Η ρήξη Κίνας- Αλβανίας (1976-1978)

Η ρήξη Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας και Σοσιαλιστικής Λαϊκής Δημοκρατίας της Αλβανίας στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’70, αποτέλεσε το τελειωτικό χτύπημα στην πρώτη μαζική και παγκοσμίου επιπέδου προσπάθεια ανασυγκρότησης του κομμουνιστικού κινήματος του 20ού αιώνα (το κύρος του οποίου είχε μειώσει η επιβολή του σύγχρονου ρεβιζιονισμού ιδίως στη Σοβιετική Ένωση, από τα μέσα της δεκαετίας του ’50). Κι αυτό γιατί, τα νεοπαγή μαρξιστικά-λενινιστικά κόμματα απανταχού της γης, κατ’αρχάς, στερήθηκαν ενός υπαρκτού “στρατοπέδου” και μιας αναφοράς, ότι τα όσα έλεγαν μπορούσαν να γίνουν πράξη. Κλήθηκαν, μάλιστα, να τοποθετηθούν επί κορυφαίων ιδεολογικών ζητημάτων, όπως, για παράδειγμα, το αν οι διακρατικές σχέσεις μιας χώρας στην οποία ηγείται ένα κομμουνιστικό κόμμα, είναι δυνατό να αποτελούν λόγο ρήξης με κομμουνιστικά κόμματα άλλων χωρών. Παρότι το κομμουνιστικό κίνημα είχε απαντήσει αρνητικά ήδη από τη δεκαετία του ’30, όταν το Σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ έδειχνε πως, όταν εξυπηρετείται α) η αποτροπή διολίσθησης σε ιμπεριαλιστικό πόλεμο, και β) η υπόθεση της επανάστασης περισσότερο από τον ιμπεριαλισμό, δεν υπάρχει πρόβλημα, το ζήτημα αυτό ξανατέθηκε 40 χρόνια μετά. Και μάλιστα, σε συνθήκες όπου το κομμουνιστικό κίνημα δεν ήταν πια τόσο ισχυρό. Αυτό το δίλημμα τέθηκε επιτακτικά από το Κόμμα Εργασίας Αλβανίας. Με δραματικές επιπτώσεις, αφού η επιλογή οποιασδήποτε απάντησης σε αυτό το δίλημμα, αντικειμενικά οδηγούσε σε διάσπαση, σε επιλογή ενός ακόμα μικρότερου στρατοπέδου.

Mao-Hoxha_CR_Poster

Κινεζική αφίσα της περιόδου της Πολιτιστικής Επανάστασης (1966-1976) που απεικονίζει  το Μαο Τσε Τουνγκ και τον Ενβέρ Χότζα και γράφει «Ζήτω η φιλία στον επαναστατικό αγώνα μεταξύ των δύο λαών και των δύο των κομμάτων της Αλβανίας και της Κίνας» (πηγή)

Άλλο ένα ερώτημα είχε να κάνει με το αν το κομμουνιστικό κίνημα είχε ανάγκη να “φρεσκάρει” τη βασική ανάλυσή του στα τέλη της δεκαετίας του ’70, σε σχέση με τις αναλύσεις της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου (ή ακόμα και πιο πίσω χρονικά). Σαφώς, η διεθνής κατάσταση είχε αλλάξει. Δεν υπήρχαν πια δύο στρατόπεδα στη γη, σοσιαλιστικό και ιμπεριαλιστικό. Αντίθετα, το δεύτερο είχε εκείνη την περίοδο αποδυναμωθεί λόγω της ορμητικής εμφάνισης του “Τρίτου Κόσμου” και των νικών των απελευθερωτικών κινημάτων (ιδίως της Ινδοκίνας), καθώς και της κρίσης και της έναρξης της στρατηγικής του εξασθένισης, ενώ το πρώτο είχε λάβει χαρακτηριστικά όμοια με του δεύτερου, και σε κάποια φάση ίσως και πιο επικίνδυνα (για την ειρήνη). Ακόμα, στον ανεπτυγμένο κόσμο, νέα (μικροαστικά,φοιτητικά κλπ) κινήματα έκαναν την εμφάνισή τους σε διάκριση, πλέον, από το κομμουνιστικό ή εργατικό κίνημα. Επίσης, στον “τρίτο κόσμο”, νέα κινήματα, όπως αυτά του ισλαμισμού, έκαναν δυναμική εμφάνιση και κέρδιζαν μαζικά παραδοσιακά “ακροατήρια” ή target group του κομμουνιστικού κινήματος. Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση είχε γίνει πιο σύνθετη από ό,τι τη δεκαετία του ’40. Εδώ, η απάντηση του ΚΕΑ στην αναγκαιότητα πιο σύνθετης ανάλυσης ήταν βασικά αρνητική. Η μηχανιστική μεταφορά αυτής της απάντησης απομόνωσε περαιτέρω τα κομμουνιστικά κόμματα που την υιοθέτησαν στις χώρες τους. Η δε απάντηση του ΚΚ Κίνας ήταν η διατύπωση της Θεωρίας των Τριών Κόσμων. Η μηχανιστική μεταφορά αυτής της απάντησης στο επίπεδο της τακτικής, από όσα κόμματα την εφάρμοσαν στις χώρες τους, ήταν εξίσου αντιπαραγωγική και εμφανώς πιο εξωπραγματική από την πρώτη απάντηση.

Σε κάθε περίπτωση, αναφύονται ερωτήματα στα οποία δυστυχώς δεν στέκεται και δεν απαντά το σύγχρονο κομμουνιστικό κίνημα, με αποτέλεσμα ακόμα να το ταλανίζουν και να μην του επιτρέπουν, μαζί με άλλα, να καταστεί ηγεμονική δύναμη.

Το πρώτο ερώτημα που τίθεται από τη ρήξη εκείνη είναι τι επέτρεψε ώστε εκείνη την περίοδο να ανασυρθούν ζητήματα τα οποία είχαν λήξει, με θετικά αποτελέσματα, για το κομμουνιστικό κίνημα και να ξανατεθούν από μηδενικής βάσης, δηλαδή, ασχέτως της συσσωρευθείσας εμπειρίας. Αυτό έχει να κάνει, βασικά, με το ερώτημα που ελάχιστα απασχολεί, δηλαδή, τις συνθήκες εμφάνισης και επικράτησης του αριστερισμού και του δογματισμού σε κομμουνιστικά κόμματα και δη κυβερνητικά. Εδώ, κάποιος μπορεί να απαντήσει ότι η αριστερίστικη παρέκκλιση είναι εύκολο να υπάρξει όταν υπάρχει ή επικρατεί μια δεξιά παρέκκλιση ή ο ρεβιζιονισμός, και ταυτόχρονα οι κομμουνιστές έχουν σχεδόν ταυτίσει τη συνέπεια σε επίπεδο αρχών με την “ακραία” τοποθέτηση σε επίπεδο τακτικής. Για τη δε επικράτηση του δογματισμού σε κυβερνητικό κόμμα, αυτό έχει να κάνει και με τις επιτυχίες στην αντιμετώπιση του ρεβιζιονισμού ή των παρεκκλίσεων εντός κόμματος αλλά και τις επιτυχίες στην οικονομία.

Ένα δεύτερο ερώτημα είναι γιατί συνέχισε να υπάρχει η αναγκαιότητα “μίμησης” (παλαιότερων ή σύγχρονων) εμπειριών. Αυτό έχει να κάνει πάλι με το δογματισμό, ο οποίος είναι εύκολο να επικρατήσει όταν το κίνημα είναι σε πτώση και η πραγματικότητα είναι σκληρή ή με σύνθετα καθήκοντα, και τα προσωπικά αισθήματα (απογοήτευση, πελάγωμα) συναντούν την πνευματική οκνηρία. Η προσφυγή στις “Γραφές” και η μη δημιουργική αφομοίωση εμπειριών, σε αυτό το σημείο, είναι η εύκολη λύση.

7th_congress_pla_november_1976_tirana_celebration_1

Δημόσια Εκδήλωση για το 7ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας της Αλβανίας στα Τίρανα το Νοέμβρη του 1976 (πηγή)

Παρακάτω παρατίθεται η αφήγηση του Jacques Jurquet, του γραμματέα του Μαρξιστικού-Λενινιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας (PCMLF), για το πώς βίωσε το 7ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας (Νοέμβρης 1976). Το κόμμα του Jurquet διατήρησε σχέσεις με το ΚΚ Κίνας ως τα μέσα της δεκαετίας του ’80. Η μετάφραση του αποσπάσματος αυτού δεν έχει να κάνει με κάποιου είδους έγκριση αυτής της στάσης, αλλά για να αναδείξει δύο στοιχεία: αφ’ενός, το πώς βιώνει συναισθηματικά ένας κομμουνιστής μια κατάσταση η οποία τον εξαναγκάζει να διαλέξει στρατόπεδο μεταξύ συντρόφων. Αφ’ετέρου, για να τεθεί ένα τρίτο ερώτημα που αναφύεται από τη μελέτη αυτής της ρήξης. Το αν και κατά πόσο άνθρωποι γραφειοκρατικοποιημένοι (δηλαδή, αποσπασμένοι από την πραγματικότητα του λαού τους αλλά και τη συναίσθηση των πράξεών τους) ή άσχετοι με την κομματική ζωή (“φίλοι”, “προσωπικότητες”, “διανοούμενοι”), μπορούν να παίξουν ένα ρόλο με τραγικά αποτελέσματα, ακόμα και στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα, ακόμα κι αν αυτό μπορεί να γίνεται παρά τη θέλησή τους.

Επίσης, παρατίθεται η διπλωματική νότα της Κίνας προς την Αλβανία της 07/07/1978, με την οποία διακοπτόταν η οικονομική και αμυντική κινεζοαλβανική συνεργασία, ένα χρόνο ακριβώς μετά τη δημοσιοποίηση της αλβανικής έμμεσης επίθεσης στο ΚΚ Κίνας με τη μορφή της μπροσούρας “Η Θεωρία και η Πρακτική της Επανάστασης” (βλ. εδώ) και ένα μήνα μετά την άρνηση της Αλβανίας να παραλάβει ακόμα και την κινεζική διπλωματική νότα για επίλυση των διαφορών που αναφύονταν στην οικονομική και αμυντική συνεργασία μαζί τους. Η Αλβανία απάντησε λίγες εβδομάδες μετά, με κείμενο (βλ.εδώ).

Jacques Jurquet, A Contre-Courant, εκδόσεις Temps des Cerises, 1998.

Κεφάλαιο 35

(…)

Με το που πατήσαμε το πόδι μας στο αλβανικό έδαφος, μάθαμε ότι προετοιμαζόταν μια εκδήλωση στην οποία οι αλβανοί κομμουνιστές απέδιδαν εξαιρετική σημασία διεθνούς βεληνεκούς. Στην έκθεση δραστηριότητας που θα παρουσίαζε ο Ενβέρ Χόζα στο 7ο Συνέδριο του κόμματός του, θα ασκούσε μια σειρά δημοσίων κριτικών εναντίον της πολιτικής της Λαϊκής Κίνας, εναντίον των ιδεών και των αρχών που προωθούσαν οι Μαο Τσε Τουνγκ και Τενγκ Χσιάο Πινγκ και κυρίως εναντίον της Θεωρίας των Τριών Κόσμων. Προφανώς, ο αλβανός ηγέτης αντιτιθόταν στην έννοια Τρίτος Κόσμος, κάτι που μας φάνηκε ότι επιβεβαιωνόταν με την πλήρη απουσία οποιασδήποτε αφρικανικής αντιπροσωπίας. Η μετάφραση στις ξένες γλώσσες είχε ήδη τελειώσει, επιτρέποντας τη διάδοση αυτών των απρόσμενων θέσεων σε όλο τον κόσμο. Το κείμενο στα γαλλικά είχε ήδη τελειοποιηθεί από αυτόν τον Νιλς Άντερσεν. Αυτός ο συνεργάτης της Κεντρικής Επιτροπής του αλβανικού κόμματος μας ήταν πλήρως άγνωστος, γιατί το όνομά του δεν εμφανιζόταν πουθενά στην ετερόκλιτη συντακτική ομάδα του περιοδικού “Revolution”.

Ο Καστάν και εγώ, μόλις αφήσαμε τις βαλίτσες μας στα δωμάτιά μας, συναντηθήκαμε για να συζητήσουμε αυτό που μόλις μάθαμε. Αποφασίσαμε μαζί ότι πρέπει να πάμε να παρακολουθήσουμε τη στιγμή όπου ο Ενβέρ Χότζα θα διατύπωνε το απόσπασμα της ομιλίας του με το οποίο εμείς αναμφισβήτητα αρνούμασταν να συμφωνήσουμε. Πήραμε την απόφαση να σηκωθούμε, όπως όλοι οι σύνεδροι που επιθυμούσαν να τιμήσουν έτσι τον ηγέτη τους και το κόμμα τους, ήμαστε άλλωστε οι προσκεκλημένοι τους και οφείλαμε, επομένως, να επιδείξουμε ένα μίνιμουμ ευγένειας. Αντίθετα, δεν θα χειροκροτούσαμε φράσεις που θα επιτίθονταν δημοσίως στη γραμμή του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας.

ALB-Chou-En-Lai-1976

Ο αλβανός πρωθυπουργός Μεχμέτ Σέχου, ο Γενικός Γραμματέας του ΚΕΑ Ενβέρ Χότζα και ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Χάτζι Λέσι σε σημείο συγκέντρωσης στα Τίρανα προς τιμήν του αποβιώσαντα Τσου Εν Λάι το Γενάρη του 1976 (πηγή)

Στην πραγματικότητα, η νέα κατεύθυνση που είχε αποφασιστεί, αποτέλεσε το αντικείμενο πολλών συγκεκριμένων υπονοιών ήδη κατά την πρώτη οργανωμένη υποδοχή στην έδρα της Κεντρικής Επιτροπής. Εκεί, ο Ενβέρ Χότζα, καλωσορίζοντας 32 μέλη των ξένων αντιπροσωπιών, υπογράμμισε πως το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας δεν είχε αποστείλει αντιπροσωπεία. Δήλωσε ξεκάθαρα πως “ο προλεταριακός διεθνισμός δεν θα έπρεπε να είναι θεωρητικός και στα λόγια, αλλά θα πρέπει να εκφράζεται στην πράξη και ιδίως στην περίπτωση όπου ένα μεγάλο κόμμα έχει την κρατική εξουσία”. Αναπαράγω αυτά τα λόγια από τις σημειώσεις που κρατούσα. Ο τόνος του ανώτατου ηγέτη του κόμματος και του αλβανικού κράτους δεν άφηναν καμμία παρερμηνεία, καταλάβαμε διαμιάς πως οι σχέσεις των δύο αδελφών κομμάτων μας άρχιζαν να επιδεινώνονται. Οι ξένοι αντιπρόσωποι πίστευαν, εξάλλου, πως είχε έρθει η στιγμή για δράση εναντίον των κινεζικών θέσεων και διέδιδαν σε όλους τους διαδρόμους του ξενοδοχείου που διαμέναμε κάθε είδους φήμες εναντίον του κινεζικού κόμματος. Οι δύο εμφανώς πιο δραστήριοι σε αυτό ήταν αναμφίβολα ο Patrick Kessel και ένας γερμανός δημοσιογράφος, ο οποίος ξεκάθαρα δεν ήξερε ότι εγώ γνώριζα τη γλώσσα του. Για να συμπληρώσω την περιγραφή αυτού του δυσάρεστου περιβάλλοντος που επικρατούσε, αντιληφθήκαμε το απόγευμα στην αίθουσα του μπαρ όπου κάθονταν πολλοί ξένοι προσκεκλημένοι πως εγώ παρακολουθούμουν από έναν αλβανό ηλικιωμένο ο οποίος εμφανώς προσπαθούσε να ακούσει όλα όσα εγώ έλεγα. Ήταν ένας τύπος ο οποίος αναμφίβολα γνώριζε τη γλώσσα μου. Μάλιστα, το επιβεβαίωσα όταν του απηύθυνα το λόγο για μια άσχετη πληροφορία, όπου αυτός μου απάντησε με καλά γαλλικά.

Δεν είχαμε έρθει για τουρισμό, αλλά για εργασία. Έτσι, την παραμονή της έναρξης του Σνεδρίου, επωφεληθήκαμε του γεγονότος ότι έβρεχε και ότι μια επίσκεψη σε αθλητικό γεγονός είχε ακυρωθεί, για να οργανώσουμε δύο συναντήσεις με άλλους αντιπροσώπους. Είχαμε μια πρώτη συνάντηση με μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιαπωνίας (Αριστερά), ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας του οποίου Haruo Kageyama, μέλος του Πολιτικού Γραφείο, συνοδευόταν από το σύντροφό του Isa και το διερμηνέα τους ονόματι Tao Shi. Έπειτα, συναντηθήκαμε με τους αντιπροσώπους του Κομμουνιστικού Κόμματος (μαρξιστικού-λενινιστικού) της Αργεντινής, ιδίως με το σύντροφο Gabriel Valdes.

Μπόρεσα επίσης να ανταλλάξω μερικές κουβέντες με έναν ινδονήσιο σύντροφο ο οποίος διέμενε στα Τίρανα.

Σύμφωνα με το αρχείο μου, είχαμε επαφές επίσης, λιγότερο εκτεταμένες, με εκπροσώπους του κινήματος Τουφάν του Ιράν, του Περού, της Ουρουγουάης, της Παραγουάης, της Τουρκίας, της Ιταλίας, του Βελγίου, της Ελβετίας και της Νορβηγίας.

Δεν θα αφηγηθώ πλήρως το πώς εξελίχτηκε το συνέδριο αυτό που μετονόμασε, νομίζω το Κόμμα Εργασίας Αλβανίας, Κομμουνιστικό Κόμμα Αλβανίας. Διήρκεσε 7 μέρες. Είχε 44 μηνύματα από αδελφά κόμματα. Είναι σημαντικό να υπογραμμίσω πως η πλειοψηφία αυτών των μηνυμάτων διαβάστηκαν στο Συνέδριο πριν την εισήγηση που αμφισβητούσε την πολιτική του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας. Το ίδιο συνέβη και με τη δική μου τοποθέτηση. Ο πρώτος χαιρετισμός που διαβάστηκε από το βήμα του συνεδρίου από έναν αλβανό ηγέτη ήταν, προφανώς, εκείνος του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας που υπογραφόταν από τον αντικαταστάτη του Μαο Τσε Τουνγκ, τον Χουα Κουο Φενγκ. Όλοι όρθιοι στην αίθουσα του συνεδρίου φώναζαν “Λαϊκή Κίνα!”, έπειτα “Ενβέρ Χότζα-Μαο Τσε Τουνγκ!” και τέλος “Ενβέρ-Μαο!”. Ο Ραμίζ Αλία πήρε το λόγο για να αποποιηθεί των τελευταίων συνθημάτων.

enverhoxhaplacongress

Ο Ενβέρ Χότζα διαβάζει την εισήγηση της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας στο 7ο συνέδριό του κόμματος το Νοέμβρη του 1976 (πηγή)

Για τον έτερο της αντιπροσωπείας μας Αλαίν Καστάν και εμένα τον ίδιο, η πιο δύσκολη στιγμή ήταν όταν κατά την ομιλία του ο Ενβέρ Χότζα τοποθετήθηκε ανοιχτά εναντίον των θέσεων του αδελφού κινέζικου κόμματος. Βρισκόμουν στις θέσεις πίσω από το βήμα μεταξύ των βασικών ηγετών των ξένων κομμάτων, όταν οι αλβανοί σύνεδροι και οι παρότες προσκεκλημένοι στο βάθος της αίθουσας σηκώθηκαν και άρχισαν να χειροκροτούν ξέφρενα την κριτική στην κινεζική πολιτική η οποία εξομοιωνόταν με το ρεβιζιονισμό. Είδα ότι πολλοί από τις διπλανές θέσεις έκαναν να φαίνεται ότι χειροκροτούν. Θυμάμαι πολύ καλά ότι με αυτό τον τρόπο φέρθηκε ο βιετναμέζος αντιπρόσωπος Hoang Van Hoan, παλιός σύντροφος του Χο Τσι Μινχ, ο αυστραλός αντιπρόσωπος Edward Hill, πρώην μέλος του Πολιτικού Γραφείου του παλιού αυστραλιανού κόμματος, οι αντιπρόσωποι των Μαρξιστικών-Λενινιστικών Κομμάτων του Βελγίου, της Ελβετίας και ίσως μερικών άλλων που δεν θυμάμαι. Το ινδονησιακό κόμμα δεν ήταν παρόν, όμως είχε αποστείλει μήνυμα, ακριβώς όπως το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας.

Όμως, μόνος στο χώρο όλων αυτών των ηγετών η πλειοψηφία των οποίων χειροκροτούσε όσο πιο δυνατά μπορούσε, παρέμεινα ακίνητος όρθιος με τα χέρια σφιγμένα έντονα πίσω από την πλάτη, το ένα χέρι να κρατά το άλλο. Αυτή ήταν από τις στιγμές που μου φάνηκαν ότι διαρκούσαν εξαιρετικά πολύ που, βλέποντας το πλήθος να παρατείνει όλο και πιο πολύ, όλο και πιο έντοντα, τα χειροκροτήματά του, μου ήρθε η ιδέα πως σαν να προσπαθούσαν να με κάνουν να σπάσω, ότι ήθελαν με κάθε τρόπο να ενώσω την έγκρισή μου με αυτή των άλλων. Υπέθεσα τότε πως οι υπηρεσίες που με παρακολουθούσαν ήδη από την άφιξή μου, είχαν ακούσει τη συζήτηση που είχα με τον Αλαίν Καστάν σε ένα από τα δωμάτια που φιλοξενούμασταν. Οδηγίες θα έπρεπε να είχαν δοθεί σε μερικά στελέχη προκειμένου η επίθεση του Ενβέρ Χότζα εναντίον της πολιτικής του αδελφού κινεζικού κόμματος να χαιρετιστούν ομόφωνα. Η άρνησή μου να χειροκροτήσω, η οποία γινόταν εμφανής σε όλο το Συνέδριο, συνιστούσε μια ανεπανόρθωτη προσβολή.

Κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος των εργασιών του συνεδρίου, κάποιοι σύνεδροι, τους οποίους δεν θυμάμαι πλέον ακριβώς, με ώθησαν σε μια διπλανή αίθουσα με τον Καστάν, ο οποίος, ευρισκόμενος στις τάξεις των ξένων αντιπροσωπειών, δεν είχε χειροκροτήσει, όπως κι εγώ. Σε αυτή την αίθουσα, βρισκόταν ο Ενβέρ Χότζα καθισμένος και γύρω του κάποιοι επικεφαλής ξένων αντιπροσωπειών, της ισπανικής, της γερμανικής, της ιταλικής. Και θυμάμαι πως στην ίδια πλευρά βρισκόταν και ο γάλλος δημοσιογράφος Patrick Kessel. Ο ανώτερος ηγέτης του αλβανικού κόμματος άρχισε μια σύντομη τοποθέτηση στην οποία γρήγορα μου απευθύνθηκε άμεσα. Δεν θυμάμαι παρά από μνήμης και την ουσία των λεγομένων του, τα οποία είχαν ως εξής: “Ο Μαρσαί προτείνει, όπως ο ποιητής Αραγκόν, έναν “σοσιαλισμό με γαλλικά χρώματα”. Πρόκειται για έναν πορτοκαλί σοσιαλισμό, σύντροφε Ζυρκέ. Όμως το κόκκινο έρχεται από την Ισπανία, όπου οι σύντροφοί μας μόλις είχαν τρεις δολοφονημένους. Πρέπει να πάρετε παράδειγμα από αυτούς”. Έπειτα, με τρόπο αρκετά πατερναλιστικό, ο Χότζα συνέχισε: “Εμείς, επίσης, όταν το κόμμα μας ήταν νεαρό, είχαμε ενθουσιασμό και θαυμασμό έναντι του γιουγκοσλαβικού κόμματος και δεν είδαμε, παρά αργότερα, ότι ο Τίτο ήταν ένας ρεβιζιονιστής”. Δεν αντέδρασα, αλλά άκουγα προσεκτκά τα λόγια αυτά προσπαθώντας να καταλάβω άμεσα το λόγο και το στόχο τους. Στην πραγματικότητα, δεν καταλάβαινα αυτή την παράδοξη ρητορική. Στην πλάτη μου ένιωθα τη βαριά ανάσα ενός βέλγου συντρόφου ανθρακωρύχου. Δεξιά μου ή αριστερά μου βρίσκονταν και άλλοι ξένοι αντιπρόσωποι που δεν είχαν προσκληθεί να καθίσουν στο πλευρό του αλβανού ηγέτη. Ο αυστραλιανός Ηill, ένας ελβετός και νομίζω ένας σουηδός ή ένας νορβηγός. Στο πλευρό του ομιλητή που “ξεσκέπαζε” τους κινέζους, ο Ισπανός έδειχνε εμφανώς ικανοποιημένος. Για την ακρίβεια, εμείς είχαμε διακόψει κάθε επαφή με το κόμμα του από τότε που είχαμε μάθει ότι η ηγέτιδά του, Dolores, ήταν ύποπτη για σχέσεις με τη CIA, την οικουμενική αστυνομία του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού. Όσο για την αναφορά στους γιουγκοσλάβους, αυτή στοχοποιούσε εκ νέου τους κινέζους συντρόφους οι οποίοι είχαν πρόσφατα αποκαταστήσει σχέσεις με τη Γιουγκοσλαβία.

jj2

O Ενβέρ Χότζα υποδέχεται στα Τίρανα το Jacques Jurquet, γενικό γραμματέα του Μαρξιστικού-Λενινιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας (PCMLF) το Νοέμβρη του 1974 (πηγή)

Από εκείνο το γεγονός και έπειτα, οι συκοφάντες που περιτριγύριζαν το αλβανικό κόμμα, πίστεψαν πως είχε φτάσει η στιγμή για να αποδώσουν εναντίον του ΜΛ ΚΚ Γαλλίας και εμένα προσωπικά κατηγορίες εξίσου σφοδρές και φανταστικές. Φυσικά, ο γάλλος δημοσιογράφος δεν ήταν καθόλου αντίθετος με όλα αυτά, μάλιστα, αναφέρθηκε σε εμένα για να μου δείξει πως αυτός ενέκρινε “ολόκληρη την εισήγηση του Ενβέρ Χότζα” και, χωρίς να έχω το χρόνο να του πω την άποψή μου, αποφάνθηκε πως εγώ δεν ενέκρινα παρά μόνο ένα τμήμα της. Κάτι το οποίο, εξάλλου, ήταν ακριβές. Επιθυμούσε να αποδείξει στους αλβανούς ότι ήταν έτοιμος να αναλάβει αυτός τις σχέσεις με τους αλβανούς που ως τότε είχαμε εμείς μαζί τους και, προς τούτο, μιλούσε έντονα όταν απεθυνόταν σε εμένα.

Όμως αυτή η διαδικασία διάσπασης εξελίχτηκε γρήγορα το ίδιο απόγευμα στο συνέδριο, και κατά τη διάρκεια της νύχτας που ακολούθησε το κλείσιμο των εργασιών του.

Κατά τη διάρκεια του χαιρετιστήριου μηνύματός μου ήμουν ο πρώτος που τόνισα χωρίς περιστροφές την ενότητα των κινέζων και των αλβανών στη βάση των αρχών του μαρξισμού-λενινισμού. Μόλις τελείωσα την τοποθέτησή μου, ο Ενβέρ Χότζα με κάλεσε δίπλα από το βήμα και με αγκάλιασε. Η τοποθέτησή μου δεν είχε ακόμα προκαλέσει ανοιχτές αντιδράσεις, στο βαθμό που το πράσινο φως από το Χότζα δεν είχε ακόμα δοθεί, καθώς δεν είχε ακόμα αρχίσει τις κατηγορίες εναντίον της πολιτικής του κινεζικού αδελφού κόμματος.

Την παραμονή της 8 Νοέμβρη 1976 (σ.parapoda: επετείου της απελευθέρωσης της Αλβανίας), οι εκπρόσωποι της αλβανικής Κεντρικής Επιτροπής μας πληροφόρησαν πως ήμαστε προσκεκλημένοι για την αυριανή ημέρα, στη μεγάλη πλατεία Σκεντέρμπεη, σε μια γιγαντιαία συγκέντρωση. Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, πέραν των αλβανών ομιλητών, θα μιλούσε και ένας εκπρόσωπος των μαρξιστών-λενινιστών από κάθε ήπειρο. Κληθήκαμε, επομένως, να συνεννοηθούμε με τους ευρωπαίους αντιπροσώπους ώστε να αποφασίσουμε ποιος θα έπαιρνε το λόγο εξ ονόματος όλων μας.

ea_rede_auf_dem_7_parteitag_paa_1976

O Ernst Aust, Πρόεδρος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (Μαρξιστικού-Λενινιστικού) στο βήμα του 7ου συνεδρίου του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας (πηγή)

Ο Ξενοφών Νούση, μέλος της αλβανικής Κεντρικής Επιτροπής, με πληροφόρησε ότι πολλές ευρωπαϊκέ αντιπροσωπειες πρότειναν αυτός να είναι ο γερμανός Ernst Aust. Είχε συνολικά 14 αντιπροσωπείες από την ήπειρό μας. Δεν είχα καμμία αντίρρηση για αυτή την πρόταση και τόνισα στο συνομιλητη μου πως, ως προσκεκλημένος του κόμματός του, δεν θα αμφισβητούσα την επιθυμία που εκφράστηκε πριν από όλους από αυτόν. Κατά βάθος, εκτιμούσα τακτικά καλύτερο να ήταν ο γερμανός που θα μιλούσε, παρά ο ισπανός ή ο ιταλός που θεωρούσα ότι επρόκειτο για φαφλατάδες πρώτης τάξης. Εξάλλου, ο γερμανός ηγέτης, τον οποίο γνώρισα για λίγο κατά τη διάρκεια της 100ής επετείου της Κομμούνας του Παρισιού, δεν μου φαινόταν ο πιο εξαγριωμένος έναντί μου. Παρέμενε ως επί το πλείστον σιωπηλός.

Όμως το απόγευμα, ένας άλλος αλβανός ηγέτης, αναπληρωτής υπεύθυνος του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της ΚΕ του ΚΕΑ, ήλθε να συζητήσει μαζί μου. Μου ανέφερε πως κάποιες άλλες αντιπροσωπείες πρότειναν να μην είναι ο γερμανός, αλλά ο ισπανός που θα έπαιρνε το λόγο, τιμώντας έτσι τους προσφάτως δολοφονημένους και για να αναδειχτεί η πάλη εναντίον του φασισμού που εξελισσόταν τότε στην ιβηρική χερσόνησο. Έκανα τις ίδιες παρατηρήσεις που είχα κάνει λίγες ώρες πριν, όμως επεσήμανα πως οι σχέσεις μου με το Ραούλ Μάρκο (ψευδώνυμο) είχαν διακοπεί από την Κεντρική Επιτροπή μας εδώ και περίπου πέντε χρόνια. Είπα πως προτιμούσα ο Aust να οριστεί, όμως δεν θα αμφισβητούσα τη δημοκρατικά πλειοψηφούσα άποψη. Πρότεινα επίσης κάποιον Σκανδιναβό, το Σουηδό, για παράδειγμα, για τον οποίο όλοι θα ήταν σύμφωνοι.

Και την επαύριο, προς έκπληξή μου, ο ίδιος αλβανός εκπρόσωπος, ο Τζουλάνι, με πληροφόρησε πως ο Σουηδός είχε επιλεχτεί. Απάντησα διατηρώντας τη θέση μου περί μη ανάμειξης σε μια αλβανική συγκέντρωση, εκφράζοντας την ικανοποίησή μου για το ότι η υποψηφιότητα του σουηδού συντρόφου είχε επιτρέψει την άμβλυνση των αντιθέσεων.

china

Ο Ενβέρ Χότζα κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Κίνα (πηγή)

Δυστυχώς, οι ίντριγκες των διασπαστών δεν είχαν τελειώσει.

Την επόμενη ημέρα, ο σουδός αντιπρόσωπος ζήτησε να επικοινωνήσει μαζί μου. Ήθελε να μου δώσει μερικές πληροφορίες. Μπορέσαμε να συζητήσουμε με τη διαμεσολάβηση του νορβηγού αντιπροσώπου ο οποίος μιλούσε, όπως κι εγώ, τα γερμανικά. Επωφελήθηκα ώστε να ζητήσω από τον ομιλητή που είχε προταθεί να μιλήσει εξ ονόματος των ευρωπαίων να αφιερώσει ένα τμήμα της χαιρετιστήριας ομιλίας του στο συνέδριο, για να τονίσει την αλληλεγγύη με τον Τρίτο Κόσμο αφ’ενός, και την αναγκαιότητα της κινεζοαλβανικής ενότητας, αφ’ετέρου, όμως, σε κάθε περίπτωση, θα εγκρίναμε σίγουρα την τοποθέτησή του στο όνομα της προγενέστερης συγκεκριμένης συνεννόησης των δύο κομμάτων μας. Όλοι οι σκανδιναβοί εκπρόσωποι ήταν ευαίσθητοι με τη σωστή διατύπωση και καθόλου αντίθετοι με τη δική μου προσέγγιση.

Ωστόσο, μεσούσης της νύχτας, κατά τις 12 και μισή, μια ομάδα ισπανων, ιταλών και γερμανών αντιπροσώπων ξύπνησαν βίαια το σουηδό, χτυπώντας την πόρτα του δωματίου του και απαίτησαν να τους δώσει το προσχέδιο του λόγου του. Ξυπνώντας από το θόρυβο, οι Βέλγοι σηκώθηκαν, με τη σειρά τους, και διαμαρτυρήθηκαν για αυτή την ενέργεια, απαιτώντας οι Γάλλοι επίσης να σηκωθούν και να διαβουλευτούν όλοι μαζί. Τότε, αυτοί που πήραν αυτή την πρωτοβουλία ήρθαν και χτύπησαν τις πόρτες μας, όπως και εκείνες των Ολλανδών και των Ελβετών. Άκανα πως δεν άκουσα και δεν αντέδρασα, ούτε κι ο Καστάν. Οι Ολλανδοί και οι Ελβετοί αντέδρασαν ομοίως. Αυτή η τελευταία μανούβρα απέτυχε και ήταν τελικά ο Σουηδός που πήρε το λόγο στη συνεδρίαση.

Από το Φόσκο Ντινούτσι, εκπρόσωπο της ιταλικής αντιπροσωπίας, ο οποίος ήταν αρκετά φλύαρος, έμαθα λίγες ώρες αργότερα πως οι σκανδιναβοί ήταν αντίθετοι με τον ορισμό του ισπανού, κατόπιν της απόρριψης του γερμανού Ernst Aust. Πραγματικά, η ιδέα των αλβανών δεν ήταν μια αληθινή προσπάθεια για να ενώσει τους ευρωπαϊκούς μαρξιστικούς-λενινιστικούς σχηματισμούς. Είχε καταλήξει στο αντίθετο. Αγνοώ τι συνέβη με τις άλλες ηπείρους. Όμως η συνέχεια των γεγονότων έδειξε πως η ανησυχία των αλβανών κομμουνιστών δεν ήταν να πραγματοποιηθεί η ενότητα των μαρξιστών-λενινιστών, αλλά μόνο η προσπάθεια να τους θέσουν υπό την αιγίδα τους, σε μια πάλη της οποίας ο κεντρικός στόχος καθίστατο το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας, και ταυτόχρονα ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός και ο σοβιετικός σοσιαλιμπεριαλισμός. Γίνεται όμως να έχεις τρεις στόχους ταυτόχρονα;

6th_congress_pla

Ο Ενβέρ Χότζα στο βήμα του 6ου Συνεδρίου του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας το Νοέμβρη του 1971 (πηγή)

Κατά τη διάρκεια ενός από τα τελευταία γεύματα των συνέδρων, κάθισα κατά τύχη δίπλα από τον υπεύθυνο του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων, το διάσημο Πύρρο Μπιτάτ. Άρχισε να με κατακλύζει με προτάσεις ύπουλες, επιπλήττοντάς με ιδιαίτερα για το ότι δεν είχα έρθει στα Τίρανα κατά τη διάρκεια του 6ου Συνεδρίου. Του απάντησα “οφθαλμόν αντί οφθαλμού” επίσης έντονα, υποστηριζόμενος από τους βέλγους και ελβετούς αντιπροσώπους οι οποίοι βρίσκονταν στο ίδιο τραπέζι. Αυτός ο σεχταριστής γραφειοκράτης σίγουρα δεν βρισκόταν στη θέση του για να διασφαλίσει επιτυχώς σχέσεις θεμελιωμενες σε διεθνιστικά ταξικά αισθήματα με τους ξένους ηγέτες.

Την επομένη, ο Ραμίζ Αλία, αλβανός ηγέτης για τον οποίο έτρεφα πραγματική εκτίμηση λόγω της ταπεινότητάς του και της ευφυίας του που τον ξεχώριζε σαφώς από κάποιους άλλους, με ρώτησε απερίφραστα αν ο Καστάν κι εγώ είχαμε τίποτε άλλο να κάνουμε στην Αλβανία. Κατόπιν της αρνητικής απάντησής μου, μου γνωστοποίησε ότι μπορούσα, επομένως, να πάρω ένα αεροπλάνο για τη Ρώμη ήδη από την επομένη το πρωί. Μας συνόδευσε ο ίδιος μέχρι το αεροδρόμιο, και μας γνωστοποίησε ότι το Κόμμα του δεν θα δεχόταν πια παρά μόνο τα κόμματα τα οποία θα εξέφραζαν ρητά αίτημα για συνάντηση. Γιατί όχι; Δεν είχαμε ζητήσει κάτι συγκεκριμένο, είχαμε προσκληθεί σε αυτό το 7ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας. Γνωρίζαμε ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας είχε μια άλλη στάση έναντι των ανώτερων σωμάτων του στα οποία δεν προσέρχονταν παρά μόνο τα μέλη του, χωρίς καμμία ξένη παρουσία. Εμείς δεν είχαμε ποτέ σκεφτεί να διαμαρτυρηθούμε με αυτό τον τρόπο, καθώς θεωρούσαμε πως μπορούσε ο καθένας να πάρει ελεύθερα τις συγκεκριμένες αποφάσεις του, εν προκειμένω διαφορετικές. Σεβόμασταν πλήρως την οργανωτική και πολιτική ανεξαρτησία των συντρόφων μας, μεγάλων ή μικρών, και σκεφτόμασταν να δράσουμεμε τρόπο που θα μας διαχώριζε πλήρως από τις συνήθειες κυριαρχίας και καθοδήγησης που είχαν υιοθετηθεί από παλιά από το σοβιετικό κόμμα στις σχέσεις του με άλλα κομμουνιστικά κόμματα από όλο τον κόσμο. (…)

ludmill_cakalli_tatiana_sulejmani_china-4

Αλβανική πολιτιστική εκδήλωση προς τιμήν κινεζικής αντιπροσωπείας (πηγή)

Στις 7 Ιούλη, το Υπουργείο Εξωτερικών της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας απέστειλε μία νότα στην αλβανική πρεσβεία στην Κίνα αναφορικά με το γεγονός ότι η Κίνα ήταν υποχρεωμένη να διακόψει τη βοήθειά της προς την Αλβανία και να αποσύρει τους εμπειρογνώμονες τεχνικούς της. Η νότα έγραφε:

Από το 1954, κατόπιν αίτησης της αλβανικής κυβέρνησης, η κινεζική κυβέρνηση αποστέλλει στην Αλβανία οικονομική και στρατιωτική βοήθεια. Η εφαρμογή των συμφωνιών μεταξύ Κίνας και Αλβανίας, απαιτεί από την κινεζική κυβέρνηση μια δαπάνη ενός συνόλου πάνω από 10 δις γουάν, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων έχει ήδη πληρωθεί. Η Κίνα συμφώνησε να βοηθά την Αλβανία στην κατασκευή 142 έργων και εργοστασίων εκ των οποίων τα 91 έχουν ήδη ολοκληρωθεί και τα 23 είναι σχεδόν ολοκληρωμένα. Αναφορικά με άλλα 17 έχουν ολοκληρωθεί οι μελέτες και έχει αρχίσει η υλοποίησή τους.

Οι νέοι βιομηχανικοί κλάδοι στην Αλβανία με κινεζική βοήθεια, περιλαμβάνουν τη σιδηρουργία, τα χημικά φυτοφάρκαμα κ.α. Τα πρότζεκτ που έχουν υλοποιηθεί με κινεζική βοήθεια στους βιομηχανικούς κλάδους που ήδη υπήρχαν στην Αλβανία όπως ηλεκτρική ενέργεια και άνθρακας έχουν αυξήσει κατά πολύ την παραγωγική δυναμική τους. Η Κίνα έδωσε δωρεάν στην Αλβανία ένα μεγάλο αριθμό όπλων και εξοπλισμών.

Για την υλοποίηση των συμφωνιών βοήθειας, η Κίνα απέστειλε αυτά τα χρόνια περίπου 6.000 τεχνικούς. Η Κίνα κατάρτισε για την Αλβανία ένα μεγάλο αριθμό από τεχνικά, οικονομικά και στρατιωτικά στελέχη, εκ των οποίων 22.000 καταρτίστηκαν στην Κίνα. Κάθε αμερόληπτος άνθρωπος μπορεί να δει πως η Κίνα εφάρμοσε συνειδητά τις συμφωνίες βοήθειας με την Αλβανία και δεν τις παραβίασε, και πως η κινεζική βοήθεια συνέβαλε στην ενίσχυση της αλβανικής οικονομικής ανάπτυξης και την οικοδόμηση της εθνικής της άμυνας και δεν τις έχει βλάψει”.

g2-40

Η νότα συνεχίζει: “Η Κίνα βοήθησε την Αλβανία όταν η ίδια είχε πολλές δυσκολίες. Παρότι δεν είχαμε επαρκή προϊόντα, σας είχαμε παραδώσει 1.800.000 τόννους δημητριακά, δώσαμε πάνω από 1.000.000 τόννους προϊόντων χάλυβα, παραδώσαμε πάνω από 10.000 τρακτέρ. Σας βοηθήσαμε να ολοκληρώσετε ή να αυξήσετε την παραγωγική ικανότητα 6 ηλεκτρικών σταθμών με συνολική παραγωγή 885.000 KW ώστε η Αλβανία να καταστεί παραπάνω από αυτάρκης στην ηλεκτρική ενέργεια.

Παραδώσαμε στις ένοπλες δυνάμεις σας τεθωρακισμενα οχήματα και μαχητικά αεροπλάνα σύγχρονης κινεζικής κατασκευής πριν ακόμα εξοπλιστούν με αυτά οι δικές μας ένοπλες δυνάμεις. Αναφορικά με τις εγκαταστάσεις της βιομηχανίας αζωτούχων λιπασμάτων του Φίερι τα οποία τότε δεν μπορούσαμε να παράγουμε εμείς, αγοράσαμε από το εξωτερικό και επανεξάγαμε σε εσάς μια σειρά από εγκαταστάσεις, παρότι μας έλειπε ξένο συνάλλαγμα. Δαπανώντας πάνω από 5.000.000 γουάν, διεξάγαμε για εσάς ειδικά πειράματα και προβαίναμε σε πειραματική παραγωγή για μια περίοδο άνω των 10 ετών προκειμένου να κατασκευάσουμε ένα μεταλλουργικό εργοστασιακό σύμπλεγμα που θα χρησιμοποιούσε ως πρώτη ύλη το δικό σας υλικό του πυρίτη. Με αυτό το πρότζεκτ η Αλβανία βοηθούταν να παράγει από μόνη της σίδερο και ατσάλι για πρώτη φορά το Μάρτη του 1976.

chemicalplantalbania

Φωτό από τη βιομηχανία αζωτούχων λιπασμάτων στο Φίερι (πηγή)

Η Κίνα άρχισε με μια αδύναμη οικονομική και τεχνική βάση και κατά τα τελευταία χρόνια η εθνική οικονομία μας υπόκειτο στο σαμποτάζ του Λιν Πιάο και της συμμορίας των 4 καθώς και σε μεγάλες φυσικές καταστροφές. Είναι επομένως φυσικό να μη μπορούσαμε να ικανοποιούμε τα τα υξανόμενα αιτήματα βοήθειας της Αλβανίας. Όμως, στο πνεύμα του προλεταριακού διεθνισμού ο κινεζικός λαός, στερούμενος τροφής και ρουχισμού, έδωσε τον καλύτερό του εαυτό για να βοηθήσει την Αλβανία. Αξίζει να σημειώσουμε, εξάλλου, ότι εμείς συνεχίσαμε να σεβόμαστε τις υποχρεώσεις μας βοήθειας προς την Αλβανία παρότι, κατά τα τελευταία χρόνια, η αλβανική πλευρά επανειλημμένα είχε επιτεθεί με υπονοούμενα στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της Κίνας. Το 1975 είχαμε συμφωνήσει στην παροχή ενός νέου άτοκου δανείου 500.000.000 γουάν και είχαμε υπογράψει μια νέα δωρεάν στρατιωτική συμφωνία.

Από το 7ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας που έλαβε χώρα το Νοέμβρη του 1976, οι αλβανοί ηγέτες άρχισαν ανοιχτές και κακοήθεις επιθέσεις εναντίον του μεγάλου ηγέτη του κινεζικού λαού Προέδρου Μάο και του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας πληγώνοντας σοβαρά τα αισθήματα του κινεζικού λαού. Ακόμα και υπ’ αυτές τις περιστάσεις, η Κίνα συνέχισε να βοηθά την Αλβανία, οι κινέζοι ειδικοί συνέχισαν τη δουλειά τους. Καθ’όλη την περίοδο από το 1977 μέχρι σήμερα, η Κίνα μετέφερε στην Αλβανία υλικό οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας περίπου 300.000 τόννων, βοήθησε την Αλβανία να ολοκληρώσει ή να έχουν ουσιαστικά ολοκληρωθεί 10 κατασκευαστικά έργα, αποδέχτηκε το αίτημα της αλβανικής κυβέρνησης να μετατεθεί για την περίοδο 1991-2000 η αποπληρωμή του δανείου των 217.000.000 γουάν που θα έπρεπε να αποπληρωθεί πριν από το 1980 και υπέγραψε μια συμφωνία για τη δωρεάν παροχή στην Αλβανία από την Κίνα ανταλλακτικών στρατιωτικού εξοπλισμού”.

Η νότα σημειώνει: “Οι αλβανοί ηγέτες επαίνεσαν σε πολλές περιστάσεις την κινεζική βοήθεια. Ο Ενβέρ Χότζα, πρώτος γραμματέας της Κεντρική Επιτροπής του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας, είχε ισχυριστεί το 1971 στην εισήγησή του στο 6ο Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας πως η Κίνα έδωσε στην Αλβανία μεγάλη και ανιδιοτελή διεθνιστική βοήθεια. Το Νοέμβρη του 1975 οι Ενβέρ Χότζα και Σέχου στο μήνυμά τους που αποστελλόταν εξ ονόματος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας προς το Μαο Τσε Τουνγκ, τον Προωθυπουργό Τσου Εν Λάι και την Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας έλεγαν: “Η δωρεάν βοήθεια της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας που παρείχε στον τομέα της εθνικής άμυνας έχει μεγάλη σημασία για το λαό μας και για το κόμμα μας””.

l128(πηγή)

Η νότα συνεχίζει: “Τώρα, η αλβανική πλευρά, για εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές ανάγκες, παρότι εντείνει την αντικινεζική εκστρατεία της σε πολιτικό επίπεδο, απερίσκεπτα ανακάλεσε τη βοήθεια της Κίνας προς την Αλβανία και σαμποτάρισε την οικονομική και στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο μερών”.

Η νότα επικαλείται 8 σχετικά παραδείγματα:

1. Το 1ο τρίμηνο του 1978, όταν η Αλβανία συζήτησε μαζί μας το ζήτημα της κινεζικής βοήθειας για την οικοδόμηση ενός μεταλλουργικού εργοστασιακού συμπλέγματος και άλλων έργων, επέμεινε να ορίσουμε ένα πρόγραμμα για την παράδοση των προϊότων και του εξοπλισμού ενός τμήματος παρότι δεν είχαμε τα αποτελέσματα των δοκιμών. Εξάλλου, αρνήθηκε οποιαδήποτε διαβούλευση, ισχυριζόμενη ότι αυτό που είπε η Αλβανία ήταν οριστικό και κατηγορηματικό και διέκοψε απότομα τις συνομιλίες.

2.Σε ένα εργοστάσιο επεξεργασίας ορυκτών, η αλβανική διεύθυνση αγνόησε την τεχνική καθοδήγηση των κινέζων τεχνικών και παραβίασε τους συνεργατικούς κανονισμούς, προκαλώντας σοβαρά ατυχήματα κατά τους τρείς πρώτους μήνες του χρόνου. Αυτό που είναι πιο σοβαρό είναι πως η αλβανική πλευρά επιδιόρθωσε τις εγκαταστάσεις χωρίς να σεβαστεί τους πρότυπους κανονισμούς, εν αγνοία των κινέζων τεχνικών. Αυτό έγινε προφανώς με σκοπό τη δημιουργία ενός σοβαρού ατυχήματος που εν συνεχεία θα αποδιδόταν στους κινέζους ειδικούς και θα συκοφαντούσε την Κίνα.

3. Αναφορικά με το έργο κατασκευής ναυτικής βάσης που οικοδομούταν με τη δωρεάν κινεζική βοήθεια, η διακοπή των εργασιών οφειλόταν στις ανεπαρκείς υδρολογικές έρευνες εκ μέρους της αλβανικής πλευράς, η οποία επωφελήθηκε αυτής της διακοπής για να επιτεθεί στην κινεζική στρατιωτική βοήθεια συνολικά, συκοφαντώντα την Κίνα ότι έβλαψε την εθνική άμυνα της Αλβανίας.

user12693_pic2528_1241559406

Η εξουσία των συμβουλίων ήταν η μόνη κρατική εξουσία στην Αλβανία (πηγή)

4. Το Μάρτη του 1978, η κινεζική πλευρά, έχοντας καλή θέληση και προθέσεις, ενημέρωσε την αλβανική πλευρά ότι τα ανταλλακτικά για έναν τύπο αεροπλάνων που θα επανέρχονταν από την Κίνα, θα έπρεπε να μεταφερθούν στην Κίνα για να ελεγχθούν και να επιδιορθωθούν εξαιτίας της πίεσης της κοιλότητας. Όμως η αλβανική πλευρά αρνήθηκε να τα στείλει πίσω και ταυτόχρονα δήλωσε πως η κινεζική πλευρά καθίστατο υπεύθυνη για οποιοδήποτε ατύχημα συνέβαινε.

5. Αγνοώντας τη συμφωνία που είχε υπογραφεί, η αλβανική πλευρά επέμενε οι κινέζοι τεχνικοί να αρχίσουν την πειραματική παραγωγή αρκετών πρότζεκτ χωρίς να γνωρίζουν ποιες θα ήταν οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Όταν οι κινέζοι τεχνικοί διατύπωσαν αντιρρήσεις, η αλβανική πλευρά έδρασε μόνη, ισχυριζόμενη ότι η κινεζική πλευρά θα ήταν υπεύθυνη για πιθανά ατυχήματα. Από την άλλη, η αλβανική πλευρά, για να βρει προσχήματα, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα αποπεράτωσης των εργασιών των πρότζεκτ των οποίων η πειραματική παραγωγή είχε ήδη ολοκληρωθεί.

6. Ήταν συνήθης πρακτική για πάνω από 20 χρόνια πως, βάσει των προνοιών των συμφωνιών, η κινεζική λπευρά παρουσιάζει τιμολόγια μόλις παραδίνεται ο εξοπλισμός και τα υλικά των πρότζεκτ. Όμως το Μάη του 1978 η αλβανική πλευρά αρνήθηκε ξαφνικά την παραλαβή τιμολογίων από την κινεζική πλευρά.

7. Μια σκαλωσιά είχε φτιαχτεί στην υψικάμινο του μεταλλουργικού εργοστασιακού συμπλέγματος εξαιτίας της αλβανικής αγνόησης των τεχνικών συμβουλών των κινέζων τεχνικών.

Οι κινέζοι τεχνικοί επανειλημμένα υπέδειξαν τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την ελαχιστοποίηση της ζημιάς, όμως όλες είχαν αγνοηθεί. Η αλβανική πλευρά απέστειλε στις 31 Μάη 1978 μια νότα στην οποία ισχυριζόταν ότι η κινεζική πλευρά όφειλε να αποστείλει κάποιον στην Αλβανία εντός 2 ή 3 ημερών για να απομακρύνει τα εμπόδια, αλλιώς η αλβανική πλευρά θα γκρέμιζε η ίδια τη σκαλωσιά και η κινεζική πλευρά όφειλε να αναλάβει όλη την ευθύνη για οποιαδήποτε συνέπεια υπήρχε. Αυτή την απαίτηση εν είδει τελεσιγράφου κανένα κυρίαρχο κράτος δεν μπορεί να την αποδεχτεί, και, στην πραγματικότητα, δεν ήταν εφικτό να την ικανοποιήσει.

11632670_850c55c244_o

 

8. Στις νότες της 29 Απρίλη και 21 Μάη 1978 προς την κινεζική πρεσβεία στην Αλβανία, το αλβανικό Υπουργείο Εξωτερικών διατύπωνε κατηγορίες αβάσιμες, ισχυριζόμενο ότι οι κινέζοι τεχνικοί είχαν βλάψει την αλβανική οικονομία, προκαλώντας της σοβαρές ζημιές κλπ.

Στις 7 Ιούνη 1978, το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών απέστειλε μια απαντητική νότα προς την αλβανική πλευρά, εκφράζοντας την ελπίδα της ανταλλαγής απόψεων δια μέσου συζητήσεων για τις υπάρχουσες διαφορές στη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Όμως η αλβανική πρεσβεία στην Κίνα αρνήθηκε ακόμα και να παραλάβει τη νότα και να επιλύσει τα προβλήματα δια μέσου διαβουλεύσεων.”

Η νότα του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών καταλήγει: “Όλα αυτά τα γεγονότα αποδεικνύουν πως η αλβανική ηγεσία αποφάσισε να συνεχίσει στον αντικινεζικό δρόμο της, ενσυνείδητα να εγκαταλείψει τις συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ των δύο μερών για την εκ νέου αποστολή κινεζικής βοήθειας προς την Αλβανία, συκοφάντησε και κατασκεύασε εσφαλμένες κατηγορίες εναντίον των κινέζων τεχνικών και υπονόμευσε με σχεδιασμένο και συστηματικό τρόπο την οικονομική και στρατιωτική συνεργασία Κίνας και Αλβανίας, καθιστώντας ανέφικτη τη συνέχιση του έργου μας βοήθειας ενώ έχει μπλοκάρει το δρόμο για την επίλυση των προβλημάτων δια μέσου διαβουλεύσεων.

Υπ’ αυτές τις περιστάσεις, η κινεζική κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή παρά να παύσει την οικονομική και στρατιωτική της βοήθεια και να παύσει άμεσα τη βοήθεια προς την Αλβανία και να ανακαλέσει τους οικονομικούς και στρατιωτικούς εμπειρογνώμομνες που εργάζονται εκεί.

Η καταστροφή της οικονομικής και στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ Κίνας και Αλβανίας οφείλεται πλήρως στην αλβανική πλευρά η οποία πρέπει να αναλάβει κάθε ευθύνη. Η κινεζική κυβέρνηση πάντοτε θεωρουσε σημαντική τη φιλία μεταξύ του κινεζικού και του αλβανικού λαού και ελπίζει ακόμα στη διατήρηση και ανάπτυξη των φυσιολογικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Αλβανίας”.

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: