Να έχουμε εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία των μαζών και να στηριζόμαστε σ’ αυτές

Αρκετές δυνάμεις της αριστεράς αλλά και τμήμα των ρηχά πολιτικοποιημένων ριζοσπαστικοποιημένων της τελευταίας 5ετίας, στράφηκαν εναντίον του ίδιου του λαού μετά το αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών, περίπου καθιστώντας τον αυτόν βασικό υπεύθυνο. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω απόσπασμα από πρόσφατη συνέντευξη του Π. Λαφαζάνη: “το αποτέλεσμα κρίθηκε στο ότι ο ελληνικός λαός δεν πείσθηκε ότι υπάρχει εναλλακτική λύση απέναντι στα μνημόνια και ότι η εναλλακτική λύση αυτή συνδέεται με. Αυτό το φοβήθηκε ο ελληνικός λαός, ξένιζε τον ελληνικό λαό αυτή η εναλλακτική πρόταση αφού είχε τρομοκρατηθεί από τους κυρίαρχους κύκλους (…)(συνέντευξη Παραπολιτικά, 28-09-2015).

Ποτέ η πραγματική αριστερά (του 20ού αιώνα) δεν μιλούσε τόσο απαξιωτικά για καποιο λαό. Πρώτα έκανε την αυτοκριτική της (γιατί δεν έπεισε η ίδια το λαό), και μετά την κριτική της. Και όχι μόνο δεν μιλούσε απαξιωτικά, αλλά οι κομμουνιστές είχαν εμπιστοσύνη στις μάζες, τις υπηρετούσαν, εκπονούσαν την πολιτική τους πρόταση ξεκινώντας από το λαό και τις εκτιμήσεις του. Όπως γράφεται και στο παρακάτω κείμενο που μας έρχεται από το μακρινό 1973 και τη μακρινή Κίνα, οι κομμουνιστές “εμπιστεύονται τις μάζες και στηρίζονται σ’ αυτές”.

Ωστόσο, αυτό είναι η πρώτη προϋπόθεση για μια πετυχημένη επαναστατική πολιτική. Οι κομμουνιστές δεν ακούν απλώς τις μάζες, δεν κάθονται με σταυρωμενα τα χέρια και “ό,τι πει ο λαός”, δεν “συμβάλλουν” απλώς, όπως όλοι οι άλλοι. Στην κοινωνική ζωή υπάρχουν αντικειμενικά κάποιοι που προπορεύονται, που βλέπουν πιο καθαρά τα πράγματα και δρουν πιο επαναστατικά, δηλαδή, πιο οργανωμένα, παθιασμένα και μαχητικά. Αυτοί συνιστούν την πρωτοπορία (και κανείς άλλος). Οι πρωτοπόροι, λοιπόν, αυτοί, από τους οποίους και μόνο θα πρέπει να αντλούν μέλη τα κομμουνιστικά κόμματα, κάνουν και ακούραστη, όπως χαρακτηρίζεται στο κείμενο, πολιτικο-ιδεολογική δουλειά “για να ενθαρρύνουν μέχρι τέλος την επαναστατική πρωτοβουλία των μαζών”. Έχουν ένα καθήκον: “να ξέρουν να απελευθερώνουν αυτό τον ενθουσιασμό που υπάρχει μέσα στην ίδια τη φύση (των μαζών)”, κάτι που φυσικά δεν γίνεται με επικλήσεις (τεμπέληδων αριστερών) στο “ακηδεμόνευτο” που ενίοτε μπορεί να έχουν ως στοιχείο τους οι μάζες, όμως όχι έμφυτα, αλλά μόνο επειδή έχουν σιχαθεί τα αστικά πολιτικά κόμματα που με την ίδια τους την εμπειρία βλέπουν πως τις καπελώνουν.

Το κείμενο δεν είναι γραμμένο για να θεοποιεί τις μάζες. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι ενίοτε “ανεπάρκειες και λάθη μπορούν να εμφανιστούν” και στις μάζες. Όμως, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί κανείς, πρώτα από όλα, να τα γενικεύει και να τα αποδίδει στο σύνολο της μάζας. Όπως γράφεται και στο κείμενο, “ανάμεσα στις μάζες, ξεχωρίζουμε τα προωθημένα στοιχεία, τα μεσαία και τα καθυστερημένα”. Έπειτα, τα λάθη αυτά “θα πρέπει να τα αναλύσουμε, βλέποντάς τα ταξικά και μέσα στο ιστορικό τους πλαίσιο”, βλέποντας τις αιτίες τους και το πώς (χάρη στις ενέργειες ποιου και την απουσία ποιου) αυτές αναπτύχθηκαν. Ο Μαο Τσε Τουνγκ δήλωνε πως “Πρέπει να είμαστε πεπεισμένοι πως με την κατάλληλη πολιτική εκπαίδευση οι εργαζόμενοι είναι ικανοί να ξεπεράσουν τα ελαττώματά τους και να διορθώσουν τα λάθη τους”. Άρα, πίστευε στην ανάγκη αλλά και την αποτελεσματικότητα της πολιτικής εκπαίδευσης των μαζών και δη από τους κομμουνιστές (όχι καποιον άλλο, φίλο ή μη).

Μάλιστα, έλεγε πως “όταν η δραστηριότητα των πλατιών μαζών δεν κατευθύνεται όπως πρέπει από μια ισχυρή ομάδα, δεν μπορεί να διατηρηθεί καιρό, ούτε να αναπτυχθεί προς μια σωστή κατεύθυνση και να περάσει σε ανώτερο στάδιο”. Ο Μαο Τσε Τουνγκ, λοιπόν, απαιτεί οι μάζες να έχουν κατεύθυνση από κάποιον και δη από μια ισχυρή ομάδα (προφανώς, κόμμα με ισχυρή οργάνωση και γερά θεμελιωμένη ιδεολογία). Δεν είναι τυχαίο ότι το κίνημα των πλατειών στην Ελλάδα, το οποιο πάλευε επί εβδομάδες, μη βρίσκοντας κατεύθυνση από καποιον, και δη από ισχυρή ομάδα (αφού άλλοι το έβριζαν και άλλοι, τελικώς, μάλλον κυρίως υποκλίθηκαν σε αυτό), έμεινε (ή ξαναγύρισε) στη ρηχή πολιτικοποίησή της (αν και πάλι, πολύ πιο βαθιά από την πλειοψηφία της ελληνικής αριστεράς της τελευταίας 5ετίας που έβλεπε μόνο την αντίθεση“κεφάλαιο vs.εργασία”).

Αν, όμως, κανείς είναι κομμουνιστής που επιθυμεί την επανάσταση των μαζών, άρα, πιστεύει πραγματικά στον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών, “πρέπει να επιθυμεί ειλικρινά να διδαχτεί απ’ αυτές με σεμνότητα”. Σεμνότητα. Άλλο ένα “προαπαιτούμενο” που μάλλον λείπει. Πολλοί, βέβαια, στα δύσκολα, ακόμα και για προσωπικούς λόγους (οκνηρία), δεν οργανώνουν καμία πολιτική εκστρατεία για να εξηγούν την κατάσταση στις μάζες. Στην πραγματικότητα, όπως λέγεται και στο κείμενο “πιστεύουν ότι η σοφία, τα μέσα, η δύναμη, δεν προέρχονται απ’ τις μάζες, αλλά από τους ίδιους. Αυτή η άποψη δεν είναι παρά μια εκδήλωση ιδεαλισμού”.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις, όμως, για μια πετυχημένη πολιτικο-ιδεολογική δουλειά; “Ένα βασικό μέρος της πολιτικο-ιδεολογικής δουλειάς είναι να υλοποιούνται σχολαστικά τα διάφορα πολιτικά μέτρα του Κόμματος. Διότι αυτά αποτελούν ένα κριτήριο ώστε να λυθούν σωστά οι σχέσεις σ’ όλους τους τομείς”. “Τα πολιτικά μέτρα του Κόμματος καθορίζουν τη σωστή αντιμετώπιση που θα ακολουθηθεί για κάθε τάξη, για κάθε κοινωνικό στρώμα και για καθένα από τα κομμάτια που αποτελούν τις μάζες.”. Πιστεύει, ωστόσο, κανείς πως πολλές είναι οι αριστερές συλλογικότητες που σήμερα στην Ελλάδα κάνουν ακριβή υπολογισμό για τις επιπτώσεις της πολιτικής τους σε κάθε κοινωνικό στρώμα πριν εκπονήσουν κάποια πολιτική; Μάλλον όχι.

Θα μπορούσε κανείς να αντιτείνει ότι ο τίτλος αλλά και το ίδιο το κείμενο βασίζεται σε μια περασμένη εποχή με άλλη κατάσταση πνευμάτων και άρα είναι ξεπερασμένο ή αφορά άλλη χώρα. Το κείμενο, πράγματι, μιλά για κλίση των μαζών προς το σοσιαλισμό, κάτι που δεν είναι δεδομένο στις μέρες και τη χώρα μας. Όμως δεν τη θεωρεί έμφυτη την κλίση αυτή, αλλά εξηγεί ότι υπάρχει μια ιστορική αιτία, που δεν είναι άλλη από την εμπειρία των μαζών, οι οποίες συνέκριναν την προτέρα κατάσταση με την κατάσταση μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Ζώσα εμπειρία, ωστόσο, οι μάζες μπορούν και τώρα να έχουν, αν η όποια συλλογικότητα αγωνιζόμενων ανθρώπων, έχει τέτοια δράση προς τα έξω (π.χ. επιδεικνύοντας σεμνότητα) και τέτοιους εσωτερικούς δεσμούς που καθίσταται ελκυστική και λειτουργεί πραγματικά ως παράδειγμα προς μίμηση. Γιατί οι εσωτερικοί δεσμοί μέσα σε μια οργάνωση είναι η πραγματική πρόταση της σε μια κοινωνία, και όχι οι επικλήσεις για σοσιαλισμό ή δημοκρατία. Αυτοί οι εσωτερικοί δεσμοί γνωστοποιούνται στις μάζες, γιατί απλούστατα είναι εμφανείς. Και μέσα σε μια οργάνωση υπάρχουν οι “προπορευόμενοι” σε επίπεδο θεωρητικό και πράξης. Αυτοί έχουν την υποχρέωση να διαχέουν τη γνώση και την εμπειρία τους. Αλλιώς, λειτουργούν ως τσιφλικάδες. Και είναι πραγματικά επικίνδυνοι και για τη συνοχή μιας οργάνωσης (που ουδόλως ενδιαφέρει το λαό) και για την εικόνα που δείχνει προς τα έξω, αν δεν αιτιολογούν τις αποφάσεις τους. Προάγουν τον αντιοργανωτισμό με τετοιες στάσεις, αφού ο λαός ταυτίζει την τσιφλικάδικη αυτή συμπεριφορά με τις συλλογικότητες γενικώς, και δη τις συλλογικότητες ανώτερης μορφής, τις πολιτικές. Τα παραπάνω δεν είναι άποψη του συγγραφέα των γραμμών αυτών, αλλά του ίδιου του Μαο Τσε Τουνγκ, ο οποίος λέει πως: “πριν κάνουμε οποιαδήποτε ενέργεια, πρέπει να εξηγούμε καθαρά στα μέλη του κόμματος και στις μάζες την πολιτική που αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε σε σχέση με τις συγκεκριμένες συνθήκες. Αλλιώτικα, τα μέλη του κόμματος και οι μάζες θα απομακρυνθούν απ’ την πολιτική κατεύθυνση που έδωσε το κόμμα, θα δράσουν στα τυφλά και θα εφαρμόσουν μια λαθεμένη πολιτική”. Ας αναλογιστούμε όλοι αν η διαδικασία διάχυσης της γνώσης και της εμπειρίας, διάχυσης έστω των αποφάσεων που ελήφθησαν “από τα πάνω” επιταχύνθηκε και βάθυνε στην ελληνική αριστερά τα τελευταία 5 χρόνια, όπου κλονίστηκαν πολλές βεβαιότητες, ή όχι, για να δούμε έπειτα αν και γιατί (δεν) βάθυναν οι δεσμοί της με τις μάζες. Γιατί όποιος απαξιεί και δεν πιστεύει στα ίδια του τα μέλη, δεν πιστεύει ούτε στις μάζες, και φυσικά, δεν πιστεύει στην επανάσταση των μαζών.

Και είναι να απορεί κανείς, γιατί όλα αυτά, που έχουν γραφτεί 42 χρόνια πριν, ακόμα να αφομοιωθούν και να γίνουν στοιχείο της πράξης και της στάσης -ειδικά- της πλειοψηφίας της αριστεράς (συμπεριλαμβανομένων των ανένταχτων αριστερών).

ΥΓ. Βλ. επίσης Ενβέρ Χότζα: Οι μάζες οικοδομούν το σοσιαλισμό, το κόμμα βοηθά τις μάζες να ανεβάσουν την πολιτική τους συνείδηση» (26/2/1972) (και ένα σχόλιο περί «πρωτοπορίας»)

 Syneleysi Syntagmatos

Να έχουμε εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία των μαζών και να στηριζόμαστε σ’ αυτές

Αν Κιουν

Να έχουμε σταθερή εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία των μαζών και κύρια στις βασικές μάζες που αποτελούν οι εργάτες και οι αγρότες και να στηριζόμαστε σ’ αυτές, είναι η βασική εγγύηση που επιτρέπει στο Κόμμα μας να οδηγεί νικηφόρα την επανάσταση και το χτίσιμο του σοσιαλισμού.

Η διαφορά ανάμεσα στην προλεταριακή και την αστική κοσμοαντίληψη, ανάμεσα στους αυθεντικούς μαρξιστές και τους ψευτομαρξιστές, βρίσκεται ακριβώς στο αν έχουμε ή όχι εμπιστοσύνη στις μάζες, και αν στηριζόμαστε σ’ αυτές. Ο μεγάλος ηγέτης του κινέζικου λαού, ο πρόεδρος Μαο, υποδείχνει: Για να καταλάβουμε αν ένας άνθρωπος είναι “πραγματικός ή ψεύτικος μαρξιστής, αρκεί, για να είμαστε ήσυχοι, να δούμε τις σχέσεις του με τις μεγάλες εργατικές και αγροτικές μάζες. Αυτό το κριτήριο είναι το μοναδικό κι άλλο δεν υπάρχει” (“Ο προσανατολισμός του κινήματος της νεολαίας”). Η ιστορική εμπειρία της πάλης ανάμεσα στις δύο γραμμές μάς μαθαίνει ότι οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης πάντα περιφρονούσαν, καταπίεζαν και ξεγελούσαν τις μάζες. Για τους μαρξιστές, “ο λαός και μόνο ο λαός είναι η κινητήρια δύναμη, ο δημιουργός της παγκόσμιας ιστορίας” (Μαο Τσε Τουνγκ: “Για την κυβέρνηση συνασπισμού”). Έτσι, στον επαναστατικό αγώνα, καθώς και σ’ οποιαδήποτε δουλειά, εφαρμόζουν πάντα και με σταθερότητα μια επαναστατική γραμμή: εμπιστεύονται τις μάζες και στηρίζονται σ’ αυτές και προσπαθούν – με την πολιτικο-ιδεολογική δουλειά- να ενθαρρύνουν μέχρι τέλος την επαναστατική πρωτοβουλία των μαζών, ώστε η υπόθεση της προλεταριακής επανάστασης να προχωρήσει νικηφόρα.

Ο μεγάλος ενθουσιασμός των μαζών για την επανάσταση

Ο πρόεδρος Μαο υπολόγιζε πάντα τη δύναμη και τη σοφία των μαζών και επέμενε ξεκάθαρα: “οι μάζες έχουν ένα απέραντο απόθεμα ενθουσιασμού για το σοσιαλισμό”. Αυτός ο μεγάλος ενθουσιασμός για το σοσιαλισμό έχει μια ιστορική ρίζα πάρα πολύ βαθιά και μια βάση ταξική. Πριν απ’ την απελευθέρωση, οι εργατικές και αγροτικές μάζες είχαν ζήσει κάτω από μια άγρια καταπίεση και εκμετάλλευση, κάτω απ’ το ζυγό του ιμπεριαλισμού, της φεουδαρχίας και του γραφειοκρατικού καπιταλισμού. Αυτό έσπρωξε τους εργαζόμενους να ενταχθούν στον επαναστατικό αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τη φεουδαρχία. Μετά την απελευθέρωση, η κοινωνική τους κατάσταση άλλαξε ριζικά: χειραφετημένοι πολιτικά και κύριοι της χώρας τους, δεν είναι πια οικονομικά εκμεταλλευόμενοι και οι συνθήκες ζωής τους γίνονται ολοένα και καλύτερες. Με την ίδια τους την εμπειρία και συγκρίνοντας τις δύο κοινωνίες, συνειδητοποίησαν βαθιά τούτη την αλήθεια, ότι “μόνο ο σοσιαλισμός μπορεί να σώσει την Κίνα” (Μαο Τσε Τουνγκ: “Για τη σωστή λύση των αντιθέσεων στους κόλπους του λαού”). Αγαπούν τον πρόεδρο Μαο και το Κομμουνιστικό Κόμμα, υποστηρίζουν με όλη τους την καρδιά το σοσιαλιστικό σύστημα και επιθυμούν έντονα να επιταχύνουν τη σοσιαλιστική επανάσταση και το χτίσιμο του σοσιαλισμού ώστε η Κίνα να ξεπεράσει γρήγορα το στάδιο της φτώχειας και των στερήσεων που της κληροδότησε η παλιά κοινωνία. Από πού πηγάζει ο μεγάλος ενθουσιασμός τους για το σοσιαλισμό, που’ χει σαν συνέπεια να προχωρούν ασταμάτητα τα τρία μεγάλα επαναστατικά κινήματα, που είναι: η πάλη των τάξεων, ο αγώνας για την παραγωγή και ο επιστημονικός πειραματισμός;

Στη διάρκεια της Μεγάλης Προλεταριακής Πολιτιστικής Επανάστασης, οι μεγάλες επαναστατικές μάζες, εισακούοντας το κάλεσμα του προέδρου Μαο, κατάστρεψαν το αρχηγείο των αστών που επικεφαλής τους ήταν ο Λιου Σαο Σι και εξουδετέρωσαν τις συνωμοσίες που απατεώνες του είδους Λιου Σαο Σι είχαν οργανώσει για να αλλάξουν τη βασική γραμμή και την πολιτική του κόμματος, για να ανατρέψουν τη διχτατορία του προλεταριάτου και να ξαναφέρουν τον καπιταλισμό. Έτσι έκαναν καινούργια κατορθώματα, διαφυλάγοντας την επαναστατική γραμμή του προέδρου Μαο και τη σταθεροποίηση της διχτατορίας του προλεταριάτου.

Παντού σ’ όλη τη χώρα, οι εργατικές και αγροτικές μάζες, αναπτύσσοντας το επαναστατικό τους πνεύμα, δουλεύουν ακούραστα για να εκτελέσουν τα διάφορα αγωνιστικά καθήκοντα, όπως αυτά διαμορφώθηκαν απ’ τον πρόεδρο Μαο και την Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος. Η πραχτική του μεγάλου επαναστατικού αγώνα που κάνουν εδώ και δεκάδες χρόνια κάτω απ’ την καθοδήγηση του προέδρου Μαο, αποδείχνει ότι ο επαναστατικός ενθουσιασμός των λαϊκών μαζών είναι ένα ολοφάνερο αντικειμενικό γεγονός.

Αυτός ο ενθουσιασμός υπάρχει αντικειμενικά. Και το καθήκον των ηγετών είναι “να ξέρουν να απελευθερώνουν αυτό τον ενθουσιασμό που υπάρχει μέσα στην ίδια τη φύση (των μαζών)” (Μαο Τσε Τουνγκ: Σημείωση στο άρθρο “Οι αγροτικές περιοχές, οι λεγόμενες υποανάπτυκτες, δεν είναι κατ’ανάγκη έτσι σ’ όλους τους τομείς”). Αλλά αυτό δεν είναι πάντα εύκολο. Συχνά ο ενθουσιασμός των μαζών είναι μεγάλος, αλλά ορισμένοι σύντροφοι δεν δίνουν σημασία, ή παραδίνουν σημασία σε ορισμένα αρνητικά φαινόμενα που εμφανίζονται περιοδικά μέσα στις μάζες, ή ακόμα, κρίνουν επιπόλαια ατό τον ενθουσιασμό.

1

Οπωσδήποτε, και ανεπάρκειες και λάθη μπορούν να εμφανιστούν ανάμεσα στις εργατικές και αγροτικές μάζες. Αλλά αν κανείς θεωρήσει τις μάζες σαν ένα σύνολο, δεν μπορεί να τα ταυτίσει με την ύπαρξή τους, ούτε με τον βασικό προσανατολισμό τους. Γι’ αυτό πρέπει να προσέχουμε τις γενικεύσεις. Αλλιώτικα, κινδυνεύουμε να χαθούμε, και αντί να βλέπουμε τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών θα καταλήξουμε να παραπονιόμαστε, να τις μεμφόμαστε και να τις αποθαρρύνουμε. Κι όσο για τις ανεπάρκειες και τα λάθη που υπάρχουν κατά καιρούς σ’ ένα κομμάτι απ’ τις μάζες, θα πρέπει να τα αναλύσουμε, βλέποντάς τα ταξικά και μέσα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Το βάρος των παλιών συνηθειών και εθίμων και η καταστροφική δράση της αστικής ιδεολογίας είναι η βασική αιτία. Η άμεση αιτία είναι η προβοκάτσια, οι διαβρωτικές ενέργειες και η πρόκληση αναταραχών απ’ τους ταξικούς εχθρούς. Πρέπει λοιπόν να κατευθύνουμε σταθερά το βασικό αγώνα μας ενάντια στον εχθρό. Σ’ ό,τι αφορά τις λαθεμένες ιδέες των εργατικών και αγροτικών μαζών, μορούμε να τις λύνουμε με την πειθώ και την εκπαίδευση: “Πρέπει να είμαστε πεπεισμένοι πως με την κατάλληλη πολιτική εκπαίδευση οι εργαζόμενοι είναι ικανοί να ξεπεράσουν τα ελαττώματά τους και να διορθώσουν τα λάθη τους” (Μαο Τσε Τουνγκ, Σημείωση στο άρθρο “Ο πυρήνας του Κόμματος στο καντόνι Γιανγκ Χαπά, στην περιοχή Σιχσιάνγκ, οδήγησε σωστά το κίνημα αλληλοβοήθειας και συνεργασίας”). Κι όταν οι ενδιαφερόμενοι διορθώσουν τις ανεπάρκειες και τα λάθη τους, τότε θα εκδηλώσουν με πολύ μεγαλύτερη δύναμη τον επαναστατικό ενθουσιασμό τους.

Για να είναι κανείς ικανός να ξεχωρίσει σε βάθος τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών, πρέπει να επιθυμεί ειλικρινά να διδαχτεί απ’ αυτές με σεμνότητα. Στη δουλειά τους, ορισμένοι σύντροφοι αρκούνται να υποθέτουν υποκειμενικά τα πράγματα και μετά να διατάζουν τις μάζες να συμμορφώνονται. Όταν συναντούν δυσκολίες και προβλήματα, δεν εξηγούν την κατάσταση στις μάζες και δεν τις κινητοποιούν, ώστε να ξεπεραστούν τα προβλήματα και να βρεθούν λύσεις. Στην πραγματικότητα, πιστεύουν ότι η σοφία, τα μέσα, η δύναμη, δεν προέρχονται απ’ τις μάζες, αλλά από τους ίδιους. Αυτή η άποψη δεν είναι παρά μια εκδήλωση ιδεαλισμού. Με τέτοιες ιδέες στο κεφάλι, βάζει κανείς υποχρεωτικά τον εαυτό του πάνω απ’ τις μάζες, τις περιφρονεί και μειώνει την επαναστατικότητά τους. Κατά συνέπεια, για να είναι κανείς ικανός να απελευθερώνει τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών, πρέπει, τελικά, να προσπαθήσει να αλλάξει πέρα για πέρα την κοσμοαντίληψή του, να ξεκινήσει από μια υλιστική – διαλεχτική και ιστορική θέση, ώστε να κρίνει σωστά το ρόλο των λαϊκών μαζών, να έχει πραγματική εμπιστοσύνη στις μάζες και να στηρίζεται σ’ αυτές.

Πώς θα ενθαρρύνουμε τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών

Το να έχουμε πλήρη εμπιστοσύνη στις μάζες και να στηριζόμαστε σ’ αυτές δεν σημαίνει ότι πρέπει να πέσουμε στη λατρεία του αυθόρμητου και να αφήσουμε να αναπτυχθούν ελεύθερα ορισμένα αρνητικά φαινόμενα που εμφανίζονται. Αντίθετα, πρέπει να πάρουμε τα σωστά μέτρα και να κατευθύνουμε έτσι τη δουλειά μας, ώστε να μετατρέψουμε όλους τους αρνητικούς παράγοντες σε θετικούς. Για να διεγείρουμε τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών, χρειάζεται να υπάρχει η καθοδήγηση του Κόμματος. Ο πρόεδρος Μαο λέει: “Όταν η δραστηριότητα των πλατιών μαζών δεν κατευθύνεται όπως πρέπει από μια ισχυρή ομάδα, δεν μπορεί να διατηρηθεί καιρό, ούτε να αναπτυχθεί προς μια σωστή κατεύθυνση και να περάσει σε ανώτερο στάδιο” (“Σχετικά με τις μέθοδες καθοδήγησης”). Έτσι, η ενθάρρυνση και η πλήρης ανάπτυξη του επαναστατικού ενθουσιασμού των μαζών είναι ένα σημαντικό αλλά και διαρκές καθήκον για την οργάνωση του Κόμματος.

Αλλά πώς να ενθαρρυνθεί αυτός ο ενθουσιασμός; Η βασική μέθοδος είναι να παρθεί σαν αφετηρία η εκπαίδευση σε σχέση με την πολιτική γραμμή κα να γίνει μια σταθερή και λεπτομερής πολιτικο-ιδεολογική δουλειά ανάμεσα στις μάζες. Μια δουλειά που θα ξυπνά την ταξική τους συνείδηση, θα τις ενθαρρύνει να αναπτύξουν την εξυπνάδα τους και την ενεργητικότητά τους και να παλέψουν για να πραγματοποιήσουν τα επαναστατικά σχέδια και τους στόχους του Κόμματος. Μόνο όταν γίνεται αυτή η πολιτικο-ιδεολογική δουλειά και εκπαιδεύονται οι μάζες με το μαρξισμό, το λενινισμό και τη σκέψη του Μαο Τσε Τουνγκ συνειδητοποιούν σε ένα ανώτερο επίπεδο την πάλη των τάξεων, την πάλη ανάμεσα στις δύο γραμμές και ενθαρρύνεται ο επαναστατικός ενθουσιασμός τους.

s--7-thumb-medium

Ένα βασικό μέρος της πολιτικο-ιδεολογικής δουλειάς είναι να υλοποιούνται σχολαστικά τα διάφορα πολιτικά μέτρα του Κόμματος. Διότι αυτά αποτελούν ένα κριτήριο ώστε να λυθούν σωστά οι σχέσεις σ’ όλους τους τομείς. Οι λαϊκές μάζες χωρίζονται σε τάξεις και κοινωνικά στρώματα. Και ανάμεσα στις μάζες, ξεχωρίζουμε τα προωθημένα στοιχεία, τα μεσαία και τα καθυστερημένα. Τα πολιτικά μέτρα του Κόμματος καθορίζουν τη σωστή αντιμετώπιση που θα ακολουθηθεί για κάθε τάξη, για κάθε κοινωνικό στρώμα και για καθένα από τα κομμάτια που αποτελούν τις μάζες. Κάτω απ’ την καθοδήγηση του Κόμματος, αν αυτά τα μέτρα ακολουθιούνται σωστά, η τεράστια δύναμη που αποτελείται από την εργατική τάξη και τους σταθερούς συμμάχους της – τους φτωχούς και φτωχομεσαίους αγρότες – θα μπορέσει να χρησιμοποιηθεί πέρα για πέρα, και οι λαϊκές μάζες που αντιπροσωπεύουν πάνω από 95% του πληθυσμου θα ενωθούν και θα εκδηλώσουν τον επαναστατικό ενθουσιασμό τους. Ο πρόεδρος Μαο υπογραμμίζει: “Κάθε ενέργεια ενός επαναστατικού κόμματος είναι η εφαρμογή της πολιτικής του”. “Κατά συνέπεια, πριν κάνουμε οποιαδήποτε ενέργεια, πρέπει να εξηγούμε καθαρά στα μέλη του κόμματος και στις μάζες την πολιτική που αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε σε σχέση με τις συγκεκριμένες συνθήκες. Αλλιώτικα, τα μέλη του κόμματος και οι μάζες θα απομακρυνθούν απ’ την πολιτική κατεύθυνση που έδωσε το κόμμα, θα δράσουν στα τυφλά και θα εφαρμόσουν μια λαθεμένη πολιτική”(“Για την πολιτική σχετικά με τη βιομηχανία και το εμπόριο”). Όταν εξηγούμε στις μάζες την πολιτική του κόμματος, δείχνουμε την εμπιστοσύνη μας και στηριζόμαστε σ’ αυτές. Τα πολιτικά μέτρα του κόμματος συνδυάζουν την ενότητα ανάμεσα στα άμεσα και στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των μαζών, ανάμεσα στα συμφέροντα του συνόλου και μιας ομάδας. Συνεπώς, υποστηρίζονται απ’ τις πλατιές λαϊκές μάζες και κατορθώνουν να ενθαρρύνουν τον επαναστατικό ενθουσιασμό τους. Να λέμε ότι οι μάζες δεν χρειάζονται να τα καταλαβαίνουν κι ότι δεν μπορούν να τα συλλάβουν, είναι μια άποψη φανερά λαθεμένη.

Η μακρόχρονη επαναστατική εμπειρία απόδειξε ότι μόνο μια σωστή γραμμή και μια σωστή πολιτική του κόμματος και η αντίστοιχη πολιτικο-ιδεολογική δουλειά μπορούν να ατσαλώσουν τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών. Ο πρόεδρος Μαο τονίζει, με ιδιαίτερα αναλυτικό τρόπο, ότι: “η ηγετική τάξη και το κόμμα της δεν μπορούν να καθοδηγούν τις τάξεις, τα στρώματα, τα πολιτικά κόμματα και τις λαϊκές οργανώσεις, παρά κάτω από δύο προϋποθέσεις: α) Να παρασύρουν αυτούς που καθοδηγούν (δηλαδή, τους συμμάχους) σ’ έναν αποφασιστικό αγώνα ενάντια στον κοινο εχθρό και να νικούν. β) να δίνουν σ’ αυτούς υλικά οφέλη ή τουλάχιστον να μη χτυπούν τα συμφέροντά τους, ενώ σύγχρονα θα τους γίνεται πολιτική διαπαιδαγώγηση” (Μαο Τσε Τουνγκ, Σχτικά με ορισμένα σημαντικά προβλήματα της σημερινής πολιτικής του κόμματος). Αυτές είναι οι μαρξιστικές αρχές που η πρωτοπορία του προλεταριάτου εφαρμόζει για να οδηγήσει τις πλατιές μάζες στην πορεία τους προς τα μπρος.

Η πρώτη απ’ τις παραπάνω αρχές απαιτεί από την πρωτοπορία να τολμά να κατευθύνει τις μάζες, να είναι ικανή να το κάνει για να πολεμήσει ενάντια στον εχθρό και να τον νικήσει. Γιατί διαφορετικά, της είναι αδύνατο να ενθαρρύνει τον επαναστατικό ενθουσιασμό των μαζών και σ’ αυτή την περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος οι σύμμαχοι να ταλαντευτούν. Πριν απ’ την απελευθέρωση, την εποχή των επαναστατικών αγώνων, οι επαναστάτες και κύρια οι αγρότες έδωσαν τη ζωή τους για την υπόθεση της επανάστασης, συμμετέχοντας αποφασιστικά σ’ αυτούς τους πολέμους και υποστηρίζοντάς τους με κάθε μέσο. Αν κατάφεραν να δείξουν μια τέτοια επαναστατική ορμή, είναι γιατί το κόμμα, με την καθοδήγηση του προέδρου Μαο, κατάφερε να τους οδηγήσει μέσα από ένα αποφασιστικό αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό, τη φεουδαρχία και τον γραφειοκρατικό καπιταλισμό στην ανατροπή των καταπιεστών τους (το αντιδραστικό Κουομιντάνγκ) και στην αγροτική επανάσταση. Η σωστή γραμμή και η σωστή πολιτική του κόμματος συντέλεσαν στο ξύπνημα και στο ανέβασμα της ταξικης τους συνείδησης. Μετά την απελευθέρωση, οι φτωχοί και οι φτωχομεσαίοι αγρότες του Τατσάι αγωνίστηκαν με κουράγιο για να νικήσουν μια εχθρική φύση. Οι εργάτε του Τακίνγκ άντεξαν κάθε είδους δοκιμασία μέσα στη στέπα για να δώσουν στη χώρα πετρέλαιο. Οι ηγέτες και οι αγωνιστές του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού δέχονται με χαρά μια δύσκολη ζωή για να φυλάνε νύχτα-μέρα τα σύνορα της πατρίδας. Αν νιώθουν ένα τέτοιο ενθουσιασμό για το σοσιαλισμό είναι επίσης διότι το κόμμα μας, κάτω απ’ την καθοδήγηση του προέδρου Μαο, διατηρεί τη διχτατορία του προλεταριάτου, προχωρεί σταθερά προς το σοσιαλισμό, αγωνίζεται αποφασιστικά ενάντια στους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς που θέλουν να επαναφέρουν τον καπιταλισμό στην Κίνα, ενάντια στις λαθεμένες γραμμές, ενάντια στις καπιταλιστικές δυνάμεις, και κερδίζει ασταμάτητα νίκες στη σοσιαλιστική επανάσταση. Φωτισμένες από τη σωστή γραμμή και τη σωστή πολιτική του κόμματος και μέσα στην πρακτική της πάλης των τάξεων, οι λαϊκές μάζες, κυρίαρχες της χώρας, νιώθουν ακόμα περισσότερο τις ευθύνες τους σ’ ό,τι αφορά την επανάσταση. Αγαπούν πολύ και ειλικρινά το σοσιαλισμό και αγωνίζονται γι’ αυτόν. Συνεπώς, πρέπει να’χουμε πάντα στο μυαλό την αρχή ότι: “πρέπει να είμαστε ενωμένοι για να χτυπήσουμε μαζί τον εχθρό”.

Η δεύτερη αρχή ζητά απ’ την πρωτοπορία του προλεταριάτου να προσφέρει την υλική ευημερία σ’ αυτούς στους οποίους είναι επικεφαλής, διαπαιδαγωγώντας τους, συγχρόνως, πολιτικά. Αυτό είναι επίσης πολύ σημαντικό. Το κόμμα μας πάντα φρόντιζε για τη ζωή των μαζών και ήταν πιστό στην αρχή: “για τον καταμερισμό, πρέπει να παίρνουμε, συγχρόνως, υπ’ όψη μας τα συμφέροντα του κράτους, της κοινότητας και του ατόμου” (Μαο Τσε Τουνγκ: “Για τη σωστή λύση των αντιθέσεων στους κόλπους του λαού”). Μ’άλλα λόγια, το επίπεδο της υλικής και πνευματικής ζωής του λαού να ανεβαίνει στη βάση της ανάπτυξης της παραγωγής. Στη σημερινή μας κοινωνία, η υλική και πνευματική ζωή των εργαζομένων δεν έχει τίποτε το κοινό με τη ζωή τους πριν απ’ την Απελευθέρωση. Ακόμα και οι ιμπεριαλιστές δεν μπορούν παρά να το αναγνωρίσουν. Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρούμε το υλικό συμφέρον σαν το βασικό μέσο για να ενθαρρύνουμε τον ενθουσιασμό των λαϊκών μαζών. Πρέπει ακούραστα να διαπαιδαγωγούμε πολιτικά τις μάζες έτσι ώστε να συνειδητοποιούν ολοένα και βαθύτερα το ταξικό τους συμφέρον και το συμφέρον του συνόλου. Να καταλαβαίνουν πως οι καταχτήσεις του σοσιαλισμού μπορούν ασταμάτητα να σταθεροποιούνται και να αναπτύσσονται και να’ ναι έτοιμες για ένα μεγάλο αγώνα για τα συμφέροντα της σοσιαλιστικής επανάστασης και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Η πολιτικο-ιδεολογική δουλειά έχει στόχο να ανεβάσει την ιδεολογική συνείδηση σε σχέση με την πολιτική γραμμή και την κοσμοαντίληψη. Ο ενθουσιασμός που ξυπνάει μέσα απ’ αυτή τη δουλειά είναι αυθεντικός επαναστατικός ενθουσιασμός. Μόνο έτσι μπορούμε να τον κινητοποιήσουμε. Ο πρόεδρος Μαο λέει ότι “ο άνθρωπος πρέπει να κατέχεται από ένα τέτοιο πνεύμα”. Τι πνεύμα; Ένα επαναστατικό προλεταριακό πνεύμα που θα οφείλεται στην ακούραστη πολιτικο-ιδεολογική δουλειά του κόμματος. Χάρη σ’ αυτό το πνεύμα θα νικάμε σίγουρα τους εχθρούς μας και θα μεταμορφώνουμε τη φύση. Αν τονίσουμε ιδιαίτερα το “υλικό κίνητρο”, θα καταλήξουμε οι άνθρωποι να μην ενδιαφέρονται παρά για το προσωπικό τους συμφέρον. Δεν θα κοιτάζουν παρά τη μύτη τους, κι όπως λέει ο Λένιν: “Θα λογαριάζουν με τη σκληρότητα ενός Σαϋλόκ:μη τυχόν και δουλέψει μισή ώρα παραπάνω απ’ το διπλανό του, μην τυχόν και πληρωθεί λιγότερα απ’ τον άλλο” (“Κράτος και Επανάσταση”). Για όλους αυτούς τους λόγους, ο τρόπος με τον οποίο θα ενθαρρύνουμε τον ενθουσιασμό των μαζών δεν είναι μόνο ζήτημα μεθόδου, αλλά ένα βασικό πρόβλημα στο οποίο μπαίνει θέμα να ξέρουμε σε ποια γραμμή θα εφαρμόσουμε και ποιο δρόμο θ’ ακολουθήσουμε. Ο πρόεδρος Μαο γράφει: “Η πολιτική δουλειά είναι ζωτική για κάθε δραστηριότητά μας στον οικονομικό τομέα” (Σημείωση στο άρθρο: “Ένα σοβαρό μάθημα”). Σε κάθε στιγμή και σε κάθε περίσταση πρέπει να δίνουμε προτεραιότητα στην πολιτικο-ιδεολογική δουλειά.

Να έχουμε εμπιστοσύνη στις μάζες και να στηριζόμαστε σ’ αυτές είναι η βασική αφετηρία μας. Πρέπει πάντα να είμαστε ενωμένοι με τις λαϊκές μάζες. Εκείνος που αντιτίθεται σ’ αυτές δεν είναι ικανός ν’ αντέξει το ρεύμα της επανάστασης.

Αναδημοσιεύεται απ’το Pekin Information, αρ. 14, 9 Απρίλη 1973

Πάρθηκε απ’ το εκτός νόμου περιοδικό “Λαϊκός Δρόμος”, όργανο της Οργάνωσης Μαρξιστών – Λενινιστών Ελλάδας, τ.16, Ιούλης 1973, σ.σ.61-65

Advertisements

5 thoughts on “Να έχουμε εμπιστοσύνη στην πλειοψηφία των μαζών και να στηριζόμαστε σ’ αυτές

  1. Иван Д Νοέμβριος 7, 2015 στο 8:43 μμ Reply

    Ενδιαφέρον κείμενο, αλλά είναι σωστό να μιλάμε για «κίνημα πλατειών»; Τι παραπάνω ήταν από μια μαζική, ετερόκλητη και ασυντόνιστη διαμαρτυρία;

    • parapoda Νοέμβριος 9, 2015 στο 9:59 μμ Reply

      Είναι σωστό.Πρώτα από όλα για τον όρο “κίνημα”. Είχε ιδιαίτερα, ξεχωριστά, χαρακτηριστικά και μας κατέστησαν φανερές, όλων των αριστερών, οργανωμένων ή μη, καποιες πικρές αλήθειες. 1)Το πρακτικό πνεύμα: δεν μέτραγαν οι φλυαρίες και τα παχιά λόγια, η ζωή (π.χ. στα συνθήματα που εναλλάσσονταν) τα προσπερνούσε. Δεν μέτραγαν ούτε οι τίτλοι (π.χ. εγώ είμαι από την τάδε οργάνωση και δικαιούμαι πέντε λεπτά παραπάνω να μιλήσω). 2) Το ακηδεμόνευτο: Δεν πείραζε αν είσαι από κόμμα. Πείραζε όμως αν επειδή ήσουν σε κόμμα, έβγαζες φτηνούς δεκάρικους χωρίς να συμβάλλεις ούτε στην περισυλλογή των σκουπιδιών, και αναπαρήγαγες λογικές 40 χρόνων που το κίνημα ήθελε να ανατρέψει. 3) Το ειρηνικό πνεύμα: Πραξικοπηματισμοί, από αυτούς που γνωρίζουμε σε συνελεύσεις σωματείων ή φοιτητικών συλλόγων, ή συγκρουσιακές καταστάσεις δεν είχαν πέραση.
      Είχε και πολιτικά προτάγματα, παρά τις διαφορετικές καταβολές ή προσπάθειες εκτροπής σε άλλες κατευθύνσεις: πραγματική-και όχι τυπική-δημοκρατία, ανεξαρτησία, παραγωγή, δικαιοσύνη.
      Και κάτι γενικότερο: δεν είναι για να μέμφεται κανείς το κίνημα των πλατειών το γεγονός ότι ήταν “ασυντόνιστο”. Όσα κόμματα θέτουν στον εαυτό τους τέτοια καθήκοντα που ήταν απόντα ή δεν σεβάστηκαν τη μορφή της εκφοράς και της διαπάλης απόψεων και στάσεων που είχε επιλεγεί, είναι που θα πρέπει να μεμφόμαστε. Και ίσως εκεί να οφείλεται και η σχετική αποτυχία της ελληνικής εκδοχής των πλατειών (με την έννοια του ότι δεν βάθυναν τη ριζοσπαστικοποίηση των συνειδήσεων και δεν έφεραν απτό, άμεσο πολιτικό αποτέλεσμα, πέραν της δι’ αντανακλάσεως εκτόξευσης του Σύριζα): Το ότι από την Αραβική Άνοιξη μόνο στην Τυνησία κάπως κατοχυρώθηκε δημοκρατία, έστω και λειψή, έχει να κάνει με το ότι εκεί, όχι απλώς υπήρχε κομμουνιστικό κόμμα, που έβγαινε από την παρανομία και θα ήταν πολύ κατανοητό να είχε χίλια δυο κολλήματα, αλλά συμμετείχε στο κίνημα και κατοχυρώθηκε εκεί μέσα ως αγωνιστικός πόλος στις πλατιές μάζες του λαού.
      Επίσης, δεν είναι κάτι το μεμπτό το “ετερόκλιτο” στοιχείο: εδώ και δεκαετίες, προ, μάλιστα, του 1956, διάφορα κινήματα ήταν ετερόκλιτα, με πρώτο από όλα το Κίνημα Ειρήνης, στο οποιο χωρούσαν από εργάτες που δεν ήθελαν να πολεμήσουν ως εμποροβιομήχανοι που ενδιαφέρονταν να ανοίξουν οι αγορές της ανατολικής Ευρώπης. Το κομμουνιστικό κίνημα είχε εκπονήσει μια πολιτική για τον εφ’εξής ετερόκλιτο χαρακτήρα, η οποία έμεινε στη μέση και ανεφάρμοστη, καθ’ ότι μεσολάβησε η επικράτηση του ρεβιζιονισμού και η αντανάκλασή του στις τάξεις των επαναστατών, ο δογματισμός. Αν, έκτοτε, έχει προχωρήσει κατά πολύ η ταξική διαφοροποίηση, ακόμα και στις τάξεις των εργαζομένων, τότε δεν είναι υπερβολή να πει κανείς πως εφ’εξής μάλλον μόνο ετερόκλιτα θα είναι τα πολιτικά κινήματα, παρά ταξικά ομοιογενή, όπως τα γνωρίσαμε…στα θεωρητικά βιβλία.

      • Иван Д Νοέμβριος 10, 2015 στο 8:41 μμ

        Θα συμφωνήσω για τα κινηματικά χαρακτηριστικά της διαμαρτυρίας, αλλά και για τις υπόλοιπες παρατηρήσεις. Η παρέμβασή μου είχε σκοπό να επισημανθεί κυρίως η προσπάθεια που γίνεται από διάφορους να επικρατήσει η ιδέα ότι αφού το «λαϊκό κίνημα από τα κάτω» απέτυχε, θα πρέπει να μας γίνει «μάθημα» ότι δε γίνεται τίποτα χωρίς την υποταγή σε ΕΕ/Ευρώ – ή έστω – χωρίς τη χειραγώγηση των μαζών από κάποια από τα προβεβλημένα κόμματα. Η ηττοπάθεια ως αποτέλεσμα υπερβολικών και παράλογων προσδοκιών.
        Άσχετο: με αφορμή την επικαιρότητα θα γίνει σίγουρα λόγος περί «σταλινικών διωγμών» εναντίον των ποντίων στην ΕΣΣΔ. Έχετε σκοπό να αναρτήσετε κάτι σχετικό στα αντι-σοβιετικά ψέματα;

      • parapoda Νοέμβριος 12, 2015 στο 9:58 μμ

        Πρόκειται για ένα ζήτημα με πολλές παραμέτρους, το οποίο απαιτεί απαλλαγή από τη λογική «μονά-ζυγά δικά μου», πράγμα δύσκολο για κάποιον εθνικιστή αντικομμουνιστή. Στοιχεία, πάντως, συγκεντρώνονται και, «θεού θέλοντος», σύντομα θα υπάρξει κάτι, αν η επικαιρότητα δεν αλλάξει τη σειρά των δημοσιεύσεων.

  2. Иван Д Νοέμβριος 13, 2015 στο 11:18 μμ Reply

    Πολλά είναι τα δύσκολα για τον εθνικιστή αντικομμουνιστή, αλλά κάποια πραγματικά στοιχεία και δεδομένα επί του ζητήματος θα ήταν ενδιαφέροντα και χρήσιμα. Ελπίζω να το δω σύντομα….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: