Το ιταλικό χαβιάρι, το ρωσικό εμπάργκο & οι προτεινόμενες «μικτές επιχειρήσεις»

 

Η χτεσινή είδηση για το ιταλικό χαβιάρι που εξαιρείται του ρωσικού εμπάργκο και εισάγεται στη Ρωσία (έστω και χωρίς την αναφορά “Made In Italy”), επανέφερε στην επικαιρότητα το ζήτημα του ρωσικού εμπάργκο σε πλήθος αγροτικών προϊόντων της ΕΕ, που πριν από λίγες ημέρες (7 Αυγούστου) συμπλήρωσε έναν χρόνο από την έναρξη ισχύος του.

Το θέμα δεν είναι μόνο εμπορικό και δεν έχει επιπτώσεις μόνο στους ευρωπαίους αγρότες. Αποτελεί ζήτημα για το οποίο υπάρχει όχι απλώς μια μικροπολιτική εκμετάλλευση, με την πώληση “ελπίδας” στα άμεσα θύματα του ρωσικού εμπάργκο, και παρότι οι επιπτώσεις του δεν αίρονται τόσο εύκολα και κάποιες θα είναι μόνιμες, αλλά και σοβαρότατες γεωπολιτικές διαστάσεις, στις οποίες μικρή σημασία δίνεται.

Πριν από λίγο καιρό, δημοσιεύτηκαν πίνακες για τις ρωσικές εισαγωγές μεταξύ 2013-2014 και 1ου τριμήνου 2015, οι οποίοι αναδεικνύουν τις επιπτώσεις στις εξαγωγές ελληνικών αγροτικών και αλιευτικών προϊόντων λόγω του ρωσικού εμπάργκο(1). Από τους πίνακες συνάγεται ότι:

1.Η Ρωσία, με αφορμή το εμπάργκο, πέραν του ότι έχει αυξήσει τη δική της παραγωγή (όπου, φυσικά, μπορεί (2)), έχει βελτιώσει θεαματικά το εμπόριό της (και τις διεθνείς της σχέσεις) με νέες χώρες, π.χ. Τουρκία.

2.Τα προϊόντα που πουλάνε οι νέες χώρες στη Ρωσία είναι φθηνότερα των ελληνικών (η μείωση της αξίας εισαγωγών είναι μεγαλύτερη της μείωσης της ποσότητας εισαγωγών στα περισσότερα προϊόντα). Συνεπώς, ακόμα κι αν κάποτε η Ρωσία άρει το εμπάργκο, δεν έχει ούτε οικονομικό κίνητρο να καλύψει πλήρως τις εισαγόμενες ποσότητες που μείωσε, με ελληνικά προϊόντα.

3.Δεδομένου ότι δεν ήταν μόνο η Ελλάδα χαμένη, όχι μόνο η Ρωσία επωφελείται γιατί έχει τους χαμένους να την παρακαλάνε και να διασπούν την ενότητα του «δυτικού μετώπου», αλλά και το ελληνικό «όπλο» της άρσης των κυρώσεων έναντι της Ρωσίας, λίγο «σπάνιο» και πολύτιμο είναι για τη Ρωσία. Αντίθετα, η απειλή χρήσης αυτού του «όπλου», για την οποία πολύς λόγος γίνεται (ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες διακυβέρνησης Τσίπρα), απλώς «στήνει» την Ελλάδα απέναντι στους «εταίρους»* (που έχει ήδη -μόνο δικά της- ανοιχτά μέτωπα μαζί τους), χωρίς απτά οφέλη για τη χώρα.

Εξάλλου, στις συναντήσεις Ελλήνων με Ρώσους αξιωματούχους είχε τεθεί ζήτημα δημιουργίας «μικτών επιχειρήσεων» για την άρση του εμπορίου. Όμως, δεν είναι νέα ιδέα αυτές οι «μικτές επιχειρήσεις» για τη ρωσική εξωτερική πολιτική. Αντιθέτως, είχαν χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν, ιδίως την εποχή του Μπρέζνιεφ, με τα ακόλουθα, όχι ασήμαντα, προβλήματα: Κατ’αρχάς, προβλήματα στο τυπικό σκέλος της ιδιοκτησίας: η πλειοψηφία των μετοχών μπορούσε να είναι ρωσική και η μειοψηφία να είναι της κάθε χώρας, ακόμα όμως κι αυτή η μειοψηφία να δημιουργείται με χρήματα από ρωσικό δάνειο. Έπειτα, προβλήματα στους όρους πώλησης των προϊόντων: π.χ. η Ρωσία μπορούσε να υποχρεώνει τη μικτή επιχείρηση να πουλά όλη της την παραγωγή στη Ρωσία και πουθενά αλλού. Αντιστοίχως, μπορούσε να επιβάλλει συγκεκριμένες προδιαγραφές στα πωλούμενα προϊόντα, κατευθύνοντας κατά το δοκούν (και όχι απαραίτητα υπέρ της άλλης χώρας) την παραγωγή. Επιπλέον, μπορούσε να επιβάλλει να αγοράζεται από τη Ρωσία ο αντίστοιχος εξοπλισμός, ο οποίος, μάλιστα θα μπορούσε να μην είναι ανταγωνιστικός στο εξωτερικό. Άρα, η Ρωσία με τις «μεικτές επιχειρήσεις» είχε το πλεονέκτημα να βρίσκει αγορές να πουλά τα προϊόντα της. Επιπροσθέτως, με τις «μεικτές επιχειρήσεις» υπήρχε (και υπάρχει) η δυνατότητα η Ρωσία να αποκτά- δωρεάν- τεχνογνωσία και να επιβάλλει το δικό της προσωπικό. Τέλος, συνολικά, με τη δημιουργία «μικτών επιχειρήσεων» η Ρωσία πατά πόδι και αποκτά και πολιτικό βάρος στα της χώρας.

Το παρακάτω άρθρο από την Επιθεώρηση του Πεκίνου από τον – ίσως όχι και τόσο – μακρινό Μάη του 1976 αποκαλύπτει αυτές τις “παράπλευρες” επιπτώσεις, αποδεικνύοντας πως η περιβόητη πολυδιάσταση εξωτερική πολιτική δεν σημαίνει απλώς άνοιγμα στους BRICS.

Μένει λοιπόν να δούμε αν ο Πούτιν είναι πιο μαλακός σε σχέση με το Μπρέζνιεφ και δεν θα κάνει τα ίδια, ή, αντιθέτως, όπως ήδη τα πρώτα μηνύματα από Ρωσία δείχνουν(3), άλλοι είναι πιο μαλακοί έναντι του Πούτιν από όσο ήταν έναντι του Μπρέζνιεφ…

*Επ’ουδενί αυτή η πρόταση ας μην εκλειφθεί ότι εδώ υπάρχει ένας υφέρπων φιλοΕΕ-δισμός. Απλώς, η αλήθεια είναι πως και έξω από την ΕΕ να είναι η Ελλάδα, προς το συμφέρον της θα είναι να διατηρεί σχέσεις με χώρες που τώρα είναι στην ΕΕ (φυσικά, στη βάση της ισοτιμίας, της μη ανάμειξης κλπ).

Σημειώσεις:
1)Οι πίνακες είναι της Ρωσικής Ομοσπονδιακής Τελωνειακής Υπηρεσίας και έχουν αναρτηθεί από το Γραφείο ΟΕΥ Μόσχας στην ιστοσελίδα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών:http://agora.mfa.gr/agora/images/docs/radE24F6150429_ProductsUnderEmbargo_RussianImports.pdf

2)http://agora.mfa.gr/agora/images/docs/radD1F4D1.%20%CE%99%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%AC%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82%202015.pdf

3) Οι Ρώσοι προτείνουν η επεξεργασία να γίνεται σε ρωσικό έδαφος:

http://www.kathimerini.gr/805637/articl … okhpeytika

Οι πολυεθνικές της Μόσχας εμφανίζονται με το όνομα «μικτές επιχειρήσεις»

του Φέι Τσου

Οι αναπτυσσόμενες χώρες προσπαθούν δυναμικά τα τελευταία χρόνια να δημιουργήσουν μια νέα διεθνή οικονομική τάξη με την οποία θα διασώσουν την κρατική τους κυριαρχία, θα αναπτύξουν την εθνική τους οικονομία και θα αντιταχθούν στην εκμετάλλευση και τη λεηλασία από τους ιμπεριαλιστές, και ιδιαίτερα τις υπερδυνάμεις. Αποτελεί αυτή η προσπάθεια ένα σημαντικό συστατικό τμήμα του αγώνα των χωρών και των λαών του τρίτου κόσμου εναντίον του ιμπεριαλισμού, της αποικιοκρατίας και του ηγεμονισμού.

Οι σοβιετικοί σοσιαλιμπεριαλιστές, για να διατηρήσουν μια συνεχή ροή κερδών από την επέκταση και τη λεηλασία στην οποία προβαίνουν στο εξωτερικό, έχουν κάνει τα πάντα, χρησιμοποιώντας ακόμα και αντεπαναστατικές διπρόσωπες τακτικές, για να ματαιώσουν και να υποσκάψουν τον αγώνα των αναπτυσσόμενων χωρών. Χρησιμοποιούν τις ίδιες τακτικές όσον αφορά τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Ενώ υποκριτικά καταγγέλλουν αυτές τις επιχειρήσεις, την ίδια στιγμή οι σοσιαλιμπεριαλιστές φωνάζουν δυνατά για τα «οφέλη» τους, ισχυριζόμενοι ότι η Σοβιετική Ένωση πλήρως κατανοεί ότι, προκειμένου να αποκτήσουν κεφάλαιο και τεχνολογία, πλήθος αναπτυσσόμενων χωρών «μπορεί να ενδιαφέρονται να συσφίξουν δεσμούς με πολυεθνικές επιχειρήσεις». Στο μεταξύ, οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές πλασάρουν παντού τις «μικτές επιχειρήσεις»- δηλαδή πολυεθνικές επιχειρήσεις με ονομασία Μόσχας.

Τι είναι αυτές οι «μικτές επιχειρήσεις» οι οποίες τόσο πολύ διαφημίζονται και πλασάρονται από τους σοβιετικούς ρεβιζιονιστές;

Μεγάλης κλίμακας εξαγωγή κεφαλαίου. Ο Λένιν επεσήμαινε: «Τυπικό χαρακτηριστικό του τελευταίου σταδίου του καπιταλισμού, όταν τα μονοπώλια εξουσιάζουν, είναι η εξαγωγή κεφαλαίου» (Ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού). Μετά την άνοδό τους στην εξουσία και την παλινόρθωση του καπιταλισμού στη Σοβιετική Ένωση, οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές έχουν εξάγει κεφάλαιο σε μεγάλη κλίμακα, υπό τη μορφή της «οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας» προκειμένου να λεηλατήσουν και να γδάρουν πολλές χώρες του τρίτου κόσμου. Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, άρχισαν να ιδρύουν και να λειτουργούν σοβιετικές επιχειρήσεις ή «μικτές επιχειρήσεις» στο εξωτερικό μέσω άμεσων επενδύσεων. Τα τελευταία χρόνια, οι σοβιετικές ρεβιζιονιστικές αρχές έχουν δημιουργήσει πολλές τέτοιες μικτές επιχειρήσεις γιατί είναι καλύτερο μέσο να εξαπατούν τους λαούς από ό,τι οι ξεκάθαρα σοβιετικές επιχειρήσεις. Από την παροχή «βοήθειας» και δανείων στην άμεση εξαγωγή κεφαλαίου για τη λειτουργία τέτοιων επιχειρήσεων-αυτό συνιστά μια σημαντική αλλαγή στη σοβιετική οικονομική επέκταση στον τρίτο κόσμο. Δείχνει πόσο πολύ έχει βαδίσει στο δρόμο του ιμπεριαλισμού η υπό την κυριαρχία των ρεβιζιονιστών Σοβιετική Ένωση.

Οι «μικτές επιχειρήσεις» που ιδρύει η Σοβιετική Ένωση στον τρίτο κόσμο εμφανίστηκαν ήδη από την εποχή του Χρουσιώφ και αναπτύχτηκαν όταν ανέλαβε ο Μπρέζνιεφ. Υπό τη σημαία της «ανάπτυξης του εμπορίου», η Σοβιετική Ένωση επιτάχυνε την επέκτασή της στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’60 και οι «μικτές επιχειρήσεις» με το εμπόριο ως βασικό αντικείμενο ακολούθησαν. Από το 1964 ως το 1969 η Σοβιετική Ένωση ίδρυσε 4 τέτοιες εταιρίες με τοπικούς ιδιώτες εμπόρους σε 4 χώρες στην Αφρική και την Ασία.

Από τη δεκαετία του ’70, οι σοβιετικές «μικτές επιχειρήσεις» στον τρίτο κόσμο πολλαπλασιάζονται ταχύτατα. Τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η Σοβιετική Ένωση έχει ιδρύσει 10 τέτοιες εταιρίες σε 10 χώρες στην Ασία και την Αφρική από το 1970 ως τον Ιούνη του 1975.

Στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, η Σοβιετική Ένωση λειτουργεί πολλές βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις με αποκλειστικά σοβιετικά κεφάλαια ή σε «μικτή» βάση. Ας πάρουμε το Βέλγιο, για παράδειγμα. Τα ρεπορτάζ του Τύπου αναφέρουν ότι υπάρχουν 8 βελγοσοβιετικές «μικτές επιχειρήσεις»- με τη Σοβιετική Ένωση να επενδύει τη μεγάλη μάζα του κεφαλαίου- των οποίων το αντικείμενο καλύπτει τη ναυπηγική, τη συναρμολόγηση αυτοκινήτων και τρακτέρ, δημητριακά, πετροχημικά προϊόντα, ορυκτά, διαμάντια, οπτικά μηχανήματα, ηλεκτρονικούς υπολογιστές και άλλο ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Καθώς ο ρυθμός της σοβιετικής επίθεσης και επέκτασης στο εξωτερικό αυξάνεται, οι σοβιετικές επενδύσεις σε τέτοιες επιχειρήσεις επίσης αυξάνονται.

Όλο και πιο αδυσώπητη εκμετάλλευση και λεηλασία. Σε τι συνίστανται οι σοβιετικές «μικτές επιχειρήσεις» ως τώρα; Τα σοβιετικά έντυπα κομπάζουν ότι η ίδρυση παραγωγικών επιχειρήσεων ιδιοκτησίας αποκλειστικά της Σοβιετικής Ένωσης ή μικτής ιδιοκτησίας, από κοινού με ντόπια εθνικά ή ιδιωτικά κεφάλαια αυξάνουν περαιτέρω την «αποτελεσματικότητα της οικονομικής συνεργασίας» με τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η μορφή της άμεσης επένδυσης χρησιμοποιείται από τη Σοβιετική Ένωση ώστε να επιβάλλει στις αναπτυσσόμενες χώρες που αποδέχονται την επένδυσή της μια κατάσταση στην οποία η Σοβιετική Ένωση παρέχει χρήματα και τεχνικό εξοπλισμό, ενώ οι τελευταίες παρέχουν εργασία και πρώτες ύλες. Κατ’ αυτό τον τρόπο, υποβάλλει αυτές τις χώρες σε πιο αδυσώπητη εκμετάλλευση και λεηλασία. Αυτό το είδος «μικτών εταιριών» είναι ακριβώς το ίδιο όπως η πολυεθνική επιχείρηση του Δυτικού μονοπωλιακού κεφαλαίου. Επιπροσθέτως, αφού το κεφάλαιο που εξάγεται από τη Σοβιετική Ένωση ανήκει στο σοσιαλιμπεριαλιστικό αυτό κράτος, οι περιοχές στις οποίες η επένδυση κατευθύνεται, τα πρότζεκτ που υλοποιούνται και οι σφαίρες δραστηριότητας, επιλέγονται αυστηρά ανάλογα με τις ανάγκες της επιτιθέμενης και επεκτεινόμενης στο εξωτερικό σοβιετικής κυβέρνησης. Απ’ αυτή την άποψη, οι «μικτές επιχειρήσεις», οι πολυεθνικές επιχειρήσεις της Μόσχας, έχουν ξεπεράσει σε αρπακτικότητα τους ομολόγους τους στη Δύση.

Από ό,τι έχει αποκαλυφθεί σε αυτά τα πολλά χρόνια, οι λαοί ήδη έχουν πάρει μια ιδέα του τι αυτές οι «μικτές επιχειρήσεις» κάνουν.

Πρώτον, πραγματοποιούν πολιτική διείσδυση υπό την ταμπέλα της «επιχείρησης». Όπως και σε άλλους σοβιετικούς με αποστολές στο εξωτερικό, σε πολλούς από όσους εργάζονται σε αυτές τις «μικτές επιχειρήσεις» ανατίθενται ειδικά πολιτικά καθήκοντα από το Κρεμλίνο.

Δεύτερον, ελέγχουν την παραγωγή και το εμπόριο των χωρών όπου δρουν και επεμβαίνουν στις εσωτερικές τους υποθέσεις. Κατά κανόνα, μια «μικτή επιχείρηση» με σοβιετική επένδυση πρέπει να προσφέρει τα προϊόντα της στη Σοβιετική Ένωση και να τηρεί και άλλους, εξαιρετικά δυσμενείς όρους. Παρότι η εταιρία αποκαλείται «κοινής ιδιοκτησίας», ο πέραν της Σοβιετικής Ένωσης εταίρος δεν έχει δικαίωμα να αποφασίσει πάνω στο τι θα παράγει και τι και πού θα πουλήσει. Τυπικό παράδειγμα είναι το ορυχείο χαλκού-μολυβδαίνιου Ερντενεντίν στη Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας. Από αυτή τη λεγόμενη «μικτή επιχείρηση», το μερίδιο της Μογγολίας είναι ένα δάνειο που χορηγήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση. Επομένως, θα πρέπει να ονομάζεται σοβιετική επιχείρηση. Σύμφωνα με το συμβόλαιο που υπογράφτηκε με τη Μόσχα, στη Μογγολία επιτρέπεται μόνο να εκμεταλλεύεται τα μεταλλεύματα αλλά να μην τα κατεργάζεται η ίδια. Επιπλέον, τα εκμεταλλευόμενα μεταλλεύματα μπορούν να πάνε μόνο στη Σοβιετική Ένωση και σε καμμία άλλη χώρα. Κάτω από την ταμπέλα «μικτή επιχείρηση», η Σοβιετική Ένωση αδίστακτα εκμεταλλεύεται μογγολική εργατική δύναμη, λεηλατεί τον πλούτο της Μογγολίας και καταπατά την κυριαρχία της.

Τρίτον, αυτές οι «μικτές επιχειρήσεις» καθιστούν ευκολότερη για τη Σοβιετική Ένωση την εξαγωγή στις χώρες του τρίτου κόσμου αυτών των μηχανών, του εξοπλισμού και άλλων βιομηχανικών προϊόντων που είναι δύσκολο να πουλήσει στις αγορές της Δύσης. Αυτές οι εταιρίες τη θέτουν σε καλύτερη ανταγωνιστική θέση έναντι των δυτικών βιομηχανοποιημένων χωρών στις αγορές.

Τέταρτον, η Σοβιετική Ένωση χρησιμοποιεί αυτές τις εταιρίες για να εκμεταλλεύεται φτηνή εργασία άλλων χωρών και να λεηλατεί τον πλούτο τους. Μια αφρικανική εφημερίδα αποκάλυψε ότι οι ντόπιοι εργάτες των «μικτών εταιριών» αμείβονται κάκιστα, με τις χειρότερες αμοιβές στον κλάδο. Ας πάρουμε για παράδειγμα, την πλούσια σε αλιεία Δυτική Αφρική. Μια σοβιετική «μικτή επιχείρηση» αλιείας έχει στην ιδιοκτησία της ένα στόλο 10 πλοίων, στα οποία οι πλέον δύσκολες εργασίες που απαιτούν βαριά φυσική εργασία γίνονται από ντόπιους και υπάρχουν μόνο 6 ντόπιοι μαθητευόμενοι τεχνικοί συνολικά. Ταυτόχρονα, αφού ο στόλος χρησιμοποιεί σοβιετικής κατασκευής στενά δίχτυα, ακόμα και τα μικρά ψάρια και ο γόνος δεν μπορούν να ξεφύγουν και έτσι καταστρέφονται οι αλιευτικοί πόροι. Επομένως, ο λαός αυτής της χώρας φοβάται ότι οι θαλάσσιοι πόροι του σε λίγα χρόνια θα εξαντληθούν, αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί. Επιπροσθέτως, η καλύτερη ψαριά από την εταιρία φεύγει εκτός χώρας από τα σοβιετικά πλοία-ψυγεία, αφήνοντας μικρά και διάφορα ψάρια για τους ντόπιους.

Από όσα έχουν κάνει οι σοβιετικές «μικτές επιχειρήσεις», οι λαοί μπορούν ξεκάθαρα να δουν ότι αυτή η νέα μορφή «συνεργασίας» μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και αναπτυσσόμενων χωρών δεν είναι τίποτε άλλο από μια αντιγραφή των πολυεθνικών του δυτικού μονοπωλιακού κεφαλαίου!

Καθώς ο αποφασιστικός αγώνας των χωρών και των λαών του τρίτου κόσμου ενάντια στην παλιά διεθνή οικονομική τάξη και υπέρ της εγκαθίδρυσης μιας νέας τάξης στη βάση της ισότητας και του αμοιβαίου οφέλους εντείνεται, οι πολυεθνικές έχουν γίνει στόχος επίθεσης των λαών παντού. Όμως η Μόσχα εξακολουθεί να είναι υπέρ της μορφής των «μικτών επιχειρήσεων» και φλυαρεί για αυτές χωρίς καμμία ντροπή. Αυτό και μόνο αποκαλύπτει τη φύση του σοσιαλιμπεριαλισμού σε όλη της την απληστία και τη δολιότητα. Καθώς οι χώρες και οι λαοί του τρίτου κόσμου αφυπνίζονται και ο αγώνας τους βαθαίνει, τόσο οι δυτικές πολυεθνικές όσο και οι σοβιετικές «μικτές επιχειρήσεις» θα καταλήγουν στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας. Είναι βέβαιο πως μια νέα διεθνής οικονομική τάξη, βασισμένη στην ισότητα και το αμοιβαίο όφελος θα εγκαθιδρυθεί.

Peking Review, n.22, 28/05/1976

Το κείμενο στα αγγλικά:

http://www.massline.org/PekingReview/PR1976/PR1976-22-MoscowTNCs.pdf

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: