Η αλληλογραφία ΚΚΕ – ΚΚ Γιουγκοσλαβίας για την αναγνώριση δικαιώματος αυτοδιάθεσης στους Σλαβομακεδόνες και η τιτοϊκή κατηγορία περί «απόσπασης γιουγκοσλαβικών εδαφών» (1949)

66 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την υποχώρηση των βασικών δυνάμεων του ΔΣΕ και την τυπική λήξη του εμφυλίου πολέμου (1946-1949). Η στρατιωτική ήττα του λαϊκοδημοκρατικού κινήματος, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από πολιτική ήττα. Το κίνημα γρήγορα ανέβηκε ξανά. 6 μήνες μετά τη λήξη του εμφυλίου, η Δημοκρατική Παράταξη, το μετωπικό σχήμα στο οποίο συμμετείχε το ΚΚΕ στις εκλογές του Μάρτη του 1950, κατακτά την πρώτη θέση, με διαφορά, στην Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη, ενώ και η ΕΠΕΚ κερδίζει τις εκλογές με προεκλογικές υποσχέσεις για τερματισμό του κράτους έκτακτης ανάγκης, αμνηστεία, κλείσιμο των στρατοπέδων συγκέντρωσης κλπ. Ταυτόχρονα, ξεσπούν οι οικονομικοί αγώνες των εργαζομένων, ενώ αργότερα ξεσπά το Κίνημα Ειρήνης.

Ένα, όμως, θέμα, εξακολουθούν και σήμερα οι αντιδραστικοί, μοναρχοφασίστες, απόγονοι συνεργατών των ναζί, αλλά και καλοπροαίρετοι άνθρωποι να επικαλούνται για να συκοφαντούν ή έστω να βρίσκονται μακριά από το προοδευτικό κίνημα της χώρας ακόμα και σήμερα. Το θέμα της απόφασης της 5ης Ολομέλειας του ΚΚΕ που αναγνώριζε δικαίωμα αυτοδιάθεσης των σλαβομακεδόνων, σε περίπτωση νίκης του ΔΣΕ.

Φυσικά, μια απόφαση, για να εξηγηθεί, δεν μπορεί να αποκοπεί από το ιστορικό πλαίσιο και τις συνθήκες στις οποίες αυτή ελήφθη. Διαφορετικά, μοιάζει μετέωρη και επιδέχεται πολλών αυθαίρετων ερμηνειών, μεταξύ των οποίων και η εντελώς αβάσιμη ότι “το ΚΚΕ είναι προδοτικό κόμμα”. Η αλήθεια όμως είναι ακριβώς η αντίθετη. Με αυτή του τη θέση το ΚΚΕ κατόρθωσε να διατηρήσει μια μειονότητα στον εθνικό κορμό. Διανοείται κανείς σε τι κατάσταση θα βρισκόμασταν αν σήμερα είχαμε και δεύτερη μειονότητα στα σύνορά μας με κακές σχέσεις με την Ελλάδα, όπως αυτές που έχει δυστυχώς, μετά από δεκαετίες τραμπούκικης συμπεριφοράς του ελληνικού κράτους εναντίον της, η μειονότητα της Θράκης (που έστρεψε τη μειονότητα να “βλέπει” προς Τουρκία κι έδωσε στην Τουρκία “πάτημα” στην περιοχή);

Σε κάθε περίπτωση, δεν υπήρχε μόνο ένας παράγοντας, το ΚΚΕ, που δρούσε στην περιοχή. Υπήρχε, κατ’ αρχάς, η μειονότητα. Ναι, κάποιοι είτε δεν το ξέρουν ότι υπάρχει (και τους φαίνεται εντελώς άκυρο ένα ζήτημα αυτοδιάθεσης), είτε αρνούνται να χαρακτηρίσουν το τμήμα εκείνο του πληθυσμού ως μειονότητα, με την έννοια των κοινών γλωσσικών, πολιτιστικών στοιχείων και την αίσθηση “κοινότητας” που τότε, έστω, υπήρχε. Δεύτερον, υπήρχε το ελληνικό μοναρχοφασιστικό κράτος, που με τη στάση του, απομάκρυνε ψυχικά (ενίοτε και σωματικά) τους σλαβομακεδόνες από αυτό. Τρίτον, υπήρχε η δημιουργία της ΛΔ Μακεδονίας (που το ελληνικό μοναρχοφασιστικό κράτος είχε αναγνωρίσει από το 1946). Ήταν αντικειμενικό να προσβλέπουν προς τα εκεί οι μειονοτικοί, να βλέπουν πώς είναι να αναπτύσσεται ένα τμήμα του έθνους τους ελεύθερο, χωρίς καταπιέσεις και διώξεις. Άρα, όχι διώξεις, αλλά διπλασιασμός των προσπαθειών προς το ακριβώς αντίθετο χρειαζόταν, προκειμένου ένα τμήμα του πληθυσμού στη Μακεδονία να κρατηθεί ψυχικά στην Ελλάδα. Τέταρτον, υπήρχε ο ιμπεριαλισμός στην περιοχή (Αγγλικό υποπροξενείο στη Φλώρινα) και, φυσικά, η παρέμβαση του τιτοϊκού εθνικισμού, ο οποίος είχε ξεπουληθεί στον ιμπεριαλισμό. Μπορεί κανείς, λοιπόν, βάσιμα να υποθέσει ότι υπήρχε συνεννόηση επί του θέματος μεταξύ των τριών αυτών- συνδεόμενων σε όλα τα άλλα θέματα- παραγόντων (ιμπεριαλισμού, αμερικανόδουλου τιτοϊσμού, αμερικανόδουλου μοναρχοφασισμού).

Σε καμία περίπτωση, λοιπόν, δεν μπορεί να παίρνει κανείς υπ’όψη του αποσπασμένη μόνο την απόφαση της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ. Ο τιτοϊκός εθνικισμός οργάνωνε λιποταξίες από το ΔΣΕ, όπως αποδεδειγμένα έκανε ήδη από το 1944 προσπάθειες διάσπασης των κατοίκων της περιοχής, όταν τμήματα του ΣΝΟΦ συγκρούστηκαν με τον ΕΛΑΣ, και φυγαδεύτηκαν στη Γιουγκοσλαβία όταν ηττήθηκαν. Η παρέμβαση του τιτοϊκού εθνικισμού στη σλαβομακεδονική μειονότητα, σε έλληνες πολίτες, κορυφώθηκε το 1948, όταν το ΚΚΕ υιοθέτησε τη θέση της Κομινφόρμ έναντι του Τίτο. Εντελώς συμπτωματικά(;), το ελληνικό μοναρχοφασιστικό κράτος τότε ήταν που κορύφωσε τις διώξεις του έναντι της μειονότητας. Ήταν λογικό επακόλουθο το ΚΚΕ να μη μείνει με σταυρωμένα χέρια, να μη θέλει να χαθεί ολόκληρη μειονότητα, πράγμα που, συν τοις άλλοις, υπονόμευε και τον ίδιο του τον αγώνα και την εδραίωσή του σε μια περιοχή (Δυτική Μακεδονία), και δεν μπορούσε να μείνει απαθές όταν γινόταν προπαγάνδα άλλου κράτους στους κατοίκους μιας περιοχής που βρισκόταν υπό τη δικαιοδοσία της προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Ελλάδας.

Ό,τι ερμηνείες, ωστόσο, και να δίνονται εδώ, τα ντοκουμέντα είναι που πιστοποιούν την αλήθεια. Και το ΚΚΕ στην επικοινωνία του με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας μιλά “φόρα-παρτίδα” για τους λόγους που επέβαλαν τη θέση της 5ης Ολομέλειας, παρότι θα είχε λόγους να είναι πιο διπλωματικό. Ακόμα και για τη θέση για Ομόσπονδα Βαλκάνια (που υπάρχει και στο περιοδικό Δημοκρατικός Στρατός το Νοέμβρη του 1948), δεν έχει να κάνει με μια “ιδεοληψία”, αλλά οφείλεται στην υπονομευτική δουλειά που έκαναν οι οπαδοί του Τίτο εντός της σλαβομακεδονικής μειονότητας (πατώντας, φυσικά, στις απηνείς διώξεις της μειονότητας από το μοναρχοφασιστικό κράτος).

Εδώ μπορούν να γίνουν και κάποιες άλλες παρατηρήσεις. Πρώτον. Η θέση της 5ης Ολομέλειας δεν συνίσταται μόνο στην αναγνώριση δικαιώματος αυτοδιάθεσης στον σλαβομακεδονικό πληθυσμό της ελληνικής Μακεδονίας. Αυτό το δικαίωμα πάει παράλληλα με την “αδιάσπαστη ενότητα με τον ελληνικό λαό”. Αυτό δεν πρέπει να περνά απαρατήρητο, αφού αυτό “φωτογραφίζει” τη θέση του ΚΚΕ σε δημοψήφισμα που πιθανώς θα διεξαγόταν αν ο σλαβομακεδονικός πληθυσμός επιθυμούσε να κάνει χρήση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης του. Άλλωστε, ήδη από το 1945, το ΚΚΕ σε συναντήσεις του με το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας είχε ξεκαθαρίσει ότι ο πληθυσμός της ελληνικής Μακεδονίας είναι συντριπτικά πλειοψηφικά ελληνικός. Δεύτερον. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι το ΝΟΦ, μετά την 5η Ολομέλεια, άρχισε να μιλά για Ομόσπονδα Βαλκάνια και ενιαίο Μακεδονικό κράτος εντός αυτών. Αυτό σήμαινε, συν τοις άλλοις, απόσπαση εδαφών από την τιτοϊκή Γιουγκοσλαβία. Είναι λογικό να μην επιθυμούσε κάτι τέτοιο μια εθνικιστική-μεγαλοκρατική ομάδα όπως αυτή του Τίτο. Ωστόσο, είναι δεδομένο ότι το ΝΟΦ (ή, έστω, ένα τμήμα του) είχε ήδη πέσει στα χέρια του Τίτο. Άρα, μπορεί κανείς να υποθέσει ότι και αυτή η στάση του ΝΟΦ, δεν ήταν στη βάση των αποφάσεων της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ (και της επιστολής εκείνης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Δημοκρατικός Στρατός” και που αποδίδεται στο Νίκο Ζαχαριάδη), γι’αυτό και το ΚΚΕ αποστασιοποιείται-διπλωματικά, όπως θα δούμε παρακάτω- αλλά ήταν βάσει σχεδίων του Τίτο να διασπάσει τη σλαβομακεδονική μειονότητα (από τη στιγμή που δεν μπορούσε να την κερδίσει πλήρως λόγω της φιλικής στάσης του ΚΚΕ προς αυτή), και να υπονομεύσει τον αγώνα του ΔΣΕ.

Όπως και να’χει, το να μην αναγνωρίζει κανείς την ορθότητα της απόφασης της 5ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ, σημαίνει ότι την αποσπά από το ιστορικό της πλαίσιο. Πράγματι, τώρα, εν έτει 2015, θα φαινόταν παράλογο αν ζητούσε κανείς “αυτοδιάθεση” για το σλαβομακεδονικό πληθυσμό. Τότε, όμως, με τόσους παράγοντες να ανακατεύονται στη μειονότητα και να τη σπρώχνουν ψυχικά εκτός Ελλάδας, η μόνη εθνικά σωστή ήταν εκείνη η θέση που θα μπορούσε να κρατήσει τη μειονότητα αυτή στην Ελλάδα. Καμμία άλλη θέση δεν κράταγε τους πολίτες αυτούς ψυχικά δεμένους με την Ελλάδα: η στάση του μοναρχοφασιστικού κράτους τους έσπρωχνε ψυχικά προς τη Γιουγκοσλαβία, όπως ακριβώς έκανε με τους μουσουλμάνους πολίτες της Θράκης. Η δε στάση της Γιουγκοσλαβίας (χωρίς καν να χρειαζόταν να κάνει, όπως έκανε, ειδική υπονομευτική δουλειά) τους προσέλκυε προς αυτή.

Παρατίθεται παρακάτω η επικοινωνία και τα ραδιοτηλεγραφήματα μεταξύ ΚΚΕ και ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, όπου χωρίς περιστροφές, το ΚΚΕ αναφέρεται στους λόγους που επέβαλλαν την απόφαση της 5ης Ολομέλειας. Η πηγή είναι το βιβλίο του Νίκου Κέντρου, Ο Εμφύλιος στη Φλώρινα, Εκδόσεις Βιβλιόραμα, Αθήνα 2011, σ.σ.302-311.

2ο συνέδριο

Στην 5η Ολομέλεια η θέση “για πλήρη εθνική αποκατάσταση των σλαβομακεδόνων” υπονοούσε ότι οι σλαβόφωνοι θα είχαν το δικαίωμα να αποσπαστούν από το ελληνικό κράτος και να ιδρύσουν δικό τους. Αυτό και μόνο ήταν αρκετό να ξεσηκώσει ένα νέο κύμα προπαγανδιστικής εκστρατείας εναντίον του ΚΚΕ και του ΔΣΕ.

Η ηγεσία του ΚΚΕ αναγκάστηκε, κάτω απ’ την πίεση των γεγονότων, να καταλήξει σ’ αυτή την απόφαση, για να συγκρατήσει τους σλαβόφωνους, που δέχονταν σοβαρή προπαγανδιστική πίεση από μέρος της Γιουγκοσλαβίας και των Σκοπιανών, οι οποίοι τους εξωθούσαν σε ξεχωριστό κίνημα από την Ελλάδα, με σκοπό την ενσωμάτωσή τους στη Γιουγκοσλαβική Μακεδονία. Να σημειωθεί πως οι σλαβόφωνοι, στην περιοχή ιδιαίτερα του Βίτσι, αλλά και του Γράμμου, ήταν απ’τις βασικές δυνάμεις του ΔΣΕ κι ο πληθυσμός τους ήταν η κύρια δύναμη στρατολόγησης που είχε μείνει στο ΔΣΕ.

Αμέσως μετά την 5η Ολομέλεια, η καθοδήγηση της οργάνωσης του ΝΟΦ εξέδωσε απόφαση για τις “νέες προγραμματικές αρχές του ΝΟΦ” που διακήρυτταν την ένωση της Μακεδονίας σε μια λαϊκοδημοκρατική ομοσπονδία των βαλκανικών χωρών. Η βουλγαρική εφημερίδα Τρουντ στις 14.2.1949, σχολίασε θετικά τη θέση αυτή του ΝΟΦ και την ερμήνευσε σαν “επίθεση ενάντια στην εθνικιστική θέση του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας”.

Η παραπάνω θέση για Βαλκανική Ομοσπονδία χρησιμοποιήθηκε, αυτή τη φορά απ’ την ηγεσία του ΚΚΕ, στο έπακρο για να πετύχει βοήθεια για τον ΔΣΕ. Η άποψη για τη δημιουργία της Ομοσπονδίας υποστηρίχτηκε σε συνεδρίαση του ΠΓ του ΚΚΕ από τον Ν. Ζαχαριάδη και τον Γ. Ιωαννίδη. Η αντίδραση της ηγεσίας του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας στην απόφαση της 5ης Ολομέλειας, καθώς και στην υιοθέτηση από το ΚΚΕ της βουλγαρικής πρότασης για την Ομοσπονδία των Βαλκανίων και για τη δημιουργία ενιαίου μακεδονικού Κράτους μέσα σ’ αυτή, ήταν άμεση.

Ένα απ’ τα ηγετικά στελέχη του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, ο Μ. Πιάντε, με άρθρο του στην εφημερίδα Μπόρμπα, με τίτλο “Για το ζήτημα της Βαλκανικής Ομοσπονδίας”, εξέφρασε τις διαφωνίες του με τη θέση της συμμετοχής της Μακεδονίας σαν ισότιμου κράτους στη σύνθεση της Βαλκανικής Ομοσπονδίας. Δίπλα σ’ αυτό, το άρθρο περιείχε και μια προειδοποίηση ότι “σ’ αυτό το συνδυασμό, που σχεδιάστηκε σε βάρος της Γιουγκοσλαβίας, κρύβεται μεγάλος κίνδυνος και για το δημοκρατικό απελευθερωτικό αντιιμπεριαλιστικό πόλεμο του ελληνικού λαού και του μακεδόνικου λαού” (M.Pijade, Izbrani govorii clanci 1948-1949, Ζάγκρεμπ, 1950, σ.226).

Παρ’όλα αυτά, η ηγεσία του ΚΚΕ με επιμονή συνέχιζε να προβάλλει τη θέση για τη δημουργία της “Δημοκρατικής Μακεδονίας”, στα πλαίσια της Βαλκανικής Ομοσπονδίας. Εν τω μεταξύ, ο Μ. Πορφυρογένης, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, μέσα στο μήνα Φλεβάρη 1949 είχε δυο συναντήσεις με τον Κολισέφσκι, πρωθυπουργό των Σκοπίων, και τον Άμπας, υπουργό Εσωτερικών, καθώς επίσης και με τον Πόπι Βόιντα. Στις συναντήσεις αυτές έθεσε και ένα ζήτημα που μπορεί να φαινόταν λεπτομέρεια, μα εξέθετε στην πραγματικότητα τη διαλυτική δουλειά της ομάδας Κεραμιτζίεφ και το πρόβλημα των λιποταξιών, μαχητών του ΔΣΕ και μη, προς τη Γιουγκοσλαβία. Έθεσε επίσης και το ζήτημα της παροχής ασύλου στους λιποτάκτες από τις αρχές των Γιουγκοσλάβων.

Η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, στις 3 του Μάρτη, έστειλε το παρακάτω ραδιοτηλεγράφημα στην ΚΕ του ΚΚΕ:

Εν σχέσει με τη σημερινή πολιτική του ΚΚΕ απέναντι στο Μακεδόνικο Εθνικό ζήτημα, η ΚΕ [του] ΚΚ Γιουγκοσλαβίας θεωρεί αναγκαίο να υποδείξει τα παρακάτω γεγονότα: Πρώτον. Η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας θεωρεί ότι η στάση που πήρε η 5η Ολομέλεια πάνω στο ζήτημα της Μακεδονίας του Αιγαίου είναι βασικά κανονική και ωφέλιμη για το σημερινό απελευθερωτικό αγώνα του ελληνικού λαού. Δεύτερο. Εντούτοις, η ΚΕ [του] ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, τόσο περισσότερο απορεί ότι μετά την ολομέλειά σας, στην 2η ολομέλεια της ΝΟΦ στο Βίτσι δόθηκε απόφαση, στην οποία λέγεται ότι το Μάρτη, το συνέδριο της ΝΟΦ “θα διακηρύξει την ένωση της Μακεδονίας σε ένα ενιαίο, ανεξάρτητο, ισότιμο Μακεδόνικο Κράτος, σε μια λαϊκοδημοκρατική Ομοσπονδία των Βαλκανικών λαών”.

Η ΚΕ [του] ΚΚ Γιουγκοσλαβίας θεωρεί ότι η τέτοια στάση δεν είναι σύμφωνη με την απόφαση της Ολομέλειας, και είναι επιζήμια και επικίνδυνη για την περαιτέρω ανάπτυξη του αγώνα του ελληνικού λαού και μπορεί να υποσκάψει την ενότητα των μαχητών του ΔΣΕ, η οποία είναι σήμερα βασική ανάγκη του αγώνα σας. Τρίτο. Η ΚΕ [του] ΚΚ Γιουγκοσλαβίας στην στάση της αυτή βασίζεται στα παρακάτω: α) Η επίδειξη του συνθήματος δημιουργίας ανεξάρτητου μακεδονικού κράτους στα πλαίσια Βαλκανικής Ομοσπονδίας σήμερα δεν είναι επίκαιρη, παρά μόνο αποσπά την προσοχή του ελληνικού λαού και των Μακεδόνων του Αιγαίου από το βασικό καθήκον του κοινού αγώνα εναντίον των μοναρχοφασιστών και ιμπεριαλιστών. Εν γένει είναι ακατανόητο, πώς μπορεί κανείς, εν ονόματι ενός μέρους του μακεδονικού λαού, άσχετο εκ μέρους των Μακεδόνων του Αιγαίου ή του Πιρίν, να θέλει τη λύση του Μακεδόνικου ζητήματος συνολικά, μη έχοντας σχέση ούτε συμφωνία με τη Λαϊκή Δημοκρατία Μακεδονίας, η οποία ήδη συγκεντρώνει την πλειονότητα του Μακεδονικού έθνους. Νομίζουμε ότι τέτοια προβληματική απευθείας κατευθύνεται εναντίον της Ομοσπονδιακής Λαϊκής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας […]. Η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας επίσης θεωρεί ότι η ξεχωριστή διακήρυξη παλλαϊκής επανάστασης των Μακεδόνων του Αιγαίου έξω απ’ τα πλαίσια Παλλαϊκής Επανάστασης ολόκληρης της Ελλάδας, μπορεί μόνο να φέρει την απομόνωση του αγώνα των Μακεδόνων του Αιγαίου, απ’ τον κοινό αγώνα ολόκληρου του ελληνικού λαού.

Γι’ αυτό η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας θεωρεί ότι η ΚΕ του ΚΚΕ πρέπει να εμποδίσει την εφαρμογή αυτής της πολιτικής απόφασης στο Συνέδριο της ΝΟΦ Μακεδονίας. Συνάμα σας παρακαλούμε να μας δώσετε εξηγήσεις, ποια ήταν τα σχέδιά σας που σας οδήγησαν να θέσετε αυτό το ζήτημα, χωρίς προηγούμενη συνομιλία με την ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας και να μας [κατατοπίσετε] με οποιονδήποτε τρόπο ή με την ευκαιρία του ερχομού σας που μας αναφέρατε. Πληροφορήστε μας για τη στάση σας στο εξής. Επειδή ο Ρ/Σ σας ανήγγειλε την απόφαση του ΝΟΦ Μακεδονίας και επειδή γράψανε σε σχέση μ’ αυτό το ζήτημα και τα βουλγάρικα φύλλα, εμείς είμαστε αναγκασμένοι να πάρουμε πάνω στο ζήτημα αυτό ανάλογη στάση στον τύπο και γι’ αυτό περιμένουμε δική σας άμεση απάντηση” (ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/8).

Την άλλη μέρα, στις 4 Μάρτη 1949, η ΚΕ του ΚΚΕ απάντησε με ραδιοτηλεγράφημα στην ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας.

Πήραμε το τηλεγράφημά σας. Πρώτον. Η ΚΕ μας θα συζητήσει το ζήτημα που βάζετε και θα σας απαντήσει. Πάντως για μας σαν βάση στέκει η απόφαση της 5ης Ολομέλειάς μας. Κίνητρο για να πάρουμε τη θέση αυτή ήταν η πολεμική που διεξάγει ενάντια στο ΚΚΕ, από τα Σκόπια, η ομάδα Κεραμιτζή που μας κατηγορεί ότι ξεπουλάμε τον αγώνα των Μακεδόνων του Αιγαίου. Η πολεμική αυτή είχε και έχει σαν αποτέλεσμα να υποθάλπτει μια κίνηση λιποταξίας Μακεδόνων μαχητών, μαχητριών και στελεχών προς τη Γιουγκοσλαβία. Για να αντιμετωπίσουμε πολιτικά την πολεμική αυτή αναγκαστήκαμε να ξεφύγουμε από την εαμική θέση της ισοτιμίας, αν και η θέση αυτή μάς πρόσφερε περισσότερες δυνατότητες στην πάλη μας για την απομόνωση του μοναρχοφασισμού. […] Σας παρακαλούμε να επιτρέψετε να φέρνουμε ταχτικά με το 41 από 51 στα 48 [με το σιδηρόδρομο από Βουλγαρία στα Μπιτόλια] όσα υλικά έχουμε εκεί γιατί με 34 [αυτοκίνητο] δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε και τα υλικά αυτά μας είναι ζωτικά αναγκαία” (ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/9).

Στις 5 Μάρτη η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας έστελνε νέο ραδιοτηλεγράφημα στην ΚΕ του ΚΚΕ:

Στο τηλεγράφημά σας από 4 Μάρτη σάς απαντούμε τα παρακάτω. Πρώτον. Η απάντησή σας δεν εξηγεί τα ζητήματα που σας θέσαμε. Φοβούμαστε ότι αυτό, που εσείς αναβάλλετε τη συνάντηση, μπορεί χωρίς καμιά ανάγκη να φέρει και άλλες παρεξηγήσεις αναμεταξύ μας. Δεύτερο. Θεωρούμε καθήκον μας να επαναλάβουμε ότι η θέση σας στο ζήτημα της γραμμής του συνεδρίου του ΝΟΦ Μακεδονίας του Αιγαίου δεν είναι σωστή και ότι μπορεί να φέρει μόνο ζημιά. […] Βρίσκουμε παράδοξο πως το κόμμα σας, το οποίο σήμερα διεξάγει ένα τόσο σκληρό και αποφασιστικό αγώνα, καταφεύγει από το βασικό του καθήκον σε ένα συνδυασμό ο οποίος φανερά κατευθύνεται εναντίον της Γιουγκοσλαβίας. […] Τρίτον. Όσον αφορά τη μεταφορά του υλικού με τραίνο από Βουλγαρία, επαναλαμβάνουμε ότι και αυτό το ζήτημα, όπως κι ολα τα άλλα ζητήματα μπορούν να λυθούν μόνο με τη συνάντηση που σας προτείναμε. Τέταρτο. Κανένας άπο μας δεν αναφέρει ούτε επιμένει να έλεθει στη συνάντηση ο 257 [Μάρκος Βαφειάδης].”(ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/10).

Στις 6 Μαρτίου 1949, η ΚΕ του ΚΚΕ ξαναστέλενει ραδιοτηλεγράφημα-απάντηση σε εκείνο της ηγεσίας του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας της 5.3.1949. Παρά την προσπάθεια να αποφευχθεί η όξυνση, οι Ν. Ζαχαριάδης και Γ. Ιωαννίδης με τρόπο αρνιούνται τις θέσεις του ΝΟΦ και σημειώνουν:

Πάνω στο δικό σας της 5.3. Πρώτο. Επαναλαμβάνουμε ότι η θέση του ΚΚΕ στο ζήτημα της Μακεδονίας του Αιγαίου είναι η θέση της 5ης Ολομέλειάς μας. Δηλαδή, ο λαός της Μακεδονίας του Αιγαίου θα αποφασίσει μόνος για την τύχη του. Δεύτερο. Η θέση του ΝΟΦ προκαθορίστηκε απ’ τη θέση της ομάδας Κεραμιτζή, που προπαγανδίζει εδώ σε μάς ανοιχτά ότι η Μακεδονία του Αιγαίου πρέπει να προσαρτηθεί στη Μακεδονία του Βαρδάρη. Τρίτο. […] Η διάσπαση οργανώνεται κιόλας πολιτικά και οργανωτικά από την ομάδα Κεραμιτζή. Αυτού βρίσκεται ο κίνδυνος. Τέταρτο. Κατηγορηματικά αρνιόμαστε ότι απ΄τη μεριά μας υπάρχει καμπάνια ενάντια στη νέα Γιουγκοσλαβία.”(ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/11).

Στα μέσα του Μάρτη 1949 οι σχέσεις ανάμεσα στο ΚΚΕ και το ΚΚ Γιουγκοσλαβίας οξύνθηκαν. Οι συζητήσεις ανάμεσα στα μέλη του ΚΚΕ (Μ. Πορφυρογένης) με ανώτατα κρατικά κομματικά στελέχη του ΚΚΓ στο Βελιγράδι το επιβεβαιώνουν.

Σε γράμμα του Π. Ρούσου από 1ης Απριλίου 1949, που δόθηκε στην ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας ύστερα από συνάντηση ηγετικών στελεχών στο Βελιγράδι, τονιζονται οι αυξανόμενες αντιθέσεις ανάμεσα στο ΚΚΕ και το ΚΚΓ:

1.Η σημαντική μείωση της υλικής και στρατιωτικής βοήθειας από μέρους της Γιουγκοσλαβίας προς το ΔΣΕ από το καλοκαίρι του 1948 και δώθε.

2.Μια σειρά περιπτώσεων “περιορισμού της δουλειάς των ελλήνων πολιτικών προσφύγων στη Γιουγκοσλαβία, και ειδικότερα το ζήτημα της μετακίνησής τους από το Μπούλκες και τη Στρούμνιτσα”.

3.Η αυξανόμενη δραστήρια προπαγάνδα που έσπερνε “διαλυτικές, ηττοπαθείς και συνωμοτικές διαθέσεις”, ιδιαίτερα από τα Σκόπια όπου είχαν εγκατασταθεί οι Κεραμιτζίεφ, Γκότσε, Ουσένσι, Ότσε και άλλοι.

4.Και, τέλος, τα συμφέροντα του “κοινού αγώνα”: να μην παρεμποδιστεί η αποστολή Ελλήνων αγωνιστών από το γιουγκοσλαβικό έδαφος, η μεταφορά στρατιωτικών υλικών και άλλη βοήθεια από Βουλγαρία μέσω Γιουγκοσλαβίας, καθώς και η μεταφορά 2.000 ανταρτών που βρίσκονταν στη Βουλγαρία για θεραπεία (ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/19).

Στις 6 Απριλίου η ΚΕ του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, σε απάντησή της απορρίπτει κατηγορηματικά τις ελληνικές κατηγορίες ως μέρος της ευρύτερης “αντιγιουγκοσλαβικής εκστρατείας”. Όσον αφορά το ζήτημα της μεταφοράς υλικών και ανθρώπων απ’ τη Βουλγαρία μέσω Γιουγκοσλαβίας σημειώνουν ότι “αυτό είναι δυνατόν μόνο μετά από μια διμερή Βουλγαρογιουγκοσλαβική συμφωνία”. Εκτοξεύονταν και κατηγορίες ότι από το ελληνικό κανάλι, μέσω Βουλγαρίας, έφθανε στη Γιουγκοσλαβία προπαγανδιστικό αντιγιουγκοσλαβικό υλικό”(ΑΣΚΙ, Αρχείο ΚΚΕ, κ.367, 20/17/25).

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: