» των εργαζομένων δημιουργεί ιδιαίτερες μορφές ανταπόκρισης και άλλου ελέγχου απ’ τα κάτω, που πρέπει τώρα να αναπτύσσονται με ιδιαίτερο ζήλο. Παράδειγμα, τα σοβιέτ της λαϊκής εκπαίδευσης, περιοδικές συνδιασκέψεις των σοβιετικών εκλογέων και των αντιπροσώπων τους για συζήτηση και έλεγχο πάνω στη δράση των σοβιετικών αρχών στη δοσμένη περιοχή, αξίζουν την πιο πλήρη συμπάθεια και υποστήριξη. Δεν υπάρχει τίποτα πιο ανόητο απ’τη μετατροπή των σοβιέτ σε κάτι που έχει κοκαλώσει και διακρίνεται από αυτοϊκανοποίηση. Όσο πιο αποφασιστικά πρέπει να στεκόμαστε τώρα για την αμείλιχτα δυνατή εξουσία, για τη διχτατορία ξεχωριστών προσώπων πάνω σε καθορισμένα προτσές της δουλειάς, σε ορισμένα σημεία καθαρά εκτελεστικών λειτουργιών, τόσο πιο ποικιλόμορφες πρέπει να’ναι οι μορφές και οι μέθοδες του ελέγχου απ’ τα κάτω για να παραλύουμε κάθε σκιά δυνατότητας για την παραμόρφωση της σοβιετικής εξουσίας, για να ξεριζώνουμε συνεχώς και ακούραστα τα αγριόχορτα του γραφειοκρατισμού» (Β.Ι.Λένιν, Τα τρέχοντα καθήκοντα της σοβιετικής εξουσίας, Άπαντα, 4η ρώσικη έκδοση, τόμος 27ος, σελ. 244-245).

– «Η κολλεχτιβίστικη συζήτηση και λύση όλων των ζητημάτων της διεύθυνσης (διοίκησης) στα σοβιετικά ιδρύματα πρέπει να συνοδεύεται με την εγκαθίδρυση της πιο ακριβούς υπευθυνότητας του καθενός απ’ τα πρόσωπα που βρίσκονται σε οποιαδήποτε σοβιετική υπηρεσία, για την εκτέλεση καθορισμένων καθηκόντων και πραχτικών εργασιών, που είναι χαραγμένα καθαρά και χωρίς διφορούμενα.

Η εκπλήρωση αυτού του κανόνα που χωρίς αυτόν είναι αδύνατη η διεξαγωγή πραγματικού ελέγχου και η εκλογή πιο κατάλληλων προσώπων σε κάθε υπηρεσία και σε κάθε δουλειά, πρέπει να γίνει από τώρα απόλυτα υποχρεωτική». (Β.Ι. Λένιν, Σχέδιο κανόνων για τα σοβιετικά ιδρύματα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 28ος, σελ. 326).

-«Πρέπει να μπουν οι εργάτες σε όλα τα κυβερνητικά ιδρύματα, για να ελέγχουν όλο τον κρατικό μηχανισμό, κι αυτό πρέπει να το κάνουν οι εξωκομματικοί εργάτες, που πρέπει να εκλέγουν τους αντιπροσώπους των στις εξωκομματικές εργατοαγροτικές συνδιασκέψεις. Πρέπει να’ρθουμε σε βοήθεια των κομμουνιστών, που κουράζονται κάτω από φορτίο που είναι ανώτερο από τις δυνάμεις τους. Πρέπει να ρίξουμε σ’ αυτόν το μηχανισμό όσο μπορούμε περισσότερους εργάτες και αγρότες. Εμείς θα καταπιαστούμε μ’ αυτό, θα το κάνουμε και μ’ αυτό θα απομακρύνουμε απ’ τα ιδρύματά μας το γραφειοκρατισμό. Είναι απαραίτητο οι πλατιές εξωκομματικές μάζες να ελέγχουν όλες τις κρατικές υποθέσεις και να μάθουν οι ίδιες να διευθύνουν» (Β.Ι.Λένιν, Λόγος στην εξωκομματική συνδιάσκεψη της Αχτίδας Μπλαγούσι-Λιφόρτοβσιοβο της 9/2/1920, Άπαντα, 4η ρώσικη έκδοση, τόμος 30ός, σελ. 326).

-«Πραχτικό ζήτημα της δουλειάς, όχι γραφειοκρατικό: Πώς θα διορθώσουμε τη λογιστική υπηρεσία της Γενικής Διεύθυνσης δασών;(…)

4) Μέθοδος ελέγχου επί τόπου, προσωπικά, άμεσα: εκτελείται; Πώς; Πού βρίσκονται οι δυσκολίες;» (Β.Ι.Λένιν, Για το ζήτημα για τα καθήκοντα της εργατοαγροτικής επιθεώρησης «Ραμπκρίνα», Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 33ος, σελ. 23-24).

-«Δε μας χρειάζονται νέα διατάγματα, νέα ιδρύματα, νέες μέθοδες πάλης. Μας χρειάζεται ο έλεγχος για την καταλληλότητα των ανθρώπων, ο έλεγχος της πραχτικής εκτέλεσης (…)

Να ελέγχουμε τους ανθρώπους και να ελέγχουμε την πραχτική εκτέλεση της απόφασης- σ’ αυτό, ακόμα μια φορά σ’ αυτό, μόνο σ’ αυτό βρίσκεται τώρα το κλειδί όλης της δουλειάς, όλης της πολιτικής. Αυτό δεν είναι υπόθεση μερικών μηνών, ενός χρόνου, μα υπόθεση κάμποσων χρόνων. Επίσημα πρέπει να πούμε εκ μέρους του κόμματος, σε τι συνίσταται τώρα το κλειδί της δουλειάς και αντίστοιχα να αναδιοργανώσουμε τις γραμμές μας. Τότε σ’ αυτό το νέο τομέα θα βγούμε το ίδιο νικητές, όπως μέχρι τώρα βγήκαμε σ’ όλους τους τομείς της δουλειάς, που η μπολσεβίκικη σοβιετική εξουσία, με την υποστήριξη της αγροτικής μάζας, καταπιάστηκε». (Β.Ι.Λένιν, Για τη διεθνή και εσωτερική κατάσταση, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 33ος, σελ. 199-200).

-«Διαλέγετε τους ανθρώπους που χρειάζονται και ελέγχετε την πραχτική εκτέλεση- κι αυτό ο λαός θα το εκτιμήσει» (Β.Ι.Λένιν, 11ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 33ος, σελ. 273).

-«Είναι απαραίτητο κάθε αντικαταστάτης υπουργού να πάρει στην υπευθυνότητά του την οργάνωση ενός ή δύο υποδειγματικών τμημάτων είτε ιδρυμάτων του ενός ή του άλλου λαϊκού Επιτροπάτου για την επεξεργασία της νόρμας του προσωπικού, για τον έλεγχο αυτής της νόρμας, για την εγκατάσταση των καλύτερων τρόπων παραγωγής και την επίβλεψη πάνω σ’ αυτούς.

Οι τρόποι της δουλειάς, οι μέθοδες ανάπτυξης της παραγωγικότητάς της, οι μέθοδες του ελέγχου, που δουλεύονται σ’ αυτά τα λίγα, μα πραγματικά υποδειγματικά ιδρύματα, πρέπει κατόπι να μεταφερθούν σε όλα τα αντίστοιχα ιδρύματα» (Β.Ι. Λένιν, Απόφαση για τη δουλειά των ζαμιστίτελ, (αντικαταστατών των υπουργών), Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 33ος, σελ. 301).

-«Το κέντρο του βάρους της δουλειάς σας πρέπει να’ναι ακριβώς αυτή η τροποποίηση της σιχαμερής γραφειοκρατικής δουλειάς, η πάλη με το γραφειοκρατισμό και την ασυνείδητη αναβλητικότητα, ο έλεγχος της εκτέλεσης.

Ο έλεγχος της εκτέλεσης, ο έλεγχος αυτού που βγαίνει απ’ την πράξη- να το βασικό και κύριο καθήκον σας…»(Β.Ι. Λένιν, Στον Α.Δ. Τσιουρούπα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 35ος, σελ. 459).

– «Πρέπει μαζί με τον Γκορμπάνοβ να επεξεργαστείς γραφτό κανονισμό για το μπάσιμο και τη διεξαγωγή των υποθέσεων και να ελέγχετε όχι λιγότερο από μια φορά το μήνα. Σεις προσωπικά πρέπει να παρατηρείτε αν τηρείται αυτός, αν πραγματοποιείται ο σκοπός, δηλαδή, η ελάττωση των πολλών χαρτιών και της αναβλητικότητας, η περισσότερη μελέτη και η μεγαλύτερη υπευθυνότητα των λαϊκών Επιτρόπων, η αντικατάσταση των διαταγμάτων που σκαρώνονται στα πεταχτά με τον προσεχτικό, διαρκή πραχτικό έλεγχο της εκτέλεσης και τον έλεγχο της πείρας, την καθιέρωση της προσωπικής ευθύνης. (Σε μας υπάρχει στην πράξη πλέρια ανευθυνότητα στις κορυφές, στα λαϊκά Επιτροπάτα, στα τμήματά τους, και οι σαμποταριστές το εκμεταλλεύονται αυτό θαυμάσια. Σαν αποτέλεσμα, η τεμπελιά, που καταστρέφει την υπόθεση)».

«6) Σεις πρέπει να απελευθερώσετε τον εαυτό σας από τις φασαρίες και τις ανακατωσούρες που όλους μας χαλνάν, να εξασφαλίσετε για τον εαυτό σας τη δυνατότητα να σκεφτόσαστε ήρεμα όλη τη δουλειά- και το βασικό, να συγκεντρώσετε τον εαυτό σας στον έλεγχο της εκτέλεσης, στην πάλη με το γραφειοκρατισμό και την αναβλητικότητα» (Β.Ι.Λένιν, Στον Α.Δ. Τσιουρούπα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 35ος, σελ. 460-461).

-«Το βασικό καθήκον του Μικτού Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού πρέπει να’ναι η αυστηρή επίβλεψη ώστε τα Λαϊκά Επιτροπάτα (…)

3) Να ελέγχουν τη νομιμότητα, τη σκοπιμότητα, και το επείγον των ξεχωριστών διαταγών και ενεργειών των λαϊκών Επιτροπάτων. Να παλεύουν με το γραφειοκρατισμό και την ασυνείδητη αναβλητικότητα μ’ ένα τέτοιο έλεγχο και τέτοιο απαρέγκλιτο περιορισμό του αριθμού των υπαλλήλων» (Β.Ι.Λένιν, Στον Α. Δ. Τσιουρούπα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 35ος, σελ. 463).

-«Το πρωταρχικό καθήκον της στιγμής δεν είναι τα διατάγματα, δεν είναι οι αναδιοργανώσεις, αλλά η εκλογή των ανθρώπων, η εγκατάσταση της προσωπικής ευθύνης στη δουλειά. Ο έλεγχος της πραχτικής δουλειάς. Διαφορετικά δε θα βγούμε απ’ τη γραφειοκρατία και την ασυνείδητη αναβλητικότητα που μας πνίγουν» (Β.Ι.Λένιν, Στον Α. Δ. Τσιουρούπα, Άπαντα, 4η ρωσική έκδοση, τόμος 35ος, σελ. 464).

-« Σε κάθε «υπόθεση» πρέπει από καιρό σε καιρό (μια φορά τη βδομάδα, μια φορά το μήνα ή στους δύο μήνες, ανάλογα με το χαρακτήρα και τη σημασία της υπόθεσης και κατόπιν ξαφνικά) να γίνεται ο έλεγχος της πραχτικής εκτέλεσης. Αυτό είναι το πιο σοβαρό και το πιο απαραίτητο. Τα αποτελέσματα κάθε ελέγχου να τα σημειώνουμε» (Β.Ι. Λένιν, Στον Ν.Π.Γκορμπούνοβ, Άπαντα, 3η ρωσική έκδοση, τόμος 29ος, σελ. 400).

Ο Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων:

-«Είναι απαραίτητο το κόμμα να ελέγχει συστηματικά την εκτέλεση των δικών του αποφάσεων και οδηγιών, γιατί χωρίς αυτό οι τελευταίες, κινδυνεύοντας να μετατραπούν σε κενές υποσχέσεις, είναι ικανές μόνο να υποσκάψουν την εμπιστοσύνη των πλατιών προλεταριακών μαζών, σ’ αυτό (το κόμμα)». (Ι.Β.Στάλιν, Για τις προοπτικές του ΚΚ Γερμανίας και τη μπολσεβικοποίηση, Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 7ος, σελ. 40).

-«Η επιλογή των ανθρώπων και ο έλεγχος της εκτέλεσης- να σε τι όξυνε την προσοχή ο Λένιν στην τελευταία του εισήγηση. Νομίζω ότι αυτή την υπόδειξη του Λένιν πρέπει να την έχουμε μπροστά στα μάτια μας σ’ όλη την περίοδο της ανοικοδομητικής δουλειάς. Για να καθοδηγούμε την ανοικοδόμηση, δε φτάνει μόνο να’χουμε σωστές οδηγίες- γι’ αυτό είναι απαραίτητο ακόμα να τοποθετήσουμε στις καθοδηγητικές θέσεις της σοβιετικής, οικονομικής, συνεταιριστικής και κάθε άλλης ανοικοδομητικής δουλειάς τέτοιους ανθρώπους, που καταλαβαίνουν το νόημα και τη σημασία αυτών των οδηγιών, που είναι ικανοί τίμια και ευσυνείδητα να πραγματοποιούν αυτές τις οδηγίες, που θεωρούν την πραγματοποίηση αυτών των οδηγιών όχι άδειο φορμαλισμό, μα υπόθεση τιμής, υπόθεση ανώτερής τους υποχρέωσης μπροστά στο κόμμα και το προλεταριάτο.

Να πώς πρέπει να καταλαβαίνουμε το σύνθημα του Λένιν: σωστή επιλογή των ανθρώπων και έλεγχος της εκτέλεσης» (Ι.Β. Στάλιν, Λόγος του στη 15η κομματική συνδιάσκεψη του κυβερνείου της Μόσχας, Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 9ος, σελ. 158).

-«Και πώς πρέπει να εξηγήσουμε αυτή τη διάσταση ανάμεσα στη γραμμή και το μηχανισμό; Μα με το ότι η σύνθεση αυτού του μηχανισμού, η σύνθεση αυτού του προσωπικού δεν είναι πάντα καλής ποιότητας.

Να γιατί η σωστή επιλογή των στελεχών και ο έλεγχος της εκτέλεσης αποτελούν τώρα ένα από τα άμεσα καθήκοντα του κόμματος και της σοβιετικής εξουσίας» (Ι.Β. Στάλιν, Λόγος στη 15η κομματική συνδιάσκεψη του κυβερνείου της Μόσχας, Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 9ος, σελ. 159).

-«Αλλά για να μην κρέμεται η πολιτική μας στον αέρα, είναι απαραίτητες, τουλάχιστο δύο προϋποθέσεις. Πρώτο, η σωστή επιλογή των στελεχών και ο έλεγχος της εκτέλεσης των οδηγιών του κόμματος. Δεύτερο, η ευλυγισία στην καθοδήγηση των μαζών, η ευαισθησία στο μάξιμουμ στις απαιτήσεις των μαζών, ευαισθησία, και ακόμα μια φορά ευαισθησία». (Ι.Β.Στάλιν, Λόγος στη 15η κομματική συνδιάσκεψη του κυβερνείου της Μόσχας, Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 9ος, σελ. 162).

-«Ο Ίλιτς έλεγε ότι ένα απ’ τα σοβαρά ζητήματα στην υπόθεση της διεύθυνσης της χώρας αποτελεί το ζήτημα για τον έλεγχο της εκτέλεσης. Μα ακριβώς σ’ αυτό το ζήτημα η υπόθεση σε εμάς είναι πολύ άσχημα. Να καθοδηγείς- αυτό διόλου δε σημαίνει να γράφεις αποφάσεις και να στέλνεις οδηγίες. Να καθοδηγείς σημαίνει να ελέγχεις την εκτέλεση των οδηγιών, και όχι μόνον την εκτέλεση των οδηγιών, μα και τις ίδιες τις οδηγίες, την ορθότητά τους ή το λαθεμένο τους, απ’ την άποψη της ζωντανής πραχτικής δουλειάς. Θα’ ταν γελοίο να νομίζουμε ότι όλες μας οι οδηγίες είναι σωστές 100%. Αυτό δε γίνεται και δε μπορεί να γίνει, σύντροφοι. Ο έλεγχος της εκτέλεσης σ’ αυτό ακριβώς συνίσταται, να ελέγχουν τα στελέχη μας στη φωτιά της πραχτικής πείρας όχι μόνο την εκτέλεση των οδηγιών μας μα και την ορθότητα των ίδιων των οδηγιών. Γι’ αυτό τα στραπάτσα σ’ αυτό τον τομέα σημαίνουν στραπάτσα σ’ όλη μας την καθοδήγηση» (Ι.Β. Στάλιν, Για τις εργασίες της Κοινής Ολομέλειας της ΚΕ και της ΚΕΕ του Απρίλη, Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 11ος, σελ. 61-62).

-«Ο κίνδυνος του γραφειοκρατισμού συνίσταται, δεύτερο, στο ότι αυτός δεν ανέχεται τον έλεγχο της εκτέλεσης και προσπαθεί να μετατρέψει τις βασικές υποδείξεις των καθοδηγητικών οργανώσεων σε τιποτένιο χαρτί, αποσπασμένο απ’ τη ζωντανή ζωή. Ο κίνδυνος προέρχεται όχι μόνο και όχι τόσο απ’ τους παλιούς γραφειοκράτες, που κόλλησαν στα ιδρύματά μας, αλλά ιδιαίτερα απ’ τους νέους γραφειοκράτες, τους σοβιετικούς γραφειοκράτες, που ανάμεσά τους οι «κομμουνιστές» γραφειοκράτες δεν παίζουν τον τελευταίο ρόλο. Έχω υπόψη μου αυτούς τους «κομμουνιστές» που απ’ το γραφείο με διαταγές και «διατάγματα», που στη δύναμή τους πιστεύουν σαν είδωλο, προσπαθούν ν’ αντικαταστήσουν τη δημιουργική πρωτοβουλία και αυτενέργεια των εκατομμυρίων των μαζών της εργατικής τάξης και των αγροτών.

Το καθήκον συνίσταται στο να τσακίσουμε το γραφειοκρατισμό στα ιδρύματα και τις οργανώσεις μας, να εξαλείψουμε τα γραφειοκρατικά «ήθη» και «συνήθειες» και ξεκαθαρίσουμε το δρόμο για τη χρησιμοποίηση των εφεδρειών του συστήματός μας, για την ανάπτυξη της δημιουργικής πρωτοβουλίας και αυτενέργειας των μαζών.

Το καθήκον αυτό δεν είναι εύκολο. Δε μπορεί να το λύσεις «ώσπου να  πεις δύο». Μα πρέπει να το λύσουμε με κάθε θυσία, αν θέλουμε πραγματικά να μετασχηματίσουμε τη χώρα μας πάνω στις αρχές του σοσιαλισμού.

Στην πάλη με το γραφειοκρατισμό η δουλειά του κόμματος γίνεται προς τέσσερις κατευθύνσεις: προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της αυτοκριτικής, προς την κατεύθυνση της οργάνωσης της δουλειάς για τον έλεγχο της εκτέλεσης, προς την κατεύθυνση της εκκαθάρισης του μηχανισμού και, τέλος, προς την κατεύθυνση της ανάδειξης απ’ τα κάτω στο μηχανισμό αφοσιωμένων στελεχών, από ανθρώπους της εργατικής τάξης.

Το καθήκον συνίσταται στο να βάλουμε όλες τις δυνάμεις για την πραγματοποίηση όλων αυτών των μέτρων». (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 16ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 12ος, σελ. 328).

-«Η νίκη ποτέ δεν έρχεται μόνη της, συνήθως την αποσπούν. Οι καλές αποφάσεις και δηλώσεις στη γενική γραμμή του κόμματος, αποτελούν μονάχα την αρχή του έργου, γιατί σημαίνουν μονάχα την επιθυμία για τη νίκη. Αφού πια δοθεί η σωστή γραμμή, αφού πια δοθεί η σωστή λύση σ’ ένα ζήτημα, η επιτυχία της υπόθεσης εξαρτάται από την οργανωτική δουλειά, από την οργάνωση της πάλης για την εφαρμογή στη ζωή της γραμμής του κόμματος, από τη σωστή επιλογή των ανθρώπων, από τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων των καθοδηγητικών οργάνων. Χωρίς αυτό η σωστή γραμμή του κόμματος και οι σωστές αποφάσεις κινδυνεύουν να πάθουν σοβαρή ζημιά. Κάτι περισσότερο. Αφού πια δοθεί η σωστή πολιτική γραμμή, η οργανωτική δουλειά αποφασίζει για όλα, μαζί και για την τύχη της ίδιας της πολιτικής γραμμής, για την πραγματοποίησή της, ή για την αποτυχία της» (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 365-366).

-«Να εξαλείψουμε τη γραφειοκρατική μέθοδο καθοδήγησης σ’ όλους τους κρίκους των οικονομικών λαϊκών Επιτροπάτων, ελέγχοντας συστηματικά πώς τα κατώτερα όργανα εκπληρώνουν τις αποφάσεις και τις υποδείξεις των καθοδηγητικών κέντρων» (Ι.Β.Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 317).

-«Λύνουν τα ζητήματα, μα δε σκέφτονται να ελέγξουν την εκτέλεσή τους, να ανακαλέσουν στην τάξη αυτούς που παραβαίνουν τις υποδείξεις και τις εντολές των καθοδηγητικών οργάνων και να προωθούν αυτούς που εκτελούν τίμια και ευσυνείδητα το καθήκον τους» (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 328).

-«Ο γραφειοκρατισμός και το χαρτοβασίλειο στο μηχανισμό της διακυβέρνησης, η φλυαρία για «καθοδήγηση, γενικά», αντί της ζωντανής και συγκεκριμένης καθοδήγησης, η συγκρότηση των οργανώσεων με κριτήριο το είδος της λειτουργίας και όχι τη θέση της στο σύστημα δουλειάς και η έλλειψη προσωπικής ευθύνης, η έλλειψη προσωπικής ευθύνης στη δουλειά και η ισοπέδωση στο μισθολογικό σύστημα, η έλλειψη συστηματικού ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων, ο φόβος μπροστά στην αυτοκριτική- να πού βρίσκονται οι πηγές των δυσκολιών μας, να πού φωλιάζουν τώρα οι δυσκολίες μας.

Θα ήταν αφέλεια να νομίζει κανείς ότι μπορούμε να νικήσουμε αυτές τις δυσκολίες με τη βοήθεια αποφάσεων και ψηφισμάτων. Οι γραφειοκράτες και οι χαρτογιακάδες από καιρό πια έχουν αποχτήσει την ικανότητα να διαδηλώνουν την πίστη τους προς τις αποφάσεις του κόμματος και της κυβέρνησης και να τις βάζουν στην πράξη στα χρονοντούλαπα. Για να νικήσουμε αυτές τις δυσκολίες έπρεπε να εξαλείψουμε την καθυστέρηση της οργανωτικής μας δουλειάς από τις απαιτήσεις της πολιτικής γραμμής του κόμματος, έπρεπε να ανεβάσουμε το επίπεδο της οργανωτικής καθοδήγησης σε όλες τις σφαίρες της λαϊκής οικονομίας, ως το επίπεδο της πολιτικής καθοδήγησης, έπρεπε να πετύχουμε η οργανωτική μας δουλειά να εξασφαλίζει την πραχτική εφαρμογή στη ζωή των πολιτικών συνθημάτων και των αποφάσεων του κόμματος.

Για να νικήσουμε αυτές τις δυσκολίες και για να έχουμε επιτυχίες έπρεπε να οργανώσουμε την πάλη για την υπερνίκηση αυτών των δυσκολιών, έπρεπε να τραβήξουμε τις μάζες των εργατών και αγροτών σ’ αυτή την πάλη, έπρεπε να κινητοποιήσουμε το ίδιο το κόμμα, έπρεπε να καθαρίσουμε το κόμμα και τις οικονομικές οργανώσεις από τα αμφίβολα, ασταθή, εκφυλισμένα στοιχεία.

Τι χρειάζονταν για να γίνει αυτό; Έπρεπε να οργανώσουμε:

1.Την ανάπτυξη της αυτοκριτικής και το ξεσκέπασμα των ελλείψεων στη δουλειά μας (…)9. Το δυνάμωμα του ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων και τον προσανατολισμό προς την αναδιοργάνωση της Κεντρικής Επιτροπής Ελέγχου και της Εργατο-Αγροτικής Επιθεώρησης στο πνεύμα της παραπέρα έντασης του ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων (…)

Να ποια είναι βασικά τα μέσα που έπρεπε να χρησιμοποιήσει το κόμμα για να νικήσει τις δυσκολίες, για να ανεβάσει το επίπεδο της οργανωτικής μας δουλειάς, ως το επίπεδο της πολιτικής καθοδήγησης και για να εξασφαλίσει έτσι την εφαρμογή στη ζωή της γραμμής του κόμματος.

Ξέρετε ότι η ΚΕ του κόμματός μας ακριβώς έτσι διευθύνει την οργανωτική της δουλειά στην περίοδο που εξετάζουμε.

Η ΚΕ καθοδηγούνταν στο ζήτημα αυτό από τη μεγαλοφυή σκέψη του Λένιν, ότι το κύριο στην οργανωτική δουλειά είναι η επιλογή των ανθρώπων και ο έλεγχος στην εκτέλεση των αποφάσεων» (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 367-369).

-«Η σωστή οργάνωση του ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων έχει αποφασιστική σημασία για την πάλη ενάντια στο γραφειοκρατισμό και το χαρτοβασίλειο. Εφαρμόζονται οι αποφάσεις των καθοδηγητικών οργανώσεων ή μπαίνουν στο χρονοντούλαπο απ’ τους γραφειοκράτες και τους χαρτογιακάδες; Εφαρμόζονται σωστά ή διαστρεβλώνονται; Δουλεύει ο μηχανισμός τίμια και μπολσεβίκικα ή γυρίζει στον αέρα; Όλα αυτά μπορεί να τα μάθει κανείς έγκαιρα μονάχα με την καλή οργάνωση του ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων. Ο καλά οργανωμένος έλεγχος στην εκτέλεση των αποφάσεων είναι ο προβολέας, που βοηθά να φωτιστεί η κατάσταση που επικρατεί στη σωστή λειτουργία του μηχανισμού οποιαδήποτε στιγμή και βγάζει στο φως της ημέρας τους γραφειοκράτες και τους χαρτογιακάδες. Μπορούμε να πούμε πεποίθηση, ότι τα 9/10 των ελλείψεων και των κενών εξηγούνται με το ότι λείπει ο σωστά τοποθετημένος έλεγχος στην εκτέλεση των αποφάσεων. Δε χωράει αμφιβολία ότι αν υπήρχε τέτοιος έλεγχος στην εκτέλεση, οι ελλείψεις και τα κενά θα είχαν σίγουρα προληφθεί.

Για να πετύχει όμως ο έλεγχος το σκοπό του στην εκτέλεση των αποφάσεων είναι απαραίτητο δύο τουλάχιστο όροι: Πρώτο, να είναι ο έλεγχος στην εκτέλεση των αποφάσεων συστηματικός και όχι επεισοδιακός. Δεύτερο, επικεφαλής του ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων σ’ όλους τους κρίκους των κομματικών, σοβιετικών και οικονομικών οργανώσεων να μη βρίσκονται δευτερεύοντα πρόσωπα, μα άνθρωποι με αρκετό κύρος, οι ίδιοι οι καθοδηγητές των οργανώσεων». (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 372-373).

-«Τι σημαίνει να ελέγχεις τα στελέχη, να ελέγχεις την εκτέλεση των καθηκόντων;

Να ελέγχεις τα στελέχη σημαίνει να τα ελέγχεις όχι από τις υποσχέσεις και τις δηλώσεις τους, μα από τα αποτελέσματα της δουλειάς τους.

Να ελέγχεις την εκτέλεση των καθηκόντων σημαίνει να τα ελέγχεις όχι μόνο στα γραφεία και όχι μόνο σύμφωνα με τις τυπικές λογοδοσίες, μα πριν απ’ όλα να τα ελέγχεις στον τόπο της δουλειάς απ’ τα ουσιαστικά αποτελέσματα της εκτέλεσης.

Χρειάζεται όμως γενικά ένας τέτοιος έλεγχος; Αναμφισβήτητα χρειάζεται. Χρειάζεται, πρώτο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καλογνωρίσεις το στέλεχος, να καθορίσεις τα πραγματικά του προσόντα. Χρειάζεται, δεύτερο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καθορίσεις τα προτερήματα και τις ελλείψεις του εκτελεστικού μηχανισμού. Χρειάζεται, τρίτο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καθορίσεις τα προσόντα και τις ελλείψεις των ίδιων των καθηκόντων.

Μερικοί σύντροφοι νομίζουν ότι μπορείς να ελέγχεις τους ανθρώπους μόνο απ’ τα πάνω, όταν οι καθοδηγητές ελέγχουν τους καθοδηγούμενους απ’ τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Αυτό δεν είναι σωστό. Ο έλεγχος απ’ τα πάνω, βέβαια χρειάζεται σαν ένα απ’ τα πραχτικά μέτρα για τον έλεγχο των ανθρώπων και τον έλεγχο της εκτέλεσης των καθηκόντων. Μα ο έλεγχος απ’ τα πάνω είναι μακριά ακόμα απ’ το να εξαντλεί το ζήτημα του ελέγχου. Υπάρχει ακόμα ένα άλλο είδος ελέγχου, ο έλεγχος απ’ τα κάτω, όταν οι μάζες, όταν οι καθοδηγούμενοι ελέγχουν τους καθοδηγητές, σημειώνουν τα λάθη τους και υποδείχνουν τους τρόπους για τη διόρθωσή τους. Αυτό το είδος ο έλεγχος είναι απ’ τους πιο πραχτικούς τρόπους για τον έλεγχο των ανθρώπων.

Οι κομματικές μάζες ελέγχουν τους καθοδηγητές τους στα αχτίφ, στις συνδιασκέψεις, στα συνέδρια, ακούγοντας τους απολογισμούς τους, κάνοντας κριτική των ελλείψεων, τέλος, εκλέγοντας ή μη εκλέγοντας στα καθοδηγητικά πόστα αυτούς ή τους άλλους καθοδηγητικούς συντρόφους. Η ακριβής εφαρμογή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού στο κόμμα, όπως αυτό το απαιτεί το Καταστατικό του κόμματος, η απόλυτη εκλογιμότητα των κομματικών οργάνων, το δικαίωμα υποβολής και απόρριψης των υποψηφίων, η μυστική ψηφοφορία, η ελευθερία κριτικής και αυτοκριτικής- όλα αυτά και άλλα παρόμοια μέτρα είναι απαραίτητα να εφαρμοστούν στη ζωή, ανάμεσα στα άλλα για να διευκολύνουν τον έλεγχο των καθοδηγητών του κόμματος απ’ την πλευρά των κομματικών μαζών.

Οι εξωκομματικές μάζες ελέγχουν τους οικονομικούς, συνδικαλιστικούς και άλλους καθοδηγητές στα εξωκομματικά αχτίφ, στις μαζικές συσκέψεις κάθε είδους, όπου ακούνε εκθέσεις των καθοδηγητών τους, κριτικάρουν τις ελλείψεις και χαράζουν το δρόμο για το ξεπέρασμά τους.

Τέλος, ο, λαός ελέγχει τους καθοδηγητές της χώρας στον καιρό των εκλογών στα όργανα της εξουσίας της Σοβιετικής Ένωσης με το δρόμο της γενικής, καθολικής, άμεσης και μυστικής ψηφοφορίας.

Το καθήκον συνίσταται στο να συνενώσουμε τον έλεγχο απ’ τα πάνω με τον έλεγχο απ’ τα κάτω.». (Ι.Β.Στάλιν, Για τις ανεπάρκειες της κομματικής δουλειάς και για τα μέτρα του ξεκαθαρίσματος των τροτσκιστών και άλλων διπλοπρόσωπων», Κομματικό εκδοτικό ΠΚΚ(μπ.), 1937, σελ. 25-26).

-«Η ρύθμιση της σύνθεσης του κόμματος και η προσέγγιση των καθοδηγητικών οργάνων στη συγκεκριμένη δουλειά της βάσης, δεν ήταν και δε θα μπορούσε να είναι το μοναδικό μέσο για το παραπέρα δυνάμωμα του κόμματος και της καθοδήγησής του. Το άλλο μέσο για το δυνάμωμα του κόμματος στην περίοδο που εξετάζουμε ήταν η ριζική καλυτέρεψη της δουλειάς σχετικά με τα στελέχη, η καλυτέρεψη του έργου της επιλογής των στελεχών, της ανάδειξης, της κατανομής τους, του ελέγχου τους μέσα στην πορεία της δουλειάς» (Ι.Β.Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 18ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Ζητήματα του Λενινισμού, ρώσικη έκδοση 11η, σελίδα 595).

***

Παραθέσαμε τα πιο βασικά απ’ ότι έγραψαν οι μεγάλοι μας αρχηγοί και δάσκαλοι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Τι συμπεράσματα μπορούμε να βγάλουμε απ’ αυτά;

Πρώτο. Η οργάνωση του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων έχει πρωταρχική, αποφασιστική σημασία για τα Κομμουνιστικά Κόμματα. Ο Λένιν τόνισε ότι το βασικό οργανωτικό πρόβλημα είναι η επιλογή των στελεχών και ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Να ελέγχουμε τους ανθρώπους και να ελέγχουμε την πραχτική εκτέλεση των αποφάσεων σ’ αυτό, ακόμα μια φορά σ’ αυτό, μονο σ’ αυτό βρίσκεται το κλειδί όλης της δουλειάς, όλης της πολιτικής. Ο Στάλιν, σημειώνοντας την αποφασιστική σημασία του ελέγχου της εκτέλεσης, είπε ότι τα 9/10 των ελλείψεων και των κενών της δουλειάς εξηγούνται με το ότι λείπει ο σωστά τοποθετημένος έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Δε χωράει καμία αμφιβολία ότι αν υπήρχε τέτοιος έλεγχος στην εκτέλεση, οι ελλείψεις και τα κενά θα είχαν σίγουρα προληφθεί.

Πρέπει να μελετάμε και να εμβαθύνουμε σ’ αυτά που έγραψαν οι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Και να διαπαιδαγωγούμε τα στελέχη μας και τους αγωνιστές μας με την απαρέγκλιτη λενινιστική-σταλινική αρχή ότι ο έλεγχος είναι βασική μέθοδος μπολσεβικικής καθοδήγησης, ότι τους κομμουνιστές τους διακρίνει ενότητα ανάμεσα στα λόγια και τα έργα, ανάμεσα σ’ αυτά που λένε και σ’ αυτά που κάνουν, ότι παίρνουν σωστές αποφάσεις και φροντίζουν οπωσδήποτε να τις πραγματοποιούν στη ζωή. Ο αγωνιστής που δεν τοποθετεί σωστά και δεν οργανώνει τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων, θα αποτύχει στη δουλειά του και θα χρεωκοπήσει.

Δεύτερο. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι ο αμείλιχτος εχθρός του γραφειοκρατισμού. Οι γραφειοκράτες μέσα στα κόμματα δεν ανέχονται τον έλεγχο της εκτέλεση. Αυτοί φλυαρούν για καθοδήγηση γενικά και προσπαθούν να μετατρέψουν τις βασικές υποδείξεις των κομματικών οργάνων σε άδειο χαρτί. Οι γραφειοκράτες πιστεύουν στη δύναμη των εντολών απ’ το γραφείο, απασχολούνται με τη συγγραφή πολλών αποφάσεων, τους αρέσουν οι μεγάλες και διαρκείς συνεδριάσεις, και πάνε να αντικαταστήσουν τη δημιουργική πρωτοβουλία των μαζών με οδηγίες και «αποφάσεις».

Ο έλεγχος της εκτέλεσης μάς βοηθά για να βρίσκουμε, να ξεσκεπάζουμε και να διώχνουμε από κάθε υπεύθυνη καθοδηγητική δουλειά και απ’ το κόμμα τους γραφειοκράτες και τους ασυνείδητους. Να διαλύσουμε, όπως λέει ο σ. Στάλιν, τα γραφειοκρατικά «ήθη» και «συνήθειες» και να ανοίξουμε το δρόμο για την ανάπτυξη της δημιουργικής πρωτοβουλίας και αυτενέργειας των μαζών.

Τρίτο. Ο έλεγχος της εκτέλεσης μάς βοηθά όχι μόνο να ελέγχουμε πώς εφαρμόζονται οι αποφάσεις, τι δυσκολίες συναντάμε στην πορεία της εφαρμογής τους, μα και να ελέγχουμε την ορθότητα των ίδιων των αποφάσεων και των συγκεκριμένων εντολών που δίνουμε. Θα’ταν γελοίο- λέει ο σ. Στάλιν- να νομίζουμε ότι όλες μας οι εντολές είναι 100% σωστές. Αυτό δε συμβαίνει και δε μπορεί να συμβαίνει στη ζωή. Μέσα στη φωτιά της πραχτικής πάλης φαίνονται ποιες αποφάσεις είναι σωστές και ο έλεγχος μάς βοηθάει για να το εξακριβώσουμε.

Τέταρτο. Ο σ. Στάλιν διδάσκει ότι για να πετύχει ο έλεγχος της εκτέλεσης το σκοπό του χρειάζονται τουλάχιστο δύο όροι: Πρώτο, ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει να’ναι συστηματικός και όχι επεισοδιακός. Δεύτερο, επικεφαλής του ελέγχου πρέπει να βρίσκονται όχι δευτερεύοντα πρόσωπα, μα άνθρωποι με αρκετό κύρος, οι ίδιοι οι καθοδηγητές των οργανώσεων.

Αυτό σημαίνει ότι ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων πρέπει να’ναι καθημερινός, αδιάκοπος, συστηματικός. Ν’ αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης. Μόνο ένας τέτοιος έλεγχος βοηθά για να βρίσκουμε τα στραπάτσα και τις αδυναμίες της δουλειάς. Αυτό σημαίνει επίσης ότι ο έλεγχος πρέπει να γίνεται από τα πιο υπεύθυνα στελέχη, απ’ τους ίδιους τους καθοδηγητές των Κομμ. Οργανώσεων.

Πέμπτο. Ότι είναι απαραίτητο να υπάρχει όργανο ελέγχου απ’ τα πάνω. Το όργανο αυτό πρέπει να’ χει τεράστιο κύρος για να μπορεί να ελέγχει όλους μέσα στο κόμμα, απ’ τα μέλη της ΚΕ μέχρι τα απλά μέλη του κόμματος. Τέτοιο όργανο στο ΠΚΚ(μπ.) ήταν η Επιτροπή Κομματικού Ελέγχου που έβγαινε απ’ το Συνέδριο του κόμματος και λογοδοτούσε μπροστά σ’ αυτό. Σχετικά μ’ αυτό ο σ. Στάλιν έχει πει:

«Τέτοια οργάνωση θα μπορούσε να’ναι μόνο η Επιτροπή Κομματικού Ελέγχου πλάι στην ΚΕ του ΠΚΚ(μπ.), που θα εργάζεται με βάση τις εντολές του Κόμματος και της ΚΕ του και που θα έχει κατά τόπους, ανεξάρτητους απ’ τις τοπικές οργανώσεις, αντιπροσώπους. Είναι ξεκάθαρο ότι μια τέτοια υπεύθυνη οργάνωση πρέπει να’χει μεγάλο κύρος. Και για να’χει αρκετό κύρος και για να μπορεί να καλεί σε απολογία οποιοδήποτε υπεύθυνο στέλεχος που έπεσε σε λάθος, μαζί και μέλη της ΚΕ, είναι απαραίτητο τα μέλη αυτής της Επιτροπής να εκλέγονται και να αντικατασταίνονται μόνο από το ανώτατο όργανο του κόμματος, από το Συνέδριο του κόμματος. Δε μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι μια τέτοια οργάνωση θα είναι απόλυτα ικανή να εξασφαλίσει τον έλεγχο στην εκτέλεση των αποφάσεων των κεντρικών οργάνων του κόμματος και να δυναμώσει την κομματική πειθαρχία» (Ι.Β. Στάλιν, Έκθεση της ΚΕ στο 17ο συνέδριο του ΠΚΚ(μπ.), Άπαντα, ρωσική έκδοση, τόμος 13ος, σελ. 374).

Το Καταστατικό του ΚΚ της ΣΕ που ψηφίστηκε στο 19ο συνέδριό του αναδιοργανώνει την Επιτροπή Ελέγχου δίπλα στην ΚΕ του ΚΚΣΕ και συγκεντρώνει τη δουλειά της επιλογής των στελεχών και τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων στη Γραμματεία της ΚΕ. Αυτό γίνεται, φυσικά, αφού ο έλεγχος έγινε νόμος στη ζωή του ΚΚΣΕ και σε σχέση με τα καινούργια καθήκοντα που μπαίνουν μπροστά στο ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης. Σ’ εμάς είναι απαραίτητο το όργανο κομματικού ελέγχου, όπως το καθόρισε η 2η Ολομέλεια της ΚΕ.

Έκτο. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται απ’ τα πάνω, απ’ τους καθοδηγητές μα και απ’ τα κάτω, απ’ τα μέλη του κόμματος και τους εξωκομματικούς. Ο σ. Στάλιν λέει ότι μερικοί νομίζουν ότι μπορείς να ελέγχεις τους ανθρώπους μόνο απ’ τα πάνω. Αυτό δεν είναι σωστό. Ο έλεγχος απ’ τα πάνω χρειάζεται, μα δεν εξαντλεί όλο το ζήτημα του ελέγχου. Υπάρχει ακόμα ένα άλλο είδος ελέγχου, ο έλεγχος απ’ τα κάτω, όταν οι μάζες, οι καθοδηγούμενοι ελέγχουν τους καθοδηγητές τους, σημειώνουν τα λάθη τους και τους υποδείχνουν τρόπους να τα διορθώσουν.

Ο Λένιν υπόδειχνε επανειλημμένα ότι για να πετύχει ο έλεγχος, πρέπει να είναι μαζικός. Να γίνεται απ’ τα μέλη του κόμματος. Και από τους εξωκομματικούς. Ότι πρέπει να’ναι ποικιλόμορφες οι μέθοδες και οι τρόποι του ελέγχου για να ξεριζώσουμε το διαρκώς αναπτυσσόμενο αγριόχορτο του γραφειοκρατισμού.

Οι κομματικές μάζες ελέγχουν τους καθοδηγητές στα αχτίφ, τις Συνδιασκέψεις, τα Συνέδρια, ακούγοντας και κριτικάροντας τις απολογιστικές εκθέσεις τους και χρησιμοποιώντας το δικαίωμα να εκλέγουν τα όργανα που θέλουν. Οι εξωκομματικές μάζες ελέγχουν τους καθοδηγητές τους στα εξωκομματικά αχτίφ, τις μαζικές συσκέψεις και Συνδιασκέψεις κάθε είδους, όπου ακούνε εκθέσεις των καθοδηγητών τους, κριτικάρουν τις ελλείψεις και σημειώνουν τους δρόμους για το ξεπέρασμά τους.

Έβδομο. Για να οργανώσουμε καλά τον έλεγχο της εκτέλεσης πρέπει να εξασφαλίσουμε δύο πράγματα: Να παίρνουν μέρος όλα τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος στην επεξεργασία των αποφάσεων, της κομματικής γραμμής. Να καθορίσουμε και να επιμένουμε στην αρχή της προσωπικής ευθύνης. Ο Λένιν απαιτούσε κολλεχτιβίστικη συζήτηση και προσωπική ευθύνη. Μόνο όταν ξέρουμε ποιος (ή ποιοι) είναι προσωπικά υπεύθυνος για την πραγματοποίηση της άλφα είτε της βήτα εντολής, μπορούμε να τον ελέγξουμε και να το ζητήσουμε ευθύνες. Η πραγματοποίηση αυτού του κανόνα- της προσωπικής ευθύνης- επιτρέπει τη διεξαγωγή του πραγματικού ελέγχου.

Όγδοο. Για να πετύχει ο έλεγχος πρέπει να’ναι καλά οργανωμένος. Ο Λένιν δίνει πραχτικές οδηγίες στους σ.σ. Τσιουρούπα και Γκορμπούνοφ πώς πρέπει πραχτικά να οργανώσουν τον έλεγχο. Τους συσταίνει να απαλλαχτούν απ’ τις φασαρίες και τις ανακατωσούρες, να εξασφαλίσουν για τον εαυτό τους την απαραίτητη ησυχία για να σκέφτονται όλη τη δουλειά, να οργανώνουν τη δουλειά του ελέγχου, παλεύοντας ενάντια στο γραφειοκρατισμό και την ασυνειδησία.

Πρέπει να επεξεργαστείτε, λέει ο Λένιν στους παραπάνω συντρόφους, γραφτό κανονισμό για την καταγραφή και διεξαγωγή των υποθέσεων και να ελέγχετε όχι λιγότερο από μια φορά το μήνα. Σε κάθε δουλειά πρέπει από καιρό σε καιρό, μια φορά τη βδομάδα, μια φορά το μήνα, είτε τους δύο μήνες, ανάλογα με το χαρακτήρα και τη σημασία της δουλειάς και κατόπιν ξαφνικά, να γίνεται ο έλεγχος της πραχτικής εκτέλεσης. Αυτό είναι το πιο σοβαρό και το πιο απαραίτητο. Τα αποτελέσματα κάθε ελέγχου να τα σημειώνουμε.

Αλλού, λέει ο Λένιν, ότι κάθε αντικαταστάτης του Υπουργού πρέπει να πάρει στην υπευθυνότητά του ένα ή δύο Τμήματα του Επιτροπάτου (υπουργείου) κλπ και να οργανώσει υποδειγματικά τη δουλειά σ’ αυτά, να επεξεργαστεί τη νόρμα του προσωπικού και να οργανώσει τον έλεγχο για την πραγματοποίηση της νόρμας αυτής, για την εγκατάσταση των καλύτερων τρόπων παραγωγής και την επίβλεψη πάνω σ’ αυτούς.

Ένατο. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με βάση όχι τα λόγια μα τα έργα του καθενός, με τα αποτελέσματα της δουλειάς του. Ο Στάλιν διδάσκει ότι πρέπει να ελέγχουμε τα στελέχη όχι από τις υποσχέσεις και τις δηλώσεις τους, μα απ’ τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Να ελέγχουμε τα στελέχη όχι από τα γραφεία, όχι μόνο απ’ τις τυπικές λογοδοσίες, μα πριν απ’όλα επί τόπου, στη θέση της δουλειάς, απ’ τα ουσιαστικά αποτελέσματα της εκτέλεσης. Τότες μόνο ο έλεγχος είναι πραγματικός.

Δέκατο. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων συνδέεται στενά, διαλεχτικά με μια σειρά άλλες μπολσεβίκικες αρχές και πρώτα από όλα με την ανάπτυξη της κριτικής και της αυτοκριτικής. Η κριτική και αυτοκριτική βγάζει στο φως τα λάθη, τις ελλείψεις και τις αδυναμίες και βοηθά στον πραγματικό έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Η κριτική και αυτοκριτική βοηθάει για να ξεχωρίζουμε τους καλούς συντρόφους απ’ τους γραφειοκράτες και να εκτιμάμε σωστά τα στελέχη με τα προτερήματα και τα ελαττώματά τους. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι αναπόσπαστα συνδεμένος με την κριτική και την αυτοκριτική. Ο σ. Στάλιν λέει ότι το κόμμα βαδίζει στην πάλη ενάντια στο γραφειοκρατισμό από τέσσερις κατευθύνσεις: απ’ τη γραμμή της ανάπτυξης της αυτοκριτικής, απ’ τη γραμμή της οργάνωσης του ελέγχου εκτέλεσης απ’ τη γραμμή της εκκαθάρισης του μηχανισμού, απ’ τη γραμμή της ανάδειξης απ’ τα κάτω στο μηχανισμό αφοσιωμένων στελεχών απ’ τους ανθρώπους της εργατικής τάξης.

Αυτά τα συμπεράσματα βγαίνουν απ’ τα έργα των Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Ο έλεγχος της εκτέλεσης είναι νόμος στη ζωή των Κομ. Κομμάτων. Είναι η ουσία της μπολσεβίκικης καθοδήγησης. Ο σ. Στάλιν μάς διδάσκει ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης:

«Χρειάζεται, πρώτο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καλογνωρίσεις το στέλεχος, να καθορίσεις τα πραγματικά του προσόντα. Χρειάζεται, δεύτερο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καθορίσεις τα προτερήματα και τις ελλείψεις του εκτελεστικού μηχανισμού. Χρειάζεται, τρίτο, γιατί μόνο ένας τέτοιος έλεγχος δίνει τη δυνατότητα να καθορίσεις τα προσόντα και τις ελλείψεις των ίδιων των καθηκόντων.

Ο Στάλιν αρκετές φορές τόνισε και υπογράμμισε ότι η ευθύνη για τα κενά και τις ελλείψεις στην κομματική δουλειά δεν πέφτει στις «αντικειμενικές» συνθήκες μα μόνο στους ανθρώπους, στα στελέχη που δεν οργανώνουν καλά τη δουλειά τους, δεν οργανώνουν τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων.

ΙΙΙ. Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1951) για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων

Όλα τα σώματα του ΚΚΕ (οργανωτικές Συσκέψεις, Ολομέλειες, Συνέδρια) από το 1931 και δώθε, μιλούνε διαρκώς για την ανάγκη του καθημερινού και συγκεκριμένου ελέγχου στην εκτέλεση των αποφάσεων. Το 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1945) είπε ότι η εσωκομματική δημοκρατία έχει πραγματικό νόημα όταν κάνει το μέλος του κόμματος ικανό «Να ελέγχει προς τα πάνω και προς τα κάτω. Η εσωκομματική δημοκρατία, ζωή και διαπαιδαγώγηση, χτυπά και αφοπλίζει τον παραγοντισμό, την κομματική γραφρειοκρατία, την αυταρχία και την αυθαιρεσία». Η 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1950) ζήτησε απ’ τα στελέχη του κόμματος «μπολσεβικική οργάνωση του κομματικού ελέγχου σ’όλους τους τομείες της δουλειάς απ’ τα πάνω προς τα κάτω και απ’ τα κάτω προς τα πάνω». Τα αποτελέσματα όμως στον τομέα αυτό της δουλειάς μας δεν είναι μέχρι τώρα ικανοποιητικά. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων δεν έγινε ακόμα νόμος στη ζωή του κόμματός μας. Γι’ αυτό η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ (Οχτώβρης 1951) έβαλε πιο αποφασιστικά και συγκεκριμένα το ζήτημα αυτό:

Η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ είπε:

«ε) Η Ολομέλεια αποφασίζει τη δημιουργία Οργανωτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής. Στη δικαιοδοσία του Οργανωτικού Γραφείου θ’ ανήκει και η οργάνωση, σ’όλη την κλίμακα της δουλειάς, του κομματικού ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων. Το κόμμα μας πολλά χρόνια επιμένει στο σοβαρό και υπεύθυνο αυτόν τομέα χωρίς όμως σοβαρά αποτελέσματα. Στον τομέα αυτόν πρέπει τώρα να πετύχουμε πραγματική στροφή. Στέλεχος και καθοδηγητής που δεν εξασφαλίζουν και τον έλεγχο για την έγκαιρη, σωστή και ως το τέλος παρακολούθηση της εφαρμογής των αποφάσεών μας θα θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνεται στη δουλειά και τον προορισμό του. Το κόμμα πρέπει να συγκεντρώσει μαζικά πυρά ενάντια στις γραφειοκρατικές, πρόχειρες και ανεύθυνες εκδηλώσεις στον τομέα αυτόν. Η απόφαση που παίρνεται πρέπει να εκτελείται. Αυτός είναι απαραβίαστος κομματικός νόμος. Χωρίς αποφασιστική στροφή στον τομέα αυτόν δε θα’χουμε σταθερή βελτίωση και άνοδο στην όλη κομματική πολιτική και μαζική δουλειά. Το ΚΚΕ έχει όλες τις δυνατότητες να πραγματοποιήσει ριζική αλλαγή στο ζήτημα της οργάνωσης του ελέγχου και της παρακολούθησης της πορείας της σωστής, της ουσιαστικής εφαρμογής της απόφασης που παίρνεται. Και το ΚΚΕ θα πραγματοποιήσει σύντομα και θετικά την απαραίτητη αυτή αλλαγή στη δουλειά του» (Απόφαση της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ. «Το ΚΚΕ απ’ το 1931 ως το 1952- Βασικά Ντοκουμέντα», σελ. 295-296).

Η απόφαση της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ βάζει πάνω σε τούτη τη βάση το ζήτημα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων:

Πρώτο. Η απόφαση που παίρνεται πρέπει να εκτελείται. Αυτός είναι απαραβίαστος κομματικός νόμος.

Δεύτερο. Τα στελέχη μας δεν πρέπει να παρουσιάζουν διάσταση ανάμεσα στα λόγια και τα έργα τους, πρέπει «να μπορούν έτσι να οργανώνουν τον έλεγχο της εκτέλεσης ώστε η απόφαση που πάρθηκε να πραγματοποιείται και να εφαρμόζεται όχι μόνο τυπικά μα και ουσιαστικά, ολοκληρωτικά. Αυτού βρίσκεται ένα απ’ τα κύρια και βασικά γνωρίσματα για τον κουκουέ, το στέλεχος, τον καθοδηγητή μας» (Απόφαση 2ης Ολομέλειας της ΚΕ). Ο καθοδηγητής που δεν εξασφαλίζει και τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων θα θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνεται στη δουλειά και τον προορισμό του.

Τρίτο. Η 2η Ολομέλεια τονίζει ότι, χωρίς αποφασιστική στροφή στον τομέα του ελέγχου της εκτέλεσης των αποφάσεων, δε θα’ χουμε σταθερή βελτίωση και άνοδο στην όλη κομματική, πολιτική και μαζική δουλειά. Από δω φαίνεται η αποφασιστική σημασία του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων σε όλη την κομματική δουλειά.

Τέταρτο. Το κόμμα πρέπει να συγκεντρώσει μαζικά πυρά ενάντια στις γραφειοκρατικές, πρόχειρες και ανεύθυνες εκδηλώσεις στον τομέα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων. Στο ΚΚΕ έχουμε ακόμα, απ’ τα πάνω μέχρι τα κάτω, πολλές γραφειοκρατικές εκδηλώσεις. Έχουμε στελέχη που ξέρουν να παίρνουν αποφάσεις μα που δε σκοτίζονται για τον έλεγχο της εκτέλεσής τους. Τα οπορτουνιστικά στοιχεία στο κόμμα μας, οι ύποπτοι και προβοκάτορες, χτυπούσαν λυσσασμένα τη βασική λενινιστική-σταλνινική αρχή για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Όταν το κόμμα έλεγχο τον προβοκάτορα Μ. Βαφειάδη πώς εφαρμόζει τη γραμμή της 3ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ (Σεπτέμβρης 1947) απαντούσε: «έβγαλα διαταγές», δηλαδή, ένα χαρτί τυπικό, χωρίς να ενδιαφέρεται πώς εφαρμόζονται οι διαταγές. Φυσικά, ο Βαφειάδης φέρνονταν έτσι γιατί συνειδητά σαμποτάριζε τη γραμμή του κόμματος.

Πέμπτο. Το σοβαρότερο, το κόμμα μας για να εφαρμόσει τη γραμμή της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ, αποφάσισε να δημιουργηθεί όργανο κομματικού ελέγχου. Το όργανο αυτό θα υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οργανωτικού Γραφείου της ΚΕ και θα’χει για προορισμό να ελέγχει την πορεία της έγκαιρης και ουσιαστικής εκτέλεσης των αποφάσεων της ΚΕ και του ΠΓ, απ’ τα πάνω μέχρι τα κάτω.

Ο σ. Ν. Ζαχαριάδης, αναλύοντας τη γραμμή της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ στο έργο του «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ» γράφει:

«Δε φτάνει να λες μια κουβέντα, να δίνεις μια υπόσχεση, να παίρνεις μια σωστή απόφαση. Αυτό είναι το σχετικά πιο εύκολο. Το πιο δύσκολο και το πιο ουσιαστικό είναι να μπορείς να εξασφαλίζεις την έγκαιρη, σωστή, πλέρια εφαρμογή της απόφασης που παίρνεται. Για το ζήτημα αυτό, τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων, έχουμε πάρει πολλές αποφάσεις ως τα σήμερα. Όμως τα αποτελέσματα είναι λιγοστά και διόλου ικανοποιητικά. Πάμε εδώ σαν τον κάβουρα. Η κατάσταση πρέπει να αλλάξει ριζικά. Και στον τομέα αυτό πρέπει να πετύχουμε στροφή. Πρέπει ν’ ανοίξουμε μέτωπο ενάντια σε κάθε φορμαλισμό, τυπικότητα στην κομματική δουλειά. Να παίρνουμε, δηλαδή, μια απόφαση, και ύστερα τυπικά, ξώπετσα, επιφανειακά ν’ αντιμετωπίζουμε τη συνέχεια: τι έγινε με την απόφαση, ποια η τύχη της κομματικής οδηγίας, ποιο το αποτέλεσμα, ποια τα θετικά και ποια τ’αρνητικά απ’ την εφαρμογή της απόφασης ή της οδηγίας σ’ όλη την πορεία της πραγματοποίησής της απ’την αρχή ως το τέλος. Ο φορμαλισμός αυτός στην κομματική δουλειά, το άλλα να λες και άλλα να κάνεις, το να παίρνεις μια απόφαση τυπικά και μετά να την εγκαταλείπεις, να μη φροντίζεις για την έγκαιρη, σωστή, ολοκληρωτική εφαρμογή της, είναι μια απ’ τις πιο έντονες και χαρακτηριστικές εκδηλώσεις του πραγματικού οπορτουνισμού, του σοβαρού, του βασικού αυτού εχθρού στην κομματική δουλειά και πράξη». (Ν. Ζαχαριάδη, «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», σελ.190-191).

Και παρακάτω:

«Επαναλαμβάνουμε: Έλεγχος για την εκτέλεση σημαίνει όσα αποφασίζεις να γίνονται, να τα κάνεις και πράξη, να υπάρχει όχι διάσταση μα σύμπτωση ανάμεσα στα επαναστατικά λόγια και τα επαναστατικά έργα. Το κριτήριο αυτό είναι απ’ τα πιο θεμελιακά, που δείχνει αν στέκεσαι στέρεα στο μπολσεβίκικο κομματικό δρόμο. Είναι απ’ τα πιο δύσκολα αν το εξασφαλίσεις, μα χωρίς αυτό μπολσεβίκος δε γίνεσαι, δεν αφομοιώνεις την μπολσεβίκικη τέχνη καθοδήγησης.» (Ν. Ζαχαριάδη, «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», σελ. 195).

Το κόμμα μας αποφάσισε, εφαρμόζοντας τη γραμμή της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ, να δημιουργηθεί όργανο κομματικού ελέγχου. Το όργανο αυτό, με μια μικρή σχετικά καθυστέρηση, έγινε και άρχισε κιόλας τη δουλειά του. Το όργανο κομματικού ελέγχου, που υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οργανωτικού Γραφείου της ΚΕ, έχει την παρακάτω βασική αποστολή:

«Το ΟΚΕ έχει για αποστολή να βοηθήσει στο να γίνει συνείδηση στο κόμμα, στη δουλειά του, ο σωστός, αυστηρός έλεγχος, για την εκτέλεση των αποφάσεων.

Βασική αποστολή του Οργάνου Κομματικού Ελέγχου, που δημιουργούμε θα είναι να μπάσει στο κόμμα και πρώτ’ απ’ όλα στα στελέχη του το μπολσεβίκικο πνεύμα για τον αποτελεσματικό έλεγχο πάνω στην εκτέλεση των αποφάσεων και πάνω στ’ αποτελέσματα της εκτέλεσης αυτής» (Απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ της 5/7/52).

Το Όργανο Κομματικού Ελέγχου ασχολείται με τον έλεγχο για την εκτέλεση των βασικών αποφάσεων της ΚΕ και του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, με τον έλεγχο στη δουλειά των οργανώσεων και οργανισμών του ΚΚΕ, επεξεργάζεται με βάση τον έλεγχο χρήσιμα συμπεράσματα για τη διαπαιδαγώγηση όλου του κόμματος στο ζήτημα της οργάνωσης του ελέγχου, κάνει προτάσεις στο Οργανωτικό Γραφείο για τα στελέχη, με βάση τα συμπεράσματα του ελέγχου, και υποδείχνει ανάλογα μέτρα. Όμως η βασική, η κύρια αποστολή του ΟΚΕ δεν είναι τόσο να ελέγχει την εκτέλεση μιας απόφασης, όσο να διαπαιδαγωγήσει, με τα αποτελέσματα του ελέγχου, όλο το κόμμα και πρώτ’ απ’ όλα τα στελέχη του ν’ αποχτήσουν τις μπολσεβίκικες αρετές του ελέγχου της εκτέλεσης των αποφάσεων». Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε.

Για να μπορέσει το Όργανο Κομματικού Ελέγχου ν’ ανταποκριθεί στην αποστολή του- να ελέγχει και να βοηθά στην εκτέλεση των αποφάσεων- πρέπει να βοηθηθεί απ’ όλα τα καθοδηγητικά στελέχη μας. Η υπόθεση του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι έργο όλου του κόμματος. Τότε μόνο μπορεί να πετύχει, να’ ναι ουσιαστικός ο έλεγχος. Τα καθοδηγητικά όργανα και τα στελέχη, που δεν κάνουν τον έλεγχο, δε μπορούν ν’ ανταποκριθούν στην αποστολή τους. Τα υπεύθυνα κομματικά όργανα, αρχινώντας από τα μέλη της καθοδήγησης του κόμματος, οι Κομματικές Επιτροπές, τα γραφεία και τα μέλη τους, οι οργανώσεις και τα μέλη των ΚΟΒ ασκούν «καθημερινά, ζωντανά, συγκεκριμένα τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων». Η παραπάνω απόφαση του ΠΓ της ΚΕ τονίζει: «Στην εκτέλεση των αποφάσεων του κόμματος παίρνουν μέρος όλα τα μέλη του ΚΚΕ, όλο το κόμμα. Στον έλεγχο για την εκτέλεση παίρνουν άμεσο μέρος όλες οι καθοδηγήσεις. Αυτές τον πραγματοποιούν» (Η υπογράμμιση δική μου). Ώστε τα πράγματα εδώ είναι καθαρά. Η αποστολή του Οργάνου Κομματικού Ελέγχου σωστά έχει καθοριστεί από το κόμμα μας. Στον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων παίρνουν μέρος όλα τα μέλη και τα στελέχη, όλο το κόμμα.

«Στα τελευταία ανάλυση, ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων σημαίνει αυτή την ίδια τη δουλειά για την πραγματοποίηση, για την εφαρμογή της πολιτικής του κόμματος. Και αυτό το πράγμα δε μπορεί να γίνει χωρίς τη δουλειά και δράση όλου του κόμματος απ’ τα κάτω ως τα πάνω, χωρίς το κάθε μέλος και στέλεχος του κόμματος ν’ ανταποκρίνεται στα καθήκοντά του σα δημιουργικού φορέα και εφαρμοστή της πολιτικής του κόμματος στις μάζες, για τη συγκέντρωση και οργάνωση των μαζών, του εργαζόμενου λαού γύρω απ’ την πολιτική του κόμματος, για την πάλη των μαζών, για να γίνει η πολιτική του κόμματος πραγματικότητα» (Ν. Ζαχαριάδη, «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», σελ. 195).

Έτσι έβαλε το ζήτημα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων η 2η Ολομέλεια της ΚΕ. Θα’ ταν λάθος να νομίζουμε ότι το καθήκον αυτό είναι εύκολο να λυθεί και θα το πετύχουμε αμέσως. Θα χρειαστεί μεγάλη, δύσκολη, «χαμάλικη» δουλειά για να κάνουμε τον έλεγχο της εκτέλεσης νόμο μέσα στο ΚΚΕ. Μα οποιαδήποτε δουλειά και αν χρειαστεί, με κάθε θυσία, πρέπει να πραγματοποιήσουμε το καθήκον αυτό, για να’ χουμε στέρεη βελτίωση και ανάπτυξη σ’όλη την κομματική δουλειά.

Τα εμπόδια που έχουμε να συναντήσουμε, και στον τομέα αυτόν, είναι πολλά. Θα πρέπει να ξεπεράσουμε τη λυσσασμένη αντίδραση των διάφορων εχθρικών, αντικομματικών, χαλασμένων, γραφειοκρατικών και άλλων στοιχείων, που δεν ανέχονται τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων. Όλος αυτός ο συρφετός φοβάται τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων, όπως ο διάβολος το θυμίαμα, γιατί ξέρει ότι όπου σωστά είναι τοποθετημένος και οργανωμένος ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων, όπου ο έλεγχος αυτός γίνεται σωστά απ’ τα πάνω και απ’ τα κάτω, ξεσκεπάζονται, σχετικά εύκολα, τα εχθρικά και άχρηστα στοιχεία και διώχνονται απ’ τα καθοδηγητικά όργανα και απ’ το κόμμα οι γραφειοκράτες. Οι οπορτουνιστές, φραξιονιστές, οι ύποπτοι και προβοκάτορες καταπολεμούν ανοιχτά τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Αναφέραμε πιο πάνω το παράδειγμα του προβοκάτορα Μ. Βαφειάδη. Δεν είναι το μοναδικό. Ο προβοκάτορας Γ. Σιάντος τα κατάφερε να’ ναι πάντα ανεξέλεγκτος και έτσι μπορούσε να κάνει ανενόχλητα τη χαφιέδικη δουλειά του. Ο προβοκάτορας Καραγιώργης θεωρούσε…προσβολή για αυτόν τον κομματικό έλεγχο. Ο συνθηκολόγος οπορτουνιστής και φραξιονιστής Δ. Παρτσαλίδης ποτέ δεν τα’χε καλά με τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων. Για ν’ αναφέρουμε ένα απ’ τα πολλά παραδείγματα, ο Δ. Παρτσαλίδης, ποτέ δεν απασχολήθηκε, όταν ήταν Γενικός Γραμματέας του ΕΑΜ, πώς εφαρμόζονται οι αποφάσεις του. Έπειτα απ’ τη 12η Ολομέλεια της ΚΕ (Ιούνης 1945) ο Δ. Παρτσαλίδης υποχρεώθηκε να πάει στην ΚΟΒ τραμβαγέρηδων της Αθήνας. Δεν έκανε τίποτα και δεν είχε ιδέα από το τι γίνονταν στη βασική αυτή μονάδα του κόμματος. Επίσης τα χαλασμένα στοιχεία, οι άνθρωποι που παρουσιάζουν φαινόμενο κομματικής αποσύνθεσης, που έχουν χάσει το ταξικό αισθητήριο, δεν ανέχονται τον έλεγχο. Αυτοί θεωρούν τους τομείς της δουλειάς που καθοδηγούν σαν τσιφλίκι και νομίζουν πως δεν έχει το κόμμα το δικαίωμα να τους ελέγξει. Οι γραφειοκράτες και πραχτικοί οπορτουνιστές κάνουν το ίδιο. Διακηρύσσουν στα λόγια την αφοσίωσή τους στο κόμμα, κάνουν πανηγυρικές διακηρύξεις, παίρνουν αποφάσεις μα στην πράξη δεν κάνουν τίποτα και τορπιλίζουν τη γραμμή του κόμματος. Γι’ αυτό προσπαθούν, με όλα τα μέσα να αποφύγουν τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων.

Στην ανειρήνευτη πάλη ενάντια σ’ όλα αυτά τα στοιχεία που δε θέλουν και καταπολεμούν τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων, πρέπει να διαπαιδαγωγούμε αδιάκοπα τα μέλη και τα στελέχη του κόμματος με τη γραμμή της 2ης Ολομέλειας της ΚΕ για τη σημασία και την ανάγκη της σωστής τοποθέτησης και οργάνωσης του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων. Για να καταλάβουν οι κουκουέδες ότι χωρίς έλεγχο όλη η δουλειά μας θα πάει πίσω, ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης μάς βοηθάει για να κάνουμε τη γραμμή του κόμματός μας πράξη, να ελέγχουμε την ορθότητα των αποφάσεων που παίρνουμε, να διορθώνουμε τις αδυναμίες και τα λάθη μας. Ότι, ακόμα, ο έλεγχος είναι απαραβίαστη λενινιστική-σταλινική αρχή που μας επιτρέπει να κάνουμε αποφασιστική πάλη με τους γραφειοκράτες και τους τεμπέληδες, να ξεκαθαρίζουμε τις οργανώσεις μας απ’ ό,τι σάπιο και ύποπτο υπάρχει και να τραβάμε μπροστά, επικεφαλής του λαού, στους αγώνες για το ψωμί και τη λευτεριά του. Να κάνουμε συνείδηση αυτό που είπε η 2η Ολομέλεια της ΚΕ: Η απόφαση που παίρνεται πρέπει να εκτελείται. Αυτός είναι απαραβίαστος κομματικός νόμος.

IV. Η πείρα απ’ τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων στην καθοδήγηση του Κόμματός μας

Πριν εξετάσουμε την πείρα απ’ τη δουλειά της καθοδήγησης του ΚΚΕ σήμερα, στον τομέα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων, θα σταθούμε στη δουλειά της καθοδήγησης στην πρώτη κατοχή, 1941-44.

Ο σ. Ν. Ζαχαριάδης δίνει τον παρακάτω χαρακτηρισμό για τη δουλειά της τότε καθοδήγησης:

«Εκείνο που μπορούμε να διαπιστώσουμε είναι ότι δεν υπήρχε ενότητα στην κομματική καθοδήγηση και στην εφαρμογή της κομματικής γραμμής. Υπήρχε το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, μα ο ρόλος του ήταν περισσότερο διακοσμητικός και την ουσιαστική καθοδήγηση και το μονοπωλιακό χειρισμό των ζητημάτων τον ασκούσε ο Σιάντος, που τόσο στην ΠΕΕΑ και πολύ περισσότερο στον ΕΛΑΣ έκανε αυτό που αυτός ήθελε, σ’ όλο το διάστημα της πρώτης κατοχής, το ΠΓ της ΚΕ και η ΚΕ του ΚΚΕ δε λειτούργησαν σαν κολλεχτιβίστικο ανώτατο καθοδηγητικό όργανο του κόμματος και του κινήματος. Δεν είναι το ΚΚΕ με την ηγεσία του που κρατά στα χέρια την πολιτική και στρατιωτική καθοδήγηση. Δε φαίνεται το πρόσωπο του κόμματος. Δεν υπάρχουν ούτε ντοκουμέντα του ΠΓ και της ΚΕ που να πιάνουν, να καθορίζουν την πορεία των γεγονότων. Δεν υπάρχει ούτε μια πολιτική απόφαση του ΠΓ λ.χ. για τον ΕΛΑΣ, για τα προβλήματά του και για τον πόλεμο που έκανε, για το Λίβανο, για τη Γκαζέρτα. Ούτε για την ΠΕΕΑ και το Εθνικό Συμβούλιο. Δε βρίσκεις ούτε απόφαση για τα οργανωτικά προβλήματα του ΚΚΕ στην περίοδο του πρώτου ένοπλου αγώνα. Η καθοδήγηση του ΚΚΕ, σαν ανώτατο κολλεχτιβίστικο όργανο διεύθυνσης του αγώνα, έλειψε. Αν γινότανε αυτό, αν ακουγόταν τα στελέχη και η φωνή της βάσης, δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι πολλά μεγάλα λάθη θα προλαβαίνονταν και θα διορθώνονταν και θα’ ταν άλλη η πορεία του αγώνα.

Ας έρθουμε στον καθ’αυτό οργανωτικό τομέα. Δεν λειτούργησε στο κόμμα η αρχή του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού και της εσωκομματικής δημοκρατίας με βασικό γνώρισμα την κριτική και την αυτοκριτική. Μια που δεν υπήρχε στο ΠΓ ενότητα, δεν υπήρχε ουσιαστικά μονολιθική πολιτική-οργανωτική ενότητα και σ’ ολόκληρο το κόμμα. Κατά συνέπεια δε λειτούργησε η κομματική πειθαρχία ούτε στο ανώτατο καθοδηγητικό όργανο του κόμματος. Δεν εφαρμόστηκαν οι κομματικές οργανωτικές αρχές για την εισδοχή νέων μελών στο κόμμα, για το ρεγουλάρισμα της ανάπτυξης του κόμματος. Απαράδεχτη παραβίαση της κομματικής ηθικής και της μπολσεβικικής αδιαλλαξίας ήταν η απόφαση που έμπαζε στο κόμμα όλους τους δηλωσίες της μεταξικής διχτατορίας, χωρίς περιορισμούς και δίχως εξαιρέσεις» (Ν.Ζαχαριάδη, «Δέκα Χρόνια Αγώνες, σελ. 155-156).

Η καθοδήγηση του ΚΚΕ στην πρώτη κατοχή είχε βασικά λαθεμένη πολιτική γραμμή. Παρέκκλινε από τις υγιείς, μπολσεβίκικες οργανωτικές αρχές. Η καθοδήγηση του ΚΚΕ αποσπάστηκε από τη βάση του κόμματος, απ’ τις μάζες και τα προβλήματά τους. Επικράτησαν σ’ αυτή και σ’ ολόκληρο το κόμμα γραφειοκρατικές μέθοδες καθοδήγησης. Γι’ αυτό και στην πρώτη κατοχή έλειπε απ’ την καθοδήγηση ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Δε μπορεί να υπάρχει πραγματικός έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων εκεί όπου η γραμμή είναι βασικά λαθεμένη, εγκαταλείπονται οι μπολσεβικικές οργανωτικές αρχές, εκεί που δεν υπάρχει και πνίγεται η κριτική και αυτοκριτική.

Θα μπορούσε να αναφέρει κανένας πολλά παραδείγματα για να δείξει πως δεν υπήρχε, στην πρώτη κατοχή, ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων του κόμματος. Να μερικά χαρακτηριστικά:

Πρώτο. Ο Γ. Σιάντος στάλθηκε στο βουνό τον Αύγουστο του 1943 για να καθοδηγήσει τον ΕΛΑΣ. Εκεί έπαιξε διαλυτικό ρόλο. Έστειλε όλα τα τμήματα του ΕΛΑΣ στο Σμόλικα και ουσιαστικά τον διάλυσε για μια περίοδο. Το ΠΓ της ΚΕ όχι μόνο δεν τον έλεγξε, μα τον άφησε για να συνεχίσει το διαλυτικό έργο του, την προδοσία του κινήματος.

Δεύτερο. Την ίδια περίοδο, το ΠΓ της ΚΕ που ήταν στο βουνό, πήρε την απόφαση, αφού έβαλαν το ζήτημα αυτό κομματικά στελέχη απ’ την Αθήνα, να φύγει ο προδότης καπετάν Ορέστης απ’ τη 2η Μεραρχία του ΕΛΑΣ. Ο Γ. Σιάντος όχι μόνο δεν πραγματοποίησε την απόφαση αυτή, μα αντίθετα έδιωξε από τη 2η Μεραρχία τον κομματικό υπεύθυνο σ. Η. Καρρά. Το ΠΓ της ΚΕ δεν έλεγξε το Σιάντο για την ασύστολη παραβίαση της απόφασης αυτής.

Τρίτο. Υπήρχε απόφαση του ΠΓ της ΚΕ και της ΚΕ να προσανατολιστούν όλες οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ προς την Αθήνα, στις παραμονές της απελευθέρωσης. Ο Γ. Σιάντος παραβίασε την απόφαση αυτή και κανένας δεν τον έλεγξε.

Τέταρτο. Στην απελευθέρωση- Οχτώβρης και Νοέμβρης του 1944- ο Γ. Σιάντος υποστήριξε σκανδαλώδικα την καπιταλιστική σταθεροποίηση του Σβώλου (ελάττωση των μεροκάματων, ληστεία των μικροκαταθετών κλπ) και το ΠΓ τον άφησε ανεξέλεγχτο.

Πέμπτο. Το Δεκέμβρη ο Γ. Σιάντος κατάργησε αυθαίρετα, χωρίς να ρωτήσει κανένα, το ΓΑ του ΕΛΑΣ και ίδρυσε την ΚΕ του ΕΛΑΣ, όπου έκανε αυτό που ήθελε. Εμπόδιζε το ΠΓ της ΚΕ να συνεδριάζει. Και έγινε τούτο το αχαρακτήριστο: το ΠΓ αποφάσισε τη μάχη του Δεκέμβρη, χωρίς να πάρουν μέρος τα μέλη του που έπαιξαν καθοδηγητικό ρόλο στις μάχες, σε μια συνεδρίαση στο πόδι. Χωρίς σχέδιο και προοπτική. Και όταν άρχισαν οι μάχες έκανε περίπου 15 ημέρες και τυπικά να συνεδριάσει το ΠΓ της ΚΕ. Ο Σιάντος έβγαλε τότε τη «θεωρία» ότι πόλεμο έχουμε και δε…χρειάζονται οι συνεδριάσεις της ηγεσίας του κόμματος. Ποτέ δε ζητήθηκε ευθύνη απ’ το Σιάντο για τις παραπάνω πράξεις.

Έκτο. Ο Γ. Σιάντος με προσωπική του διαταγή άφησε, στις 17 Δεκέμβρη 1944, ένα ολόκληρο αγγλικό σύνταγμα να περάσει μέσα απ’ τη διάταξή μας στην Κάντζα και να χτυπήσει πισώπλατα το λαό της Αθήνας. Το ΠΓ της ΚΕ δεν τον έλεγξε για την προδοσία του αυτή.

Έβδομο. Στη μάχη της Αθήνας- Πειραιά, το Δεκέμβρη 1944, ο Γ. Σιάντος έπρεπε να φέρει (υπήρχε απόφαση του ΠΓ της ΚΕ) τις καλύτερες δυνάμεις του ΕΛΑΣ. Έδινε διαρκώς υποσχέσεις στη διοίκηση του Α’ Σ.Σ. του ΕΛΑΣ Αθήνας. Δεν έφερε τις δυνάμεις αυτές. Έπειτα απ’ την υποχώρηση του Δεκέμβρη βρέθηκε 40 χιλιόμετρα…έξω απ’ την Αθήνα μόνο ένα τάγμα του ΕΛΑΣ. Και για την παραβίαση της απόφασης αυτής έμεινε ανεξέλεγχτος ο Σιάντος.

Όγδοο. Ο Γ. Ζέβγος υπόγραψε τη Συμφωνία της Γκαζέρτας που είναι ανοιχτή προδοσία (παράδοση ανοιχτή του ΕΛΑΣ και του κινήματος στους άγγλους). Το ΠΓ δεν τον έλεγξε για την πράξη του αυτή. Μάλιστα, έγινε και τούτο: Όταν η 11η Ολομέλεια της ΚΕ έκανε κριτική (όχι φυσικά ολοκληρωμένη) για τη Γκαζέρτα, ο Γ. Ζέβγος αυθαίρετα έβγαλε την κριτική αυτή απ’ την απόφαση της 11ης Ολομέλειας (στη δημοσίεψή της) και το ΠΓ της ΚΕ τον άφησε χωρίς να τον ελέγξει.

Ένατο. Ο προβοκάτορας Μ. Βαφειάδης διάλυσε την 9η Μεραρχία του ΕΛΑΣ (όπου ήταν καπετάνιος) με το πρώτο χτύπημα των γερμανών το καλοκαίρι του 1944. Συγκέντρωσε στις διοικήσεις του ΕΛΑΣ Μακεδονίας πολλούς αξιωματικούς πράχτορες και κατασκόπους των άγγλων. Όχι μόνο δε ζητήθηκαν απ’ αυτόν ευθύνες μα…προβιβάστηκε σε καπετάνιο της ομάδας Μεραρχιών Βορ. Ελλάδας. Στη μάχη του Δεκέμβρη άφησε ανενόχλητους τους άγγλους να πάνε απ’ τη Σαλονίκη στην Αθήνα και να χτυπήσουν τον εξεγερμένο λαό της. Δεν του ζήτησε το ΠΓ της ΚΕ ευθύνες και του έμεινε ο τίτλος του «δαφνοστεφή»…απελευθερωτή της Θεσσαλονίκης (αυτό επίτηδες το καλλιέργησαν οι μοναρχοφασίστες) για να μας κάνει τις ζημιές που έκανε στο δεύτερο ένοπλο αγώνα.

Δέκατο. Οι Σιάντος και Παρτσαλίδης που υπόγραψαν τη Συμφωνία της Βάρκιζας, παραβίασαν τον όρο για τη γενική αμνηστεία που είχε βάλει το ΠΓ της ΚΕ και η ΚΕ (τους ειπώθηκε καθαρά ότι χωρίς τη Γεν. αμνηστεία δε θα υπογράψουν συμφωνία). Και όμως η καθοδήγηση, ούτε και τη φορά αυτή έλεγξε τους Σιάντο-Παρτσαλίδη και δεν καταδίκασε ανοιχτά την πράξη αυτή της συνθηκολόγησης.

Τα παραδείγματα που αναφέραμε είναι αρκετά για να δείξουμε ότι δεν υπήρχε, στην πρώτη κατοχή, κανένας έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Παίρνοντας αποφάσεις και κανένας δεν ενδιαφέρονταν για την εκτέλεσή τους. Ο Καραγιώργης οργίαζε στη Θεσσαλία με τους Τέμπο-Έντυ και άλλους εγγλέζους πράχτορες και η καθοδήγηση του κόμματος τον άφησε ανεξέλεγχτο. Στις καθοδηγήσεις του ΕΛΑΣ, σαν καπεταναίοι συγκεντρώθηκαν πολλά σαπισμένα και διεφθαρμένα στοιχεία, προδότες και δηλωσίες της 4ης Αυγούστου και το κόμμα είχε χάσει κάθε έλεγχο στον ΕΛΑΣ. Όπως είχε χάσει και κάθε έλεγχο στην πολιτική και τα γκέμνια του κινήματος απ’ τα χέρια της. Στα όργανα της λαϊκής εξουσίας συγκεντρώθηκαν όλοι οι αστοί πολιτικάντηδες, οι παλιοί φοροεισπράχτορες και βασανιστές του λαού και ο κόσμος φώναζε: «πάλι οι ίδιοι μας κυβερνούν χωρίς να παίρνετε κανένα μέτρο». Η Αθήνα πολέμησε οχτώ μήνες τους γερμανοτσολιάδες στη χιτλερική κατοχή με λίγα λιανοντούφεκα και το Γραφείο Περιοχής Μακεδονίας του ΚΚΕ- προσωπικά ο προβοκάτορας Μ. Βαφειάδης- είχε 1000 ημιαυτόματα, χωρίς να τα δίνει σε κανέναν. Ούτε και γι’ αυτό ελέγχθηκε. Στη μάχη του Δεκέμβρη, τα τμήματα του ΕΛΑΣ Αθήνα- Πειραιά δεν είχαν ούτε ένα αντιαρματικό πυροβόλο, ενώ ο Μιζέριας (Κλάρας) κρατούσε ολοκαίνουργια τα αντιαρματικά πυροβόλα στη Χαλκίδα κλπ κπ. Εϊναι χαρακτηριστικό ότι στην περίοδο αυτή το ΠΓ της ΚΕ δεν κρατούσε πρακτικά και το κάθε μέλος του έλεγε ό,τι ήθελε και ύστερα το αναιρούσε. Ο Σιάντος π.χ. έφτανε να λέει εξωφρενισμούς για τα πιο σπουδαία ζητήματα της πολιτικής του κόμματος, να δηλώνει κομπαστικά ότι «δε θα αφήσουμε κανέναν να πατήσει στην Ελλάδα», «εμείς θα’μαστε από την άλλη άκρη του ποταμού», «θα πολεμάμε 40 χρόνια», ενώ καλλιεργούσε απ’ το 1941 την άποψη ότι οι άγγλοι θα κάνουν απόβαση στην Ελλάδα (8η Ολομέλεια της ΚΕ) και μας πρόδινε σ’ αυτούς. Είτε ο Γ. Ζέβγος που είχε εθνικιστικό παραλήρημα με έξαλλη ψευτοεπαναστατική φρασεολογία (πόσοι δεν τον είδαν να τραβάει τα μαλλιά του την εποχή αυτή!) ανακατεμένο σεχταρισμό με ανοιχτή συνθηκολόγηση και όλα αυτά δεν είναι πουθενά γραμμένα. Τα παραδείγματα που αναφέραμε δείχνουν πώς δούλευε η καθοδήγηση του κόμματος στην πρώτη κατοχή και γιατί χάσαμε τότες την επανάσταση απ’ τα χέρια μας.

***

Εντελώς διαφορετικά είναι τα πράγματα με την καθοδήγηση του κόμματος στο δεύτερο ένοπλο αγώνα και σήμερα. Απ’ το τέλος του 1947 που βγήκε το ΠΓ της ΚΕ στο βουνό μέχρι την υποχώρησή μας, τον Αύγουστο του 1949, το ΠΓ της ΚΕ λειτουργούσε κανονικά και αποφάσιζε κολλεχτιβίστικα πάνω στα μεγάλα και μικρά προβλήματα του αγώνα. Οι βασικές επιχειρήσεις του ΔΣΕ, η οργάνωση και η πολιτική δουλειά στο ΔΣΕ, ο χειρισμός των πολιτικών ζητημάτων της τρέχουσας στιγμής συζητιόνταν στο ΠΓ που συνεδρίαζε, όταν χρειάζονταν και κάθε μέρα, και εξουσιοδοτούσε τα μέλη του που δούλευαν στο ΓΑ του ΔΣΕ και στις άλλες ηγετικές του θέσεις για να εφαρμόζουν τη γραμμή του κόμματος. Η κολλεχτιβίστικη αυτή δουλειά, ανάμεσα στ’ άλλα, ξεσκέπασε τον τροτσκιστή και προβοκάτορα Μ. Βαφειάδη και τον έκανε ανίκανο να συνεχίσει παραπέρα τη διαλυτική δουλειά του. Επέτρεψε στο κόμμα ν’ ανακαλύψει και να διώξει μια σειρά από άχρηστους καθοδηγητές. Να βγάλει απ’ την ΚΕ του ΚΚΕ τους Χατζή- Βατουσιανό-Βέττα-Τσάντη, που έδειξαν κλασσική ανικανότητα στο ΔΣΕ. Να βάλει στη θέση τους εκείνους που παραβιάζουν την κομματική και στρατιωτική πειθαρχία και τους άλλους που έκαναν αντιλαϊκές πράξεις. Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι η κατάσταση, απ’ την άποψη του ελέγχου, ήταν την περίοδο αυτή ειδυλλιακή. Κάθε άλλο. Είχαμε κι εδώ στραπάτσα, γραφειοκρατικές εκδηλώσεις, παραβίαση σε ορισμένους τομείς της κομματικής γραμμής. Έλειψε όμως εκείνη η κατάσταση της πρώτης κατοχής για το κόμμα μας, που ήταν πραγματικά: «Μπάτε σκύλοι αλέστε και αλεστικά μη δίνετε».

Εκείνο που χαρακτηρίζει σήμερα την καθοδήγηση του κόμματος στον τομέα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι:

Πρώτο. Όλες οι αποφάσεις, μεγάλες και «μικρές», του κόμματος γράφονται και την παρακολούθηση για την εφαρμογή της κάθε απόφασης την αναλαμβάνει μέλος της καθοδήγησης. Για τα βασικά πολιτικά ζητήματα τα μέλη του ΠΓ και της ΚΕ δίνουν γραφτά τη γνώμη τους. Από καιρό σε καιρό γίνεται έλεγχος ποιες αποφάσεις δεν πραγματοποιήθηκαν και γιατί, είτε συμπληρώνονται ορισμένες επί μέρους αποφάσεις που αποδείχτηκε στην πράξη ότι είναι ανεπαρκείς.

Δεύτερο. Δε γίνονται ανεχτές οι παραβιάσεις των αποφάσεων. Το ΠΓ της ΚΕ έβαλε μια αρχή, τη μπολσεβίκικη αρχή: Δεν υπάρχουν δύο πειθαρχίες στο κόμμα, μια για τους καθοδηγητές και η άλλη για τα απλά μέλη του κόμματος. Μα μια ενιαία πειθαρχία, ένας κομματικός νόμος για όλα τα μέλη του κόμματος, ανεξάρτητα απ’ τη θέση που κατέχουν. Τα μέλη της καθοδήγησης λογοδοτούν για κάθε δουλειά που αναλαβαίνουν. Υπάρχει απόφαση και γράφονται τα στραπάτσα που κάνει κάθε μέλος της καθοδήγησης.

Τρίτο. Τα μέλη της καθοδήγησης του κόμματος πηγαίνουν ταχτικά στις οργανώσεις και ελέγχουν επί τόπου την πορεία της εφαρμογής των κομματικών αποφάσεων. Μια σειρά από βασικές αποφάσεις της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ, όπως η απόφαση της ανακαταγραφής, για την εισφορά τιμής, για τους ανάπηρους, τη δουλειά στους σλαβομακεδόνες κλπ, βασικά πραγματοποιήθηκαν γιατί η καθοδήγηση του κόμματος από κοντά παρακολούθησε την πορεία της εφαρμογής τους.

Τέταρτο. Η καθοδήγηση του κόμματος κάνει συστηματική δουλειά με τα στελέχη, στην πραχτική δουλειά και στις σχολές, για ν’ ανεβάσει το μορφωτικό-ιδεολογικό τους επίπεδο και να μάθει σ’ αυτά την τέχνη της μπολσεβίκικης καθοδήγησης που ο ένας απ’ τους τρεις βασικούς της όρους είναι ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων. Το βιβλίο του σ. Ν. Ζαχαριάδη: «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ» είναι και από την άποψη αυτή σπουδαία συνεισφορά στο κίνημά μας.

Πέμπτο. Δημιούργησε το Οργανωτικό Γραφείο της ΚΕ που στη δικαιοδοσία του είναι και η οργάνωση του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων σ’ όλη την κλίμακα της κομματικής ιεραρχίας. Με τη δημιουργία του ΟΓ της ΚΕ, το ΚΚΕ μελετά συστηματικά όλα τα οργανωτικά του προβλήματα. Αυτό βοηθάει για να γνωρίσουμε καλύτερα τα στελέχη μας, να κάνουμε πιο σωστά την επιλογή και την τοποθέτησή τους, να ελέγχουμε την πραχτική εφαρμογή των αποφάσεων του κόμματος.

Έκτο. Δημιούργησε το Όργανο Κομματικού Ελέγχου που υπάγεται στο ΟΓ της ΚΕ και που θα βοηθήσει πολύ για να γίνει πιο συστηματικός ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων της ΚΕ και για να γίνει συνείδηση σ’ όλους τους κουκουέδες ότι οι αποφάσεις πρέπει οπωσδήποτε να εφαρμόζονται. Ότι αυτό πρέπει να γίνει νόμος στη ζωή του ΚΚΕ.

Έβδομο. Η καθοδήγηση του κόμματος παλεύει για ν’ αναπτυχθεί περισσότερο στο ΚΚΕ η εσωκομματική δημοκρατία, με βασικό γνώρισμά της την κριτική και την αυτοκριτική γιατί αυτό αναπτύσσει την πολιτική δραστηριότητα των κουκουέδων και συντελεί για να δυναμώσει ο έλεγχος απ’ τα κάτω, απ’ τα μέλη του ΚΚΕ και τους εξωκομματικούς για να συμπληρώνει τον έλεγχο απ’ τα πάνω και να κάνει πιο πραγματικό, ουσιαστικό τον έλεγχο στο ΚΚΕ.

Η δουλειά αυτή της καθοδήγησης του κόμματος στον τομέα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων μπορεί να χαρακτηριστεί σα μια καλή προσπάθεια, σαν αρχή στον σπουδαιότατο αυτό τομέα της δουλειάς μας. Και αυτό: Πρώτο, γιατί υπάρχουν ακόμα πολλές διαφυγές απ’ την καθοδήγηση στον τομέα του ελέγχου, σε πολλές περιπτώσεις ο έλεγχος είναι τυπικός κλπ κλπ. Δεύτερο, γιατί το βασικό είναι πώς βρίσκεται ο έλεγχος προς τα κάτω, στις Κομματικές Επιτροπές και τις Κόβες που αποφασίζουν για τη μετατροπή της κομματικής γραμμής στην πράξη, κι αυτού δεν είμαστε ακόμα καθόλου καλά. Από καιρό σε καιρό ανακαλύφτονται στραπάτσα στη μια είτε στην άλλη οργάνωση, βγαίνουν στην επιφάνεια άχρηστοι και ανίκανοι καθοδηγητές που κατορθώνουν να εξαπατούν το κόμμα, δεν ξέρουμε, πάντα καλά, τι συμβαίνει σ’ όλες τις οργανώσεις και δεν ελέγχουμε επί τόπου τους ανθρώπους. Χρειάζεται ακόμα να γίνει πολλή δουλειά, πάρα πολλή δουλειά, απ’ την καθοδήγηση του κόμματος για να γίνει ο έλεγχος συστηματικός, καθημερινός, συντροφικός και αυστηρός, μέθοδος πραχτικής δουλειάς και διαπαιδαγώγησης των στελεχών και των μελών του κόμματος.

V. Μερικά ζητήματα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων

Το άρθρο αυτό γράφτηκε με το διπλό σκοπό να δώσει τις βασικές θέσεις του Λενινισμού, ό,τι έγραψαν οι Λένιν-Στάλιν για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων και πώς βάζει το σοβαρότατο αυτό ζήτημα η 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, απ’ τη μια μεριά, και απ’ την άλλη, να εξετάσει μια σειρά πρακτικά ζητήματα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων. Τα ζητήματα αυτά είναι τα παρακάτω:

1. Ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει να αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης

Ο σ. Στάλιν ανάπτυξε παραπέρα τις μπολσεβίκικες οργανωτικές αρχές, το ζήτημα για τις σχέσεις ανάμεσα στην πολιτική και την οργανωτική δουλειά και υπογράμμισε την πρωταρχική σημασία της οργανωτικής δουλειάς για την εφαρμογή της πολιτικής γραμμής του κόμματος στη ζωή. Απ’ τη στιγμή που θα παρθεί μια σωστή απόφαση, έπειτα για όλα αποφασίζει η οργανωτική δουλειά, οι άνθρωποι, τα στελέχη που εφαρμόζουν στη ζωή τις αποφάσεις και τις εντολές του κόμματος. Συνεπώς από τότε που παίρνεται μια απόφαση πρέπει να συνοδεύεται με τα ανάλογα οργανωτικά μέτρα που θα εξασφαλίσουν την έγκαιρη και ουσιαστική εφαρμογή της απόφασης. Και το βασικό στην οργανωτική δουλειά, τα κύρια οργανωτικά μέτρα, είναι η επιλογή των στελεχών και ο έλεγχος της εκτέλεσης.

Τι σημαίνει ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει ν’ αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης; Σημαίνει ότι μετά το πάρσιμο της απόφασης, το κέντρο του βάρους ρίχνεται στην οργανωτική δουλειά για την εφαρμογή της απόφασης. Η πολιτική εφαρμόζεται στη ζωή διαμέσου των ανθρώπων. Μπαίνει το ζήτημα: Ποια στελέχη, ποιοι άνθρωποι θα εφαρμόσουν την απόφαση και σε πόσο χρονικό διάστημα. Ο έλεγχος στην εκτέλεση των αποφάσεων, που θα αρχίσει από την πρώτη στιγμή, αποβλέπει:

Πρώτο, στο να εξετάσει αν τα οργανωτικά μέτρα που πάρθηκαν για την εφαρμογή της απόφασης είναι αρκετά και εγγυώνται την εφαρμογή της.

Δεύτερο, στο να παρακολουθήσει πώς εφαρμόζεται η κομματική απόφαση, η κομματική εντολή, πού σκοντάφτει η ολοκληρωτική εφαρμογή της και να βοηθήσει το κομματικό όργανο να πάρει συμπληρωματικά μέτρα.

Τρίτο, να εξετάσει μέσα στην πρακτική εφαρμογή την ορθότητα της απόφασης και της εντολής. Μέσα στο καμίνι της πρακτικής δουλειάς θα φανεί αν μια απόφαση είναι λαθεμένη, είτε ότι η εντολή δεν είναι σωστή.

Όταν ο έλεγχος της εκτέλεσης γίνεται από την πρώτη στιγμή που πάρθηκε η απόφαση, θα παρακολουθήσει η Κομματική Επιτροπή όλη την πορεία της απόφασης και θα επέμβει την κατάλληλη στιγμή. Έτσι ο έλεγχος γίνεται συστηματικός, δεν έρχεται καθυστερημένα και πραγματοποιεί το σκοπό του. Δυστυχώς στην πράξη γίνεται, σε πολλές περιπτώσεις, το αντίθετο. Περιμένουν να πλησιάσει η προθεσμία που έπρεπε να εκτελεστεί η απόφαση και τότες να κάνουν τον έλεγχο της εκτέλεσης. Έτσι κάνουν καθυστερημένα τον έλεγχο και αφήνουν την εφαρμογή της απόφασης στο αυθόρμητο. Το αποτέλεσμα έρχεται μόνο του: ο καθυστερημένος έλεγχος δε μπορεί να βοηθήσει για να παρθούν τα συμπληρωματικά μέτρα που επιβάλλονται απ’ τη ζωή για να εφαρμοστεί ολοκληρωτικά η απόφαση. Μένει κρεμασμένη στον αέρα η απόφαση και δεν εφαρμόζεται. Γι’ αυτό πρέπει να κάνουμε κανόνα, ο έλεγχος της εκτέλεσης ν’ αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης. Ο έλεγχος της εκτέλεσης στην ουσία συγχωνεύεται με την οργανωτική δουλειά για την εφαρμογή της απόφασης. Ο έλεγχος πρέπει ν’ αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης, να γίνεται συστηματικά και όχι καθυστερημένα. Αυτός ο έλεγχος επιτρέπει να διαπιστώνουμε τα προτερήματα και τα ελαττώματα της οργάνωσης, την ικανότητά της να εφαρμόζει τη γραμμή του κόμματος και να ξεσκεπάζουμε τους γραφειοκράτες.

Θα αναφέρουμε, παρακάτω, τα παραδείγματα δύο Κομματικών Οργανώσεων, που δούλεψαν για την εφαρμογή μιας βασικής απόφασης της 3ης Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ, για την εισφορά τιμής, για να καταλάβουμε, στην πράξη, τι σημαίνει  ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει ν’αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης.

Η μια οργάνωση αρκέστηκε στο να βάλει αυτή την απόφαση, μέσω ενός μεγάλου κομματικού αχτίφ, σε όλες τις Κόβες και ικανοποιήθηκε με τον ενθουσιασμό που προκάλεσε αυτή η απόφαση ανάμεσα στα μέλη του κόμματος και τους εξωκομματικού. Δε σκέφτηκε ότι ο ενθουσιασμός αυτός, για να φέρει τα αποτελέσματα που μας χρειάζονται, πρέπει συνεχώς να τροφοδοτείται και ότι έπρεπε να οργανωθεί καλά όλη η δουλειά της εισφοράς τιμής. Δεν εξέταζε πώς πάει η εισφορά τιμής, από μήνα σε μήνα, γιατί καθυστερούσε σε ορισμένες οργανώσεις, γιατί σε κάμποσες περιφέρειες ένα 20-30% του κόσμου δεν έπαιρνε μέρος στην εισφορά και στο πρώτο εξάμηνο που «ξύπνησε», διαπίστωσε ότι το πλάνο πραγματοποιήθηκε μόνο κατά 50%. Χρειάστηκε έπειτα να κάνει πολύ δουλειά, αυτή η οργάνωση, για να ξεπεράσει την καθυστέρησή της.

Η άλλη οργάνωση δούλεψε διαφορετικά. Δεν έκανε μόνο την απαραίτητη διαφωτιστική δουλειά για τη σημασία της εισφοράς τιμής στα μέλη του κόμματος και τους εξωκομματικούς. Μα οργάνωσε όλη τη δουλειά της εισφοράς τιμής πάνω σε συγκεκριμένο και καλά μελετημένο σχέδιο. Το χρονιάτικο πλάνο το χώρισε κατά μήνα (τι έπρεπε να μαζέψει κατά μήνα η οργάνωση) και το κατάνειμε σωστά ανάμεσα στις Κόβες. Πήρε ορισμένα οργανωτικά μέτρα για να ενισχύσει τις Κόβες που οι καθοδηγήσεις τους παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες. Στο τέλος του πρώτου μήνα έκανε μια γενική εκτίμηση της δουλειάς της εισφοράς τιμής. Είδε ότι μερικές Κόβες ξεπέρασαν το πλάνο. Άλλες μόλις το’ πιασαν. Και τρίτες που έμειναν πίσω. Πήγε επί τόπου και διαπίστωσε ότι έπρεπε να γίνει πιο καλύτερα η κατανομή της εισφοράς κατά Κόβα. Έπρεπε να παρθούν πιο πολλά οργανωτικά μέτρα για κείνες τις Κόβες που καθυστέρησαν στην εισφορά γιατί οι αδυναμίες τους ήταν γενικότερες. Έπρεπε να κάνει ακόμα περισσότερη διαφωτιστική δουλειά και ν’ανεβάσει το πνεύμα του ενθουσιασμού, κηρύσσοντας σοσιαλιστική άμιλλα. Κατάλαβε ότι ο έρανος ήταν χρονιάτικος, το πόσό σημαντικό και έπρεπε να κινητοποιήσει καλά όλες τις δυνάμεις της οργάνωσης. Αυτή τη δουλειά την έκανε κάθε μήνα, επέμβαινε στους αδύνατους τομείς, κρατούσε την κατάσταση στα χέρια της, οργάνωνε τη δουλειά μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια και γι’ αυτό η οργάνωση αυτή ήρθε απ’ τις πρώτες στην εισφορά τιμής. Πού βρίσκεται το μυστικό της επιτυχίας της; Οργάνωσε απ’ την αρχή καλά τη δουλειά της. Άρχισε αμέσως με την έναρξη της εισφοράς τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεών της. Ο έλεγχος ήταν καθημερινός, συστηματικός, μέχρι τη στιγμή που τέλειωσε η εισφορά. Εφάρμοσε, δηλαδή, εκείνο που λέει ο σ. Στάλιν, ότι η επιτυχία δεν έρχεται μόνη της, μα την κατακτάς με τη σκληρή δουλειά και πάλη.

Και απ’ το παραπάνω παράδειγμα των δύο οργανώσεων φαίνεται ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει ν’ αρχίζει αμέσως με το πάρσιμο της απόφασης. Να εξετάζουμε τι οργανωτικά μέτρα πάρθηκαν για την εφαρμογή της απόφασης. Να παρακολουθούμε συστηματικά πώς εφαρμόζεται η απόφαση. Να επισημαίνουμε έγκαιρα πού καθυστερεί η εφαρμογή της απόφασης και να παίρνουμε μέτρα για να αλλάζουμε την κατάσταση. Να διαπιστώνουμε μέσα στην πρακτική δουλειά αν η απόφαση είτε η εντολή είναι σωστές. Να μελετάμε την πείρα από τα καλά και άσχημα παραδείγματα της δουλειάς για την εφαρμογή της απόφασης και να τα εκλαϊκεύουμε. Να καλούμε εκείνους που δεν εφαρμόζουν ή εφαρμόζουν καθυστερημένα τις αποφάσεις και να εξετάζουμε γιατί δεν εφαρμόζουν και καθυστερούν τις αποφάσεις, βοηθώντας τους μα ταυτόχρονα και παίρνοντας, όπου χρειάζεται, οργανωτικά μέτρα εναντίον τους. Να μην ξεχνάμε ούτε για μια στιγμή, ότι από τότες που παίρνεται μια απόφαση μέχρι την πραγματοποίησή της είναι ένα ολόκληρο προτσές που πρέπει να το οργανώσουμε, να το παρακολουθήσουμε και να το ελέγξουμε, για να γίνει πράξη η απόφασή μας.

Ο συστηματικός έλεγχος μάς βοηθά να πιάνουμε κάθε φορά τα καινούργια ζητήματα που ξεπηδούν απ’ τη ζωή και ν’ αναπτύσσουμε στα στελέχη μας τις πολύτιμες ιδιότητες του μπολσεβίκου καθοδηγητή: το αίσθημα του καινούργιου, την πρωτοβουλία, τη δημιουργική αντιμετώπιση του κάθε ζητήματος. Αυτός ο έλεγχος μάς βοηθάει ακόμα να διαπαιδαγωγούμε τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος στο πνεύμα της αρχότητας (πολιτικής αρχών), της τιμιότητας μπροστά στο κόμμα, της αδιαλλαξίας προς τα λάθη και τις αδυναμίες, να βλέπουν μπροστά και όχι πίσω και να’χουν προοπτική.

2. Το βασικό καθήκον του ελέγχου εκτέλεσης είναι να παίρνει πρακτικά μέτρα για το ξεπέρασμα των αδυναμιών

Μερικοί νομίζουν ότι ο έλεγχος για την εκτέλεση της απόφασης σημαίνει μόνο να πας στις οργανώσεις, να διαπιστώνεις τις αδυναμίες, να τις καταγράφεις και να τις αναφέρεις στην παραπάνω οργάνωση. Είναι μάλιστα ορισμένοι που σημειώνουν μόνον τις αρνητικές πλευρές στη δουλειά της οργάνωσης και θα μπορούσε να τους ονομάσει κανένας «καταστιχογράφους των αδυναμιών». Αυτό δεν είναι σωστό. Το βασικό καθήκον του ελέγχου εκτέλεσης είναι να παίρνουμε πρακτικά μέτρα για το ξεπέρασμα των αδυναμιών και μάλιστα με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούμε προϋποθέσεις για την ολόπλευρη ανάπτυξη των οργανώσεων.

Χρειάζεται να διαπιστώνουμε τις αδυναμίες, αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να κάνουμε. Ιδιαίτερα πρέπει να διαπιστώνουμε τις αδυναμίες όταν είναι σε εμβρυώδικη κατάσταση, στην αρχή και συνεπώς δεν προκάλεσαν ακόμα μεγάλη ζημιά. Δηλαδή έγκαιρα να διαπιστώνουμε τις αδυναμίες γιατί τότες είναι και πιο εύκολο να διορθωθούν. Επίσης, πρέπει να εξετάζουμε γιατί υπάρχουν αυτές οι αδυναμίες, ποιες είναι οι αιτίες τους, ποιος είναι υπεύθυνος για τις αδυναμίες και τα λάθη και να τον βοηθάμε για να βγάζει τα απαραίτητα συμπεράσματα για το μέλλον απ’ τις αδυναμίες και τα λάθη. Ο έλεγχος πρέπει να αγκαλιάζει όλους τους τομείς της δουλειάς και να ξεσκεπάζει τις αδυναμίες όπου κι αν βρίσκονται. Φυσικά να φροντίζουμε, μέσω του ελέγχου, να βρίσκουμε πρώτα τις πιο βασικές αδυναμίες που αποφασίζουν για την επιτυχία ή την αποτυχία της απόφασης.

Μα το ζήτημα δεν είναι μόνο να βρίσκουμε, να διαπιστώνουμε τα λάθη και τις αδυναμίες, μα και να τα διορθώνουμε. Συνεπώς χρειάζεται να παίρνουμε άμεσα, σωστά, πρακτικά μέτρα για να ξεπερνάμε και να διορθώνουμε τις αδυναμίες και τις ελλείψεις της δουλειάς. Να εξετάζουμε πού σκοντάφτει η δουλειά και τι μέτρα πρέπει να παρθούν για να υπερνικηθούν οι αδυναμίες. Ο κομματικός καθοδηγητής δεν είναι ο καταχωρητής των αδυναμιών και των ελλείψεων μα ο οργανωτής της δουλειάς για την εφαρμογή στη ζωή των κομματικών αποφάσεων. Όταν πηγαίνει στις οργανώσεις πρέπει να δίνει συγκεκριμένη βοήθεια για την καλυτέρεψη της δουλειάς. Έχουμε αρκετά παραδείγματα στο ΚΚΕ, απ’ το παρελθόν μα και σήμερα, που μερικοί καθοδηγητές πάνε στις οργανώσεις μας με την αρχή «ήρθα-είδα-έφυγα», σαν κεραυνοβόλοι επισκέφτες, που δεν προφταίνουν καλά-καλά να χαιρετίσουν τις οργανώσεις, βγάζουν ένα δεκάρικο λόγο, «διαπιστώνουν» μερικές αδυναμίες και τελείωσε η δουλειά τους. Στο σημειωματάριό τους σημείωσαν ότι «είδαν» και άλλη μια οργάνωση και μένουν ευχαριστημένοι απ’ τη «ζωντανή» τους καθοδήγηση. Αυτοί είναι οι χειρότεροι γραφειοκράτες. Στις Κομματικές Συνδιασκέψεις των προσφύγων μας στις ΛΔ έγινε αυστηρή κριτική σε κείνες τις Κομματικές Επιτροπές που δεν πάνε καθόλου στις Κόβες ή πηγαίνουν και κάθονται μερικές ώρες χωρίς να μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει στην οργάνωση της βάσης και προπαντός δεν τις βοηθάνε για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που τις απασχολούν. Ο καθοδηγητής πρέπει να μείνει αρκετό καιρό επί τόπου, όσο χρειάζεται, για να αντιληφθεί την πραγματική κατάσταση, να βρει τις πραγματικές ελλείψεις, να βοηθήσει τα στελέχη και να πάρει όλα τα μέτρα για ν’ αλλάξει την κατάσταση.

Από όλα αυτά που είπαμε πιο πάνω βγαίνει το συμπέρασμα ότι η ουσία του ελέγχου είναι να βοηθάμε τα στελέχη και να παίρνουμε μέτρα για να ξεπερνάμε τις αδυναμίες και να εφαρμόζουμε στη ζωή τις αποφάσεις μας. Έτσι ο έλεγχος είναι ουσιαστικός και συγκεκριμένος.

3. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται και σ’αυτούς που δουλεύουν άσχημα και σ’ αυτούς που δουλεύουν καλά

Υπάρχει η αντίληψη ότι πρέπει να ελέγχουμε μόνο εκείνους που η κομματική τους δουλειά δεν πάει καλά και να μην προσέχουμε αυτούς που δουλεύουν καλά. Η αντίληψη αυτή δεν είναι σωστή. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται παντού και πάντοτε, σ’όλους, ανεξάρτητα απ’ τα πόστα που κατέχουν και τα χρόνια που έχουν στο κίνημα. Και σ’ αυτούς που καθυστερούν στην πραγματοποίηση των αποφάσεων και τους άλλους που τις πραγματοποιούν.

Γιατί πρέπει να γίνεται αυτό;

Πρώτο. Γιατί δεν πρέπει να υπάρχει κανένας μέσα στο κόμμα που να μην ελέγχεται απ’ τα αρμόδια κομματικά όργανα. Ο έλεγχος βοηθάει όλους τους κουκουέδες για να γίνουν καλύτεροι κομμουνιστές. Τον έλεγχο τον φοβούνται μόνον οι εχθροί του κόμματος και οι χαλασμένοι.

Δεύτερο. Γιατί και σε κείνους που δουλεύουν καλά υπάρχουν αδυναμίες και ελλείψεις που ο έλεγχος θα τις βγάλει στο φως και θα τους επιτρέψει να δουλεύουν καλύτερα. Είναι μπολσεβίκικη αρχή ότι η κάθε δουλειά που κάνουμε μπορεί να γίνει και καλύτερα. Ότι καθετί που σήμερα είναι καλό, αύριο μπορεί να μην είναι, γιατί η ζωή προχωρεί και οι επιτυχίες που έχουμε πρέπει να συμβαδίζουν με τα καθήκοντα και τις απαιτήσεις της πολιτικής στιγμής.

Τρίτο. Γιατί ο έλεγχος είναι ο αμείλικτος εχθρός κάθε επανάπαυσης και αυτοϊκανοποίησης. Οι κουκουέδες δεν μπορούν να μένουν ικανοποιημένοι μ’ αυτό που έγινε χτες, να επαναπαυθούν στις δάφνες τους. Ο έλεγχος της εκτέλεσης θα βάλει στη θέση τους αυτούς που επαναπαύονται καθώς και αυτούς που ψωροπερηφανεύονται και ζαλίζονται από τις επιτυχίες τους.

Τέταρτο. Γιατί ο έλεγχος βοηθάει ακόμα για να δούμε αν πραγματικά η δουλειά πάει καλά. Υπάρχουν περιπτώσεις που η δουλειά μόνο τυπικά πάει καλά και αν προσέξεις περισσότερο θα διαπιστώσεις πως η δουλειά δεν πάει πραγματικά καλά. Παλιότερα είχαμε στο κόμμα- μα και σήμερα δεν ξεπεράστηκε ακόμα- τούτη την κατάσταση: Ο παλιός γραμματέας της Κομματικής Επιτροπής τα’βλεπε όλα ρόδινα στην οργάνωσή του. Ο καινούργιος γραμματέας που τον αντικαθιστούσε, τα’βρισκε όλα μαύρα και σκοτεινά και ό,τι καλό έγινε το δημιούργησε αυτός. Ο καλά τοποθετημένος και οργανωμένος έλεγχος δεν επιτρέπει να γίνονται οι ασχήμιες αυτές. Η καθοδήγηση θα ξέρει κάθε φορά την πραγματική κατάσταση της Οργάνωσης.

Πέμπτο. Γιατί ο έλεγχος στους τομείς που η δουλειά πάει καλά μάς επιτρέπει να μελετάμε την πείρα, να βγάζουμε συμπεράσματα απ’ τους τομείς που προχωρεί η δουλειά και να τα χρησιμοποιούμε σε κείνους τους τομείς που η δουλειά μας πάει άσχημα.

Να λοιπόν γιατί ο έλεγχος πρέπει να γίνεται σε όλους, και σ’ αυτούς που δουλεύουν άσχημα και σ’ αυτούς που δουλεύουν καλά.

4. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με τα πραγματικά αποτελέσματα της δουλειάς του καθενός

Η πείρα της δουλειάς έδειξε ότι ο έλεγχος της εκτέλεσης πρέπει να γίνεται όχι με βάση τα λόγια, τις διακηρύξεις και τους τυπικούς απολογισμούς, μα επιτόπου με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα της δουλειάς. Ο έλεγχος δε μπορεί να γίνει «αφ’ υψηλού», δηλαδή, να διαπιστώνουν αυτοί που κάνουν τον έλεγχο μερικές αδυναμίες, απάνω-απάνω, και να τους διαφεύγουν οι βασικές αδυναμίες, τα λάθη της Οργάνωσης. Ο έλεγχος δε γίνεται με κριτήριο πόσες αποφάσεις πήρε μια καθοδήγηση, απ’ τα λόγια και τις διαβεβαιώσεις του καθοδηγητή ότι πιστεύει στην ορθότητα της γραμμής του κόμματος. Ο ουσιαστικός έλεγχο γίνεται όταν εξετάζουμε πώς εφαρμόζονται οι αποφάσεις, αν υπάρχει ενότητα ανάμεσα στα έργα και τα λόγια του καθοδηγητή, απ’ τις πράξεις του.

Πώς όμως μπορεί να γίνει ο ουσιαστικός αυτός έλεγχος;

Πρώτο. Ο έλεγχος αυτός μπορεί να γίνει επί τόπου,  με την εξέταση των πραγματικών αποτελεσμάτων της δουλειάς και όχι από το γραφείο με εγκυκλίους. Τότες μπορείς πραγματικά να διαπιστώνεις την αληθινή κατάσταση. Γι’ αυτό εκείνοι που κάνουν τον έλεγχο πρέπει να πάνε επί τόπου και να κάθονται τόσο καιρό όσος χρειάζεται για να αντιληφθούν την πραγματική κατάσταση και να πάρουν τα επιβαλλόμενα μέτρα για να την αλλάξουν.

Δεύτερο. Για να γίνει ουσιαστικός ο έλεγχος επί τόπου δεν πρέπει μόνο να ακούσεις τον καθοδηγητή, μα να έλθεις σε επαφή με το ακτίφ της οργάνωσης, τα μέλη του κόμματος και τους εξωκομματικούς και να πάρεις τη γνώμη τους. Μόνο η σύνδεση με το ακτίφ και τους κομμουνιστές είναι εγγύηση ότι ο έλεγχος είναι πραγματικός, ότι θα αποκαλυφθούν μαζί με τα θετικά και όλες οι αρνητικές εκδηλώσεις της δουλειάς. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που διαφορετική εικόνα της οργάνωσης παίρνεις στο ακτίφ της οργάνωσης σε σχέση με κείνη που παρουσιάζει η Κομματική Επιτροπή. Κι αυτό είναι επόμενο. Τα στελέχη είναι η ραχοκοκκαλιά της οργάνωσης. Αυτά κρατάνε την επαφή με τα μέλη του κόμματος και το λαό και μπορεί να σου δώσουν την πραγματική εικόνα της κατάστασης της οργάνωσης.

Όταν ο έλεγχος της εκτέλεσης γίνεται με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα της δουλειάς και όχι τα λόγια, τότες αποτελεί σοβαρό μέσο για να γνωρίσουμε καλύτερα τους ανθρώπους, να κάνουμε σωστά την επιλογή και την τοποθέτηση των στελεχών, να ανεβάσουμε την απαιτητικότητα απ’ τα στελέχη μας και να δυναμώσουμε την πειθαρχία τους.

5. Ο έλεγχος απ’ τα πάνω και ο έλεγχος απ’ τα κάτω

Για να’ναι ο έλεγχος ουσιαστικός, πρέπει να γίνεται και απ’ τα πάνω και απ’ τα κάτω. Ο σ. Στάλιν έχει πει –όπως είδαμε παραπάνω- ότι ο έλεγχος απ’τα πάνω δεν είναι αρκετός γιατί οι καθοδηγητές βλέπουν τα πράγματα από τη μια πλευρά, απ’ τα πάνω και είναι περιορισμένο το οπτικό τους πεδίο. Ο έλεγχος απ’ τα πάνω πρέπει να συνδυάζεται με τον έλεγχο απ’ τα κάτω, όταν οι μάζες ελέγχους τους καθοδηγητές τους, σημειώνουν τα λάθη τους και υποδείχνουν τους δρόμους για τη διόρθωσή τους.

Είδαμε, σε προηγούμενο κεφάλαιο, πώς πρέπει να γίνεται ο έλεγχος απ’ τα πάνω, απ’ τους καθοδηγητές. Ο έλεγχος απ’ τα κάτω γίνεται στις συνελεύσεις των Κομματικών Οργανώσεων βάσης, στις συνελεύσεις του κομματικού ακτίφ και στις Κομματικές Συνδιασκέψεις. Εκεί τα μέλη του κόμματος, χρησιμοποιώντας σωστά το όπλο της κριτικής και της αυτοκριτικής, ξεσκεπάζουν τα λάθη, ελέγχους τους καθοδηγητές τους και κάνουν συγκεκριμένες προτάσεις για να καλυτερέψει όλη η κομματική δουλειά. Ο έλεγχος απ’ τα κάτω, από μέρος των εξωκομματικών, γίνεται στις συνελεύσεις των συνδικάτων και άλλων εξωκομματικών οργανώσεων και στις συνελεύσεις του εξωκομματικού αχτίφ.

Έχει πολύ μεγάλη σημασία για τους καθοδηγητές να εκτιμάνε σωστά την κριτική απ’ τα κάτω, να μελετάνε τις κριτικές παρατηρήσεις των συντρόφων και να εφαρμόζουν στη ζωή τις υποδείξεις τους. Οι υποδείξεις και οι κριτικές παρατηρήσεις, που γίνονται στις συνελεύσεις, εκφράζουν την πείρα χιλιάδων και δεκάδων χιλιάδων κομμουνιστών και συμπαθούντων στο κόμμα και είναι πραγματικά πολύτιμος θησαυρός. Φυσικά αυτές οι κριτικές παρατηρήσεις δεν γίνονται μόνο στις συνελεύσεις μα και στα γράμματα που στέλνουν οι εργαζόμενοι στα ανώτερα κομματικά όργανα και τις εφημερίδες. Οι κομματικές Οργανώσεις πρέπει με ευαισθησία να φέρονται στην κριτική απ’ τα κάτω, να την ενθαρρύνουν, να τραβούν τις κομματικές μάζες στον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων, να ανεβάζουν τη δημιουργική τους ικανότητα.

Η απόφαση του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ (Δεκέμβρης του 1945) για τα τρέχοντα οργανωτικά προβλήματα του ΚΚΕ- που διατηρεί και σήμερα την αξία της- άνοιξε πραγματικό μέτωπο ενάντια στη γραφειοκρατική, αντικομματική κατανόηση του ρόλου του καθοδηγητή, που έχει σα συνέπεια να επικρατούν στις οργανώσεις του κόμματος γραφειοκρατικές μέθοδες καθοδήγησης. Απαιτεί ν’ ανεβάσουμε τη δραστηριότητα του μέλους του κόμματος και να το κάνουμε ικανό να «συναποφασίζει, κρίνει, ελέγχει και δημιουργεί» (η υπογράμμιση δική μου). Και συνεχίζει:

«2. –Απόσπαση της καθοδήγησης απ’ τη βάση και γραφειοκρατική μέθοδος καθοδήγησης υπάρχει πάντα όταν το κομματικό στέλεχος και ο καθοδηγητής δεν είναι συνδεμένος με το μέλος στη βάση, δεν ακούει τις γνώμες και αντιρρήσεις του, δεν ξέρει τα ζητήματα που το απασχολούν, δεν είναι κατατοπισμένος στη ζωή και τα προβλήματα της οργάνωσης όπου το μέλος αυτό ανήκει και έτσι δεν το βοηθά πειστικά, συντροφικά να τα βγάλει πέρα με τις δυσκολίες που βρίσκει, την αντίδραση που συναντά, τα ζητήματα που κάθε μέρα τού παρουσιάζονται. Το μέλος του κόμματος πρέπει να είναι πεπεισμένο και στην πράξη ότι ο καθοδηγητής που έχει, είτε και τα ανώτερα κομματικά όργανα στην οργάνωση όπου ανήκει, θα τον ακούσουν προσεχτικά, θα πάνε μαζί του, θα τα’χει πλάι του, όταν τα χρειαστεί θα το βοηθήσουν στην κομματική του δουλειά, στην ανάπτυξη και μόρφωσή του, στο να γίνεται κάθε μέρα καλύτερο, πιο ικανό, να ανταποκρίνεται στις δουλειές που έχει αναλάβει προσφέροντας έτσι και αυτό στην κοινή προσπάθεια ολόκληρου του κόμματος. Το κάθε στέλεχος και ο κάθε καθοδηγητής είναι τελικά καταδικασμένος να αποτύχει, όταν ξέρει μόνο να διατάσσει απ’ τα πάνω, να δίνει εντολές, να φέρνεται αυταρχικά, να συμπεριφέρεται σαν σατράπης. Όταν θεωρητικολογεί και γενικολογεί χωρίς να βοηθάει ουσιαστικά και δημιουργικά τη βάση που καθοδηγεί στο να κάνει τη δουλειά της έτσι όπως το θέλει το κόμμα και όπως απαιτεί το συμφέρον του λαού. Όταν δε βοηθά αυτή την κομματική βάση ν’ αναπτύσσεται και η ίδια αδιάκοπα ποιοτικά και ποσοτικά». («Το ΚΚΕ απ’ το 1931 ως το 1952- Βασικά ντοκουμέντα», σελ.133).

6. Η οργάνωση του ελέγχου μέσα σε παράνομες συνθήκες

Εδώ μπαίνει το ερώτημα πώς μπορούμε να οργανώσουμε τον έλεγχο μέσα στις συνθήκες της σκληρής παρανομίας που δουλεύει το κόμμα μας. Όταν οι οργανώσεις μας, με βάση τη μπολσεβίκικη συνωμοτικότητα και τη σιδερένια επαναστατική επαγρύπνηση, στηρίζονται πάνω στην πλατιά αποκέντρωση που επιβάλλει να μην γνωρίζονται, όσο είναι μπορετό, οι άνθρωποι αναμεταξύ τους, να αποφεύγονται οι συχνές επαφές κλπ. Πώς λοιπόν θα κάνουμε τον έλεγχο; Για το κόμμα μας είναι λυμένο το ζήτημα αυτό. Μες στις συνθήκες της παρανομίας ελέγχουμε τον καθένα απ’ τα αποτελέσματα της δουλειάς του. Δεν υπάρχει πιο καλύτερος έλεγχος απ’ αυτόν. Είναι άλλωστε μέσα στην ίδια την ουσία του κομματικού ελέγχου να γίνεται με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα της δουλειάς και στις νόμιμες συνθήκες.

Η γραμμή του ΚΚΕ δίνεται σήμερα από το Ρ.Σ. «Ε.Ε» καθημερινά και το «Φροντιστήριο του Αγωνιστή» τρεις φορές τη βδομάδα, απ’ την ανώτερη καθοδήγησή μας και απ’ το «Ριζοσπάστη». Κάθε οργάνωση και καθένας που ακούει και διαβάζει τη γραμμή πρέπει να την εφαρμόζει, χωρίς να περιμένει καμιά άλλη καθοδήγηση. Η δουλειά του θα δείξει πώς εφαρμόζει τις κομματικές αποφάσεις και ο έλεγχος γίνεται μόνο με τ’ αποτελέσματα της δουλειάς του. Αυτή θα δείξει π.χ. πόσες προκηρύξεις κυκλοφόρησε ο καθένας, τι έκανε στον τομέα του για να οργανώσει την πάλη του λαού για το ψωμί του, αν έφκιασε Επιτροπή Ειρήνης, τι δουλειά έκανε στη στρατιωτική μονάδα που είναι στη συνοικία του κλπ. Η δουλειά αυτή δείχνει από μακριά το ζωντανό κουκουέ, που ξέρει να συνδυάζει τη νόμιμη με την παράνομη οργάνωση και δεν είναι ανάγκη να τον ξέρεις. Φυσικά όταν η ανώτερη καθοδήγηση το θεωρεί σκόπιμο, πραγματοποιεί τις απαραίτητες επαφές για να κάνει και προσωπικά τον έλεγχο. Πάντως το βασικό, ο κανόνας είναι να γίνεται ο έλεγχος απ’ τα αποτελέσματα της δουλειάς μέσα στις συνθήκες της παρανομίας.

7. Να σημειώνουμε τα αποτελέσματα του ελέγχου

Για να μπορούμε να παρακολουθάμε από κοντά τη δουλειά των οργανώσεών μας, να κάνουμε συστηματικά τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων, πρέπει να σημειώνουμε τα αποτελέσματα του ελέγχου. Αυτό μας επιτρέπει να ελέγχουμε συγκεκριμένα την κάθε οργάνωση με τα ίδια τα αποτελέσματα του ελέγχου, να κρατάμε συνέχεια στην όλη δουλειά της οργάνωσης με τη θετική δουλειά, τα λάθη και τις αδυναμίες της. Όταν σημειώνουμε τ’ αποτελέσματα κάθε φορά που ελέγχουμε, θα ξέρουμε πώς οι οργανώσεις εφαρμόζουν τις κομματικές αποφάσεις, τι λάθη και αδυναμίες παρουσιάζονται, αν τα λάθη και οι ελλείψεις επαναλαμβάνονται, ποια στελέχη και γιατί κάνουν τα λάθη αυτά και έτσι θα’χουμε μια ολοκληρωμένη κατάσταση της οργάνωσης, θα μπορούμε να κρίνουμε καλύτερα τους ανθρώπους και να κάνουμε πιο σωστά την εκλογή και την τοποθέτηση των στελεχών.

Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να συνηθίσουμε και να κάνουμε τάξη σε όλες τις οργανώσεις μας, απ’ τα πάνω μέχρι τα κάτω, τις Κοβ, να γράφουν περιληπτικά τις αποφάσεις τους- να σημειώνουν τα αποτελέσματα του ελέγχου. Όποιος νομίζει ότι αυτό είναι γραφειοκρατία πέφτει πολύ έξω. Μόνο σε γραφτά πράγματα μπορεί να γίνει πραγματικός έλεγχος.

***

Η μεγαλοφυής μελέτη του σ. Στάλιν «Τα οικονομικά προβλήματα του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ», οι εργασίες και οι αποφάσεις του 19ου συνεδρίου του ΚΚΣΕ και ο λόγος του σ. Στάλιν σ’ αυτό φώτισαν με ιδιαίτερη δύναμη όλα τα ζητήματα που έχουν σχέση με το αποφασιστικό καθήκον του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων.

Το 19ο συνέδριο του ΚΚ της ΣΕ, που αποτέλεσε γεγονός μεγάλης παγκόσμιας σημασίας, έδωσε τεράστια πείρα γενικά, με την εκτίμηση που έκανε στη διεθνή κατάσταση, τις οδηγίες για το 5ο πεντάχρονο πλάνο κλπ και ιδιαίτερα στον τομέα της κομματικής ανοικοδόμησης. Γι’ αυτό πρέπει οι κουκουέδες να μελετήσουν με μεγάλη προσοχή τα υλικά του 19ου συνεδρίου του ΚΚΣΕ.

Οι εισηγήσεις των σ. Μαλενκόφ και Χρουστσιόφ και οι λόγοι των άλλων αντιπροσώπων του συνεδρίου στα οργανωτικά ζητήματα και το «Καταστατικό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβ. Ένωσης» που ψήφισε το συνέδριο, εκφράζουν την γιγάντια οργανωτική πείρα που συγκέντρωσε το μεγάλο Κόμμα των Μπολσεβίκων, σηκώνουν ακόμη πιο ψηλά τον τίτλο και τη σημασία του μέλους του κόμματος και δίνουν ολοκληρωμένο καθορισμό των υποχρεώσεων του μέλους του κόμματος.

Σχετικά με τον έλεγχο για την πραγματοποίηση των αποφάσεων, ο σ. Μαλένκοφ είπε στην εισήγησή του:

«Η ασυνείδητη, η ανεύθυνη στάση απέναντι στην εκτέλεση των εντολών των καθοδηγητικών οργάνων είναι η πιο επικίνδυνη και η πιο ολέθρια εκδήλωση γραφειοκρατισμού. Η πείρα δείχνει ότι ακόμα και καλά στελέχη μας, όταν μείνουν μόνα τους χωρίς έλεγχο και επαλήθευση της δράσης τους, αρχίζουν να χαλούνε και να γραφειοκρατικοποιούνται.

Το σπουδαιότερο καθήκον του κόμματος είναι να δυναμώσει με όλα τα μέσα τον έλεγχο και την επαλήθευση της εκτέλεσης των αποφάσεων σ’ όλο το σύστημα της καθοδήγησης, στη δουλειά όλων των οργανώσεων και ιδρυμάτων από τα πάνω μέχρι τα κάτω. Γι’ αυτό το σκοπό χρειάζεται ν’ ανεβάσουμε την προσωπική ευθύνη των καθοδηγητών όλων των οργανώσεων και ιδρυμάτων για τον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων του κόμματος και της κυβέρνησης, να καλυτερέψουμε σοβαρά τη δουλειά του μηχανισμού ελέγχου- επιθεώρησης, τόσο στο κέντρο όσο και στη βάση, να τον ενισχύσουμε με στελέχη έτσι που σ’ αυτή τη δουλειά να τοποθετηθούν άνθρωποι με κύρος, πείρα και πολιτική οξυδέρκεια, ικανοί να περιφρουρούνε αυστηρά τα συμφέροντα του κράτους. Είναι απαραίτητο να δυναμώσουμε σημαντικά το ρόλο του κομματικού ελέγχου και να συγκεντρώσουμε την προσοχή των κομματικών οργάνων στον έλεγχο της εκτέλεσης των αποφάσεων του κόμματος και της κυβέρνησης. Πρέπει τα καθοδηγητικά μας όργανα στη δουλειά τους για τον έλεγχο της εκτέλεσης να στηρίζονται στις πλατιές μάζες των εργαζομένων, στις κομματικές, συνδικαλιστικές και κομσομόλικες οργανώσεις και στο αχτίφ των τοπικών Σοβιέτ. Μόνο ο συνδυασμός του ελέγχου εκτέλεσης των αποφάσεων από τα πάνω με τον έλεγχο από τα κάτω, από μέρους των κομματικών και εξωκομματικών μαζών, θα εξασφαλίσει την έγκαιρη εξάλειψη των ελλείψεων στη δουλειά των οργανώσεων και των ιδρυμάτων μας και θα δημιουργήσουμε συνθήκες όπου οι αποφάσεις και οι εντολές θα εκτελούνται έγκαιρα και με ακρίβεια, μπολσεβίκικα». (Γ. Μ. Μαλενκόφ: «Έκθεση δράσης της ΚΕ του ΠΚΚ(μπ.) της ΕΣΣΔ στο 19ο συνέδριο του Κόμματος», ελλ. Έκδοση, σελ. 98).

Ο σ. Χρουστσιόφ είπε στην εισήγησή του:

«Είναι απαραίτητο στο κέντρο της προσοχής όλων των κομματικών οργανώσεων και όλων των κομμουνιστών να μπει ο επίμονος αγώνας για την εκτέλεση των κομματικών και κρατικών αποφάσεων και εντολών, στις οποίες ενσαρκώνεται η πολιτική του κόμματός μας.. Έχει ωριμάσει η ανάγκη να προβλέψουμε στο Καταστατικό ότι τα μέλη του κόμματος έχουν την υποχρέωση να είναι δραστήριοι μαχητές για την εκτέλεση των κομματικών αποφάσεων…Η τυπική, παθητική στάση απέναντι στις αποφάσεις του κόμματος είναι μεγάλο κακό, που πρέπει να καταπολεμηθεί αποφασιστικά. Μια τέτοια στάση των κομμουνιστών απέναντι στις αποφάσεις του κόμματος εξασθενεί τη μαχητική ικανότητα του κόμματος. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο ν’ αναγραφεί στο Καταστατικό ότι η τυπική, παθητική στάση απέναντι στις αποφάσεις του κόμματος είναι ασυμβίβαστη με την παραμονή στις γραμμές του.» (Ν.Σ.Χρουστσιόφ, «Τροποποιήσεις στο Καταστατικό του ΠΚΚ(μπ.) της ΕΣΣΔ», ελλ. Έκδοση, σελ. 14-15).

Το Καταστατικό, τέλος, που ψηφίστηκε στο 19ο συνέδριο του ΚΚΣΕ, βάζει στο μέλος του κόμματος, έπειτα από την πρωταρχική του υποχρέωση να φυλάει την ενότητα του κόμματος, σαν δεύτερη υποχρέωση:

«β) Να είναι δραστήριος μαχητής για την εκτέλεση των κομματικών αποφάσεων. Για το μέλος του κόμματος δεν είναι αρκετό να συμφωνεί μόνο με τις κομματικές αποφάσεις. Το μέλος το κόμματος έχει την υποχρέωση να παλεύει για τη μετουσίωση των αποφάσεων αυτών σε πράξη. Η παθητική και τυπική στάση των κομμουνιστών απέναντι στις αποφάσεις του κόμματος, εξασθενεί τη μαχητική ικανότητα του κόμματος και γι’ αυτό είναι ασυμβίβαστη με την παραμονή στις γραμμές του». (ελλ. έκδοση, σελ. 4)

Το 19ο συνέδριο του ΚΚΣΕ με όλες τις εργασίες του γενικά σήκωσε ακόμα πιο ψηλά τα οργανωτικά προβλήματα και φώτισε περισσότερο, ολόπλευρα όλα τα ζητήματα που έχουν σχέση με τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων. Επιβεβαίωσε και ανάπτυξε παραπέρα τη λενινιστική-σταλινική αρχή ότι τον κομμουνιστή τον διακρίνει η ενότητα ανάμεσα στα λόγια και τα έργα, στις αποφάσεις και την πραγματοποίησή τους στη ζωή. Ο έλεγχος για την εκτέλεση των αποφάσεων είναι απαραίτητο συστατικό στοιχείο της μπολσεβίκικης καθοδήγησης και νόμος στη ζωή του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Για να μπορέσουμε σωστά να οργανώσουμε τον έλεγχο για την εκτέλεση των αποφάσεων πρέπει να μελετήσουμε συστηματικά και να αφομοιώσουμε όλα τα υλικά του ιστορικού 19ου συνεδρίου του ΚΚ της Σοβιετικής Ένωσης

***

Με το άρθρο μας αυτό δεν εξαντλείται το μεγάλο θέμα του ελέγχου για την εκτέλεση των αποφάσεων. Χρειάζεται να φωτιστεί και από άλλες πλευρές και να δοθεί η πείρα στον τομέα αυτόν της δουλειάς απ’ τους καθοδηγητές των οργανώσεών μας. Να δίνονται ταχτικά τα συμπεράσματα και η πείρα από τη δουλειά του Οργάνου Κομματικού Ελέγχου του Οργανωτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ. Ο έλεγχος της εκτέλεσης είναι βασική μέθοδος της μπολσεβίκικης καθοδήγησης και ένα απ’ τα κεντρικά οργανωτικά καθήκοντα του κόμματος, όπως καθορίστηκαν απ’ τη 2η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ. Η σοβαρή καλυτέρεψη του ελέγχου της εκτέλεσης αποτελεί αποφασιστική προϋπόθεση για την εφαρμογή της γενικής γραμμής και των αποφάσεων του κόμματός μας. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι κουκουέδες και δω θα σφιχτούν πιο πολύ και θ’ αποχτήσουν, θα καταχτήσουν και σαν άτομα, και σαν υπεύθυνα όργανα, το μπολσεβίκικο αυτό γνώρισμα, τη λενινιστική-σταλινική αυτή αρετή, απαραίτητη κι αυτή για τη σωστή καθοδήγηση» (Ν. Ζαχαριάδη «Τα προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», σελ. 196)

Οχτώβρης 1952

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: