Ο Τροτσκι εναντιον των Μπολσεβικων: Γεναρης 1917- Μαης 1917

 

Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε στα ελληνικά και αναρτήθηκε στο Athens Indymedia.

Περιεχόμενα:

1917: Ο Τρότσκι στην Αμερική

Η Επανάσταση του Φλεβάρη

Ο σχηματισμός της Προσωρινής Κυβέρνησης

Ο ρόλος του Σοβιέτ της Πετρούπολης

Η Πολιτική Γραμμή του Κόμματος κατά το Μάρτη του 1917

Ο Λένιν επιστρέφει στη Ρωσία

Οι «Θέσεις του Απρίλη»

Ο Τρότσκι και ο «Ιδεολογικός Επανεξοπλισμός» του Μπολσεβικικού Κόμματος

Η αντιπολίτευση στις Θέσεις του Λένιν

Οι «Ημέρες του Απρίλη»

Η 7η Συνδιάσκεψη του ΡΣΔΕΚ

1917: Ο Τρότσκι στην Αμερική

Το Γενάρη του 1917, ο Τρότσκι έφτασε στη Ν.Υόρκη και εντάχθηκε στη συντακτική επιτροπή ενός ρώσικου περιοδικού που εκδιδόταν από τους Ν.Μπουχάριν και Α.Κολλοντάι. το «Νόβι Μιρ» («Νέος Κόσμος»). Τυπικά, σχημάτισε ένα συνασπισμό με τα δεξιά μέλη του επιτελείου εναντίον της Αριστεράς:

«Ο Τρότσκι κατέφτασε, και αυτός ο αλήτης αμέσως ενώθηκε με τη δεξιά πτέρυγα του «Νόβι Μιρ» εναντίον της Αριστεράς του Τσίμερβαλντ! Αυτό έγινε! Να ποιος είναι ο Τρότσκι! Πάντα αληθινός για τον εαυτό του- στρίβει, εξαπατά, ποζάρει ως αριστερός, και βοηθά τη δεξιά, όσο πιο πολύ μπορεί».

(V. I. Lenin: Letter to Inessa Armand, February 19th., 1917, in: ‘Collected Works’, Volume 35; Moscow; 1966; p.288)

Στο «Νόβι Μιρ», ο Τρότσκι συνέχισε να προωθεί τη θεωρία του περί «Διαρκούς Επανάστασης», ισχυριζόμενος ότι αν η γερμανική τάξη δεν θα ξεσηκωθεί μαζί με τη ρωσική, η εργατική κυβέρνηση μιας επαναστατικής Ρωσίας θα πρέπει να εξαπολύσει πόλεμο εναντίον της γερμανικής άρχουσας τάξης:

«Αν η συντηρητική σοσιαλπατριωτική οργάνωση εμποδίσει τη γερμανική εργατική τάξη να ξεσηκωθεί εναντίον των αρχουσών τάξεων εκείνη την εποχή, τότε φυσικά η ρωσική εργατική τάξη θα πρέπει να υπερασπίσει την επανάστασή της με το όπλο στο χέρι. Η επαναστατική εργατική κυβέρνηση θα πρέπει να εξαπολύσει πόλεμο ενάντια στους Χοχεντζόλερν, καλώντας το αδερφό προλεταριάτο της Γερμανίας να ξεσηκωθεί εναντίον του κοινού εχθρού»
 (L. Trotsky: Articlein «NovyMir«, March 21st., 1917, citedin: L. Trotsky: «HistoryoftheRussianRevolution«; Volume 1; London; 1967; p. 438).

Η Επανάσταση του Φλεβάρη

Από τις πρώτες μέρες του 1917 απεργίες ξέσπαγαν στις κύριες πόλεις της Τσαρικής Ρωσίας. Ως τις 10 Μάρτη, αυτές είχαν εξελιχτεί στην Πετρούπολη σε μια πολιτική γενική απεργία, με τους διαδηλώνοντες εργάτες να φωνάζουν τα μπολσεβικικά συνθήματα «Κάτω ο Τσάρος!», «Κάτω ο Πόλεμος!» και «Ψωμί!».

Το πρακτικό έργο του μπολσεβικικού κόμματος στη Ρωσία εκείνη την εποχή καθοδηγούνταν από το Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής, με επικεφαλής το Βιάτσεσλαβ Μολότοφ. Στις 11 Μάρτη, το Γραφείο εξέδωσε ένα μανιφέστο καλώντας σε μια ένοπλη εξέγερση ενάντια στον τσαρισμό και σε σχηματισμό μιας Προσωρινής Κυβέρνησης.

Στις 12 Μάρτη, ένα εκλεγμένο Σοβιέτ των Βουλευτών Εργατών σχηματίστηκε στην Πετρούπολη ως μια επιτροπή δράσης για τη διεξαγωγή της εξέγερσης και τις ακόλουθες μέρες σοβιέτ σχηματίστηκαν στη Μόσχα και σε άλλες πόλεις. Στις 13 Μάρτη, το Σοβιέτ της Πετρούπολης επανέκδωσε την «Ισβέστια» («Τα Νέα»).

Όταν ο τσάρος διέταξε τα στρατεύματα να καταστείλουν την εξέγερση δια της βίας, οι στρατιώτες- κυρίως αγρότες ένστολοι- αρνήθηκαν να υπακούσουν στις διαταγές των αξιωματικών τους και προσχώρησαν στους επαναστατημένους εργάτες, δημιουργώντας έτσι μια επαναστατική συμμαχία εργατών και αγροτών. Οι εργάτες και οι στρατιώτες τώρα άρχισαν να αφοπλίζουν την αστυνομία και να εξοπλίζονται με τα όπλα τους. Στις 14 Μάρτη, το Σοβιέτ της Πετρούπολης διευρύνθηκε και ονομάστηκε «Σοβιέτ Βουλευτών Εργατών και Στρατιωτών». Στις 15 Μάρτη, ο τσάρος Νικόλαος Β’ καθαιρέθηκε.

Η επανάσταση του Μάρτη του 1917 (γνωστή ως «Επανάσταση του Φλεβάρη» με το παλιό ημερολόγιο) είχε γίνει από τους εργάτες και τους αγρότες. Ο χαρακτήρας της ήταν αυτός μιας αστικοδημοκρατικής επανάστασης που στόχευε ενάντια στην τσαρική απολυταρχία.

Ο σχηματισμός της Προσωρινής Κυβέρνησης

Μόλις η καπιταλιστική τάξη συνειδητοποίησε πως η αστικοδημοκρατική επανάσταση ήταν αναπόφευκτη, άρχισε τις μανούβρες, σε μια προσπάθεια να μειώσει τους σκοπούς της- και να αποφύγει πάνω από όλα την εξέλιξή της σε μια σοσιαλιστική επανάσταση.

Στις 12 Μάρτη, μια ημέρα αφότου ο τσάρος είχε διαλύσει την 4η Κρατική Δούμα, τα φιλελεύθερα καπιταλιστικά μέλη της σχημάτισαν μια «Εκτελεστική Επιτροπή της Αυτοκρατορικής Δούμας», με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Δούμας, τον Μοναρχικό τσιφλικά Μιχαήλ Ροτζιάνκο.

Στις 15 Μάρτη, αυτή η Εκτελεστική Επιτροπή σχημάτισε μια «Προσωρινή Κυβέρνηση» με επικεφαλής τον πρίγκιπα Γκεόργκι Λβοφ ως πρωθυπουργό και υπουργούς, μεταξύ άλλων, τον Πάβελ Μιλιούκοφ (ηγέτη των Συνταγματικών Δημοκρατών- Καντέτων) ως Υπουργό Εξωτερικών, τον Αλεξάντρ Γκουτσκόφ (επικεφαλής των Οκτωβριστών) ως Υπουργό Πολέμου και τον Αλεξάντρ Κερένσκι (έναν Σοσιαλιστή Επαναστάτη- Εσέρο-ηγέτη) ως Υπουργό Δικαιοσύνης.

Η καπιταλιστική τάξη προσπάθησε για λίγες μέρες να σώσει τη μοναρχία, πείθοντας τον τσάρο να παραιτηθεί υπέρ του αδερφού του Μιχαήλ. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό, δεδομένου του λαϊκού αισθήματος εναντίον της μοναρχίας, και ο Μιχαήλ παραιτήθηκε την επόμενη ημέρα, στις 16 Μάρτη.

Οι καπιταλιστές, τότε, στράφηκαν στην επιλογή του να μετατρέψουν τη Ρωσία σε μια καπιταλιστική κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Στις 17 Μάρτη, η νέα κυβέρνηση εξέδωσε ένα μανιφέστο «Προς τους Πολίτες», θέτοντας το πρόγραμμά της:

«1. Πλήρης και άμεση αμνηστία για όλα τα πολιτικά και θρησκευτικά αδικήματα, συμπεριλαμβανομένων και των τρομοκρατικών πράξεων, ένοπλων εξεγέρσεων, αγροτικών ξεσπασμάτων κλπ

2. Ελευθερία λόγου, Τύπου, συνάθροισης, συνένωσης, απεργιών, και επέκταση όλων των πολιτικών ελευθεριών σε πρόσωπα υπηρετούντα στο στρατό εντός των ορίων που θέτουν τεχνικές στρατιωτικές αναγκαιότητες.

3. Κατάργηση όλης της φεουδαρχικής γαιοκτησίας και όλων των εθνικών περιορισμών.

4. Άμεση προετοιμασία για τη σύγκληση μιας Συντακτικής Συνέλευσης εκλεγμένης βάσει καθολικής, ίσης, άμεσης και μυστικής ψηφοφορίας. Αυτή η Συντακτική Συνέλευση θα καθορίσει τη μορφή του κράτους και το σύνταγμα της χώρας.

5. Σχηματισμός λαϊκής πολιτοφυλακής με εκλεγμένους αξιωματικούς που θα υπάγεται στα όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης και που θα αντικαταστήσει την αστυνομία.

6. Εκλογές στα τοπικά όργανα αυτοδιοίκησης βάσει καθολικής, ίσης, άμεσης και μυστικής ψηφοφορίας.

7. Τα στρατεύματα που συμμετείχαν στο επαναστατικό κίνημα δεν θα αφοπλιστούν και θα παραμείνουν στην Πετρούπολη.

8. Ενώ θα παραμείνει η αυστηρή στρατιωτική πειθαρχία για τους υπηρετούντες, θα εξαλειφτούν όλα τα εμπόδια που εμποδίζουν τους στρατιώτες να ασκούν τα πολιτικά τους δικαιώματα που απολαμβάνουν οι υπόλοιποι πολίτες».
(ManifestoofProvisionalGovernment, May 17th., 1917, citedin: V. I. Lenin: CollectedWorks, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 348)

Ο Λένιν σχολίαζε σχετικά:

«Στην πρώτη της διακήρυξη προς το λαό (17 Μάρτη), η κυβέρνηση δεν είπε λέξει για το βασικό και κυριότερο ζήτημα της στιγμής, την ειρήνη. Κρατά μυστικές τις αρπακτικές συμφωνίες του τσαρισμού με την Αγγλία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ιαπωνία κλπ. Επιθυμεί να αποκρύψει από το λαό την αλήθεια για το πολεμικό της πρόγραμμα, και το γεγονός ότι είναι υπέρ του πολέμου, υπέρ της νίκης επί της Γερμανίας..

Η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να δώσει στο λαό ψωμί. Και καμία ποσότητα ελευθερίας δεν θα ικανοποιήσει τις μάζες που υποφέρουν από την πείνα..

Ολόκληρο το Μανιφέστο της νέας κυβέρνησης…με γεμίζει με τη μεγαλύτερη δυσπιστία, γιατί αποτελείται μόνο από υποσχέσεις, και δεν παίρνει κανένα από τα πιο βασικά μέτρα που θα μπορούσαν και θα έπρεπε να υλοποιηθούν εδώ και τώρα».
(V. I. Lenin: ThesesofMarchl7th, 1917; inibid; p.24, 25).

Ο ρόλος του Σοβιέτ της Πετρούπολης

Παρότι υπήρχε ένα αρκετά αυθόρμητο στοιχείο στην Επανάσταση του Φλεβάρη, οι μπολσεβίκοι, έπαιξαν έναν ηγετικό ρόλο σε αυτή καθ’εαυτή την εξέγερση. Παρ’όλ’αυτά, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, η πλειοψηφία των μελών των Σοβιέτ και των Εκτελεστικών τους Επιτροπών αποτελούταν από Μενσεβίκους και Σοσιαλιστές Επαναστάτες: οι μπολσεβίκοι ήταν , την περίοδο μετά την Επανάσταση του Φλεβάρη μια μικρή μειοψηφία στα περισσότερα Σοβιέτ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Πετρούπολης και της Μόσχας.

Αρκετοί παράγοντες ήταν υπεύθυνοι για μια τέτοια κατάσταση: η εργατική τάξη είχε «αραιωθεί» κατά τον πόλεμο, υποσκελιζόμενη από μεγάλο αριθμό αγροτών από τα χωριά, ενώ μπολσεβίκοι ηγέτες όπως ο Λένιν και ο Στάλιν ήταν στην εξορία.

Συνεπεία τούτων, στις 18 Μάρτη, η Εκτελεστική Επιτροπή του σοβιέτ της Πετρούπολης εξέδωσε μια διακήρυξη που καλούσε τους εργάτες να υποστηρίξουν την καπιταλιστική Προσωρινή Κυβέρνηση. Ο Λένιν σχολίαζε σχετικά:

«Η διακήρυξη που εξέδωσε το Σοβιέτ των Βουλευτών των Εργατών..είναι το πλέον χαρακτηριστικό κείμενο. Αποδεικνύει ότι το προλεταριάτο της Πετρούπολης, την ώρα που αυτό εξέδιδε τη διακήρυξή του, βρισκόταν υπό την τρομακτική επιρροή των μικροαστών πολιτικών.

Η διακήρυξη δηλώνει ότι κάθε δημοκράτης πρέπει να «υποστηρίξει» τη νέα κυβέρνηση και ότι το Σοβιέτ των Βουλευτών των Εργατών ζητά και εξουσιοδοτεί τον Κερένσκι να συμμετέχει στην Προσωρινή Κυβέρνηση…Αυτά τα βήματα είναι ένα κλασικό παράδειγμα προδοσίας της υπόθεσης της επανάστασης και της υπόθεσης του προλεταριάτου».
(V. I. Lenin: «LettersfromAfar«‘, in: ibid.; p. 4l, 42).

Ταυτόχρονα, η Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης ίδρυσε μια «Επιτροπή Επαφής», με επικεφαλής των Αλεξάντρ Σκομπόλεφ, με επισήμως στόχο το να διατηρεί επαφές και να «ελέγχει» την Προσωρινή Κυβέρνηση.

Ο Λένιν συνόψισε την πολιτική κατάσταση που προέκυψε συνεπεία της Επανάστασης του Φλεβάρη με τα εξής λόγια:

«Το πρώτο στάδιο της επανάστασης.., εξαιτίας της ανεπαρκούς ταξικής συνείδησης και οργάνωσης του προλεταριάτου, οδήγησε στην ανάληψη της εξουσίας από την αστική τάξη».
(V. I. Lenin: «TheTasksoftheProletariatinthePresentRevolution«, in: «SelectedWorks«, Volume 6; London; 1946; p. 22) .

Η Πολιτική Γραμμή του Κόμματος κατά το Μάρτη του 1917

Η νίκη της Επανάστασης του Φλεβάρη δημιούργησε μια νέα πολιτική κατάσταση στη Ρωσία που χρειαζόταν την υιοθέτηση μιας νέας πολιτικής γραμμής εκ μέρους του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος.

Όπως έλεγε και ο Στάλιν το Νοέμβρη του 1924: «Αυτό ήταν η μεγαλύτερη αποφασιστική στροφή στην ιστορία της Ρωσίας και μια χωρίς προηγούμενο στροφή στην ιστορία του κόμματός μας. Η παλιά προεπαναστατική πλατφόρμα της άμεσης ανατροπής της κυβέρνησης ήταν ξεκάθαρη και συγκεκριμένη, αλλά δεν ήταν πλέον κατάλληλη για τις νέες συνθήκες της πάλης..Υπό της νέες συνθήκες της πάλης, το Κόμμα έπρεπε να υιοθετήσει ένα νέο προσανατολισμό. Το Κόμμα (η πλειοψηφία του) πήρε το δρόμο του προς αυτό το νέο προσανατολισμό»
(J.V. Stalin «TrotskyismorLeninism?»; inWorksVol. 6; Moscow; 1953); p. 347, 348).

Τον καιρό της Επανάστασης του Φλεβάρη, το Γραφείο της Επιτροπής Ελέγχου του ΣΔΕΚΡ, το οποίο έδρευε στην Πετρούπολη, καθοδηγούνταν από το Βιάτσεσλαβ Μολότοφ.

Στις 18 Μάρτη 1917, το Γραφείο εξέδωσε, στο όνομα της Κεντρικής Επιτροπής, ένα μανιφέστο «Προς όλους τους πολίτες της Ρωσίας», καλώντας σε σχηματισμό μιας Προσωρινής Επαναστατικής Κυβέρνησης.

«Πολίτες! Τα κάστρα του ρωσικού τσαρισμού έχουν…πέσει.. Είναι καθήκον της εργατικής τάξης και του επαναστατημένου στρατού να δημιουργήσουν μια Προσωρινή Επαναστατική Κυβέρνηση που θα οδηγήσει στο να γεννηθεί η νέα δημοκρατική τάξη τώρα.

Η Προσωρινή επαναστατική Κυβέρνηση πρέπει να θέσει εαυτόν το καθήκον να δημιουργήσει προσωρινούς νόμους που υπερασπίζονται όλα τα δικαιώματα και ελευθερίες του λαού, να κατάσχει τις εκτάσεις των μοναστηριών και των τσιφλικάδων, τις εκτάσεις και τις επιχορηγήσεις του στέμματος, να εισάγει την 8ωρη εργάσιμη ημέρα και να συγκαλέσει μια Συντακτική Συνέλευση βάσει καθολικής, άμεσης και ίσης ψηφοφορίας, χωρίς διάκριση ανάλογα το φύλο, την εθνότητα ή τη θρησκεία, και με μυστική ψηφοφορία.

Η Προσωρινή Επαναστατική Κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει να εξασφαλίσει προμήθειες σίτισης για τον πληθυσμό και το στρατό: για αυτό το σκοπό πρέπει να επιτάξει όλες τις αποθήκες που είχαν προετοιμαστεί από την πρώην κυβέρνηση και τους δήμους..

Είναι το καθήκον του λαού και της επαναστατικής του κυβέρνησης να καταστείλει όλες τις αντιλαϊκές αντεπαναστατικές συνωμοσίες.

Είναι άμεσο και επιτακτικό καθήκον της Προσωρινής Επαναστατικής Κυβέρνησης να εγκαινιάσει σχέσεις με το προλεταριάτο των εμπόλεμων χωρών με σκοπό …τον τερματισμό αυτού του αιματηρού πολεμικού σφαγείου που έχει επιβληθεί στους σκλαβωμένους λαούς παρά και ενάντια στη θέλησή τους. Οι εργάτες των καταστημάτων και των εργοστασίων, όπως και τα εξεγερμένα στρατεύματα, πρέπει άμεσα να εκλέξουν τους εκπροσώπους τους στην Προσωρινή Επαναστατική Κυβέρνηση(…)

Εμπρός υπό την κόκκινη σημαία της επανάστασης!

Ζήτω Η Λαϊκή Δημοκρατία!Ζήτω η επαναστατική εργατική τάξη! Ζήτω ο επαναστατημένος λαός και ο εξεγερμένος στρατός!»
(Manifesto of CC, RSDLP, March 18th., 1917, cited in: V. I. Lenin: «Collected Works»; Volume 20, Book 2; London; 1929; p. 378-79).

Το μανιφέστο δημοσιεύτηκε στο 1ο φύλλο της Πράβντα που επανεμφανίστηκε την ίδια μέρα.

Μεταξύ των Μπολσεβίκων που απελευθερώθηκαν από την εξορία στη Σιβηρία χάρη στην Επανάσταση του Φλεβάρη ήταν ο Ιωσήφ Στάλιν και ο Λεβ Καμένεφ, που επέστρεψαν στην Πετρούπολη. Ο Κέμενεφ εντάχθηκε στην εκδοτική επιτροπή της Πράβντα στις 23 Μάρτη, και ο Στάλιν 5 μέρες μετά, στις 28: Ο Καμένεφ αμέσως υποστήριξε μια σοβινιστική γραμμή για τον πόλεμο, ισχυριζόμενος όπως οι Μενσεβίκοι ηγέτες ότι με τη νίκη της Επανάστασης του Φλεβάρη, η εργατική τάξη θα πρέπει να υιοθετήσει τη θέση ενός «επαναστατικού αμυντισμού»: Έγραψε στην Πράβντα στις 28 Μάρτη: «Οι στρατιώτες, οι αγρότες και οι εργάτες της Ρωσίας που πήγαν στον πόλεμο υπακούοντας στις διαταγές του πλέον ανατραπέντος Τσάρου…έχουν απελευθερωθεί: οι σημαίες του τσάρου έχουν αντικατασταθεί από τις κόκκινες σημαίες της επανάστασης!…

Όταν ένας στρατός αντιμετωπίζει έναν στρατό, πρέπει να είναι η πλέον παράλογη πολιτική το να προτείνεις στον έναν εκ των δύο να αφήσει τα όπλα και να πάει σπίτι. Αυτό…θα ήταν μια πολιτική σκλαβιάς που ένας ελεύθερος λαός θα αποκήρυττε μετά βδελυγμίας. Όχι, εμείς σταθερά θα κρατήσουμε τις θέσεις μας, θα απαντήσουμε σε μια σφαίρα με μια σφαίρα και σε μια βόμβα με μια βόμβα..

Ένας επαναστατημένος στρατιώτης ή αξιωματικός, έχοντας ανατρέψει το ζυγό του τσαρισμού δεν θα αφήσει ούτε σπιθαμή σε έναν γερμανό στρατιώτη ή αξιωματικό που δεν έχει βρει το θάρρος να ανατρέψει το ζυγό της δικής του κυβέρνησης. Πρέπει να μην επιτρέψουμε καμία αποδιοργάνωση των ένοπλων δυνάμεων της επανάστασης!…

Η Ρωσία δεσμεύεται από συμμαχίες με την Αγγλία, τη Γαλλία και άλλες χώρες. Δεν μπορεί να δράσει επί ζητημάτων ειρήνης χωρίς αυτές».
(L. Kamenev: «WithoutSecretDiplomacy«; citedin «CollectedWorks«, Volume 20, Book 2; London; 1929, p. 379; 380).

Ο Στάλιν απέρριψε αυτή την πολιτική του σωβινιστικού «επαναστατικού αμυντισμού». Έγραψε στην Πράβντα την επόμενη μέρα, στις 29 Μάρτη:

«Ο τρέχων πόλεμος είναι ένας ιμπεριαλιστικός πόλεμος. Ο βασικός του στόχος είναι η αρπαγή (προσάρτηση) ξένων, κυρίως αγροτικών, εδαφών από καπιταλιστικά ανεπτυγμένες χώρες..

Θα ήταν αξιοθρήνητο αν η ρωσική επαναστατική δημοκρατία, που μπόρεσε να ανατρέψει το απεχθές τσαρικό καθεστώς, να υποκύψει στον ψεύτικο συναγερμό που κρούει η ιμπεριαλιστική αστική τάξη».
(J. V. Stalin: «TheWar«, in: «Works«; Volume 3; Moscow; 1953; p.5; 7).

Η πλειοψηφία του Γραφείου, με επικεφαλής τους Λένιν και Στάλιν, σωστά είδε την Προσωρινή Κυβέρνηση ως όργανο της καπιταλιστικής τάξης, και τα Σοβιέτ ως έμβρυο μιας Προσωρινής Κυβέρνησης. Μια απόφαση του Γραφείου που δημοσιεύτηκε στην Πράβντα στις 8 Απρίλη, διακήρυττε:

«Η Προσωρινή Κυβέρνηση που δημιουργήθηκε από τις μετριοπαθείς αστικές τάξεις της κοινωνίας και ενωμένη με τα συμφέροντα του Αγγλογαλλικού κεφαλαίου είναι ανίκανη να επιλύσει τα προβλήματα που έθεσε η επανάσταση. Η αντίστασή της στην περαιτέρω επέκταση και εμβάθυνση της επανάστασης παραλύεται μόνο με το μέγεθος των ίδιων των επαναστατικών δυνάμεων και με την οργάνωσή τους. Το κέντρο συνάθροισής τους πρέπει να είναι τα Σοβιέτ των Βουλευτών των Εργατών και των Στρατιωτών στις Πόλεις και τα Σοβιέτ των Βουλευτών των Αγροτών και των Εργατών Γης στην επαρχία ως εμβρύων μιας επαναστατικής κυβέρνησης, που προετοιμάζονται για την περαιτέρω πορεία, σε μια συγκεκριμένη στιγμή της επανάστασης να εγκαθιδρύσουν την πλήρη εξουσία του προλεταριάτου σε συμμαχία με την επαναστατική αγροτιά».
(ResolutionofBureauofCC, RSDLP; citedin: N. Popov: «OutlineHistoryoftheCommunistPartyoftheSovietUnion«‘, Part 1; London; n .d.; p. 353-54).

Ωστόσο, προσπαθώντας να βρουν μια σωστή πολιτική γραμμή στη νέα κατάσταση, η πλειοψηφία του Γραφείου διέπραξε ένα σφάλμα τακτικής. Αντί να προωθήσει το ξεκάθαρο σύνθημα «Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ», υιοθέτησε μια πολιτική «άσκησης πίεσης στην Προσωρινή Κυβέρνηση» για να υλοποιήσει πράγματα που, όντας όργανο της τάξης του Κεφαλαίου, ήταν ανίκανη:

«Η λύση είναι να ασκήσουμε πίεση στην Προσωρινή Κυβέρνηση για να την κάνουμε να διακηρύξει τη συγκατάθεσή της για άμεση έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Οι εργάτες, οι στρατιώτες και οι αγρότες πρέπει να διοργανώσουν συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις και να απαιτήσουν από την Προσωρινή Κυβέρνηση να αρχίσει δημοσίως και ανοιχτά μια προσπάθεια για να ωθήσει όλες τις εμπόλεμες δυνάμεις να αρχίσουν άμεσα ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, στη βάση της αναγνώρισης του δικαιώματος των εθνών στην αυτοδιάθεση».
(J. V. Stalin: ibid.; p. 8).

Το οποίο ο Λένιν σχολίασε αμέσως, την επόμενη μέρα της επιστροφής του στη Ρωσία:

«Η Πράβντα ζητά η κυβέρνηση να αποκηρύξει τις προσαρτήσεις. Το να απαιτεί κανείς μια κυβέρνηση καπιταλιστών να αποκηρύττει προσαρτήσεις είναι μια ανοησία».
(V. I. Lenin Speech at a Caucus of the Bolshevik Members of the All-Russian Conference of the Soviets of Workers’ and Soldiers’ Deputies, April 17, 1917, in Collected Works», Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 98).

Αυτή η εσφαλμένη τακτική γραμμή είχε πολλές ομοιότητες με την τακτική γραμμή του Κάμενεφ, ο οποίος έλεγε: «Το σύνθημά μας είναι- πίεση στην Προσωρινή Κυβέρνηση με στόχο τον εξαναγκασμό της ανοιχτά, πριν την παγκόσμια δημοκρατία, και άμεσα να προχωρήσει σε μια προσπάθεια να ωθήσει όλες τις εμπόλεμες χώρες να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις αναφορικά με τα μέσα για έναν τερματισμό του Παγκόσμιου Πολέμου»
(L. Kamenev: «WithoutSecretDiplomacy«, citedin: V. I. Lenin: «CollectedWorks«; Volume 20, Book 2; London; 1929; p. 380).

Ο ίδιος ο Στάλιν ανέλυσε την εσφαλμένη αυτή τακτική πολιτική το Νοέμβρη του 1924:

« Το κόμ­μα (η πλειοψηφία του) προσπαθού­σε ψηλαφώντας να φτάσει στον νέο αυτόν προσανατολισμό. Υιοθέτησε μια πολιτική πίεσης των Σοβιέτ πάνω στην Προσωρινή κυβέρνηση στο ζήτημα της ειρήνης, δεν αποφάσιζε όμως αμέσως να κάνει ένα βήμα προς τα μπρος από το παλιό σύν­θημα της διχτατορίας του προλετα­ριάτου και της αγροτιάς στο νέο σύνθημα της εξουσίας των Σοβιέτ. Αυτή η μεσοβέζικη πολιτική απόβλε­πε στο να δώσει στα Σοβιέτ τη δυνατότητα να δουν, με βάση τα συγκεκριμένα ζητήματα της ειρή­νης, τον αληθινό ιμπεριαλιστικό χα­ρακτήρα της Προσωρινής κυβέρνη­σης και να τα αποσπάσει έτσι απ’ αυτήν. Όμως αυτή ήταν μια βαθιά λαθεμένη θέση, γιατί γεννούσε πασιφιστικές αυταπάτες, έχυνε νερό στο μύλο των αμυνιτών και δυσκόλευε την επαναστατική διαπαιδαγώ­γηση των μαζών. Αυτή τη λαθεμέ­νη θέση τη συμμεριζόμουν τότε κι εγώ μαζί με άλλους συντρόφους του κόμματος και την εγκατέλειψα ολοκληρωτικά μόνο στα μέσα του Απρίλη, όταν τάχθηκα με τις θέ­σεις τους Λένιν.»
(J. V. Stalin: «Trotskyism or Leninism», in: Works», Volume 3; Moscow; 1953; p. 348).

Ο Λένιν επιστρέφει στη Ρωσία

Μόλις ξέσπασε η Επανάσταση του Φλεβάρη, ο Λένιν άρχισε προσπάθειες για την επιστροφή στη Ρωσία. Οι κυβερνήσεις των σύμμαχων κρατών αρνήθηκαν να του επιτρέψουν να επιστρέψει μέσω των χωρών τους, αλλά τελικά, ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μεταξύ του FritzPlatten, Γραμματέα του Ελβετικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, και της Γερμανικής κυβέρνησης, σε 32 ρώσους πολιτικούς πρόσφυγες (19 εκ των οποίων, ανάμεσά τους κι ο Λένιν, ήταν Μπολσεβίκοι) επιτράπηκε να ταξιδέψουν μέσω της Γερμανίας σε ένα σφραγισμένο βαγόνι τρένου που είχε το δικαίωμα να περάσει τα σύνορα. Η γερμανική κυβέρνηση, φυσικά, υπολόγισε ότι η επιστροφή αυτών των επαναστατών στη Ρωσία θα ήταν σε βάρος της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.

Ο Λένιν έφτασε στην Πετρούπολη το απόγευμα της 16ης Απρίλη και τον υποδέχτηκε ένα ενθουσιασμένο πλήθος εργατών και στρατιωτών.

Την επόμενη ημέρα έκανε αναφορά στην Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης για τις συνθήκες του ταξιδιού του μέσω της Γερμανίας.

Οι «Θέσεις του Απρίλη»

Αργότερα, στις 17 Απρίλη, ο Λένιν μίλησε σε μια συνεδρίαση των εκπροσώπων των μπολσεβίκων στο 1ο συνέδριο των Σοβιέτ, παρουσιάζοντας τις θέσεις του για τη νέα κατάσταση στη Ρωσία που είχε δημιουργηθεί μετά την Επανάσταση του Φλεβάρη- τις «Θέσεις του Απρίλη»: Τα κύρια σημεία αυτών των απόψεων ήταν τα ακόλουθα:

1. Η Επανάσταση του Φλεβάρη γέννησε τη δημοκρατική δικτατορία της εργατικής τάξης και τις αγροτιάς, με τη μορφή των σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών.

«Τα σοβιετ των Εργατών και Στρατιωτών Βουλευτών- να η «επαναστατική δημοκρατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς» που ήδη υλοποιήθηκε»
(V. I. Lenin: «LettersonTactics«; inCollectedWorks«, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 120).

2.Όμως, παράλληλα με τα Σοβιέτ, συνεπεία της Επανάστασης του Φλεβάρη, προέκυψε και η Προσωρινή Κυβέρνηση, εκπροσωπώντας τα συμφέροντα της καπιταλιστικής τάξη:

«Η Προσωρινή κυβέρνηση των Λβοφ και σία είναι μια δικτατορία….βασισμένη στην δια της βίας κατάληψη, κατάληψη που έχει πραγματοποιηθεί από μια ορισμένη τάξη και συγκεκριμένα: από την αστική τάξη»
(V. I. Lenin: «TheTasksoftheProletariatinOurRevolution«., in: ibid.; p. 133).

3.Έτσι, με την Επανάσταση του Φλεβάρη προέκυψε μια προσωρινή κατάσταση δυαδικής εξουσίας, δυο ανταγωνιστικών κυβερνήσεων.

«Αυτό που κάνει την επανάστασή μας τόσο μοναδική είναι ότι εγκαθίδρυσε μια δυαδική εξουσία…Τι αποτελεί δυαδική εξουσία; Το γεγονός ότι δίπλα από την Προσωρινή Κυνέρνηση, την κυβέρνηση της αστικής τάξης, έχει προκύψει μια ακόμα, έστω και ως τώρα αδύναμη: εμβρυακή, μα αναμφίβολα πραγματική και ενδυναμωνόμενη κυβέρνηση- Τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών».
(V. I. Lenin: «OnDualPower«, in: ibid.; p. 115).

«Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι ένας τέτοιος συνδυασμός δεν μπορεί να διαρκέσει για πολύ. Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο εξουσίες σε ένα κράτος. Μια εξ αυτών είναι προορισμένο να καταρρεύσει, και ολόκληρη η ρωσική αστική τάξη ήδη αφιερώνει όλες της τις δυνάμεις παντού και με κάθε τρόπο προκειμένου να αποδυναμώσει, να παραμερίσει, να εκμηδενίσει τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών για να δημιουργήσει μια μόνη εξουσία, για την αστική τάξη»
(V. I. Lenin: «TheTasksoftheProletariatinOurRevolution«; in: ibid.;p.l33)

4. Παρά την αδυναμία της, είναι η δημοκρατική δικτατορία της εργατικής τάξης και της αγροτιάς ( η σοβιετική εμβρυακή κυβέρνηση) που μόνη επί του παρόντος κατέχει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό εξουσίας (με τη μορφή των ένοπλων εργατών και των επαναστατημένων στρατιωτών).

«Στην Πετρούπολη η εξουσία βρίσκεται στην πραγματικότητα στα χέρια των εργατών και των στρατιωτών: η νέα κυβέρνηση δεν ασκεί βία εναντίον τους, και δεν μπορεί να το κάνει αφού δεν υπάρχει αστυνομία, δεν υπάρχει στρατός αποσπασμένος από το λαό, δεν υπάρχει ένας πληρεξούσιος μηχανισμός που να έχει τεθεί πάνω από το λαό»
(V. I. Lenin «‘LettersonTactics«, inibid.; p. 121).

5. Παρ’ όλα αυτά, οι ηγέτες των σοβιέτ θέτουν αυτό το μηχανισμό εξουσίας στη διάθεση της Προσωρινής Κυβέρνησης, και αναζητούν τρόπους να εξαλείψουν τη δημοκρατική δικτατορία της εργατικής τάξης και της αγροτιάς.

«Με άμεσες συμφωνίες με την αστική Προσωρινή Κυβέρνηση και με μια σειρά πραγματικών παραχωρήσεων σε αυτή, η σοβιετική εξουσία έχει παραδοθεί και παραδίδει τη θέση της στην αστική τάξη».
(V. I. Lenin «OnDualPower, inibid.; p. 116).

6. Αυτό ήταν δυνατό λόγω της χαμηλής ταξικής συνείδησης και οργάνωσης των εργατών και των αγροτών, που έχει επηρεαστεί από την μικροαστική ιδεολογική πίεση:

«Ο λόγος (σ.σ. για την παράδοση της εξουσίας στην καπιταλιστική τάξη) έγκειται στην έλλειψη οργάνωσης και ταξικής συνείδησης μεταξύ των εργατών και των αγροτών».
(V. I. Lenin: ibid.; p. 116).

«Η Ρωσία είναι τώρα ένα κράτος σε αναβρασμό. Εκατομμύρια ανθρώπων, πολιτικά εν υπνώσει για 10 χρόνια, πολιτικά συντριμμένων από την τρομερή πίεση του τσαρισμού και της δουλικής εργασίας στους τσιφλικάδες και τους βιομηχάνους, έχουν αφυπνιστεί και ριχτεί στην πολιτική. Ποιοι αποτελούν αυτά τα εκατομμύρια άνθρωπων; Κυρίως μικροί ιδιοκτήτες, μικροαστοί.(…) Ένα γιγαντιαίο μικροαστικό κύμα κατάκλυσε τα πάντα, έπνιξε το συνειδητό ταξικά προλεταριάτο, όχι μόνο με τον όγκο του, αλλά και ιδεολογικά»
(V. I. Lenin: ‘TheTasksoftheProletariatinOurRevolution«, in: ibid.; p. 1321).

7. Μετά την Επανάσταση του Φλεβάρη ο πόλεμος παραμένει ιμπεριαλιστικός και η συμμετοχή της Προσωρινής Κυβέρνησης παραμένει αντιδραστική και την οποία το Κόμμα πρέπει να συνεχίσει να αντιπαλεύει.

«Με τη νέα κυβέρνηση των Λβοφ και σια, εξαιτίας του καπιταλιστικού της χαρακτήρα, ο πόλεμος εκ μέρους της Ρωσίας παραμένει ένας ληστρικός ιμπεριαλιστικός πόλεμος»
(V. I. Lenin: SpeechataCaucusoftheBolshevikMembersoftheAllRussianConferenceoftheSovietsofWorkersandSoldiersDeputies, April 17, 1917, inIbid; p. 95).

8.Το Κόμμα δεν πρέπει, επομένως, να κάνει την παραμικρή παραχώρηση στον «επαναστατικό αμυντισμό» και πρέπει να έρθει σε ρήξη με όσους τον υποστηρίζουν.

«Στη στάση μας για τον πόλεμο, ούτε η παραμικρή παραχώρηση δεν πρέπει να γίνει στον «επαναστατικό αμυντισμό»».
(V. I. Lenin; ibid.; p. 95).

9. Η καπιταλιστική Προσωρινή Κυβέρνηση είναι ανίκανη να επιλύσει τα βασικά κοινωνικά προβλήματα των εργατών και της φτωχής αγροτιάς.

«Η κυβέρνηση των Οκτωβριστών και των Καντέτων, των Γκουτσκοφ και των Μιλιούκοφ, δεν θα μπορούσε να φέρει ούτε ειρήνη, ούτε ψωμί, ούτε ελευθερία, ακόμα και αν είχε τέτοιες ειλικρινείς προθέσεις»
(V. I. Lenin: «LettersfromAfar«, in: ibid., p. 34)

10. Επομένως, η επανάσταση πρέπει να προχωρήσει στην επόμενη φάση, από την εργατική τάξη, υπό την καθοδήγησή της και σε συμμαχία με τη φτωχή αγροτιά.

« Η τρέχουσα κατάσταση στη Ρωσία (…) συνιστά μια μετάβαση από το πρώτο στάδιο της επανάστασης…στο δεύτερό της στάδιο, που πρέπει να δώσει την εξουσία στα χέρια του προλεταριάτου και των φτωχών στρωμάτων της αγροτιάς».
(V. I. Lenin: Speech at a Caucus of the Bolshevik Members of the All-Russian Conference of the Soviets of Workers’ and Soldiers’ Deputies,April 17,1917,inIbid; p. 97).

11. Η Προσωρινή Κυβέρνηση πρέπει να ανατραπεί, αλλά δεν μπορεί να ανατραπεί επί του παρόντος:

«Η Προσωρινή Κυβέρνηση (…) θα έπρεπε να ανατραπεί, γιατί είναι ολιγαρχική, αστική και όχι του λαού κυβέρνηση(…) δεν μπορεί να ανατραπεί τώρα: (…) γενικά, δεν μπορεί να «ανατραπεί» με καμια συνηθισμένη μέθοδο, γιατί βασίζεται στην «υποστήριξη» που έχει δοθεί στην αστική τάξη από τη δεύτερη κυβέρνηση- τα Σοβιέτ των Εργατών Βουλευτών, που είναι η μόνη δυνατή επαναστατική κυβέρνηση που να εκφράζει άμεσα το πνεύμα και τη θέληση της πλειοψηφίας των εργατών και των αγροτών».
(V. I. Lenin: «OnDualPower«, in: ibid; p. 116-17).

12. Το επόμενο βήμα στην επανάσταση, είναι επομένως, το να πειστεί η εργατική τάξη και η φτωχή αγροτιά να απαλλαγούν τα Σοβιέτ από τα συμβιβαστικά μικροαστικά στοιχεία και να μετατραπούν σε όργανα της εξουσίας τους.

«Καθένας που, ακριβώς τώρα, άμεσα και απαρέγκλιτα, διαχωρίζει τα προλεταριακά στοιχεία των Σοβιέτ (…) από τα μικροαστικά στοιχεία, εκφράζει σωστά τα συμφέροντα του κινήματος».

(V. I. Lenin: «Letters on Tactics’, in: ibid.; p. 126).

«Πρέπει να εξηγηθεί στις μάζες ότι τα Σοβιέτ των Εργατών Βουλευτών είναι η μόνη δυνατή μορφή επαναστατικής κυβέρνησης και ότι, επομένως, το καθήκον μας είναι, ενώ αυτή η κυβέρνηση υποτάσσεται στην επιρροή της αστικής τάξης, να παρουσιάσουμε μια υπομονετική, συστηματική και συνεκτική ανάλυση των σφαλμάτων και των τακτικών της, μια ανάλυση ειδικά προσαρμοσμένη στις πρακτικές ανάγκες των μαζών. Αν και είμαστε μειοψηφία, συνεχίζουμε το έργο της κριτικής και της αποκάλυψης των λαθών, συνηγορώντας παράλληλα στην αναγκαιότητα της μεταφοράς ολόκληρης της κρατικής εξουσίας στα Σοβιέτ των Εργατών Βουλευτών».
(V. I.Lenin: SpeechataCaucusoftheBolshevikMembersoftheAllRussianConferenceoftheSovietsofWorkersandSoldiersDeputies, April 17, 1917, in: ibid; p. 99).

13. Όσο τα σοβιέτ ελέγχουν έναν αποτελεσματικό μηχανισμό εξουσίας, ενώ η Προσωρινή Κυβέρνηση όχι, αυτή η διαδικασία μετάβασης όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ μπορεί να υλοποιηθεί ειρηνικα.

«Η ουσία της κατάστασης (σ.σ. από τις 12 Μάρτη ως τις 17 Ιούλη 1917) ήταν ότι τα όπλα βρίσκονταν στα χέρια του λαού, και ότι κανένας εξαναγκασμός δεν ασκούταν στο λαό. Να τι άνοιξε και εξασφάλισε ένα ειρηνικό δρόμο για την ανάπτυξη της επανάστασης. Το σύνθημα «Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ» ήταν ένα σύνθημα για μια ειρηνική ανάπτυξη της επανάστασης, που ήταν εφικτό μεταξύ 12 Μάρτη και 17 Ιούλη.»
(V. I. Lenin: «On Slogans», in: «Selected Works», Volume 6; London; 19216; p. 167-68).

14. Έτσι, το παλιότερο σύνθημα «Μετατροπή του Ιμπεριαλιστικού Πολέμου σε Εμφύλιο» είναι επί του παρόντος εσφαλμένο:

«Υποστηρίξαμε τη μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε εμφύλιο- δεν κάνουμε τώρα ένα πισωγύρισμα; Αλλά ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος στη Ρωσία έχει τελειώσει(…)Σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, για όσο η ένοπλη δύναμη βρίσκεται στα χέρια των στρατιωτών, για όσο οι Μιλιούκοφ και Γκουτσκόφ δεν προσφεύγουν στη βία, αυτός ο εμφύλιος πόλεμος, όσο μας αφορά, μετατρέπεται σε ειρηνική, παρατεταμένη και υπομονετική ταξική προπαγάνδα. Απορρίπτουμε αυτό το σύνθημα επί του παρόντος, αλλά μόνο επί του παρόντος».
(V. I. Lenin: Report on the Current Situation», in: ibid.; p. 95, 96).

15. Ο στόχος της μεταφοράς όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ είναι η δημιουργία μιας Ρωσικής Σοβιετικής Δημοκρατίας, ενός κράτους της εργατικής τάξης και της αγροτιάς.

«Όχι μια κοινοβουλευτική δημοκρατία- μια επιστροφή των Σοβιέτ των Εργατών Βουλευτών στην οποία θα ήταν ένα βήμα πίσω- αλλά μια δημοκρατία των Σοβιέτ των Βουλευτών των Εργατών, Αγροτών και Εργατών Γης σε όλη τη χώρα, από τα πάνω ως τα κάτω».
(V. I. Lenin: SpeechataCaucusoftheBolshevikMembersoftheAllRussianConferenceoftheSovietsofWorkersandSoldiersDeputies, April 17th., 1917, in: «CollectedWorks«, Volume. 20, Book 1; London; 1929; p. 99).

16. Ο σχηματισμός της Σοβιετικής Δημοκρατίας θα είναι ένα μεγάλο βήμα στην κατεύθυνση του σοσιαλισμού: ωστόσο, το άμεσο πρόγραμμά της δεν θα είναι η εισαγωγή του σοσιαλισμού, αλλά η εγκαθίδρυση ελέγχου στην παραγωγή και τη διανομή από τα Σοβιέτ:

«Τα σοβιέτ των Εργατών και Στρατιωτών Βουλευτών πρέπει να καταλάβουν την εξουσία όχι με σκοπό την οικοδόμηση μιας συνήθους αστικής δημοκρατίας, ούτε με σκοπό την άμεση εισαγωγή του Σοσιαλισμού. Η τελευταία δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί(…) Πρέπει να καταλάβουν την εξουσία προκειμένου να κάνουν τα πρώτα συγκεκριμένα βήματα προς την εισαγωγή του Σοσιαλισμού».
(V. I. Lenin: ReportOnthePoliticalSituation, 7th. Conference of RSDLP, in: ibid.; p. 283)

«Όχι «εισαγωγή» του Σοσιαλισμού ως άμεσο καθήκον, αλλά άμεσος έλεγχος της κοινωνικής παραγωγής και της διανομής των αγαθών από τα Σοβιέτ».
(V. I. Lenin: SpeechataCaucusofBolshevikMembersoftheAllRussianConferenceoftheSovietsofWorkersendSoldiersDeputies, April 17th., 1917,in: ibid.; p. 101).

μαζί με «Κατάργηση της αστυνομίας, του στρατού, της γραφειοκρατίας. Όλοι οι αξιωματούχοι θα πρέπει να ελέγχονται και να είναι άμεσα ανακλητοί, οι μισθοί τους δεν πρέπει να ξεπερνούν το μέσο μισθό ενός ικανού εργάτη(…) Κατάσχεση όλων των ιδιωτικών γαιών. Εθνικοποίηση όλων των εκτάσεων στη χώρα, και διοίκησή τους από τοπικά σοβιέτ εργατών γης και αγροτών βουλευτών. Μια ξεχωριστή οργάνωση Σοβιέτ βουλευτών των φτωχότερων αγροτών. Δημιουργία πρότυπων αγροτικών εγκαταστάσεων σε μεγάλες εκτάσεις (…) Άμεση συγχώνευση όλων των τραπεζών στη χώρα σε μια γενική εθνική τράπεζα, τον έλεγχο της οποίας θα έχουν τα σοβιέτ των εργατών βουλευτών».
(V. I. Lenin: «On the Tasks of the Proletariat in the Present Revolution», in: ibid.; p. 108).

17. Ο όρος «σοσιαλδημοκρατικός» έχει εκφυλιστεί από τους σοσιαλσωβινιστές τόσο ώστε το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα να πρέπει να αλλάξει το όνομά του σε Ρωσικό Κομμουνιστικό Κόμμα:

«Πρέπει να αποκαλούμαστε Κομμουνιστικό Κόμμα, όπως οι Μαρξ και Ένγκελς αποκαλουσαν τους εαυτούς τους κομμουνιστές.

Η πλειοψηφία (..) των σοσιαλδημοκρατών ηγετών προδίδουν το Σοσιαλισμό(…) Οι μάζες είναι συγχυσμένες, αποπροσανατολισμένες, προδομένες, από τους ηγέτες τους (…) Κι εμείς θα ενθαρρύνουμε αυτή την απάτη, θα τη διευκολύνουμε αν διατηρήσουμε την παλιά και απαρχαιωμένη ονομασία, που σάπισε το ίδιο όπως σάπισε και η 2η Διεθνής(…) Είναι καιρός να πετάξουμε το βρώμικο πουκάμισο, καιρός πια να φορέσουμε καθαρά ασπρόρουχα»
(V. I. Lenin: «TheTasksoftheProletariatinOurRevolution«, in: ibid.; p. 154, l56, 157).

18. Η «Διεθνής του Τσίμερβαλντ» έχει ήδη καταρρεύσει ως αποτέλεσμα του επίμονου κεντρισμού της: το Κόμμα πρέπει να αποσυρθεί από εκεί (εκτός από σκοπούς πληροφόρησης) και να ιδρύσει μια νέα, επαναστατική, Τρίτη Διεθνή:

«Το βασικό ελάττωμα της Διεθνούς του Τσίμερβαλντι, η αιτία της κατάρρευσής της (από πολιτική και ιδεολογική σκοπιά έχει ήδη καταρρεύσει, ήταν η ταλάντευσή της, η αποφασιστικότητά της, όταν ήρθε ενώπιον του πιο σημαντικού πρακτικού και καθοριστικότερου ζητήματος της πλήρους ρήξης με τους σοσιαλσωβινιστές και την παλιά σοσιαλσωβινιστική Διεθνή.

Πρέπει να έρθουμε σε ρήξη με αυτή τη Διεθνή άμεσα. Πρέπει να παραμείνουμε στο Τσίμερβαλντ μόνο για να μαζεύουμε πληροφορίες. Είναι ακριβώς εμείς που πρέπει να ιδρύσουμε τώρα, χωρίς καθυστερήσης, μια νέα, επαναστατική, προλεταριακή Διεθνή.»
(V. I. Leninibid.; p. 151, 152).

Για να συνοψίσουμε, ο Λένιν ισχυριζόταν ότι, πολιτικά, η Επανάσταση του Φλεβάρη ήταν μια αστικοδημοκρατική επανάσταση που μεταβίβασε την εξουσία από την τσαρική αυτοκρατορία στη δυαδική εξουσία της δημοκρατικής δικτατορίας της εργατικής τάξης και της αγροτιάς (με τη μορφή των Σοβιέτ) και της καπιταλιστικής τάξης (με τη μορφή της Προσωρινής Κυβέρνησης). Πολιτικά, επομένως, η Επανάσταση του Φλεβάρη συνιστούσε την εκπλήρωση της αστικοδημοκρατικής επανάστασης:

«Πριν την επανάσταση του Μάρτη του 1917, η κρατική εξουσία ήταν στα χέρια μιας παλιάς τάξης, και συγκεκριμένα, της φεουδαρχικής τάξης των ευγενών, με επικεφαλής το Νικόλαο Ρομανώφ. Μετά την επανάσταση αυτή, η κρατική εξουσία είναι στα χέρια μιας άλλης τάξης, μιας νέας, και συγκεκριμένα, της αστικής τάξης (…) Το πέρασμα της κρατικής εξουσίας από τη μια τάξη στην άλλη είναι η πρώτη, η κύρια, η βασική προϋπόθεση μιας επανάστασης, τόσο με την αυστηρά επιστημονική όσο και με την πρακτική έννοια αυτού του όρου.

Ως αυτό το βαθμό, η αστική ή αστικοδημοκρατική επανάσταση έχει εκπληρωθεί.

Αλλά σε αυτό το σημείο, ακούμε το θόρυβο αντιρρησιών, που σταθερά αυτοαποκαλούνται «παλιοί Μπολσεβίκοι»: δεν ισχυριζόμασταν πάντοτε, λένε, ότι μια αστικοδημοκρατική επανάσταση μεσουρανεί μόνο σε μια «επαναστατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς»;

Τα σοβιέτ των Εργατών και Στρατιωτών Βουλευτών- να η «επαναστατική δημοκρατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς» που ήδη έχει πραγματοποιηθεί».
(V. I Lenin: ‘LettersonTacticsin: ibid.; p. 119, 120)

Οικονομικά και κοινωνικά, όμως, ιδιαίτερα αναφορικά με την αγροτική επανάσταση (τη μεταβίβαση της γης στην εργαζόμενη αγροτιά), η Επανάσταση του Φλεβάρη δεν ολοκλήρωσε την αστικοδημοκρατική επανάσταση. Οικονομικά και κοινωνικά, η αστικοδημοκρατική επανάσταση δεν ολοκληρώθηκε παρά μόνο με την Οκτωβριανή Επανάσταση», το πολιτικό περιεχόμενο της οποίας ήταν προλεταριακό-σοσιαλιστικό.

«Έχει η αγροτική επανάσταση, η οποία είναι μια φάση της αστικοδημοκρατικής επανάστασης, ολοκληρωθεί; Αντιθέτως, δεν είναι ένα γεγονός το οποίο δεν έχει ακόμα συμβεί;»
(V. I. Lenin: ibid.; p. 119-120).

«Το αστικοδημοκρατικό περιεχόμενο της επανάστασης σημαίνει τη διάρρηξη των κοινωνικών σχέσεων (συστημάτων και θεσμών) στη χώρα του μεσαιωνισμού, της δουλείας, της φεουδαρχίας (…) Επιλύσαμε τα προβλήματα (σ.σ. τα οικονομικά και κοινωνικά) της αστικοδημοκρατικής επανάστασης επί τη ευκαιρία, ως ένα «παράπλευρο προϊόν» του βασικού και πραγματικού προλεταριακού-επαναστατικού σοσιαλιστικού έργου» (V. I. Lenin: “TheFourthAnniversaryoftheOctoberRevolution”; in: «SelectedWorks”; Volume 6; London; 1946; p. 501; 503.

Ο Λένιν έτσι ισχυριζόταν ότι η μπολσεβικική στρατηγική και τακτική που σχετίζεται με την πρώτη, αστικοδημοκρατική φάση της επαναστατικής διαδικασίας στη Ρωσία είχε επιβεβαιωθεί από την Επανάσταση του Φλεβάρη, αλλά με έναν «πιο πολύχρωμο» τρόπο από όσο μπορούσε εκ των προτέρων να χαραχτεί: «Τα μπολσεβικικά συνθήματα και ιδέες έχουν γενικά επιβεβαιωθεί από την ιστορία: αλλά αναφορικά με τη συγκεκριμένη κατάσταση, τα πράγματα έχουν αποδειχτεί διαφορετικά, πιο μοναδικά, πιο ιδιαίτερα, πιο πολύχρωμα από όσο θα μπορούσε κανείς από πριν να προβλέψει».
(V. I. Lenin: “LettersonTactics«, in:  «CollectedWorks”, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 120).

Ο Τρότσκι και ο «Ιδεολογικός Επανεξοπλισμός» του Μπολσεβικικού Κόμματος

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση προέκυψε φυσικά το ζήτημα μεταξύ των οπαδών του Τρότσκι αναφορικά με το πώς είχε προκύψει μια σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία βάσει της πολιτικής γραμμής που προωθούσε ο Λένιν, ο οποίος σταθερά αντιτασσόταν στη θεωρία της «Διαρκούς Επανάστασης» του Τρότσκι:

Η απάντηση του Τρότσκι ήταν απλή, αν όχι πλήρως μυθική: στο Μάη του 1917, το Μπολσεβικικό Κόμμα, είχε ιδεολογικά «επανεξοπλιστεί» αποδεχόμενο τη θεωρία του Τρότσκι περί «Διαρκούς Επανάστασης»: έτσι, η ιστορία είχε «επιβεβαιώσει» την ορθότητα της θεωρίας αυτής του Τρότσκι:

«Ο μπολσεβικισμός υπό το Λένιν (αν και όχι χωρίς εσωτερική διαπάλη) εκπλήρωσε τον ιδεολογικό του επανεξοπλισμό σε αυτό το πιο σημαντικό ζήτημα την άνοιξη του 1917, δηλαδή, πριν την κατάληψη της εξουσίας».
(L. Trotsky: Notein «TheYear 1905;”(January 1922), citedin: L. Trotsky: ‘ThePermanentRevolution«; NewYork; 1970; p. 236).

«Ακριβώς την περίοδο μεταξύ 9 Γενάρη και της Απεργίας του Οκτώβρη (σ.σ. του 1905), ο συγγραφέας σχημάτισε αυτές τις απόψεις, οι οποίες αργότερα έλαβαν το όνομα: «θεωρία της διαρκούς επανάστασης».

Αυτή η εκτίμηση επαληθεύτηκε ως πλήρως ορθή, με το πέρασμα 12 ετών»
(L. Trotsky: Forwardto «TheYear 1905″ (January 1922), citedin: L. Trotsky: ibid.; p. 235).

«Εγώ με κανέναν τρόπο δεν θεωρώ ότι στις διαφωνίες μου με τους Μπολσεβίκους ήμουν σε όλα λάθος(…) Θεωρώ ότι ο ισχυρισμός μου για τις κινητήριες δυνάμεις της επανάστασης ήταν απολύτως σωστές(…) Τα πολεμικά μου άρθρα εναντίον των Μενσεβίκων και των Μπολσεβίκων(…) αφιερώθηκαν σε μια ανάλυση των εσωτερικών δυνάμεων της επανάστασης και των προοπτικών της(…) Θα μπορούσα να τα ξαναδημοσιεύσω τώρα χωρίς καμια τροποποίηση, αφού πλέον πλήρως συμπίπτουν με τη θέση του Κόμματός μας, μετά το 1917»
(L. Trotsky: LettertoN.S. Olminsky, December 1921 citedin: N. S. Olminsky: Forewordto «LeninonTrotsky» (1925), citedin: J. V. Stalin: ReplytotheDiscussionontheReportan «TheSocialDemocraticDeviationinOurParty‘, l5thConferenceofCPSU (B.), November 3rd., 1926; inWorks”;, Volume 3; Moscow; 1954;p. 349-50).

Στην πραγματικότητα, φυσικά, ο Λένιν πάσχιζε, μετά την επιστροφή του στη Ρωσία τον Απρίλη του 1917, να αποστασιοποιείται από την θεωρία της «Διαρκούς Επανάστασης» του Τρότσκι:

«Ο τροτσκισμός λέει: «όχι τσαρική, αλλά εργατική κυβέρνηση. Αυτό, φυσικά, είναι λάθος»
(V. I. Lenin: Report on the Political Situation, Petrograd City Conference of the RSDLP, April 27th, 1917, in: «Collected Works», Volume 20, Book 1; London;
l929, p. 207).

«Αν είχαμε πει: «όχι τσαρική, αλλά δικτατορία του προλεταριάτου»- αυτό θα σήμαινε ότι είχαμε πηδήξει πάνω από τη μικροαστική τάξη»
(V.I. Lenin: ConcludingRemarksinConnectionwiththeReportonthePoliticalSituation, 7th. Conference of the RSDLP, May 7th., 1917, in: ibid.; p. 287).

Ο Λένιν δεν προώθησε τον Απρίλη του 1917 τη στρατηγική της άμεσης βάδισης προς τη δικτατορία της εργατικής τάξης (σε συμμαχία με τη φτωχή αγροτιά) ως μια διορθωμένη στρατηγική για την πραγματοποίηση της αστικοδημοκρατικής επανάστασης. Αντιθέτως, η αστικοδημοκρατική επανάσταση, ως η πρώτη φάση της επαναστατικής διαδικασίας στη Ρωσία, είχε ήδη πραγματοποιηθεί πολιτικά, με την Επανάσταση του Φλεβάρη. Η στρατηγική της άμεσης βάδισης προς τη δικτατορία της εργατικής τάξης (σε συμμαχία με τη φτωχή αγροτιά) τέθηκε ως μια νέα στρατηγική για τη νέα κατάσταση που ακολούθησε την Επανάσταση του Φλεβάρη, μια νέα στρατηγική για τη δεύτερη φάση της επαναστατικής διαδικασίας.

Όπως ο Λένιν έλεγε στις «Θέσεις του Απρίλη»:

«Η παρούσα κατάσταση στη Ρωσία(…) συνιστά μια μετάβαση από την πρώτη φάση της επανάστασης στη δεύτερη που πρέπει να δώσει την εξουσία στα χέρια του προλεταριάτου και των φτωχότερων στρωμάτων της αγροτιάς».
(V. I. Lenin: SpeechataCaucusoftheBolshevikMembersoftheAllRussianConferenceoftheSovietsofWorkersandSoldiersDeputies, April 17th., 1917, in: ibid.; p. 97).

Ο μύθος του Τρότσκι- ότι ο Λένιν προώθησε τον Απρίλη μια «διορθωμένη» στρατηγική για την πραγματοποίηση της αστικοδημοκρατικής επανάστασης παρομοιας με αυτή της θεωρίας του Τρότσκι περί «Διαρκούς Επανάστασης»- βασίζεται στην άρνηση του γεγονότος ότι η Επανάσταση του Φλεβάρη συνιστούσε, πολιτικά, μια αστικοδημοκρατική επανάσταση. Στην «Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης», ο Τρότσκι παραδέχεται αυτό το γεγονός:

«Η εξέγερση θριάμβευσε. Αλλά σε ποιον είχε παραδοθεί η εξουσία που αποσπάστηκε από τη μοναρχία; Φτάνουμε εδώ στο κεντρικό πρόβλημα της επανάστασης του Φλεβάρη. Γιατί και πώς η εξουσία κατέληξε στα χέρια της φιλελεύθερης αστικής τάξης;»
(L. Trotsky: «HistoryoftheRussianRevolution«, Volume 1; London; 1967; p. l55).

Αλλά στο «Η Διαρκής Επανάσταση», ο Τρότσκι συνειδητά συγχέει την πολιτική αστικοδημοκρατική επανάσταση του Μάρτη(σ.μετ.Φλεβάρη) με τις αστικοδημοκρατικές επαναστατικές οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που ακολούθησαν την επανάσταση του Νοέμβρη (σ.μετ.Οκτώβρη) προκειμένου να παρουσιάσει την τελευταία ως «αστικοδημοκρατική επανάσταση» που κατέληξε σε δικτατορία του προλεταριάτου:

«Η αστικοδημοκρατική επανάσταση πραγμτοποιήθηκε την πρώτη περίοδο μετά τον Οκτώβρη(…)Αλλά όπως γνωρίζουμε, δεν πραγματοποιήθηκε με τη μορφή μιας δημοκρατικής δικτατορίας (δηλ. της εργατικής τάξης και της αγροτιάς)αλλά με τη μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου(…)Οι δύο γραμμές, η «διαρκής» και εκείνη του Λένιν(…) πλήρως συγχωνεύτηκαν με την Επανάσταση του Οκτώβρη»
(L. Trotsky: ThePermanentRevolution«; NewYork; 1970; p. 229, 234).

Το Νοέμβρη του 1926, ο Στάλιν δικαιολογημένα ήταν σαρκαστικός για τον ισχυρισμό του Τρότσκι ότι το Μάη του 1917 το Κόμμα είχε «επανεξοπλιστεί» με τη θεωρία του Τρότσκι περί «Διαρκούς Επανάστασης»:

«Ο Τρότσκι δεν μπορεί παρά να γνωρίζει ότι ο Λένιν πολεμούσε εναντίον της θεωρίας της Διαρκούς Επανάστασης ως το τέλος της ζωής του. Αλλά αυτό δεν ανησυχεί τον Τρότσκι. Προκύπτει(…) ότι η θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης «πλήρως και εντελώς συνέπιπτε με τη θέση του Κόμματός μας, από το 1917 και μετά»(…)Αλλά(…)πώς η θεωρία του Τρότσκι περί Διαρκούς Επανάστασης θα μπορούσε να συμπίπτει με τη θέση του Κόμματός μας όταν είναι γνωστ΄΄ο ότι το Κόμμα μας, στο πρόσωπο του Λένιν, αντιμαχόταν τη θεωρία αυτή όλη την ώρα;(…) Είτε το Κόμμα μας δεν είχε μια δική του θεωρία, και αργότερα υποχρεώθηκε από την πορεία των πραγμάτων να αποδεχτεί τη θεωρία του Τρότσκι περί Διαρκούς Επανάστασης, είτε είχε μια δική του θεωρία, αλλά αυτή η θεωρία χωρίς να το αντιληφθεί κανείς εγκαταλείφθηκε από τη θεωρία του Τρότσκι «από το 1917 και μετά»(…)

Σίγουρα οι Μπολσεβίκοι είχαν κάποια θεωρία, κάποια εκτίμηση για την επανάσταση, κάποια εκτίμηση για τις κινητήριες δυνάμεις της επανάστασης κλπ;(…) Τι απέγινε στο Λενινισμό, στη θεωρία του Μπολσεβικισμού, στη μπολσεβίκικη εκτίμηση για την επανάστασή μας και τις κινητήριες δυνάμεις της κλπ;(…) Και επομένως, μια φορά κι έναν καιρό υπήρχαν άνθρωποι γνωστοί ως Μπολσεβίκοι που κάπως τα κατάφεραν, από το 1903 και μετά, να «συγκολληθούν» σε ένα κόμμα, αλλά που δεν είχαν μια επαναστατική θεωρία. Έτσι, παρασύρονταν και παρασύρονταν, από το 1903 και μετά, ωςότου κάπως κατάφεραν να φτάσουν το 1917. Τότε, έχοντας δει από μακριά τον Τρότσκι με τη θεωρία του για τη Διαρκή Επανάσταση, αποφάσισαν να «επανεξοπλιστούν» και έχοντας «επανεξοπλιστεί», έχασαν και τα τελευταία απομεινάρια Λενινισμού, της θεωρίας του Λένιν για την επανάσταση, φέρνοντας έτσι σε «πλήρη σύμπτωση» τη θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης με τη «θέση» του Κόμματός μας. Αυτό είναι ένα πολύ ενδιαφέρον παραμύθι, σύντροφοι. Είναι, αν θέλετε ένα από τα πιο θαυμάσια ταχυδακτυλουργικά κόλπα που μπορείτε να δείτε στο τσίρκο. Αλλά εδώ δεν είναι τσίρκο: είναι η συνδιάσκεψη του Κόμματός μας. Εκτός κι αν, έχουμε προσλάβει τον Τρότσκι ως καλλιτέχνη τσίρκου».
(J. V. Stalin: Reply to the Discussion on the Report «The Social-Democratic Deviation in our Party», l5th. Conference of CPSU (B.), November 3rd., 1926, in:
«Works», Volume 3; Moscow; 1954; p. 350, 351, 353-54).

Η αντιπολίτευση στις Θέσεις του Λένιν

Εντός του Κόμματος, η κύρια αντιπολίτευση στις «Θέσεις του Απρίλη» του Λένιν, είχε επικεφαλης τον κουνιάδο του Τρότσκι Λεβ Κάμενεφ. Στις 21 Απρίλη 1917, ο Κάμενεφ δημοσίευσε στην Πράβντα ένα άρθρο με τίτλο «Οι διαφορές μας», στις οποίες κατήγγειλε την «προσωπική άποψη» του Λένιν ως «απαράδεκτη» στη βάση του ότι υπεράσπιζε μια άμεση σοσιαλιστική επανάσταση πριν η αστικοδημοκρατική να έχει ολοκληρωθεί.

«Στη χτεσινή έκδοση της «Πράβντα» ο σύντροφος Λένιν δημοσίευσε τις «θέσεις» του. Αυτές αποτελούν την προσωπική άποψη του συντρόφου Λένιν(…)Η πολιτική της Πράβντα διατυπώθηκε ξεκάθαρα στις αποφάσεις που προετοίμασε το Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής(…)Αναμένοντας νέες αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής και της Πανρωσικής Συνδιάσκεψης του Κόμματός μας, αυτές οι αποφάσεις παραμένουν η πλατφόρμα μας τις οποίες θα υποστηρίξουμε(…)εναντίον της κριτικής του συντρόφου Λένιν(…)

Αναφορικά με τη γενική γραμμή του συντρόφου Λένιν, μας φαίνεται απαράδεκτη αφού, προκύπτει από την υπόθεση ότι η αστικοδημοκρατική επανάσταση έχει ολοκληρωθεί και οικοδομεί πάνω της τον άμεσο μετασχηματισμό αυτής της επανάστασης σε σοσιαλιστική.

Σε μια διευρυμένη συζήτηση ελπίζουμε να θέσουμε την άποψή μας ως τη μόνη εφικτή για την επαναστατική Σοσιαλδημοκρατία, εφόσον αυτή επιθυμεί να είναι τέτοια και πρέπει να παραμείνει ως το τέλος το ένα και μοναδικό κόμμα των προλεταριακών μαζών του προλεταριάτου χωρίς να καταντήσει στο να είναι μια ομάδα κομμουνιστών προπαγανδιστών»
(L. Kamenev: «OurDifferences”; citedin: V. I. Lenin: CollectedWorks«, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 380-81)

Ο Λένιν απάντησε:

«Υπάρχουν δυο βασικά λάθη σε αυτό.1 Το ζήτημα της εκπλήρωσης της αστικοδημοκρατικής επανάστασης τοποθετήθηκε λαθεμένα(…) Η πραγματικότητα μας δείχνει και πέρασμα της εξουσίας στην αστικη τάξη(«ολοκληρωμένη» αστικοδημοκρατική επανάσταση συνηθισμένου τύπου)και, ύπαρξη, πλάι στην πραγματική κυβέρνηση, μιας άλλης παράπλευρης κυβέρνησης που αποτελεί «επαναστατική δημοκρατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς»(…)Αγκαλιάζει άραγε αυτή την πραγματικότητα η παλαιομπολσεβικική διατύπωση του σ.Κάμενεφ ότι «η αστικοδημοκρατική επανάσταση δεν έχει τελειώσει»;

Όχι, η διατύπωση έχει παλιώσει. Είναι εντελώς άχρηστη. Νεκρή. Όποιος καθοδηγείται στη δράση του μόνο από την απλή διατύπωση: «η αστικοδημοκρατική επανάσταση δεν έχει τελειώσει», είναι σαν να εγγυάται έτσι πως οι μικροαστοί είναι ασφαλώς ικανοί να τραβήξουν ανεξάρτητα από την αστική τάξη. Αυτός παραδίνεται έτσι ανίσχυρος τη στιγμή αυτή στο έλεος των μικροαστών(…)

Το λάθος του σ. Κάμενεφ είναι ότι αυτός και στα 1917 βλέπει μόνο το παρελθόν της επαναστατικής-δημοκρατικής διχτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, άρχισε ήδη για αυτήν το μέλλον, γιατί τα συμφέροντα και η πολιτική του μισθωτού εργάτη και του μικροϊδιοκτήτη έχουν κιόλας αρχίσει να παίρνουν διαφορετικές γραμμές(..)Αυτό μας οδηγεί στο δεύτερο λάθος του συντρόφου Κάμενεφ που αναφέρεται πιο πάνω: Με κατηγορεί ότι η γραμμή μου είναι «υπολογισμένη» στην «άμεση μετεξέλιξή της στον άμεσο μετασχηματισμό αυτής της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε σοσιαλιστική.Αυτό δεν είναι αλήθεια(…)Εγώ διακήρυξα ρητά ότι αναφορικά με αυτό υπολογίζω μόνο στην «υπομονετική» επεξήγηση (είναι απαραίτητο να είμαστε υπομονετικοί για να πετύχουμε μια αλλαγή την οποία μπορούμε να την πραγματοποιήσουμε «άμεσα»;)
(V. I. Lenin: LettersonTactics”; in: «CollectedWorks”, Volume 20 , Book 1 London; 1929; p. 125, 126, 127).

Μια αντιπολιτευτική ομάδα στην Επιτροπή Πόλης της Μόσχας, με επικεφαλής τον Αλεξέι Ρίκοφ και το Βίκτωρ Νόγκιν, αντιτάχθηκε στα θεμέλια των Θέσεων του Λένιν στη βάση του ότι η Ρωσία ήταν βιομηχανικά πολύ υπανάπτυκτη για σοσιαλιστική οικοδόμηση. Ο Λένιν απάντησε:

«Ο σύντροφος Ρίκοφ λέει ότι ο Σοσιαλισμός πρέπει πρώτα να έρθει από άλλες χώρες με μεγαλύτερη βιομηχανική ανάπτυξη. Αλλά δεν είναι έτσι. Είναι δύσκολο να πει κανείς ποιος θα την ξεκινήσει και ποιος θα την τελειώσει. Αυτό δεν είναι Μαρξισμός, αλλά παρωδία Μαρξισμού».
(V. I. Lenin: Concluding Remarks in Connection with the Report on the Political Situation, May 7th. Conference of RSDLP, May 7th., 1917, in: ibid.; p. 287).

Μια άλλη ομάδα μελών του Κόμματος- μεταξύ άλλων οι Ι.Π.Γκόλντενμπεργκ, Β.Μπαζάροφ, Μπ.Β.Αβίλοφ και Γ.Ν.Στεκλόφ- εγκατέλειψαν το μπολσεβικικό κόμμα διαμαρτυρόμενοι για τις θέσεις του Λένιν και ίδρυσαν την εφημερίδα «Νόβαγια Ζιζν»(«Νέα Ζωή») που υποστήριζε την ένωση Μπολσεβίκων, Μενσεβίκων και «Νόβαγια Ζίζν» σε ένα κόμμα βασισμένο στην ανοιχτά μενσεβικική άποψη ότι της σοσιαλιστικής επανάστασης «πρέπει να προηγηθεί μια περισσότερο ή λιγότερο παρατεταμένη περίοδος καπιταλισμού».

Στην Συνδιάσκεψη Πόλης της Πετρούπολης του Κόμματος (27/4-5/5) η απόφαση που λήφθηκε ήταν υπέρ της πολιτικής γραμμής που έθεταν οι «Θέσεις του Απρίλη» του Λένιν.

Οι «Ημέρες του Απρίλη»

Την 1η Μάη 1917 (18 Απρίλη με το παλιό ημερολόγιο) ο Υπουργός Εξωτερικών Πάβελ Μιλιούκοφ έστειλε μια νότα στις σύμμαχες κυβερνήσεις στην οποία έδινε έμφαση στην αποφασιστικότητα της Προσωρινής Κυβέρνησης να διεξάγει τον πόλεμο ως τη νικηφόρα ολοκλήρωσή του και να παραμείνει αφοσιωμένη στις συμφωνίες της Τσαρικής κυβέρνησης με τους συμμάχους.

«Οι διακηρύξεις της προσωρινής κυβέρνησης, φυσικά, δεν μπορούν να προσφέρουν την παραμικρή αιτία να υποτεθεί ότι η περατωθείσα αναταραχή θα οδηγήσει σε αποδυνάμωση του ρόλου της Ρωσίας στον κοινό αγώνα των Συμμάχων. Το ακριβώς αντίθετο. Η προσπάθεια όλου του λαού να φέρει τον Παγκόσμιο Πόλεμο σε μια αποφασιστική νίκη έχει μόνο ενδυναμωθεί(…)Φυσικά, η Προσωρινή Κυβέρνηση(…) προστατεύοντας τα δίκαια της πατρίδας μας, πιστά θα τηρεί τις υποχρεωσεις που έχουμε αναλάβει έναντι των συμμάχων μας(…) Η κυβέρνηση είναι τώρα, όπως και πριν, βαθειά πεπεισμένη, ότι ο παρών πόλεμος θα ολοκληρωθεί νικηφόρα σε πλήρη συμφωνία με τους Συμμάχους»
(ProvisionalGovernment, MinistryofForeignAffairs: NotetoAllied GovernmentsofMay 1st., 1917, citedin: V. I. Lenin: «CollectedWorks”, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 371).

Η δημοσίευση της νότας εντός της Ρωσίας έδωσε λαβή για μαζικές διαδηλώσεις στην Πετρούπολη τις 4 ημέρες που ακολούθησαν, στις οποίες ένοπλοι στρατιώτες πήραν σημαντικό ρόλο-προσπαθώντας κάποιες στιγμές να καταλάβουν δημόσια κτίρια. Μεταξύ των διαδηλωτών τα συνθήματα «Κάτω ο Μιλιούκοφ» και «Κάτω ο Γκουτσκόφ» ρίχνονταν παντού.

Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος ήταν απασχολημένη με το ότι αυτό το αυθόρμητο κίνημα θα μπορούσε να αναπτυχθεί σε εξεγερσιακές γραμμές που, στη δεδομένη κατάσταση, μπορούσε μόνο να βλάψει το επαναστατικό κίνημα: στις 4 Μάη, επομένως, υιοθέτησε μια απόφαση που συντάχτηκε από το Λένιν καλώντας όλα τα κομματικά μέλη να ασκήσουν κάθε προσπάθεια για να διατηρηθούν οι διαδηλώσεις ειρηνικές:

«Οι κομματικοί αγκιτάτορες και ομιλητές πρέπει να απορρίπτουν τα ειδεχθή ψέμματα ότι απειλούμε με εμφύλιο πόλεμο(…) Στην παρούσα στιγμή, όταν οι καπιταλιστές και η κυβέρνησή τους δεν μπορούν και δεν τολμούν να ασκήσουν βία εναντίον των μαζών(…) κάθε σκέψη περί εμφυλίου πολέμου είναι αφελής, αναίσθητη, τερατώδης(…) Όλοι οι κομματικοί αγκιτάτορες, στα εργοστάσια, στα τάγματα, στους δρόμους κλπ πρέπει να υποστηρίζουν αυτές τις απόψεις και αυτή την πρόταση (σ.σ. απόσυρση της υποστήριξης των σοβιέτ στην Προσωρινή Κυβέρηση) μέσω ειρηνικών συζητήσεων και διαδηλώσεων, όπως και συναθροίσεων παντού».
(V. I. Lenin: ResolutionofCC, RSDLP, May 4th., 1917, in: ibid.; p. 245, 246).

Αυτές οι διαδηλώσεις αποδείχτηκαν επαρκείς για να οδηγήσουν στην παραίτηση του Γκουτσκόφ ως Υπουργού Πολέμου στις 13 Μάη και του Μιλιούκοφ ως Υπουργού Εξωτερικών στις 15 Μάη.

Στις 14 Μάη, η Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης ψήφισε υπέρ μιας Προσωρινής Κυβέρνησης συνεργασίας, στην οποία τα κόμματα των Μενσεβίκων και των Σοσιαλιστών-Επαναστατών θα εκπροσωπούνταν τυπικά.

Η πρώτη Προσωρινή Κυβέρνηση Συνεργασίας, δημιουργήθηκε στις 18 Μάη με τον πρίγκηπα Γκεόργκι Λβοβ να συνεχίζει ως πρωθυπουργός. Ο Αλεξάντρ Τερεσένκο αντικατέστησε το Μιλιούκοφ ως Υπουργό Εξωτερικών, οι Αλεξάντρ Κερένσκι και Βίκτορ Τσερνόφ(από τους Σοσιαλιστές-Επαναστάτες) έγιναν Υπουργοί Πολέμου και Γεωργίας αντίστοιχα: οι Αλεξάντρ Σκομπέλεφ και Ιρακλίι Τσερετέλι (από τους Μενσεβίκους) έγιναν Υπουργοί Εργασίας και Ταχυδρομείων &Τηλεγράφων αντίστοιχα.

Τον επόμενο μήνα, ο Λένιν σχολίασε την τυπική ένταξη των Μενσεβίκων και των Σοσιαλιστών-Επαναστατών στην Προσωρινή Κυβέρνηση:

«Η είσοδος των Τσερετέλι, Τσερνόφ και σια στο υπουργικό συμβούλιο άλλαξε σε έναν ασήμαντο βαθμό μόνο τη μορφή της συνοχής μεταξύ του Σοβιέτ της Πετρούπολης και της κυβέρνησης των καπιταλιστών(…) Μέρα την ημέρα γίνεται πιο ξεκάθαρο ότι οι Τσερετέλι, Τσερνόφ και σία είναι απλώς όμηροι των καπιταλιστών, έχουν πάει στο πλευρό των καπιταλιστών που τώρα καταπνίγουν την επανάσταση. Ο Κερένσκι έχει ξεπέσει ως το σημείο να χρησιμοποιεί βία εναντίον των μαζών(…) Η συμμαχία του Υπουργικού Συμβουλίου εκπροσωπεί μόνο μια μεταβατική περίοδο στην ανάπτυξη των βασικών ταξικών αντιθέσεων στην επανάστασή μας(…) Αυτό δεν μπορεί να διαρκέσει για πολύ»
(V. I. Lenin: Postcript to Pamphlet ‘The Tasks of the Proletariat in Our Revolution», in: ibid.; p. 159, 160).

Η 7η Συνδιάσκεψη του ΡΣΔΕΚ

Η 7η Συνδιάσκεψη του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (η «Συνδιάσκεψη του Απρίλη») διεξήχθη στην Πετρούπολη στις 7-12 Μάη με τη συμμετοχή 133 εκπροσώπων με δικαίωμα ψήφου που εκπροσωπούσαν 80.000 μέλη.

Η εισήγηση για την Πολιτική Κατάσταση έγινε από το Λένιν και της αντιπολίτευσης στην πολιτική γραμμή του Λένιν ηγούνταν οι Λεβ Κάμενεφ και Αλεξέι Ρίκοφ.

Ο Κάμενεφ κατηύθυνε την κύρια επίθεσή του εναντίον του συνθήματος «Κάτω η Προσωρινή Κυβέρνηση!» υπονοώντας ότι αυτό ήταν ένα λενινιστικό σύνθημα ενώ είχε προωθηθεί κατά τις «ημέρες του Απρίλη» από την Επιτροπή Πετρούπολης του Κόμματος κατά παράβαση της γραμμής της Κεντρικής Επιτροπής. Αντί για αυτό το (προς στιγμήν) λαθεμένο σύνθημα, ο Κάμενεφ έκανε έκκληση το Κόμμα να προωθήσει το διόλου ρεαλιστικό αίτημα για έλεγχο της Προσωρινής Κυβέρνησης από τα Σοβιέτ»

Ο Λένιν απάντησε:

«Λέμε ότι το σύνθημα «Κάτω η Προσωρινή Κυβέρνηση» είναι ένα τυχοδιωκτικό σύνθημα. Να γιατί υποστηρίξαμε τις ειρηνικές διαδηλώσεις(…) Η Επιτροπή Πετρούπολης, ωστόσο, έκανε μια στροφή προς τα αριστερά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένα τέτοιο βήμα είναι ένα σοβαρό έγκλημα. Τώρα, αναφορικά με τον έλεγχο(…) Ο σύντροφος Κάμενεφ(…) θεωρεί τον έλεγχο ως μια πολιτική πράξη(…) Δεν αποδεχόμαστε τον έλεγχο(…) Η Προσωρινή Κυβέρνηση πρέπει να ανατραπεί, αλλά όχι τώρα, και όχι με το συνηθισμένο τρόπο».
(V. I. Lenin: ConcludingRemarksinconnectionwiththeReportonthePoliticalSituation, 7th. Conference RSDLP, May 7th., 1917,in: «Collected Works”, Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 285-86, 287).

Ο Ρίκοφ αντιτάχθηκε στην πολιτική γραμμή του Λένιν στη βάση του ότι η Ρωσία ήταν πολύ υπανάπτυκτη βιομηχανικά ώστε να κινηθεί προς μια σοσιαλιστική επανάσταση.

Ο Λένιν απάντησε:

«Ο σύντροφος Ρίκοφ(…) λέει πως ο Σοσιαλισμός πρέπει να έρθει πρώτα από άλλες χώρες με μεγαλύτερη βιομηχανική ανάπτυξη. Αλλά αυτό δεν ισχύει. Είναι δύσκολο να πει κανείς ποιος θα αρχίσει και ποιος θα τελειώσει. Αυτό δεν είναι Μαρξισμός, αλλά παρωδία Μαρξισμού».
(V. I. Lenin: ibid.; p. 287).

Με μια πλειοψηφία, η συνδιάσκεψη υιοθέτησε μια σειρά αποφάσεις που κινούνταν στη Λενινιστική γραμμή. Η Λενινιστική πολιτική γραμμή για το εθνικό ζήτημα ιδιαίτερα, ότι το Κόμμα πρέπει να είναι υπέρ του δικαιώματος των καταπιεσμένων εθνών στην αυτοδιάθεση μέχρις απόσχισης- εκπροσωπήθηκε στην Εισήγηση για το Εθνικό Ζήτημα του Στάλιν. Στο σύνθημα αυτό αντιτάχθηκαν οι Φέλιξ Τζερτζίνσκι και Γιούρι Πιατάκοφ, με τον τελευταίο να ζητά:

«Η μόνη αποτελεσματική μέθοδος επίλυσης (σ.σ.του εθνικού ζητήματος) είναι η μέθοδος της σοσιαλιστικής επανάστασης με σύνθημα «Κάτω τα σύνορα», γιατί μόνον έτσι μπορεί κανείς να τελειώνει με τον ιμπεριαλισμό- αυτό το νέο παράγοντα που οδηγεί στην όξυνση της εθνικής καταπίεσης. Ενώ 1) το δικαίωμα των εθνών στην αυτοδιάθεση(…) είναι απλώς μια φράση χωρίς κανένα συγκεκριμένο νόημα(..) και 2)η φράση αυτή ερμηνεύεται ότι σημαίνει πολλά περισσότερα από ό,τι νομίζουμε στις τάξεις της επαναστατικής Σοσιαλδημοκρατίας(…), η Συνδιάσκεψη(…) δηλώνει ότι η παράγραφος 9 του προγράμματός μας (σ.σ. υποστήριξη του δικαιώματος των εθνών σε αυτοδιάθεση πρέπει να απαλειφτεί».
(Y. Piatakov: ResolutiononNationalQuestionsubmittedto 7th. Conference, RSDLF; cited in: V. I.Lenin: “Collected Works», Volume 20, Book 2; London; 1929; p.411, 412).

Ο Λένιν απάντησε:

«Ήδη ακόμα από το 1903, όταν το Κόμμα μας υιοθέτησε το πρόγραμμά του, είχαμε αντιμετωπίσει την απεγνωσμένη αντίσταση των Πολωνών(…) Και η θέση της Πολωνικής Σοσιαλδημοκρατίας είναι τόσο παράξενο και τερατώδες λάθος όσο ήταν και τότε. Αυτοί οι άνθρωποι επιθυμούν να μειώσουν το κύρος του Κόμματός μας σε αυτό των σωβινιστών(…) Στη Ρωσία πρέπει να τονίζουμε το δικαίωμα του αποχωρισμού για τα υποτελή έθνη, ενώ στην Πολωνία πρέπει να τονίζουμε το δικαίωμα τέτοιων εθνών στην ένωση. Το δικαίωμα στην ένωση υπονοεί το δικαίωμα στον αποχωρισμό(…)Η άποψη του σ.Πιατακοφ είναι μια επανάληψη της άποψης της Ρόζας Λούξεμπουργκ(…) Θεωρητικά, είναι εναντίον του δικαιώματος της απόσχισης(…) Αυτό που ο σ.Πιατακόφ λέει είναι μια απίστευτη σύγχυση(…) Όταν ένας λέει ότι το εθνικό ζήτημα έχει ρυθμιστεί, μιλά για τη Δυτική Ευρώπη. Ο σ. Πιατάκοφ το εφαρμόζει εκεί που δεν έχει θέση, στην Ανατολική Ευρώπη, και βρίσκουμε τους εαυτούς μας σε μια γελοία θέση.

Ο σ, Πιατακοφ απλώς απορρίπτει το σύνθημά μας. Η μέθοδος της υλοποίησης μιας σοσιαλιστικής επανάστασης υπό το σύνθημα «Κάτω τα σύνορα» είναι απλώς μια παραλογία(…) Ισχυριζόμαστε ότι το κράτος είναι αναγκαίο, και η ύπαρξη ενός κράτους προϋποθέτει σύνορα. Αν τα σοβιέτ αντιμετωπίζουν το ζήτημα των συνόρων(…) Τι σημαίνει «Κάτω τα σύνορα»; Αυτό είναι η αρχή της αναρχίας(…) Όποιος δεν αποδέχεται αυτή την άποψη είναι ένας προσαρτιστής, ένας σωβινιστής»
(V. I. Lenin: SpeechontheNationalQuestion, 7th. Conference RSDLP, in: «Collected Works», Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 310, 312, 313, 3l4).

Η συνδιάσκεψη συζήτησε το ζήτημα της συμμετοχής του Κόμματος στην 3η (και τελευταία) «Συνδιάσκεψη του Τσίμερβαλντ», που θα διεξαγόταν στη Στοκχόλμη το Μάη του 1917 (αλλά αργότερα, μετατέθηκε για το Σεπτέμβρη).

Στις «Θέσεις του Απρίλη» Ο Λένιν είχε ήδη ζητήσει ρηξη με τη «Διεθνή του Τσίμερβαλντ», προτείνοντας το Κόμμα να παραμείνει εκεί μόνο για σκοπούς πληροφόρησης. Στη συνδιάσκεψη, ωστόσο, στην πολιτική αυτή αντιτάθηκε σθεναρά ένα σημαντικό τμήμα των εκπροσώπων, που, με επικεφαλής τον Γκριγκόρι Ζηνόβιεφ, πρότειναν:

«Το κόμμα μας παραμένει στο συνασπισμό του Τσίμερβαλντ με σκοπό την υπεράσπιση της τακτικής της Αριστεράς του Τσίμερβαλντ(…) Η συνδιάσκεψη αποφασίζει να πάρει μέρος στη διεθνή σύσκεψη των μελών του Τσίμερβαλντ που είναι προγραμματισμένη για τις 31 Μάη και εξουσιοδοτεί την Κεντρική Επιτροπή να οργανώσει μια αντιπροσωπεία για αυτή τη συνδιάσκεψη».
(Resolutionon «TheSituationwithintheInternationalandtheTasksoftheRSDLP«, 7th. Conference RSDLP, cited in: V. I. Lenin: «Collected Works», Volume 20, Book 2; London; 1929; p. 407).

Το ψήφισμα του Ζηνόβιεφ υιοθετήθηκε στη συνδιάσκεψη παρά την αντίθεση του Λένιν, ο οποίος χαρακτήρισε την τακτική του Ζηνόβιεφ «αρχιοπορτουνιστική και επικίνδυνη»
(V. I. Lenin: Speechat 7th. Conference, RSDLP, cited in: «History of the Communist Party of the Soviet Union (Bolsheviks)»; Moscow; 1941; p. 189)

Η συνδιάσκεψη επίσης συζήτησε το ζήτημα της συμμετοχής του κόμματος σε μια «διεθνή σοσιαλιστική συνδιάσκεψη» που θα συζητούσε τους «όρους ειρήνευσης» που ήταν επίσης προγραμματισμένη να διεξαχθεί το Μάη στη Στοκχόλμη. Στις 6 Μάη, ο Δανός Σοσιαλδημοκράτης FrederikBergjberg είχε προσωπικά απευθυνθεί στην Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης για τη «Συνδιάσκεψη της Στοκχόλμης». Οι Μενσεβίκοι και οι Σοσιαλιστές Επαναστάτες είχαν δεχτεί την πρόσκληση για συμμετοχή: οι μπολσεβίκοι την είχαν απορρίψει.

Το ζήτημα τέθηκε στην ημερήσια διάταξη της συνδιάσκεψης μετά από αίτημα του Βίκτορ Νόγκιν, που πρότεινε μια μπολσεβικική αντιπροσωπεία να λάβει μέρος.

Ο Λένιν απάντησε:

«Δεν συμφωνώ με το σύντροφο Νόγκιν(…) Πίσω από αυτή την κωμωδία ενός δήθεν σοσιαλιστικού συνεδρίου υπάρχουν στην πραγματικότητα οι πολιτικές μανούβρες του Γερμανικού ιμπεριαλισμού. Οι γερμανοί καπιταλιστές χρησιμοποιούν τους γερμανούς σοσιαλσωβινιστές για να προσκαλέσουν τους σοσιαλσωβινιστές όλων των χωρών στη συνδιάσκεψη, γιατί θέλουν να εξαπατήσουν τις εργαζόμενες μάζες(…) Ο Bergjberg είναι ένας πράκτορας της Γερμανικής κυβέρνησης(…) Πρέπει να αποκαλύψουμε όλη αυτή την κωμωδία της Σοσιαλιστικής συνδιάσκεψης, να αποκαλύψουμε όλα αυτά τα συνέδρια ως κωμωδίες που πρόθεση έχουν να συγκαλύψουν τις συμφωνίες που έγιναν από τους διπλωμάτες πίσω από την πλάτη των μαζών»
(V. I. Lenin: SpeechontheProposedCallingofanInternationalSocialistConference, 7th. Conference RSDLP, May 8 1917, in: «Collected Works», Volume 20, Book 1; London; 1929; p. 287, 288, 290).

Η συνδιάσκεψη υιοθέτησε ένα τέτοιο ψήφισμα. Επίσης υιοθέτησε μια σειρά αποφάσεων που κινούνταν στην πολιτική γραμμή του Λένιν: για τον πόλεμο, για τη στάση έναντι της προσωρινής κυβέρνησης, για το αγροτικό ζήτημα, για την κυβέρνηση συνεργασίας, για την ένωση των διεθνιστών εναντίων του μικροαστικού μπλοκ των αμυντιστών, για την τρέχουσα πολιτική κατάσταση και για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών.

Η συνδιάσκεψη επίσης εξέλεξε Νέα Κεντρική Επιτροπή, αποτελούμενη από τους Λένιν, Στάλιν, Κάμενεφ, Ζηνόβιεφ, Νιλιούτιν, Νόγκιν, Σβερντλόφ, Σμίλγκα και Φεντόροφ, και την εξουσιοδότησε να επικαιροποιήσει το πρόγραμμα του Κόμματος που είχε υιοθετηθεί το 1903.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: