Η απόφαση του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ για την υπόθεση Μπούλκες (27/03/1951) & το λιβελλογράφημα της «Καθημερινής»

Με ένα λίβελλο αντικομμουνιστικής λασπολογίας, η “ναυαρχίδα” της μνημονιακής παρατάξεως “Καθημερινή” “θυμάται” την υπόθεση Μπούλκες, το χωριό στο οποίο προσέφυγαν και οργανωμένα έζησαν στελέχη του λαϊκού κινήματος για να γλυτώσουν από τις διώξεις, τα βασανιστήρια και τους αποκεφαλισμούς που προέβαιναν οι οργανωμένες συμμορίες της Δεξιάς στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1945-1949 ιδίως στην ύπαιθρο. Οι ιδεολογικοί απόγονοι των δασκάλων των σημερινών αποκεφαλιστών – μελών του Ισλαμικού Κράτους βγάζουν γλώσσα για να αποδείξουν, μιας και καταπιάνονται με την οργανωμένη ζωή των αγωνιστών στο Μπούλκες, ότι…ο κομμουνισμός είναι ένα εγκληματικό κοινωνικό σύστημα.

Ξεκινώντας από το πρωτοσέλιδο, βλέπει κανείς έναν απόγονο Ελλήνων που παρέμειναν στο Μπούλκες και μετά την εκκένωσή του από τους Έλληνες αγωνιστές, αφού κατέβηκαν στην Ελλάδα να πολεμήσουν. Η φωτό είναι βγαλμένη σε νεκροταφείο και θα νόμιζε κανείς ότι οι γονείς του είναι “θύματα του κομμουνισμού”. Στην πορεία, ωστόσο, και παρότι και ο ίδιος ο άνθρωπος ζητά “να μην κιτρινίσουν” το όλο θέαμα, αποδεικνύεται ότι δεν είναι οι γονείς του νεκροί «λόγω κομμουνισμού» (αυτό, άλλωστε, φαίνεται και από τον ίδιο τον τάφο, όπου αναγράφεται το έτος θανάτου του πατέρα του, 1984, δηλαδή, δεκαετίες μετά).

Ακολούθως, υπάρχει η “περιγραφή” της δολοφονίας του βασικού υπεύθυνου για το Μπούλκες και ό,τι συνέβη εκεί, του Μιχάλη Τερζή-Πεχτασίδη, από τον Βασίλη Γκανάτσιο-Χείμαρρο. Ποιος είναι, όμως, ο Γκανάτσιος; Είναι ένας άνθρωπος που, λίγα χρόνια μετά το Μπούλκες, συντάχτηκε με όλους εκείνους τους αντιδημοκράτες που διέλυσαν το ΚΚΕ με την “6η Ολομέλεια”, την εισήγηση στην οποία έκανε μη μέλος του ΚΚΕ, στην οποία συμμετείχαν και μη μέλη του ΚΚΕ, και με βάση τις “αποφάσεις” της οποίας διαγράφτηκε το 85% των μελών του ΚΚΕ και διαλύθηκαν, δύο χρόνια αργότερα, οι οργανώσεις βάσης του ΚΚΕ. Ο Γκανάτσιος ανήκει σε όλους αυτούς που, χωρίς να υπάρχουν οι δυσκολίες και τα πνεύματα που υπάρχουν εν μέσω πολέμου, εξόρισε χιλιάδες, απέλυσε χιλιάδες, απαγόρευσε ακόμα και στα παιδιά τους να σπουδάσουν σε ανώτατες σχολές.

Ας έχει…Ο Σταύρος Τζίμας, ωστόσο, που έκανε το “ρεπορτάζ”, “δραματοποιεί” την περιγραφή του Γκανάτσιου, βάζοντας μόνο το αρχικό του επωνύμου του “δήμιου” του Πεχτασίδη, όταν αυτό είναι προ πολλού γνωστό. Λίγο πιο κάτω, βέβαια, αποδεικνύεται ότι ο Γκανάτσιος δεν ήταν μάρτυρας στη δολοφονία όπως αφήνει να εννοηθεί ο Τζίμας, αλλά, περιγράφει “από δεύτερο χέρι”, είτε από τον ίδιο τον “Σ.”, αυτόν που του δήλωσε δολοφόνος, είτε “σύμφωνα με τα όσα μου είπε μετά ο Μήτσος Βλαντάς”, “μετά”, δηλαδή, κατά πάσα πιθανότητα όταν ο Βλαντάς έγινε όχι μόνο αντιζαχαριαδικός, αλλά και αντικομμουνιστής (αφού λίγο μετά έγινε αντιζαχαριαδικός).

Πέρα, όμως, από την κατάλληλη δραματοποίηση, στο κείμενο του Τζίμα υπάρχουν ανακρίβειες. Χαρακτηρίζεται “άνθρωπος του Ζαχαριάδη” ο Πεχτασίδης όταν είναι γνωστό πως μέλη του ΚΚΕ με, ίσως μεγαλύτερο έλεγχο του κομματικού μηχανισμού ακόμα την επίμαχη περίοδο, όπως ο Ιωαννίδης και ο Ρούσσος, καθοδηγούσαν εκ μέρους του Πολιτικού Γραφείου την κομματική οργάνωση του Μπούλκες.

Η πιο μεγάλη, ωστόσο, ανακρίβεια, είναι η τελευταία φράση του κειμένου, ότι “70 χρόνια μετά δεν έχει ανοίξει συζήτηση για το τι πραγματικά έγινε σ’ αυτό το χωριό”. Ο Τζίμας λέει ψέματα. Το ΚΚΕ άνοιξε τη συζήτηση αμέσως μετά την 3η συνδιάσκεψη, δηλαδή, ένα χρόνο μετά τον εμφύλιο και αφού είχαν “καταλαγιάσει” καποια πράγματα, όπως η μετακίνηση δεκάδων χιλιάδων πολιτικών προσφύγων και ανταρτών, και το ΚΚΕ, έστω και σε παρανομία, θα λειτουργούσε πλέον κανονικά (και μέχρι την “6η Ολομέλεια”). Η παρακάτω απόφαση του ΚΚΕ επί του θέματος αποδεικνύει ότι “η συζήτηση άνοιξε”, και δεν χαρίστηκε ούτε στο Πολιτικό Γραφείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Αλλά έγινε συγκροτημένα, όχι διαλυτικά, όχι για να βγούν τα συμπεράσματα που θέλει ο Σταύρος Τζίμας (ότι φταίει ο κομμουνισμός και η ελληνική κομμουνιστική αριστερά).

Τελικά, έγιναν ασχήμιες στο Μπούλκες που “αμαυρώνουν την ιστορία της ελληνικής κομμουνιστικής Αριστεράς”; Σίγουρα. Όμως, δεν μπορούμε να μιλάμε για αυτές, αποσπώντας τις από το ιστορικό πλαίσιο, δηλαδή, τα αντικρουόμενα διεθνή συμφέροντα που αναπτύσσονταν την περίοδο εκείνη, με θύμα, πρώτα από όλα την ελληνική κομμουνιστική αριστερά, αγνοώντας, δηλαδή, το ρόλο του ιμπεριαλισμού. Δεν έγιναν όσα έγιναν λόγω της ύπαρξης κάποιων παρανοϊκών σε υπεύθυνες θέσεις ή λόγω «συστήματος». Μόνο συνειδητός παραχαράκτης της ιστορίας μπορεί να μην αναφέρεται στο γεγονός ότι το Μπούλκες ήταν στο έδαφος μιας χώρας, της Γιουγκοσλαβίας, οι κρατικές αρχές της οποίας είχαν την επίβλεψη του Μπούλκες (και αλώνιζαν σε αυτό), αλλά και, όπως αποδείχτηκε, προέβαιναν σε “στρατολόγηση” μελών για τη διάσπαση του ΚΚΕ, ιδίως στις τάξεις των μελών του ΚΚΕ σλαβομακεδονικής καταγωγής, αλλά και προβοκάτσιες για την αμαύρωση της φήμης του ΚΚΕ. Μόνο όποιος σκόπιμα αποκρύπτει την αλήθεια, αποκρύπτει και την αντιΚΚΕ και αντικομμουνιστική πολιτική της τότε κυβέρνησης της Γιουγκοσλαβίας, όπως αποδείχτηκε και από το βίο και την πολιτεία του Τίτο στη διεθνή σκηνή, συνεργαζόμενος με τη Δύση, και αμειβόμενος από αυτή, τα αμέσως επόμενα χρόνια.

αφισα Γκανάτσιος (1)Πώς να μην τιμάται ο Γκανάτσιος…Βέβαια, τα στερνά είναι που, στην τελική, τιμούν τα πρώτα.

Φυσικά, για το κομμουνιστικό κίνημα, η άσχημη εμπειρία του Μπούλκες παραμένει διδακτική και, όσο και να φαίνεται περίεργο, επίκαιρη. Γιατί δεν είναι λίγες οι φορές που και σήμερα ακόμα, στο κομμουνιστικό κίνημα, αλλά και σε κάθε άλλη συλλογικότητα, μπορεί να συναντήσει κανείς φαινόμενα όπως η χειραγώγηση μελών, η παθητική ανοχή αντικομματικών καταστάσεων, οι οικογενειακότητες (ο Πεχτασίδης ήταν ανηψιός του Ιωαννίδη), η προβοκάτσια, η συστηματική καλλιέργεια του πνεύματος της δουλικότητας, της υποταγής και της κολακείας και το πνίξιμο του ελέγχου και της κριτικής προς τα πάνω, το αλληλοσυγχώριο, η μετατροπή στελεχών σε άβουλα όργανα, το “μάντρωμα” τους σε μια κλίκα, που ξεχνά ουσιαστικά την προέλευσή του, την αποστολή του, που απομακρύνεται από τις κομματικές μέθοδες καθοδήγησης και το συμφέρον του κόμματος, που αδιαφορεί για την κομματική διαπαιδαγώγηση των μελών, αλλά και οι “ρετσινιές” από τις βρωμιές που εξαπολύουν οι κλίκες και που συνοδεύουν αγνά μέλη εφ’όρου κομματικής ζωής.

Απ’ αυτή την άποψη, το κείμενο της απόφασης για το Μπούλκες αποτελεί ένα από τα πολύτιμα και διδακτικά κείμενα της λιγότερο μελετημένης, αλλά ίσως και πιο χρήσιμης προς μελέτη, περιόδου του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος, για κάθε κομμουνιστή, αλλά και για κάθε μέλος οποιασδήποτε συλλογικότητας.

***

Απόφαση του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ

Για την υπόθεση Μπούλκες

Η ΙΙΙ Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ έκανε κριτική μελέτη της δράσης του Κόμματος στην τελευταία δεκαετία και συνόψισε τ’ αποτελέσματα και τα διδάγματα από τη δράση αυτή. Η Συνδιάσκεψη τόνισε ακόμα ότι «όσο πιο βαθιά μελετήσουμε τα συμπεράσματα αυτά, δούμε τα θετικά και αρνητικά μας, διδαχτούμε από τα λάθη μας, τόσο πιο αποτελεσματικά θ’ ανταποκριθούμε στα σοβαρά και υπεύθυνα καθήκοντα, που προβάλλουν σήμερα μπροστά μας. Όσο πιο αποφασιστικά αποκόψουμε το σάπιο… τόσο πιο έμπρακτα, το ΚΚΕ θα δικαιώσει τις προσδοκίες του εργαζόμενου λαού…»

bulkes Το Μπούλκες, μεταπολεμικά εγκαταλελειμμένο από τους Γερμανούς χωριό της Βοϊβοδίνας

Εκτός απ’ τη γενική μελέτη της δράσης του Κόμματος, η ΙΙΙ Συνδιάσκεψη ανέθεσε στην ΚΕ του ΚΚΕ και σε ειδικές επιτροπές που έβγαλε, να εξετάσουν ειδικά ορισμένες μερικότερες, αλλά σοβαρές περιπτώσεις με σκοπό κυρίως να πλουτίσει την πείρα και απ’ τα θετικά και από τα αρνητικά, που παρουσίασε στη δράση του το Κόμμα μας, και φυσικά να καταμερίσει και ευθύνες. Μια από τις περιπτώσεις που θέλουν ειδική εξέταση και μελέτη είναι και η υπόθεση Μπούλκες. Η ΙΙΙ Συνδιάσκεψη έβγαλε επιτροπή γι’ αυτόν το σκοπό, που συγκέντρωσε πολλά στοιχεία, εκθέσεις, καταγγελίες κλπ., τις μελέτησε και έβγαλε πολλά συμπεράσματα-διδάγματα, καταμερίζει ευθύνες και προτείνει μέτρα.

Η υπόθεση του Μπούλκες μας δίνει ένα θεμελιακό δίδαγμα: Πως όταν στραπατσέρνεται η κομματική γραμμή και οι μπολσεβίκικες μέθοδες καθοδήγησης και στομώνει η επαναστατική επαγρύπνηση, ο ταξικός εχθρός, που παρουσιάζεται κάτω από τις πιο διαφορετικές μάσκες, μπορεί να δουλέψει διαλυτικά, αποσυνθετικά μέσα σε μια μεγάλη κολεκτίβα από κομμουνιστές και άλλους λαϊκούς αγωνιστές. Το μάθημα που μας δίνει το Μπούλκες πρέπει να γίνει κτήμα για όλο το Κόμμα μας απ’ τα πάνω ως τα κάτω, δίδαγμα για ν’ αποφύγουμε παραπέρα τέτοια μεγάλα στραπάτσα.

Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ συνοψίζοντας τα συμπεράσματα αυτά καταλήγει στα παρακάτω:

Ι. Μετά την ήττα μας το Δεκέμβρη του 1944 και τη συμφωνία της Βάρκιζας, στις αρχές του 1945 μερικές χιλιάδες καταδιωκόμενοι αγωνιστές, κατέφυγαν στις γειτονικές Λ. Δημοκρατίες και τελικά συγκεντρώθηκαν στο Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας. Εκεί σαν πολιτικοί πρόσφυγες ζούσαν ομαδική οργανωμένη ζωή. Σχεδόν όλοι ήταν μαχητές του ΕΛΑΣ και μια μεγάλη αναλογία στελέχη-αξιωματικοί του ΕΛΑΣ.

Στη γενική προσπάθεια που έκανε το ΚΚΕ, μετά τη Βάρκιζα και κυρίως μετά τη 12η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ για την ανασύνταξη των δυνάμεών μας και την προετοιμασία για τη νέα εξόρμηση του 1946, το Μπούλκες μπορούσε και έπρεπε να παίξει σημαντικό ρόλο προετοιμάζοντας στελέχη κομματικά, στρατιωτικά, γιατί αυτού στη μεγάλη πλειοψηφία τους ζούσαν αγωνιστές και αγωνίστριες αφοσιωμένοι στο Κόμμα και στην υπόθεση της απελευθέρωσης του ελληνικού λαού.

ΙΙ. Από το Μπούλκες πέρασαν στο ΔΣΕ πολλοί μαχητές που πιστοί στο Κόμμα πολέμησαν στο ΔΣΕ άξια για την απελευθέρωση της Ελλάδας, του ελληνικού λαού. Όμως το Μπούλκες δεν έγινε φυτώριο δημιουργίας και διαπαιδαγώγησης στελεχών του αγώνα μας, αντίθετα από πολλές απόψεις έγινε εστία αντικομματικής μόλυνσης και διαφθοράς. Εγκαταλείφθηκε ουσιαστικά στα χέρια των τιτικών πρακτόρων Ράγκοβιτς-Καραϊβάνοφ, που με βασικό τους όργανο τον Μ. Πεχτασίδη και τους στενούς συνεργάτες του χρησιμοποιούσαν το Μπούλκες για τους δικούς τους αντεπαναστατικούς σκοπούς.

Η «μορφωτική» δουλειά, που γίνονταν στο Μπούλκες ήταν αποστεωμένη-δογματική, διαστρέβλωνε και διάστρεφε τη γραμμή του κόμματος και αποξένωνε τους αγωνιστές και τα μέλη μας απ’ το ΚΚΕ και τους αγώνες του. Καλλιεργούσαν τη δυσπιστία και άφηναν να υπονοηθεί ότι το Μπούλκες (δηλαδή ο Μ. Πεχτασίδης και η κλίκα του) θα ξεκαθαρίσει την κατάσταση του κόμματος. Η κομματική καθοδήγηση του Μπούλκες με επικεφαλής τον Πεχτασίδη, αντί για τις δοκιμασμένες μέθοδες κομματικής καθοδήγησης εφάρμοζαν στρατοκρατικές, τραμπούκικες-αντικομματικές μέθοδες καθοδήγησης, μέθοδες αστυνομικές, χαφιέδικες, που τις δανείζονταν απ’ την τιτική ΟΖΝΑ. Στο Μπούλκες επιβλήθηκε ένα καθεστώς φόβου, τρομοκρατίας, χαφιεδισμού και φαυλοκρατίας, που έπνιγε κάθε ελευθερία γνώμης, δημιουργούσε τόσο στην Κομματική Οργάνωση όσο και στον κόσμο γενικά εκεί την επιφυλακτικότητα, την καχυποψία, τη χαφιεδοφοβία και το φόβο. Καλλιεργούσε συστηματικά το πνεύμα της δουλικότητας, της υποταγής και της κολακείας και έπνιγε σατράπικα τον έλεγχο και την κριτική προς τα πάνω. Κάθε προσπάθεια για έλεγχο και κριτική προς τα πάνω χαρακτηρίζονταν σαν αντικομματική, σαν εχθρική προς το κόμμα ενέργεια. Και επακολουθούσαν μέτρα, μέχρι απομόνωση και εγκλήματα σε βάρος αγωνιστών για τα οποία οι υπεύθυνοι έχουν όχι μόνο κομματικές-πολιτικές, αλλά και ποινικές ευθύνες. Έτσι το Μπούλκες κάτω απ’ την διεύθυνση των τιτικών πρακτόρων Πεχτασίδη και της παρέας του μετατρέπεται σε εστία συνομωσίας κατά του ΚΚΕ, υπόσκαψης και χτυπήματός του απ’ τα μέσα, διαφθοράς των στελεχών και των μελών μας, σε όργανο εφαρμογής της τιτικής, ενάντια στο ΚΚΕ, πολιτικής.

ΙΙΙ. Η πολιτική αυτή εμπνέονταν και καθοδηγούνταν απ’ τους τιτικούς ηγέτες και πράκτορες Ράγκοβιτς-Καραϊβάνοφ. Για σκοπό είχε να διαφθείρει κομματικά-πολιτικά τους αγωνιστές του ΚΚΕ και του ΕΛΑΣ, που ζούσαν στο Μπούλκες και να στρατολογεί απ’ αυτούς πράκτορες για τ’ αντεπαναστατικά-κατασκοπευτικά σχέδιά τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας απ’ τους δολοφόνους του Γ. Ζεύγου απ’ το Μπούλκες στρατολογήθηκε και αρκετοί άλλοι πράκτορες-χαφιέδες από ’κει στάλθηκαν για να δράσουν στην Ελλάδα, στη σλαβομακεδονική μειονότητα ιδιαίτερα και στο ΔΣΕ. Οι τιτικοί θέλαν να κάνουν το Μπούλκες όργανο των μεγαλοσέρβικων βλέψεών τους στη Μακεδονία του Αιγαίου και άντρο υπόσκαψης, υπονόμευσης και διαφθοράς για το ΚΚΕ. Να το χρησιμοποιήσουν στην επίθεσή τους ενάντια στο ΚΚΕ και ενάντια στον απελευθερωτικό μας αγώνα γενικά, και ειδικά ενάντια στην κοινή πάλη Ελλήνων και Σλαβομακεδόνων, που αδερφικά και χέρι με χέρι πάλευαν για την απελευθέρωσή τους από τους αμερικανοάγγλους κατακτητές, για τη Λαϊκή Δημοκρατία.

Bulkes50Το «νόμισμα» της κοινότητας

Σαν κύριο τους όργανο χρησιμοποίησαν τον Μιχάλη Πεχτασίδη, ένα τύπο διεφθαρμένο πολιτικά, με ψυχολογία αλήτικη και ύποπτο στοιχείο, που κατόρθωσε να τρυπώσει στα στελέχη της ΟΠΛΑ και συνέχεια να γίνει καθοδηγητής του Μπούλκες. Ο Μιχάλης Πεχτασίδης στην περίοδο της μεταξικής δικτατορίας είχε απομονωθεί από το Κόμμα σαν ύποπτος. Στην περίοδο της γερμανο-ιταλικής κατοχής με τη μαζική ανάπτυξη του κινήματος και τη μαζική στρατολογία, κατόρθωσε να ξανατρυπώσει στο Κόμμα και να χρησιμοποιηθεί σαν στέλεχος της ΟΠΛΑ. Τώρα αποκαλύπτεται ότι πιάστηκε απ’ τους Γερμανούς και την ειδική ασφάλεια και «αφέθηκε ελεύθερος» και γενικά η δράση του στην ΟΠΛΑ ήταν πολύ σκοτεινή και ύποπτη. Και όταν τέλος υποχρεώθηκε να κατατακτεί στις τάξεις του ΔΣΕ λιποτάκτησε στον εχθρό. Σ’ αυτόν στηρίχτηκαν βασικά οι τιτικοί πράκτορες στο Μπούλκες, για την αντεπαναστατική τους δουλειά. Άμεσοι συνεργάτες του Πεχτασίδη, μέλη της καθοδήγησης του Μπούλκες, ήταν οι Περικλής Καλοδίκης, Οδυσσέας Μπάστης, Γιώργος Βενέτης (Γιάννης Λεπενιώτης), Παύλος Κοντογιώργος. Αυτοί, με τον Πεχτασίδη αρχηγό, αποτελούσαν μια κλίκα που εφάρμοζε την τιτική γραμμή στο Μπούλκες.

IV. Η κατάσταση αυτή που είχε επιβληθεί στο Μπούλκες, είχε σαν αποτέλεσμα να διαφθείρει πολιτικά έναν αριθμό στελεχών. Δημιούργησε τις προϋποθέσεις πολιτικές και ψυχολογικές να παρασυρθεί ένας αριθμός κυρίως σλαβομακεδόνες αγωνιστές από τους πράκτορες του Τίτο, να εγκαταλείψει την κοινότητα και να πέσει ολοκληρωτικά στα δίχτυα της ΟΖΝΑ και των τιτικών πρακτόρων Πασχάλη, Κεραμιτζή, Γκότσε κλπ. που από άλλη θέση δούλευαν για τον ίδιο σκοπό. Επέδρασε αρνητικά-αντικομματικά γενικά στους αγωνιστές του Μπούλκες, έβαλε τη σφραγίδα της στην κομματική τους νοοτροπία.

Όμως παρ’ όλες τις προσπάθειες των τιτικών και των πρακτόρων τους τα σχέδια τους δεν μπόρεσαν να πετύχουν ολοκληρωτικά. Η βασική μάζα των αγωνιστών του Μπούλκες στάθηκε κομματικά-πολιτικά στο σωστό δρόμο και πολέμησε κατοπινά στις γραμμές του ΔΣΕ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το υλικό αυτό προέρχονταν από το καλύτερο του ΕΛΑΣ και ήταν στη μεγάλη πλειοψηφία του αφοσιωμένο στο ΚΚΕ, πιστό στην υπόθεση του ελληνικού λαού. Πολλοί έπεσαν πολεμώντας σαν πραγματικοί ήρωες άξια παιδιά του ΚΚΕ. Αρκετοί σύντροφοι, όταν ξέφυγαν από το τιτικό καθεστώς του Μπούλκες, πολεμώντας σαν μαχητές του ΔΣΕ, με τη βοήθεια του Κόμματος αναδείχτηκαν σε άξια στελέχη του ΔΣΕ και του κόμματός μας. Γι’ αυτό και κάθε προσπάθεια να δίνεται στους αγωνιστές αυτούς ο χαρακτηρισμός «Μπουλκιώτες» σαν κάτι το κακό και το αντιλαϊκό είναι αντικομματική, εμπνέεται και εξυπηρετεί την προσπάθεια του εχθρού και των πρακτόρων του να εκμεταλλευτούν και τώρα ακόμα αντικομματικά την υπόθεση Μπούλκες.

V. Μελετώντας την υπόθεση Μπούλκες, οι αγωνιστές που ζήσανε εκεί αλλά και ολόκληρο το Κόμμα πρέπει να βγάλουν πολλά συμπεράσματα-διδάγματα. Οι λόγοι που δημιουργήθηκε αυτή η κατάσταση στο Μπούλκες είναι βασικά οι παρακάτω:

1. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ έχει την πρώτη πολιτική ευθύνη, γιατί δεν προσανατόλισε και δεν έδωσε συγκεκριμένη αποστολή στους καταδιωκόμενους αγωνιστές, που πήγαιναν στο εξωτερικό. Δεν τοποθέτησε υπεύθυνο κομματικό καθοδηγητικό όργανο. Δεν ήξερε και δε φρόντισε να μάθει έγκαιρα για τις συνθήκες ζωής και γενικά για την κατάσταση που υπήρχε εκεί. Και δεν εξασφάλισε εκ μέρους του έναν έλεγχο και καθοδήγηση της δουλειάς του Μπούλκες. Το ΠΓ της ΚΕ του Κόμματος ειδικά θεωρεί ότι πολιτικά υπεύθυνοι για την κατάσταση στο Μπούλκες είναι οι σ. Γιάννης Ιωαννίδης και Πέτρος Ρούσσος, που βρίσκονταν τότε στο Βελιγράδι σαν κλιμάκιο του ΠΓ και καθοδηγούσαν και την ΚΟ του Μπούλκες. Οι σύντροφοι Γιάννης Ιωαννίδης και Πέτρος Ρούσσος όταν βρέθηκαν στο Βελιγράδι δεν μπόρεσαν ν’ αντιληφθούν την κατάσταση, που είχε δημιουργηθεί στο Μπούλκες, να επέμβουν και να την αλλάξουν. Έτσι στην ΚΟ Μπούλκες εξακολουθούσε και τότε να υπάρχει η ίδια κατάσταση και ο Μιχάλης Πεχτασίδης συνέχισε την αποσυνθετική-αντικομματική του πολιτική για λογαριασμό του εχθρού.

2. Η τιτική συμμορία μπόρεσε να χρησιμοποιήσει το Μπούλκες για τους δικούς της σκοπούς, γιατί το όπλο της κομματικής επαγρύπνησης, που οι κομμουνιστές πρέπει να το κρατών πάντα καθαρό και να το χρησιμοποιούν για την περιφρούρηση του κόμματος και της πολιτικής του γραμμής, δε χρησιμοποιήθηκε μα αντίθετα αντικαταστάθηκε με τις αστυνομικές-χαφιέδικες μέθοδες της ΟΖΝΑ. Αν οι κομμουνιστές του Μπούλκες επαγρυπνούσαν, γρήγορα θ’ αποκαλύπτονταν ο προβοκατόρικος ρόλος του Πεχτασίδη και η διαστρέβλωση της κομματικής γραμμής, που γίνονταν στο Μπούλκες απ’ τον Πεχτασίδη και τους συνεργάτες του. Έβλεπαν τον Πεχτασίδη να κάνει όργια και εγκλήματα. Να ξοδεύει την περιουσία της Κοινότητας, να χειροδικεί και να εξευτελίζει τους συντρόφους και δεν πάλευαν. Δεν απευθύνονταν στο ΠΓ του κόμματος να επέμβει και να διορθώσει την κατάσταση. Η περίπτωση του Μπούλκες για άλλη μια φορά επιβεβαιώνει τη διαπίστωση της ΙΙΙ Συνδιάσκεψης του ΚΚΕ ότι ένα από τα πρώτα βασικά διδάγματα, το πρώτο δίδαγμα της τελευταίας δεκάχρονης πάλης του κόμματος, είναι ότι: «…Η ολόπλευρη επαγρύπνηση πολιτική-οργανωτική… πρέπει… να είναι μια από τις βασικές, τις κύριες και πρωταρχικές απασχολήσεις του Κόμματός μας».

3. Το Κομματικό ηγετικό αχτίφ του Μπούλκες κάτω από την επίδραση των τιτικών πρακτόρων και της πολιτικής τους δεν είδε τον προβοκατόρικο ρόλο του Μ. Πεχτασίδη, δεν πάλεψε, δεν εναντιώθηκε στην πολιτική αυτή. Δεν ενημέρωνε την καθοδήγηση του κόμματος για όσα συνέβαιναν εκεί και υποστήριξε από την αρχή ως το τέλος την πολιτική του Πεχτασίδη και την εφάρμοζε στην πράξη. Μετατράπηκε σε μια κλίκα, που ξέχασε ουσιαστικά την προέλευσή του, την αποστολή του, απομακρύνθηκε από τις κομματικές μέθοδες καθοδήγησης και το συμφέρον του κόμματος, αδιαφόρησε για την κομματική διαπαιδαγώγηση των πέντε χιλιάδων αγωνιστών του Μπούλκες. Κάλυπτε και υμνολογούσε ο ένας τον άλλο και όλοι μαζί εκθειάζανε τον Πεχτασίδη και την προβοκατόρικη πολιτική του. Παρουσιάζανε διαστρεβλωμένα την κομματική φωνή που ακουγότανε από τη βάση και από λίγα μεσαία και κατώτερα στελέχη και κατόρθωσαν να την πνίγουν τελικά, γιατί το υπόλοιπο κομματικό αχτίφ μετατράπηκε βασικά σε άβουλο όργανο, που εκτελούσε πειθήνια τις εντολές του Μ. Πεχτασίδη και της κλίκας του, ή ανεχότανε παθητικά το αντικομματικό καθεστώς διαφθοράς που εφάρμοζε.

φωνή του μπούλκεςΗ εφημερίδα «Φωνή του Μπούλκες» που εξέδιδαν οι αγωνιστές

4. Η απομάκρυνση του Κόμματός μας, στην περίοδο της γερμανο-ιταλικής κατοχής, απ’ τις μπολσεβίκικες κομματικές οργανωτικές αρχές και η οπλατζήδικη αντικομματική, μικροαστική-αναρχική ψυχολογία (όλη σχεδόν η κομματική επιτροπή της ΚΟ Μπούλκες προέρχονταν από την ΟΠΛΑ) σημαντικά επέδρασε να δημιουργηθεί η άσχημη κατάσταση στο Μπούλκες. Μετά τη 12η Ολομέλεια το Κόμμα μας έκανε στροφή και διόρθωσε τα σοβαρά λάθη της πρώτης κατοχής, διόρθωνε την πολιτική του γραμμή και τη λαθεμένη οργανωτική του πολιτική, ξεκαθάριζε το κόμμα, άνοιξε μέτωπο ενάντια στην κακή κληρονομιά της πρώτης κατοχής κλπ. Η στροφή αυτή του κόμματος, αυτό το καινούργιο, δεν έφτασε στο Μπούλκες και η εκεί κομματική οργάνωση, στο σύνολό της, δεν μπόρεσε να παίξει σωστά το ρόλο της. Τα μεσαία και κατώτερα στελέχη και η γερή-υγιής κομματική βάση δεν πάλεψαν κομματικά με συνέπεια και αποφασιστικά με βάση και οδηγό την πολιτική γραμμή και το συμφέρο του Κόμματος ενάντια στην ολοφάνερη αντικομματική πολιτική του Πεχτασίδη και των συνεργατών του, που είχανε παραδώσει το Μπούλκες στους τιτικούς πράκτορες και το χρησιμοποιούσαν για τους αντικουκουέδικους-αντεπαναστατικούς γενικότερα σκοπούς τους. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τους αγωνιστές του Μπούλκες να υπογράψουν δηλώσεις υποταγής στον Μ. Πεχτασίδη, ένα είδος δηλώσεων μετάνοιας, πράγμα απαράδεκτο για κομμουνιστές, για μέλη του κόμματος.

VI. Από τις πολυάριθμες εκθέσεις και καταγγελίες που συγκεντρώθηκαν από την επιτροπή, που εξετάζει την υπόθεση Μπούλκες, αποδείχνεται ότι έχουν άμεσα προσωπικές και σοβαρές ευθύνες οι:

1) Περικλής Καλοδίκης, 2) Οδυσσέας Μπάστης, 3) Παύλος Κοντογιώργης, 4) Φώκος Αλευράς, 5) Γ. Βενέτης ή Λεπενιώτης Γιάννης, που μαζί με τον Πεχτασίδη αποτελούσαν το βασικό καθοδηγητικό αχτίφ του Μπούλκες.

Το ΠΓ της ΚΕ τιμωρεί: Πρώτο: Τον Περικλή Καλοδίκη, άμεσο συνεργάτη του Πεχτασίδη, με βαριά κομματική μομφή και προειδοποίηση διαγραφής και τον απομακρύνει από κάθε υπεύθυνη δουλειά.
Δεύτερο: Τους Οδυσσέα Μπάστη, Παύλο Κοντογιώργη, συνεργάτες του Πεχτασίδη, με κομματική μομφή και απομάκρυνση από κάθε υπεύθυνη δουλειά για ένα χρόνο.

Τρίτο: Τον Γ. Βενέτη ή Λεπενιώτη Γιάννη με διαγραφή από μέλος του ΚΚΕ γιατί είναι στοιχείο διεφθαρμένο πολιτικά και σαν τέτοιος ήταν ο πιστότερος συνεργάτης του Μ. Πεχτασίδη, (δεν έχει καμιά σχέση με τον Επίτροπο της VIII Μεραρχίας του ΔΣΕ Παν. Λεπενιώτη).

boulkes50Μόνο για το Σταύρο Τζίμα «δεν έχει ανοίξει συζήτηση» όχι ένα, αλλά 70 χρόνια μετά…

Τέταρτο: Καταλογίζει σοβαρή ευθύνη στο σ. Αλευρά Φώκο, που παρά το ότι δεν παρασύρθηκε απ’ το καθεστώς διαφθοράς του Πεχτασίδη, όμως σαν παλιό στέλεχος του κόμματος, δεν μπόρεσε με βάση την κομματική γραμμή, να συσπειρώσει γύρω του τα κομματικά στελέχη και να παλέψει σωστά-κομματικά ενάντια στη συμμορία του Πεχτασίδη, δεν ενημέρωσε την καθοδήγηση του Κόμματος και ουσιαστικά, αντικειμενικά υπέκυψε κι αυτός στο αντικομματικό καθεστώς του Πεχτασίδη.

VII. Το στραπατσάρισμα της κομματικής γραμμής και το αντικομματικό φαυλοκρατικό καθεστώς, που είχε επιβληθεί στο Μπούλκες. Η υποταγή των μελών του κόμματος σ’ αυτό το καθεστώς. Οι μέθοδες δουλειάς και «καθοδήγησης» του Μιχάλη Πεχτασίδη, που ήταν μέθοδες πολιτικής διαφθοράς των τιτικών πρακτόρων και της ΟΖΝΑ και η οπλατζήδικη ψυχολογία, που αναπτύχθηκε στο τιτικό κλίμα του Μπούλκες, επέδρασαν αρνητικά-αντικομματικά στη διαμόρφωση του κομματικού χαρακτήρα, άφησαν τα ίχνη τους στις μέθοδες δουλειάς των συντρόφων, που έκαναν στο Μπούλκες. Είναι, φυσικά, γεγονός ότι η συνεχής και επίμονη πάλη του κόμματος ενάντια σ’ αυτή την κληρονομιά έφερε σημαντικά αποτελέσματα. Βοήθησε τους συντρόφους, που προέρχονται απ’ το Μπούλκες ν’ απαλλαγούν σε μεγάλο βαθμό απ’ αυτή την επίδραση, όμως σε αρκετούς συντρόφους υπάρχουν και σήμερα ακόμα αρκετά υπολείμματα που εκδηλώνονται και στην κομματική τους νοοτροπία γενικά και ιδιαίτερα στις μέθοδες κομματικής δουλειάς και καθοδήγησης. Λόγου χάρη, με διάφορα προσχήματα προσπαθούν να εμποδίζουν τη βάση του κόμματος να μιλάει ελεύθερα και να πει τη γνώμη της, βάζουν εμπόδια στην κριτική ιδιαίτερα προς τα πάνω, την κομματική επαγρύπνηση τη μετατρέπουν σε χωροφυλακίστικη παρακολούθηση, κολακεύουν προς τα πάνω και φέρονται σατράπικα προς τα κάτω κλπ. Οι Κομματικές Οργανώσεις πρέπει να κρατούνε ανοιχτό μέτωπο πάλης ενάντια σ’ αυτά τα υπολείμματα από τις τιτικές-μπουλκιώτικες και οπλατζήδικες μέθοδες δουλειάς, ώσπου να εξαφανιστούν τελείως από την εσωκομματική μας ζωή.

VIII. Η Επιτροπή που εξετάζει την υπόθεση Μπούλκες πρέπει να συνεχίσει τη μελέτη και την έρευνά της για να εξετάσει λεπτομερειακά όλες τις υποθέσεις, που έχουν σχέση με το Μπούλκες και για να διαπιστωθούν οι παραπέρα πολιτικές και ποινικές ευθύνες όλων των προσώπων, που βαρύνονται με την υπόθεση Μπούλκες ως το ολοκληρωτικό και στις λεπτομέρειες ξεκαθάρισμά της. Επίσης η Επιτροπή πρέπει να ξεκαθαρίσει και όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την οικονομική διαχείριση και την κοινοτική περιουσία, καθώς και τις καταγγελίες που υπάρχουν για καταχρήσεις, που έγιναν τόσο σε βάρος της περιουσίας της Κοινότητας όσο και αγωνιστών και μελών της Κοινότητας.

27 Μάρτη 1951

Το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ

Πηγή: Αρχείο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ.

Το κείμενο βρίσκεται στον τόμο “Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας, Επίσημα Κείμενα, Τόμος Έβδομος 1949–1955”, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα 1995, σ.σ. 140 – 146

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , ,

3 thoughts on “Η απόφαση του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του ΚΚΕ για την υπόθεση Μπούλκες (27/03/1951) & το λιβελλογράφημα της «Καθημερινής»

  1. brasilis Νοέμβριος 30, 2015 στο 11:21 πμ Reply

    μπράβο. χρησιμοποιήσατε το καλύτερο κείμενο κριτικής ανάλυσης της κατάστασης στο μπουλκες. να το στείλετε και στον άσχετο δημοσιογράφο…

  2. Ζέκας Δεκέμβριος 5, 2015 στο 10:31 πμ Reply

    Σωστά αυτά και μπράβο που τα θυμίσατε, για να μην υποκύπτει ο κόσμος στον αντικομμουνισμό.. Δεν αναφέρεται όμως τίποτα για το τέλος των Πεχτασίδη, Τζήμα.

    Με σ.χ.

    Τζ. Ζέκας

  3. parapoda Δεκέμβριος 6, 2015 στο 3:41 μμ Reply

    Δεν ήταν εφικτό να επεκταθεί το άρθρο στο «τέλος των Πεχτασίδη, Τζήμα», αφού κυρίως στόχο είχε την απάντηση στον ισχυρισμό του Τζίμα ότι δεν είχε ανοίξει συζήτηση στο ΚΚΕ για το Μπούλκες.
    Όσον αφορά το Τζήμα, άμεση συσχέτιση με αυτό δεν υπήρχε. Ωστόσο, μιας και επιζητείται απάντηση, μπορεί κανείς να απαντήσει ότι ο Τζήμας λόγω της αποτυχίας του βασικού στελεχιακού δυναμικού του ΚΚΕ να χαράξει ορθή γραμμή στην πρώτη κατοχή, είχε σιγά-σιγά, αλλά και αιτιολογημένα, περάσει στην αφάνεια. Οι σχέσεις του με τον Τίτο, όπως και η ψυχασθένεια που εκδήλωσε, καθώς και η…απόδρασή του από το ψυχιατρείο στη Γιουγκοσλαβία προς την Ουγγαρία, ήταν επίσης σημαντικοί λόγοι για να φύγει αυτός γρηγορότερα από άλλα υπεύθυνα στελέχη της Κατοχής από το προσκήνιο. Δραματικό «τέλος» πάντως δεν είχε, αφού έζησε στην Τσεχοσλοβακία, και μάλιστα το 1960 συνεργάστηκε με την εγκάθετη-διορισμένη ηγεσία του «ΚΚΕ» του Κολιγιάννη, για μια αφήγηση των γεγονότων του αγώνα στην 1η Κατοχή (αν και χωρίς να συκοφαντήσει το Ζαχαριάδη). Όμως, το γεγονός πως ούτε η ηγεσία Κολιγιάννη δεν τον επανέφερε στις θέσεις ευθύνης που είχε επί κατοχής, ίσως δείχνει ότι δεν ήταν μια εμμονή του «αιμοβόρου» Ζαχαριάδη η απομάκρυνσή του. Για το Τζήμα μπορεί κανείς να δει και καποια έστω και κομμένα και ραμμένα αποσπάσματα από κείμενα του ιδίου στο βιβλίο του Φαράκου για το κρυμμένο αρχείο του Άρη Βελουχιώτη.
    Αναφορικά με τον Πεχτασίδη, μαρτυρίες στα ελληνικά τον φέρουν να επιστρέφει στο Μπούλκες και να δολοφονείται εκεί. Δεν είναι και στις πρώτες προτεραιότητες η έρευνα για τη μοίρα ανθρώπων που βασάνισαν και ανθρώπων που συνειδητά προσχώρησαν στον κόσμο των πρακτόρων και των διπλοπρακτόρων. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση αναφέρει και την ύπαρξη-αναμφίβολα-και ποινικών ευθυνών, για ενέργειες, όμως, οι οποίες διαπράχτηκαν σε γιουγκοσλαβικό έδαφος, και δικαιοσύνη για τις οποίες δεν θα μπορούσε να αποδώσει η δικαιοσύνη στην τιτοϊκή Γιουγκοσλαβία. Όμως, υπάρχουν διάφορα ερωτήματα για αυτές τις ερμηνείες για το τέλος του Πεχτασίδη: γιατί επέστρεψε στο Μπούλκες, ενώ γνώριζε ότι έχει αποκαλυφθεί; Για να δολοφονηθεί; Και γιατί οι δολοφόνοι του δεν οδηγήθηκαν στη γιουγκοσλαβική δικαιοσύνη; Όπως και να’χει, για το θέμα των σχέσεων ελληνικού και γιουγκοσλαβικού κομμουνιστικού κινήματος, θα βοηθούσε η μετάφραση των Απομνημονευμάτων και ανθρώπων της τιτοϊκής ηγεσίας και σλαβομακεδόνων Ελλήνων πολιτών που έκαναν δουλειά για την πολιτική διάσπαση της σλαβομακεδονικής μειονότητας και τη στροφή της στον Τίτο, τα οποία ως τώρα έχουν δημοσιευτεί μόνο στα σλαβομακεδόνικα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: