Μπολέσλαβ Μπιέρουτ (Πολωνία): Για την πλήρη εξάλειψη της δεξιάς και εθνικιστικής παρέκκλισης (της ηγεσίας)

 

Σε καιρούς κατά τους οποίους η εθνική ανεξαρτησία και κυριαρχία πλήττεται, ιδιαίτερα σε χώρες όπου έχει προηγηθεί εθνικιστική πλύση εγκεφάλου, όπως στην Ελλάδα, εμφανίζονται συχνά δεξιές και εθνικιστικές παρεκκλίσεις στα κομμουνιστικά κόμματα και οργανώσεις. Αυτές έχουν την πηγή τους και στις διάφορες αναπόφευκτες ζυμώσεις που γίνονται εντός των εθνικών μετώπων που πρέπει να σχηματίζουν σε τέτοιες περιόδους οι κομμουνιστές και να παλεύουν να τίθενται επικεφαλής, ή, έστω, να διατηρούν την πολιτικοϊδεολογική και οργανωτική αυτονομία τους. Ωστόσο, τι γίνεται όταν αυτός που παρεκκλίνει, γενικώς, είναι η ίδια η ηγεσία ενός κομμουνιστικού κόμματος ή οργάνωσης; Τα πράγματα, τότε, είναι εξαρετικά επικίδυνα, ειδικά αν η παρέκκλιση δεν αφορά μόνο στην αποφασισμένη από συνέδρια ή συνδιασκέψεις εκλεγμένων γραμμές, αλλά και από τις αρχές που διέπουν οποιοδήποτε κόμμα θέλει να λέγεται κομμουνιστικό. Αν, για παράδειγμα, έχει παρεκκλίνει το κόμμα από τις λενινιστικές αρχές στρατολόγησης μελών και γράφει μέλη ανεξαρτήτως πολιτικού, μαχητικού ή και “πολιτισμικού” επιπέδου, και άρα, νοθεύεται η αρχή ότι το κομμουνιστικό κόμμα ή οργάνωση αποτελείται μόνο από τα καλύτερα στοιχεία που υπάρχουν στις τάξεις των εργαζομένων, τότε δεν θέλει και πολύ να καθίσταται δυσδιάκριτη η διαφορά της συμφωνημένης πολιτικής γραμμής του κόμματος από την (παρεκκλίνουσα) γραμμή που εφαρμόζει μια ηγεσία, και έτσι, τελικά, η προσωπική (αλλά παρεκκλίνουσα) γραμμή των ηγετών να εφαρμόζεται στην πράξη. Μάλιστα, τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα, αν αναλογιστεί κανείς ότι, με τέτοιο χαμηλό επίπεδο μελών, οι σχέσεις μεταξύ των συντρόφων αποπολιτικοποιούνται σε μεγάλο βαθμό και καθένας κρίνει τον άλλο και (ενίοτε, κυρίως) με βάση μη πολιτικά κριτήρια, και συγκεκριμένα, προσωπικές συμπάθειες ή αντιπάθειες.

Το parapoda, θεωρώντας το μαρξισμό-λενινισμό επιστήμη, συνεχίζει τη μελέτη διαφόρων εμπειριών και πειραμάτων, είτε σύγχρονων, είτε παλαιότερων. Στο συγκεκριμένο ζήτημα, αυτό της παρέκκλισης της ηγεσίας, το παράδειγμα του Εργατικού Κόμματος Πολωνίας μπορεί να βοηθήσει. Το κόμμα αυτό, βγήκε από την παρανομία (και, λίγο πριν, διαλυμένο) επικεφαλής ενός πλατιού δημοκρατικού μετώπου κομμάτων και οργανώσεων. Ωστόσο, σε μια χώρα όπου υπήρχε ήδη παράλληλη κυβέρνηση (στο Λονδίνο) και οργανωμένος αντιδραστικός στρατός, ήταν αναπόφευκτο να δημιουργηθούν παρεκκλίσεις συμφιλιωτισμού και “χαμηλώματος του πήχη”. Τα πράγματα γίνονταν ακόμα δυσκολότερα ενόψει της επικείμενης ενοποίησης του Σοσιαλιστικού με το Εργατικό Κόμμα, αφότου η εργατική τάξη είχε επί χρόνια διεξάγει ενιαία μάχες σε επίπεδο βάσης, όπου, παρότι είχε εξασφαλιστεί η ιδεολογική πλατφόρμα της ενοποίησης (μαρξισμός-λενινισμός), παλαιότερα στελέχη της αντιδραστικής περιόδου του Σοσιαλιστικού Κόμματος εξακολουθούσαν να διαθέτουν εσωκομματική ισχύ και να μην έχουν εκτοπιστεί, παρά τη συνολικότερη ριζοσπαστικοποίηση της κομματικής βάσης από τη συνεργασία με τους κομμουνιστές.

Δεν είναι τυχαίο ότι η παρέκκλιση της ηγεσίας εκφράζεται, κατ’αρχάς, με την εσφαλμένη αποτίμηση της ιστορίας του κινήματος στο οποίο η ίδια ηγείται. Λαθολογία και απεικόνιση της ιστορίας με βάση τις τρέχουσες (μικρο-)πολιτικές επιδιώξεις είναι δύο παραδοσιακά χαρακτηριστικά της επίθεσης της ηγεσίας στη συλλογική μνήμη. Ακολούθως, η παρέκκλιση εκφράζεται στον τομέα της οικονομίας και την ελλειπή ή και πλήρως αταξική διαφοροποίηση κατά τη μελέτη της οικονομίας και τις προτάσεις που διατυπώνει. Ομοίως, η υποτίμηση των δυνάμεων του κινήματος και των μελών οδηγεί σε προνομοποίηση των συμμαχιών “από τα πάνω” και σε στρατηγικές υποχωρήσεις έναντι παραγόντων που βρίσκονται στο αντίπαλο στρατόπεδο, θέτοντας έτσι τις δυνάμεις του κινήματος και του κόμματος στην υπηρεσία άλλων τάξεων. Ακόμα, όταν υπάρχει επίκληση της εξωτερικής επιρροής στα εσωτερικά πράγματα, αν δεν υπάρχει η κατάλληλη προσοχή, δεν είναι δύσκολο να υπάρξει υπερτίμηση των δυνάμεων και του εξωτερικού εχθρού και εθνικισμός, και, αντίστοιχα, υποτίμηση του κινήματος της διεθνούς αλληλεγγύης, υποτίμηση των εμπειριών άλλων κινημάτων και, γενικότερα, ελλιπής διεθνισμός.

Μαζί με όλα αυτά, η παρέκκλιση της ηγεσίας είναι εμφανής όταν υπάρχει επίμονη άρνηση της αυτοκριτικής ή όταν αρνείται να απολογιστούν μία προς μία οι κινήσεις, οι παραλείψεις και οι καθυστερήσεις της. Τότε, εσκεμμένα ή μη, λίγο νοιάζει, αντικειμενικά προκρίνεται η διάχυση των ευθυνών σε όλο τον κομματικό οργανισμό, κάτι που χαμηλώνει τον πήχη των προσδοκιών των μελών από το κόμμα. Μια κατάσταση που, αν δεν οδηγεί σε διάλυση, οδηγεί τουλάχιστον σε φυτοζωία.

Το πολωνικό εργατικό κόμμα κατάφερε, επιβάλλοντας την ύπαρξη διαδικασιών και ανοίγοντας τη συζήτηση σε όλο το κόμμα, να εξαλείψει την παρέκκλιση της ηγεσίας του, δηλαδή, του Βλάντισλαβ Γκομούλκα (Βέσλαβ), το Σεπτέμβρη του 1948, θεωρώντας, ορθώς, σκόπιμο, πρώτα να υπάρξει αυτή η εξάλειψη των παρεκκλίσεων και μετά να υπάρξει η οργανωτική ενοποίηση με ακόμα πιο εξοικειωμένους με οπορτουνισμό ανθρώπους. Ο Γκομούλκα, στην ολομέλεια εκείνη που τον απάλλαξε από τις ευθύνες του Γενικού Γραμματέα, προέβη σε μια αυτοκριτική. Ωστόσο, αυτή, όπως αποδείχτηκε, δεν ήταν ειλικρινής, όπως δεν ήταν ειλικρινής και η τοποθέτησή του στον ιστορικό εκείνο περίπατο που έκανε με το Στάλιν, ο οποίος εξαπατήθηκε όταν δήλωνε απλώς πως “δεν μπορώ να τον καταλάβω αυτό τον άνθρωπο”. Είναι και αυτό μια χρήσιμη εμπειρία, η συνέχιση του ελέγχου των πεπραγμένων συντρόφων που προβαίνουν σε αυτοκριτική.

Για την ιστορία, ο Γκομούλκα φυλακίστηκε το 1951 (κίνηση που, σύμφωνα ακόμα και με τον αντισταλινικό Χρουσιώφ, δεν άρεσε στο Στάλιν, καθώς αμφισβητούσε την ύπαρξη επαρκών στοιχείων σε βάρος του Γκομούλκα). Τον Αύγουστο του 1956 ο Γκομούλκα επέστρεψε στο Ενοποιημένο Εργατικό Κόμμα Πολωνίας και μόλις τον Οκτώβρη του 1956, δηλαδή, σε άμεση συσχέτιση με τα γεγονότα στην Ουγγαρία και την Πολωνία, επανήλθε στην ηγεσία του κόμματος, εφαρμόζοντας, μέσω του κυβερνώντος Μετώπου Εθνικής Ενότητας, ρεβιζιονιστικές πολιτικές (π.χ. τη διάλυση των παραγωγικών συνεταιρισμών σε τέτοιο βαθμό όπου το 1958 το 85% της γης ήταν πια ατομική ιδιοκτησία), προκαλώντας προβλήματα στην οικονομία, και επιτιθέμενος το 1970 ενόπλως σε εργατική κινητοποίηση κατά των αυξήσεων των τιμών. Μια επίθεση που, ναι μεν σήμανε και το πολιτικό τέλος του ρεβιζιονιστή Γκομούλκα, αλλά, αφού έγινε στο όνομα του σοσιαλισμού, αποτέλεσε άλλη μια κηλίδα στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος που ο αντίπαλος θα αξιοποιεί σε βάρος μας για πάντα.

Bierut2

Ο Μπολέσλαβ Μπιέρουτ (1892-1956)

Παρακάτω παρατίθεται η τοποθέτηση του Μπολέσλαβ Μπιέρουτ, ο οποίος αντικατέστησε το Γκομούλκα το 1948 ως το 1956, οπότε πέθανε στη Μόσχα, λίγες μέρες μετά το 20ό συνέδριο του ΚΚΣΕ που καθιέρωνε τον αντισταλινισμό και το ρεβιζιονισμό ως την πολιτική του ΚΚΣΕ και του κομμουνιστικού κινήματος. Η τοποθέτηση του Μπιέρουτ συνοψίζει την όλη πάλη ενάντια στην παρέκκλιση της ηγεσίας, με συντροφικό τρόπο ασκεί κριτική στην ηγεσία, αλλά και αυτοκριτική σε όλα τα ηγετικά όργανα του κόμματος.

***

Για την πλήρη εξάλειψη της δεξιάς και εθνικιστικής παρέκκλισης (ομιλία του Μπολέσλαβ Μπιέρουτ, Γενικού Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του Εργατικού Κόμματος Πολωνίας στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής 31 Αυγούστου-3 Σεπτέμβρη 1948)

Κατά τους τρεις προηγούμενους μήνες, η ηγεσία του κόμματός μας βρίσκεται σε μια κατάσταση κρίσης που είναι επιβλαβής και επικίνδυνη για το κόμμα μας. Το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματός μας προσπάθησε να ξεπεράσει την κρίση και να αποκαταστήσει την οργανωτική και ιδεολογική ενότητα της ηγεσίας.

Η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής τον Ιούλη, έδωσε στο κόμμα μας μια ξεκάθαρη μαρξιστική-λενινιστική ανάλυση και εκτίμηση των προβλημάτων που αποτελούσαν την ιδεολογική βάση της κρίσης στην ηγεσία του κόμματος. Ακόμα και τότε, είναι ξεκάθρο σε όσους παραβρέθηκαν στην Ολομέλεια, ένα τμήμα της ηγεσίας του κόμματος είχε σοβαρές ιδεολογικές ταλαντεύσεις σε σημαντικά ζητήματα για το διεθνές εργατικό κίνημα, για την εκτίμηση των ιστορικών παραδόσεων του κινήματος αυτού, για την άντληση από αυτή την ανάλυση των συμπερασμάτων για την πολιτική και την ηγεσία του κόμματός μας, για τα τρέχοντα καθήκοντα του κόμματος που σχετίζονται με το κεντρικό πρόβλημα της ένωσης των εργατικών κομμάτων.

Ο τότε Γενικός Γραμματέας, σ. Γκομούλκα (Βέσλαβ), του οποίου η μη σωστή, αντιμαρξιστική θέση ήταν ο λόγος για την κρίση στην κομματική ηγεσία, δεν πήρε μέρος στις εργασίες της Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του Ιούλη. Εξαιτίας της απουσίας του σ. Βέσλαβ, η Ολομέλεια του Ιούλη δεν μπόρεσε να συζητήσει όλες τις πτυχές της κρίσης. Δεν μπορούσε να κάνει ούτε τη δήλωση ότι είχε παραταθεί, δεν μπορούσε να πάρει τις απαραίτητες πολιτικές και οργανωτικές αποφάσεις για την επίλυση της κρίσης γρήγορα, ενώ, δηλαδή αυτή βρισκόταν στην αρχική της φάση.     

Ωστόσο, όχι μόνο τα μέλη της Ολομέλειας, αλλά και τα ενεργά στελέχη του κόμματος, και, μέσω αυτών, όλο το κόμμα, συνειδητοποίησε την εξαιρετική σημασία των κατευθυντήρων οδηγιών για τα ιδεολογικά ζητήματα τις οποίες έδωσε η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Ιούλη.

Οι οδηγίες που έδωσε η Ολομέλεια του Ιούλη βοήθησαν να ανέβει το επίπεδο της δράσης του κόμματος. Ωστόσο, γεγονός παραμένει ότι οι αποφάσεις και οι οδηγίες της Ολομέλειας του Ιούλη δεν έγιναν άμεσα κατανοητές από το σ. Βέσλαβ και μια ομάδα συντρόφων οι οποίοι, μέσω εσφαλμένων αντιλήψεων και μερικώς λόγω προσωπικής συμπάθειας για το σ. Βέσλαβ, έβλαψαν την θεωρητική αποσαφήνιση στην οποία προέβη Ολομέλεια – την ανάγκη να κάνουμε το κόμμα ιδεολογικά ικανό ώστε να παλέψει ενάντια στις ταλαντεύσεις, ενάντια στις εσφαλμένες απόψεις, ενάντια στην επιρροή ξένης, μικροαστικής-εθνικιστικής ιδεολογίας η οποία προσπαθεί να παρεισφρύσει στο κόμμα μας.

Να γιατί το βασικό αντικείμενο της ατζέντας της τελευταίας ολομέλειας ήταν το ζήτημα της καταπολέμησης της δεξιάς-εθνικιστικής παρέκκλισης εντός της ηγεσίας του κόμματος, μαζί με μια ανάλυση των ριζών και των αιτιών αυτής της παρέκκλισης και το ζήτημα του πώς θα μπορούσε αυτή να ξεπεραστεί.

Συχνά συμβαίνει σε ένα επαναστατικό κόμμα, ταλαντεύσεις και ιδεολογικά λάθη που δεν διορθώνονται έγκαιρα, ή είτε αποκρύπτονται από το κόμμα ή επίμονα διατυπώνονται, αναπόφευκτα να εξελίσσονται σε μια παρέκκλιση από την κύρια γραμμή του κόμματος και την εργατική τάξη. Χρησιμοποιούνται από τον ταξικό εχθρό και στα χέρια του καθίστανται όπλο ενάντια στι κόμμα προκειμένου να το αποδυναμώσουν και, ει δυνατόν, να το εκτρέψουν από το δρόμο στον οποίο βάδιζε. Να γιατί το Πολιτικό Γραφείο και η πρόσφατη Ολομέλεια της Κεντρική Επιτροπής θεώρησε επιτακτικό να θέσει ενώπιον του Κόμματος, πλήρως και ανεπιφύλακτα, το ζήτημα της δεξιάς εθνικιστικής παρέκκλισης στην ηγεσία, ώστε αυτή να μπορεί πλήρως να ξεριζωθεί από τις προσπάθειες του κόμματος συνολικά.

przyj1Ο Μπολέσλαβ Μπιέρουτ σε έγχρωμη φωτογραφία σε πρωτοσέλιδο περιοδικού

Ακόμα και ένα χρόνο πριν, τον καιρό της πρώτης συνδιάσκεψης των αντιπροσώπων από τα 9 Κομμουνιστικά και Εργατικά Κόμματα, στην οποία δημιουργήθηκε το Γραφείο Πληροφοριών των 9 κομμάτων, ο σ. Βέσλαβ επέδειξε κάποιες ταλαντεύσεις που προέκυπταν από την υποεκτίμηση της τότε διεθνούς κατάστασης.

Ο σ. Βέσλαβ υποχώρησε από την άποψή του μόνο μετά από πίεση από τους συντρόφους και το Πολιτικό Γραφείο, όμως διατήρησε αμφιβολίες και επιφυλάξεις. Επικρίνοντας την τότε ταλαντευόμενη στάση του, το Πολιτικό Γραφείο δήλωσε στην τελευταία Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής ότι αυτό δεν είχε λάβει μια επαρκώς ξεκάθαρη και σταθερή στάση έναντι αυτών των ταλαντεύσεων, ότι αυτές οι διαφορές δεν είχαν εξαλειφθεί πλήρως.

Κατά συνέπεια, όταν προέκυψε η σοβαρή κρίση στο γιουγκοσλαβικό κόμμα, που οδήγησε αυτό το κόμμα σε έναν εσφαλμένο δρόμο, οι ιδεολογικές ταλαντεύσεις του Βέσλαβ έγιναν πιο εμφανείς.

Οι εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία αναμφίβολα ενθάρρυναν το σ. Βέσλαβ στις απόψεις του που διατύπωσε στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Ιούνη.

Λενινιστική εκτίμηση του πολωνικού εργατικού κινήματος

Η ιστορία του εργατικού μας κινήματος- η αντιμαρξιστική και εσφαλμένη εκτίμηση για την οποία που δόθηκε στην εισήγηση του σ. Βέσλαβ, έπιασε απροετοίμαστη την ηγεσία του κόμματός μας και ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία- εξελίχτηκε σε άμεση και συνεχή σχέση με τη θεωρία και την πρακτική του Μπολσεβικικού Κόμματος που είχε επικεφαλής το Λένιν.

Ο Λένιν, με τη βαθιά του γνώση, μελετούσε την ανάπτυξη του πολωνικού επαναστατικού κινήματος, άντλησε συμπεράσματα και διδάγματα από την εμπειρία του κινήματός μας- τόσο από τα επιτεύγματά του όσο και από τα λάθη του- την οποία μέχρις εξαντλήσεως ανέλυσε, συνάγοντας γενικότερα συμπεράσματα από αυτό στα θεωρητικά του έργα.

Έδωσε σημαντικές εκτιμήσεις για τις διάφορες τάσεις που υπήρχαν στο πολωνικό εργατικό κίνημα, εκτιμήσεις των οποίων το βάθος και η μαρξιστική τους ανάλυση δεν έχουν προηγούμενο. Ανέδειξε τις ιδεολογικές ρίζες των σεχταριστικών θεωριών της Ρόζας Λούξεμπουργκ, θεωρίες που παραποιούσαν τη δραστηριότητα του επαναστατικού μαρξιστικού πολιτικού κόμματος, όπως ήταν τότε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Πολωνίας και Λιθουανίας (παρότι δεν ήταν συνεπές μαρξιστικό). Ανελέητα κατήγγειλε τη σωβινιστική και αστική-εθνικιστική ουσία της δεξιάς πτέρυγας του πολωνικού σοσιαλιστικού κόμματος ως πρακτορεύουσας των αστικών συμφερόντων εντός της εργατικής τάξης. Δεν υπάρχει τίποτε επ’αυτού για να εκπλήσσεται κανείς. Ο Λένιν γνώριζε τους ηγέτες του κινήματός μας, τους συναντούσε συνεχώς στα κομματικά συνέδρια και συνδιασκέψεις, άκουγε τις τοποθετήσεις τους και παρακολουθούσε τις δηλώσεις τους επί πολλά χρόνια. Έτσι, μέχρι τώρα, δεν υπάρχει πιο διεισδυτική ανάλυση του κινήματός μας και των παραδόσεών του, μια ανάλυση βασισμένη στις μεθόδους του ιστορικού υλισμού, από αυτή που υπάρχει στα έργα του Λένιν.

war11

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εισήγηση του σ.Βέσλαβ τον Ιούνη ήταν μια συνειδητή αναθεώρηση της λενινιστικής εκτίμησης της ιστορίας του κινήματός μας, μια αναθεώρηση η οποία βασιζόταν στην πλήρη αντιπαράθεση της εθνικοαπελευθερωτικής με την ταξική πάλη. Σε απάντηση στα επιχειρήματα που διατυπώθηκαν από όλα ανεξαιρέτως τα μέλη του Πολιτικού Γραφείου, ο σ. Βέσλαβ ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη θέση του Γενικού Γραμματέα του Κόμματος, χωρίς να συζητήσει τις βασικές πτυχές του ζητήματος. Ήταν μόνο μετά από μια αυστηρή κριτική που ο σ.Βέσλαβ στην πρόσφατη Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής προέβη σε μια μακροσκελή τοποθέτηση, την οποία η Ολομέλεια θεώρησε ως απόπειρα να αναθεωρήσει την ως τώρα θέση του, μια θέση που ήταν θεμελιωδώς επικίνδυνη.

Η εκτίμηση από το σ. Βέσλαβ για τις ιστορικές παραδόσεις του εργατικού κινήματος στην Πολωνία είναι μονόπλευρη και εσφαλμένη. Παρουσιάζει το κύριο πρόβλημα της ανεξαρτησίας της Πολωνίας χωρίς να το συνδέει με την ταξική πάλη του προλεταριάτου. Όμως το επαναστατικό εργατικό κίνημα της Πολωνίας, μαχόμενο για εθνική χειραφέτηση, έθετε στο ίδιο μακροπρόθεσμους στόχους. Πάλευε για να ανατρέψει την αστική εξουσία και καπιταλιστική τάξη και για να κατακτήσει την πολιτική εξουσία. Και σε αυτή την πάλη αναμετριώταν όχι μόνο με τη λυσσασμένη αντίδραση της αστικής τάξης, αλλά και με την εξίσου σθεναρή αντίδραση των πρακτόρων των αστικών συμφερόντων οι οποίοι δρούσαν εντός του εργατικού κινήματος. Η δεξιά πτέρυγα του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος κατείχε την πρώτη θέση σε αυτούς τους πράκτορες.

Οι ηγέτες της δεξιάς πτέρυγας του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος που ήταν στενά συνδεδεμένοι με τους Πιλσουδσκιστές, υιοθέτησαν μια στάση έναντι του κομματικού συνθήματος για ανεξαρτησία που ήταν εντελώς διαφορετική από τις απόψεις των εργατών του κόμματος και της αριστερής πτέρυγάς του.

Για τη δεξιά ηγεσία, αυτο το σύνθημα ήταν το κύριο όπλο για τη διάσπαση του εργατικού κινήματος, ένα όπλο ενάντια στους επαναστατικούς ταξικούς στόχους, υπέρ των πολιτικών συμφερόντων της αστικής τάξης.

Η πολωνική αστική τάξη θεωρούσε το εθνικό κράτος, έστω και περιορισμένο και εξαρτώμενο από τις χώρες που είχαν διαμελίσει την Πολωνία, ως το ουσιαστικό για αυτήν, από την άποψη της δημιουργίας της δικής της πολιτικής εξουσίας. Σε αντιστοίχιση με αυτό το στόχο της αστική τάξης, η δεξιά πτέρυγα του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος προσπάθησε να περιορίσει την ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος με το να περιορίζει τους στόχους του στην επίτευξη της ανεξαρτησίας, ως βάση για ένα αστικό κράτος εντός του πλαισίου του οποίου η εργατική τάξη θα μπορούσε στην καλύτερη να αναπτύξει τα οικονομικά και πολιτικά της συνθήματα μέσω κοινοβουλευτικών τακτικών.

Τέτοια ήταν η διαφορά αρχών μεταξύ των στόχων και των καθηκόντων των δύο αντίθετων τάσεων εντός του εργατικού κινήματος της Πολωνίας.

O σ. Βέσλαβ ήταν έτοιμος να υιοθετήσει αυτή τη μη λενινιστική αντίληψη του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος στον αγώνα για ανεξαρτησία ως “την ιδεολογική βάση για ένα ενιαίο Κόμμα”.

Η απουσία επαναστατικού και ταξικού προσανατολισμού στο σκεπτικό του σ. Βέσλαβ για το ζήτημα της ανεξαρτησίας και η επιμονή του να υπερασπίζει μια θέση η οποια ήταν ξεκάθαρα εσφαλμένη τον οδήγησε στο να παραβλέπει το πόσο καθοριστική ήταν η νίκη της επανάστασης του 1917 στη Ρωσία για την ανεξαρτησία της Πολωνίας. Σε απάντηση προς το προσχέδιο απόφασης του Πολιτικού Γραφείου, ο σ. Βέσλαβ δήλωσε: “Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τη θέση ότι η αντίληψη του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος για την ανεξαρτησία είχε χρεοκοπήσει, γιατί έτσι προκύπτει το ερώτημα, τίνος η αντίληψη θριάμβευσε;”. Και να πώς απαντούσε ο σ. Βέσλαβ επί του ζητήματος: “Η αντίληψη του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος για την ανεξαρτησία ήταν μια αστική-εθνικιστική αντίληψη και ως τέτοια δεν είχε χρεοκοπήσει αλλά θριαμβεύσει το 1918. Αυτό δεν αλλάζει καθόλου το γεγονός ότι η Πολωνία πέτυχε την ανεξαρτησία της ως αποτέλεσμα της Ρώσικης επανάστασης και του επαναστατικού κινήματος στην Ευρώπη”. 

Αυτό το είδος σχολαστικισμού κυριάρχησε στις απόψεις του σ. Βέσλαβ, δείχνοντας έτσι ότι είχε διολισθήσει σε μια πολύ επικίνδυνη πλατφόρμα, ξεκάθαρη ξένη προς το Μαρξισμό.

Ο σ. Μπιέρουτ, έπειτα, πραγματεύτηκε την εσφαλμένη στάση του Βέσλαβ έναντι των συνθημάτων που διατύπωνε στο μεσοπόλεμο το Πολωνικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Ο σ. Μπιέρουτ είπε: “Το Κομμουνιστικό Κόμμα ήταν ένα επαναστατικό, μαρξιστικό κόμμα και είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πώς ένας μαρξιστής μπορεί να κατηγορεί το κόμμα για το ότι συνέδεε το ζήτημα της ανεξαρτησίας και της κυβέρνησης με την προλεταριακή επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου” (Μπολέσλαβ Μπιέρουτ, Τοποθέτηση στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Εργατικού Κόμματος Πολωνίας, Ιούλης 1948).

Το Εργατικό Κόμμα Πολωνίας στον αγώνα για μια Λαϊκή Πολωνία

Είναι λογικό ότι, κατά την περίοδο που ο Χίτλερ προετοίμαζε να επιτεθεί στην Ευρώπη, μια επίθεση που απειλούσε την Πολωνία επίσης, το Κομμουνιστικό Κόμμα έπρεπε να θέσει το σύνθημα της υπεράσπισης της ανεξαρτησίας της Πολωνίας, κάτι που έκανε. Σε τέτοιες στιγμές, το βασικό πρόβλημα της ταξικής πάλης αλλάζει κατ’αρχήν. Ένα κοινό εθνικό μέτωπο δημιουργείται στον αγώνα ενάντια στους ιμπεριαλιστές ληστές που φιλοδοξούν να επιβάλλουν τη θέλησή τους σε πιο αδύναμες χώρες. Ο αγώνας, τότε, καθίσταται εθνικός, δίκαιος πόλεμος ενάντια στον πιο επικίνδυνο εχθρό, στη δεδομένη κατάταση, τους ιμπεριαλιστές άρπαγες. Αυτή ήταν ακριβώς η θέση που υιοθέτησε το Πολωνικό Εργατικό Κόμμα από τη στιγμή της ίδρυσής του.

zapluty-karzel-reakcji«Γίγαντες (ο Λαϊκός Στρατός) και νάνοι της αντίδρασης (ο αστικός στρατός, ΑΚ)» (πηγή)

Παίρνοντας τη θέση του στην πρωτοπορία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, το Πολωνικό Εργατικό Κόμμα συνέδεσε τον αγώνα για την απελευθέρωση της χώρας με τον αγώνα για την κατάκτηση της εξουσίας από τους εργαζομένους με επικεφαλής την εργατική τάξη. Η δημιουργία του Εθνικού Συμβουλίου της Πατρίδας (Krajowa Rada Narodowa), για την εκπροσώπηση του λαού, ήταν μια έκφραση αυτού.

Κατά την περίοδο της πάλης για την πολιτική εξουσία μέσω του Krajowa Rada Narodowa και των τοπικών του οργάνων, πετύχαμε την πλέον επιτυχή συνεργασία των εσωτερικών δυνάμεων των πολωνών εργαζομένων της πόλης και του χωριού με τις επαναστατικές δυνάμεις του σοβιετικού κράτους που εξελίχτηκε σε μια ένοπλη δύναμη επί της βάσης της σοσιαλιστικής τάξης, δηλαδή, την τάξη που ξεπηδούσε από τη δικτατορία του προλεταριάτου. Είναι ακριβώς λόγω αυτής της συνεργασίας των διεθνών επαναστατικών δυνάμεων που μπόρεσε να αναπτυχθεί αυτή η συγκεκριμένη μορφή πολιτικής εξουσίας που έχουμε αποκαλέσει λαϊκή δημοκρατία στην Πολωνία και άλλες χώρες.

Δεν υπάρχει αμφιβολία για τον ταξικό χαρακτήρα αυτών των δυνάμεων και τον ταξικό χαρακτήρα της πολιτικής εξουσίας στις χώρες της λαϊκής δημοκρατίας, μιας εξουσίας η οποία βασίζεται στην ηγεμονία της εργατικής τάξης, η οποία τίθεται επικεφαλής του πλατιού κινήματος των εργαζομένων και, πάνω από όλα, των φτωχών και μεσαίων αγροτών.

Την ίδια ώρα που σχηματιζόταν το Krajowa Rada Narodowa, μερικοί σύντροφοι στο κόμμα μας υποεκτιμούσαν τον πραγματικό συσχετισμό των ταξικών δυνάμεων, και ειδικά τη σημασία για την πάλη για πολιτική εξουσία που έχει η συνεργασία αυτών των δυνάμεων με τη στρατιωτική ισχύ της Σοβιετικής Ένωσης, ως μιας επαναστατικής και απελευθερωτικής δύναμης, όχι απλώς ως στρατιωτικού συμμάχου, αλλά ως ταξικού συμμάχου.

Η εσφαλμένη εκτίμηση του ιδιαίτερου συσχετισμού των ταξικών δυνάμεων, οδήγησε σε αυτές τις ταλαντεύσεις, μια αντανάκλαση των οποίων ήταν η απόπειρα να παραποιήσουν την αντίληψη του Krajowa Rada Narodowa. Αυτό φαίνεται στο σημείο 5 της απόφασης της Ολομέλειας.

Η φύση αυτών των ταλαντεύσεων φαίνεται καλύτερα από οπουδήποτε αλλλού στο άρθρο του σ. Μπενκόφσι “Η θέση μας” που δημοσιεύτηκε στο κεντρικό όργανο του Κόμματός μας, το “Βήμα της Ελευθερίας” (“Tribuna Wolnosti”), την 1η Ιούλη 1944, με τη συγκατάθεση του Βέσλαβ.

Αυτό το άρθρο διατύπωνε τη θέση του κόμματος για το κύριο ζήτημα, συγκεκριμένα αυτό της πολιτικής εξουσίας, στην παραμονή της απελευθέρωσης της Πολωνίας. Όμως δεν είχε καμία αναφορά στην Krajowa Rada Narodowa. Την παραμονή της απελευθέρωσης της Πολωνίας, σε μια καθοριστική στιγμή στον αγώνα για κρατική εξουσία, βλέπουμε ότι ο συγγραφέας αυτού του άρθρου βάσιζε την άποψή του σε πολιτικές ομάδες που, στην πραγματικότητα, υποστήριζαν το αντιδραστικό στρατόπεδο: στη δεξιά πτέρυγα του Αγροτικού/Λαϊκού Κόμματος (Stronnictwo Ludowa) με επικεφαλής το Μικολάιτσικ και στη Λαϊκή Κεντρική Επιτροπή, που ήταν ένα υπονομευτικό κατασκεύασμα των Πολωνών του Λονδίνου που δημιουργήθηκε για να υπονομεύσει το Krajowa Rada Narodowa. Αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο ως μια οπορτουνιστική απόρριψη του συνθήματος της πάλης των εργαζομένων για εξουσία υπό την ηγεσία της εργατικής τάξης, ως μια απόπειρα, σε εκείνη την καθοριστική στιγμή, λιποταξίας από το μέτωπο πάλης που οργάνωνε και στο οποίο ήταν επικεφαλής το κόμμα μας, ο βασικός άξονας και ηγέτης του Λαϊκού Στρατού, η ηγέτιδα δύναμη του Krajowa Rada Narodowa.

z17370832Q,Stanislaw-MikolajczykΟ Στανισλάβ Μικολάιτσικ (1901-1966), ηγέτης του Αγροτικού/Λαϊκού Κόμματος (PSL) (πηγή)

Σε μια στιγμή όπου οι εργαζόμενοι προετοιμάζονταν να εισάγουν νέους επαναστατικούς νόμους που βασίζονταν στην κρατική εξουσία η οποία βρισκόταν υπό την ηγεσία της εργατικής τάξης, ο συγγραφέας του άρθρου περιορίστηκε στο να πείθει την αντίδραση για την αναγκαιότητα μιας συνταγματικής μορφής η οποία θα εξασφάλιζε την ηγεμονία για το Μικολάιτσικ. Τι διέξοδο παρείχαν οι οπορτουνιστές στο κόμμα μας εκείνη την περίοδο; Διαβάζουμε: “Η πίεση αυτών των δυνάμεων πρέπει να είναι στην κατεύθυνση της άμεσης απομάκρυνσης από θέσης ευθύνης των ατόμων που παράνομα κατέκτησαν την ηγεσία του κράτους (για παράδειγμα, πρόεδρος, αρχηγός γενικού επιτελείου) οι οποίοι δεν χαίρουν της υποστήριξης του λαού, οι οποίοι ασκούν μια πολιτική αντίθετη στα θεμελιώδη συμφέροντα της Πολωνίας, δηλαδή, αντίθετη στην αναδιοργάνωση της κυβέρνησης σε αντιστοιχία με τις απαιτήσεις της Πολωνικής δημοκρατίας”.

Έτσι, η αναδιοργάνωση της αντιδραστικής κυβέρνησης που βρισκόταν στο Λονδίνο με έναν ανασχηματισμό στις θέσεις του Προέδρου και του αρχηγού του γενικού επιτελείου για τη διασφάλιση θέσεων στους Μικολάιτσικ, Καπίνσκι και λοιπούς ηγέτες του Αγροτικού/Λαϊκού Κόμματος και του W.R.N. (σ.parapoda: Ελευθερία-Ισότητα-Ανεξαρτησία, το διάδοχο σχήμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος επί πολέμου), αυτό ήταν το οπορτουνιστικό πρόγραμμα που προωθούσε η δεξιά ομάδα στο κόμμα μας τον καιρό της πάλης για κρατική εξουσία, ένα πρόγραμμα στο οποίο ο σ. Βέσλαβ δεν αντιτασσόταν.

Jan_KwapińskiΟ Jan Kwapiński (1885-1964)

Πρέπει να πω ότι αυτή η δήθεν θέση “μας”, δεν ήταν η θέση του κόμματος, αλλά της δεξιάς ομάδας που υπήρχε στο κόμμα. Κατά την περίοδο εκείνη, το κόμμα δημιούργησε τοπικά όργανα του Εθνικού Συμβουλίου σε όλη τη χώρα, όπως και νέα τμήματα του Λαϊκού Στρατού. Ενίσχυσε την επιτυχή συμμαχία εργατών και αγροτών όχι με συνενώσεις “κορυφής” αλλά μέσω του μαζικού αγώνα και της οργανωτικής δουλειάς στα κατώτερα όργανα. Το κόμμα μας απόρρητα προετοιμαζόταν για την πάλη για κρατική εξουσία. Δεν υήρχε καμία ένδειξη ότι οποιοσδήποτε στις κατώτερες οργανώσεις αμφισβητούσε τη νικηφόρα έκβαση αυτής της πάλης. Γιατί, επομένως, η οπορτουνιστική ομάδα στην ηγεσία του κόμματός μας εκείνη την εποχή- η ομάδα που κάλυπτε ο σ. Βέσλαβ- αναζητούσε άλλους δρόμους και μέσα; Νομίζω ότι μπορώ, επιγραμματικά, να επισημάνω δύο κύριους λόγους για αυτή τη δυσπιστία.

Πρώτον, ήταν το αποτέλεσμα της υποεκτίμησης των δυνάμεων της εργατικής τάξης, μια υποεκτίμηση της συμμαχιας των εργατών και των αγροτών, η οποία, υπό την ηγεσία του κόμματός μας, μεγάλωσε και ενισχύθηκε στον αγώνα ενάντια στις κατοχικές δυνάμεις.

Δεύτερον, ήταν το αποτέλεσμα της μη κατανόησης της ουσίας των στόχων κοινωνικής απελευθέρωσης που είχε η Σοβιετική Ένωση, οι οποίοι προέκτυπταν από τις ιδεολογικές αρχές του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης (μπολσεβικικού), και από το ρόλο του σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος στο διεθνές μέτωπο πάλης όλων των λαών, όλων των δημοκρατικών δυνάμεων ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Θεωρούμε αυτή τη μη κατανόηση των ιδεολογικών αρχών του μαρξισμού-λενινινσμού από τις οποίες πάντοτε διεπόταν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης και οι οποίες, σήμερα επίσης, καθορίζουν τον ηγετικό του ρόλο στο διεθνές μέτωπο ενάντια στον ιμπεριαλισμό, ως μια από τις βασικές πηγές των ιδεολογικών ταλαντεύσεων του σ. Βέσλαβ. Να γιατί ασκείται η ανοιχτή κομματική μας κριτική, προκειμένου να βοηθηθεί ο σ. Βέσλαβ και όλοι εκείνοι που, όπως κι αυτός, δεν κατανόησαν τα ζητήματα ως έχουν ώστε να ξεπεράσουν τις ταλαντεύσεις τους.

Σε αυτή την κριτική ανάλυση, δεν μπορεί να μην επισημάνουμε άλλες εσφαλμένες απόψεις που διατυπώνονταιο στην απόφαση της Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής, απόψεις που σταδιακά οδήγησαν το σ. Βέσλαβ σε μια δεξιά και εθνικιστική παρέκκλιση από την κύρια κομματική γραμμή μας. Τι βρισκόταν πίσω από τις ταλαντεύσεις του σ. Βέσλαβ, πίσω από την αντίθεσή του στο απόσπασμα εκείνο της απόφασης του Γραφείου Πληροφοριών που διατυπώνει την ιδεολογική πλατφόρμα των μαρξιστικών κομμάτων για τη σοσιαλιστική αναδιοργάνωση της γεωργτίας και την απελευθέρωση των φτωχών και μεσαίων αγροτών από την εκμετάλλευση των κερδοσκόπων και των καπιταλιστικών στοιχείων;

Η θέση του αντανακλούσε την αναμφίβολα οπορτουνιστική τάση αποφυγής διεξαγωγής ταξικής πάλης με τα καπιταλιστικά στοιχεία στην επαρχία- μια πάλη χωρίς την οποία το νικηφόρο προχώρημα προς το σοσιαλισμό είναι ανέφικτο.

19460609 ORMO Warsaw paradeΠαρέλαση της Εθελοντικής Εφεδρικής Πολιτοφυλακής (ΟRMO) το 1946

Η ίδια οπορτουνιστική τάση είναι προφανής και στις πρόσφατες δηλώσεις του σ. Βέσλαβ, για το ζήτημα της ένωσης του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος με το Πολωνικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, και τις μεθόδους με τις οποίες τα δύο εργατικά κόμματα μπορούν να ενωθούν. Οι δηλώσεις του αποκαλύπτουν την εσφαλμένη αντίληψη ότι τα δύο κόμματα μπορούν να ενωθούν χωρίς πρώτα να έχουν εξαλειφθεί τα ιδεολογικά ισχυρά δεξιά στοιχεία που υπάρχουν σε ένα τμήμα παλιών στελεχών του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος τα οποία, όχι πολύ παλιότερα, είχαν αναμειχθεί με το W.R.N., ή, χωρίς μια έντονη πάλη ενάντια στην επιρροή ξένης ιδεολογίας.

Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε σε αυτό μια υποτροπή προς οπορτουνιστικές σοσιαλδημοκρατικές αντιλήψεις οι οποίες δεν έχουν πλήρως εξαλειφθεί και εμφανίζονται ξανά, και ενάντια στις οποίες το κόμμα μας διεξήγε και πρέπει να συνεχίσει να διεξάγει έναν ασυμφιλίωτο αγώνα.

Οι πηγές των λαθών του συντρόφου Γκομούλκα

Χαρακτηρίσαμε τα λάθη του σ. Βέσλαβ τα οποία, όπως επισημάνθηκαν στην απόφαση της Ολομέλειας, δεν είναι μεμονωμένα ή τυχαία λάθη, αλλά μια συγκεκριμένη αντίληψη δεξιού και εθνικιστικού χαρακτήρα, παρά τις αντιφάσεις της.

Όλοι μας πρέπει να αναρωτηθούμε: ποιες είναι οι πηγές αυτών των λαθών; Ποιες είναι οι ρίζες τους και γιατί έχουν πλήρως αναδυθεί στην επιφάνεια ακριβώς κατά τους τελευταίους λίγους μήνες;

Στο σκεπτικό του, ο σ. Βέσλαβ είναι επηρεασμένος από μια εθνική στενοκεφαλιά, έναν εθνικιστικό επαρχιωτισμό ο οποίος περιορίζει τον πολιτικό του ορίζοντα και τον εμποδίζει να δει τη στενή συσχέτιση σήμερα μεταξύ εθνικών φιλοδοξιών και διεθνισμού και τον οδηγεί σε εσφαλμένα και εξαιρετικά βλαπτικά πολιτικά συμπεράσματα στην πράξη.

Να πώς υπάρχει αυτή η τάση, στην εκτίμησή του για το πολωνικό εργατικό κίνημα, να αποσπά τον αγώνα για ανεξαρτησία από την ταξική πάλη του προλεταριάτου: να πώς υπάρχει η εσφαλμένη αντίληψη της ουσίας της λαϊκής δημοκρατίας και των αλλαγών που έχουν υπάρξει σε αυτή, να πως εμφανίζεται η άποψη να αποτελέσει η λαϊκή δημοκρατία έναν ευχάριστο για όλους πολιτικό μέσο όρο μεταξύ της αστοφιλελεύθερης δημοκρατίας και της σοσιαλιστικής δημοκρατίας.

Να γιατί, όπως επισημαίνει η απόφαση, υπάρχει η τάση να προσπερνάται σιωπηλά ή να θίγεται απαλά η αλήθεια ότι ο Πολωνικός δρόμος προς το σοσιαλισμό, παρά τις διάφορες ειδικές πτυχές του, δεν είναι ποιοτικά διαφορετικός από το γενικό δρόμο εξέλιξης προς το σοσιαλισμό, ότι διαφέρει μόνο στη μορφή από το γενικό δρόμο ανάπτυξης, μια διαφορά που προέκυψε ακριβώς λόγω της προηγούμενης νίκης του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση, μια διαφορά που βασίζεται στην εμπειρία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση, και η οποία λαμβάνει υπόψη της δυνατότητες που δίνει η νέα ιστορική περίοδος και οι ιδιαίτερες συνθήκες της εξέλιξης της ιστορίας της Πολωνίας.

Να γιατί υπάρχει η μη κατανόηση της ουσίας των σχέσεων που ενώνουν τις χώρες της νέας δημοκρατίας με τη χώρα του νικηφόρου σοσιαλισμού, και της αυξανόμενης αλληλεγγύης των συμφερόντων τους- σχέσεις που διαφέρουν θεμελιωδώς από εκείνες μεταξύ νέων δημοκρατιών και καπιταλιστικών χωρών.

Να γιατί υπάρχει η μη κατανόηση της ουσίας του αγώνα για κυριαρχία, η οποία απειλείται από την επεκτατικότητα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και του γερμανικού του πρακτορείου.

Τα λάθη είναι το αποτέλεσμα μιας θεμελιωδώς εσφαλμένης, αντιλενινιστικής θέσης για το εθνικό ζήτημα, το αποτέλεσμα μιας θεμελιωδώς εσφαλμένης οπορτουνιστικής θέσης για το αγροτικό ζήτημα. Αυτά τα λάθη έχουν πολλά κοινά με παρόμοιες εξελίξεις που δεν ανακόπηκαν και, συνεπώς, οδήγησαν στον πλήρη εκφυλισμό στη Γιουγκοσλαβία.

3

Δεν υπάρχει τίποτε το παράδοξο για τις ομοιότητες αυτών των εξελίξεων, γιατί έχουν τις ίδιες πηγές.

Ποια είναι η εξήγηση για το γεγονός ότι αυτά τα λάθη εμφανίστηκαν μόλις πρόσφατα;

Ενώ το κόμμα μας πάλευε ενάντια στις αντιδραστικές φασιστικές δυνάμεις οι οποίες συχνά ανοιχτά δήλωναν τη φιλοδοξία τους να παλινορθώσουν την εξουσία των καπιταλιστών και των μεγαλοκτηματιών, ο ιδεολογικός οπορτουνισμός των απόψεων του σ. Βέσλαβ δεν ήταν εμφανής. Εκείνη την περίοδο, αναμφίβολα, ο σ. Βέσλαβ προσέφερε μεγάλες υπηρεσίες στο κόμμα. Ωστόσο, με το τσάκισμα των κύριων αντιδραστικών φασιστικών δυνάμεων, η λαϊκή δημοκρατία στην Πολωνία μπήκε σε μια νέα φάση της πορείας της.

Σε μια στιγμή όπου τα καπιταλιστικά-κερδοσκοπικά στοιχεία, επωφελούμενα των δυσκολιών της μεταπολεμικής περιόδου και εκμεταλλευόμενα τους φτωχούς αγρότες, άρχισαν να βελτιώνουν τη θέση τους, μια νέα, κομβικής σημασίας αντίθεση ήρθε στο προσκήνιο: αυτή μεταξύ των λαϊκών δυνάμεων- που ήταν οι συνεπείς δημοκρατικές δυνάμεις, και συγκεκριμένα οι εργάτες και η εκμεταλλευόμενη αγροτιά, από τη μια, και τα καπιταλιστικά στοιχεία στην πόλη και την επαρχία, από την άλλη. Το ζήτημα της όξυνσης της ταξικής πάλης ενάντια στα καπιταλιστικά στοιχεία, ιδιαίτερα στην επαρχία, έγινε το πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη. Ήταν τότε που ρωγμές εμφανίστηκαν στη μαχητική θέση του σ. Βέσλαβ και έγιναν εμφανείς οι ιδεολογικές του αδυναμίες. Αναμφίβολα, οι αντιθέσεις μεταξύ καπιταλιστικών και αντικαπιταλιστικών δυνάμεων στη λαϊκοδημοκρατική τάξη, αναδεικνύονται στην απόφαση, καθίστανται όλο και πιο προφανείς όχι μόνο στην Πολωνία, αλλά και στις άλλες χώρες της λαϊκής δημοκρατίας (όπως εμφανώς έχουν αναδειχθεί από το σήμα συναγερμού που ακούστηκε από τη Γιουγκοσλαβία).

Οι καπιταλιστικές δυνάμεις παλεύουν να “παγώσουν” το σημερινό συσχετισμό ταξικών δυνάμεων (ελπίζοντας να κερδίσουν μια πιο ευνοϊκή θέση για αυτές): θέλουν “σταθεροποίηση” ενώ διατηρούν τη λαϊκοδημοκρατική τάξη ακόμα και με το υπάρχον εύρος δυνατοτήτων που αυτή δίνει σε καπιταλιστικά στοιχεία, υπολογίζοντας στην ευελιξία τους, στη γέννηση καπιταλιστικών δυνάμεων από τη μικρή οικονομία, και, τέλος, από πιθανή υποστήριξη από το εξωτερικό.

Zentralbild Kohls 17.4.67 VII. Parteitag der SED eröffnet (17.4.67). Der überall mit großem Interesse und Spannung erwartete VII. Parteitag der Sozialistischen Einheitspartei Deutschlands hat am Vormittag des 17.4.1967 seine Beratungen aufgenommen. Pünktlich um 10.00 Uhr erklärte Walter Ulbricht, Erster Sekretär des Zentralkomitees der SED, in der festlich geschmückten Berliner Werner-Seelenbinder-Halle vor den Delegierten und Gästen den Parteitag für eröffnet. UBz.: Der Generalsekretär des ZK der KPdSU, Leonid Breshnew (rechts), und der Erste Sekretär des ZK der PVAP, Wladyslaw Gomulka, - hier im Präsidium während der Eröffnung des Parteitages - werden begeistert von den Delegierten und Gästen begrüßt.O Γκομούλκα έχοντας αριστερά του το Μπρέζνιεφ στο 7ο συνέδριο του Ενοποιημένου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας (17/04/1967) (πηγή)

Η εργατική τάξη, από την άλλη, προσπαθεί να διασφαλίσει την περαιτέρω ανάπτυξη των σοσιαλιστικών στοιχείων εκτοπίζοντας και καταργώντας τα καπιταλιστικά στοιχεία. Αναφορικά με τη μικρή και μεσαία αγροτιά, επιθυμούν την άρση του ζυγού της εκμετάλλευσης από τους κουλάκους και από τη συντριπτική πλειοψηφία των πλούσιων αγροτών στην περιφέρεια. Αυτό συμβάλλει στο να τίθεται η συμμαχία εργατών και αγροτών σε μια ισχυρότερη βάση.

Ήταν σε αυτή την κατάσταση που το κρυμμένο οπορτουνιστικό σπέρμα της δεξιάς ομάδας στο κόμμα μας κατέστη εμφανές, όπως και η τάση για μείωση της έντασης της ταξικής πάλης, για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος για τους κουλάκους και για τη φυσική επιδίωξή τους για οικονομική ανάπτυξη και για το αναπόφευκτα παράλληλό της, την πολιτική τους επέκταση.

Όπως η μεγάλη εμπειρία του εργατικού κινήματος μάς διδάσκει, ο οπορτουνισμός, κατά κανόνα, πάει χέρι-χέρι με τον εθνικισμό, και ιδίως με τη μορφή του “σοσιαλ-εθνικισμού”. Να πως ακριβώς έχουν τα πράγματα και με εμάς τώρα. Θα έλεγα ότι εδώ, όσο πουθενά αλλού, ο οπορτουνισμός είναι διαπλεκόμενος με τον εθνικισμό, χρησιμοποιώντας για αυτό το σκοπό το ακόμα άθαφτο κατάλοιπο εθνικιστικών προκαταλήψεων και επίσης τα αντιρωσικά και αντισοβιετικά αισθήματα που δόλια καλλιεργεί ο ταξικός εχθρός.

Δεδομένης της αυξανόμενης πόλωσης των δυνάμεων σε παγκόσμια κλίμακα, μεταξύ ιμπεριαλιστικού και αντιιμπεριαλιστικού στρατοπέδου, τώρα περισσότερο από ποτέ, η στάση απέναντι στην ΕΣΣΔ καθίσταται λυδία λίθος για τον πραγματικό διεθνισμό, για την πίστη στην υπόθεση του σοσιαλισμού και, ταυτόχρονα, ο ισχυρός και προμαχώνας της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας μας.

Το ταξικό περιεχόμενο τόσο του οπορτουνισμού όσο και του εθνικισμού είναι η μία ή η άλλη μορφή συμφωνίας ή προσέγγισης της αστικής τάξης.

Το 1915 ο Λένιν, πολεμώντας με το μενσεβίκο Ποτρέσωφ, έγραφε:

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την ιδεολογικο-πολιτική φιλία, τους δεσμούς και ακόμα και την ταυτότητα μεταξύ οπορτουνισμού και σοσιαλ-εθνικισμού (…). Ο σοσιαλ-εθνικισμός είναι ένα αποτέλεσμα του οπορτουνισμού και ο τελευταίος τού έδωσε ισχύ (…). Μπορεί μερικά άτομα αυτού του είδους να θεωρούν εαυτόν “διεθνιστή”, όμως οι άνθρωποι δεν κρίνονται από ό,τι πιστεύουν για τον εαυτό τους, αλλά για την πολιτική τους συμπεριφορά, και η πολιτική συμπεριφορά αυτών των “διεθνιστών” οι οποίοι δεν είναι συνεπείς και αποφασισμένοι αντίπαλοι του οπορτουνισμού, πάντοτε είτε θα βοηθούν είτε θα υποστηρίζουν την εθνικιστική τάση”.

Bierut

Τι λαμπρή πρόβλεψη. Πόσο κατάλληλα για τις συνθήκες μας είναι αυτά τα λόγια…

Δεν σκέφτεται άραγε, κάποιος, ότι αυτή η ανάλυση του Λένιν εφαρμόζεται στην αλαζονική, κενή περιεχομένου και ψεύτικη “διεθνιστική” φλυαρία του Τίτο;

Δεν θα πρέπει μια κατανόηση της ουσίας αυτού του ζητήματος να σημάνει συναγερμό σε όλο το κόμμα;

Δεν θα πρέπει αυτή η κατανόηση να κινητοποιήσει σε έναν αποφασιστικό αγώνα όλων των κομματικών μελών που είναι αφοσιωμένα στις ευγενείς παραδόσεις του κινήματός μας;

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το ότι είναι ακριβώς με αυτό τον τρόπο που όλο το κόμμα μας, το οποίο πολλές φορές απέδειξε την προσήλωσή του στα συμφέροντα και τα ιδανικά της εργατικής τάξης, θα αντιδράσει απέναντι σε αυτό τον κίνδυνο.

Αναμφίβολα, το κόμμα θα βοηθηθεί σε αυτό από την αυτοκριτική στάση του σ. Βέσλαβ την τρίτη ημέρα της Ολομέλειας. Η αυτοκριτική του σ. Βέσλαβ δείχνει ότι σε απάντηση προς την κριτική της ολομέλειας η οποία, παρότι οξεία, ήταν σταράτη και ειλικρινής, έχει συνειδητοποιήσει ότι είναι σημαντικό για αυτόν να αναθεωρήσει την ως τώρα θεμελιωδώς εσφαλμένη θέση του.

Η κριτική και η αυτοκριτική ενισχύουν το κόμμα

Παρά τις οπορτουνιστικές και εθνικιστικές ταλαντεύσεις του σ. Βέσλαβ οι οποίες διατυπώθηκαν ιδιαίτερα μετά την 1η συνδιάσκεψη του Γραφείου Πληροφοριών, η Κεντρική Επιτροπή και το Κόμμα χάραξαν μια ορθή πολιτική γραμμή, διαφύλαξαν τις ιδεολογικές μαρξιστικές αρχές του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος και ενδυνάμωσαν τους δεσμούς του κόμματος με την εργατική τάξη.

Ως αποτέλεσμα αυτής της ορθής γραμμής, το κόμμα μας σημαντικά βελτίωσε το κύρος του στις μάζες και, πρωτίστως, στην εργατική τάξη. Αυτό βρήκε την αντανάκλασή του κατά την εκστρατεία για τις εκλογές στα συνδικάτα και τις εργοστασιακές επιτροπές. Αυτό φάνηκε, επίσης, στις μάζες της αγροτιάς με τις εκλογές στους συνεταιρισμούς. Επίσης, η γρήγορη μεγέθυνση των τάξεών μας είναι μια ένδειξη της αυξανόμενη εμπιστοσύνης των μαζών στο κόμμα μας.

Ωστόσο, θα αποτελούσε εγκατάλειψη των αρχών του μαρξισμού αν εμείς, που πραγματευόμαστε εδώ το ζήτημα της δεξιάς εθνικιστικής παρέκκλισης του κόμματός μας, δεν επικρίνουμε τις σοβαρές ελλείψεις και λάθη σε όλα τα ηγετικά κλιμάκια του κόμματός μας, ξεκινώντας από το Πολιτικό Γραφείο.

Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι οι οπορτουνιστικές και δεξιές τάσεις του σ. Βέσλαβ δεν αποκρούονταν πάντοτε με αρκετή ενέργεια από την κομματική ηγεσία και προτού αυτές καταστούν παρέκκλιση.

Η εμπειρία του κόμματός μας πλήρως αναδεικνύει την ορθότητα της προ 10 μηνών θέσης που υπήρχε στη Διακήρυξη του Γραφείου Πληροφοριών ότι “ο κύριος κίνδυνος για την εργατική τάξη σήμερα έγκειται στην υποεκτίμηση των δικών της δυνάμεων και στην υπερεκτίμηση των δυνάμεων του ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου”.

Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος δεν ανάλυσε τη σχέση μεταξύ της αύξησης των δυνάμεων της σοσιαλιστικής παραγωγής μικρής κλίμακας και των καπιταλιστικών στοιχείων στην επαρχία τα οποία υπολόγιζαν σε μια απουσία σαφήνειας της κομματικής πολιτικής. Η Κεντρική Επιτροπή, ομοίως, δεν ήταν επαρκώς σφριγηλή στην απόκρουση των οπορτουνιστικών αντιλήψεων για την αρμονική συνύπαρξη και την ανάπτυξη “τριών τομέων” της οικονομίας, οι οποίες διατυπώνονταν σε διάφορα τμήματα του Κόμματος. Αυτό γέννησε μια τάση ανοχής από πλευράς κομματικής ηγεσίας προς διάφορες περιπτώσεις αμέλειας της όξυνσης της ταξικής πάλης στην επαρχία και προκάλεσε, επίσης, μια ενδυνάμωση των καπιταλιστικών στοιχείων στην επαρχία.

Όλα αυτά θα μπορούσαν να οδηγήσουν μονάχα στο φαινόμενο κομματικές οργανώσεις να παραβλέπουν την επαναστική προοπτική, στην αποδυνάμωση της ταξικής μαχητικότητας σε διάφορα τμήματα, στη θεωρία για το μαρασμό της ταξικής πάλης.

70ee6874d518c25503a5d00977df07cfΑφίσα που γράφει: «Εμπρός για την υλοποίηση του 6ετούς πλάνου» (1950-1955) (πηγή)

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα υποταγής στη δεξιά και οπορτουνιστική τάση παράβλεψης των ταξικών αντιθέσεων στην επαρχία ήταν η καθιέρωση ενιαίας τιμής για όλους τους αγρότες για τις υπηρεσίες αγροτικού εξοπλισμού από τους μηχανοτρακτερικούς σταθμούς. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει μόνο στην διαστρέβλωση της ιδέας ότι οι μηχανοτρακτερικοί σταθμοί είναι ένα όπλο για την προστασία του φτωχού αγρότη, ο οποιος δεν έχει μηχανήματα, από την εκμετάλλευση από τον πλούσιο του χωριού.

Μια παρόμοια απουσία ταξικής διαφοροποίησης αντανακλώταν επίσης στο θέμα της έκκλησης προς τους αγρότες για αλληλοβοήθεια με τους γείτονές τους.

Τέλος, η κομματική ηγεσία δεν επέκρινε την αγροτική πολιτική της αναφορικά με την ανακατανομή των απελευθερωμένων εκτάσεων. Συνεπώς, οι φτωχοί αγρότες κέρδισαν μια προνομιακή θέση κατά την εκστρατεία ανακατανομής.

Η ανεκτική στάση της κομματικής ηγεσίας προς τα δεξιά-εθνικιστικά λάθη του σ. Βέσλαβ, ειδικά στις τάσεις του να περιφράξει το δρόμο της λαϊκής δημοκρατίας από το δρόμο της Σοβιετικής Ένωσης και, συνεπώς, η οπορτουνιστική παράλειψη της όξυνσης της ταξικής πάλης κατά την ανάπτυξη της λαϊκής δημοκρατίας, θα μπορούσε να έχει μόνο αρνητική επίδραση στην πρακτική δράση του κόμματος και στην εκπαίδευση των μελών του.

Η δουλειά για την εξοικείωση του κόμματος με την εμπειρία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στη Σοβιετική Ένωση ήταν φτωχή και ανεπαρκής. Καθ’ όλη την περίοδο μετά τη δημιουργία της Λαϊκής Πολωνίας, δεν έχουμε κάνει τίποτε το συγκεκριμένο για να εξοικειώσουμε το κόμμα με τη ζωή στη σοσιαλιστική επαρχία, να γνωστοποιήσουμε εκεί την αλήθεια για τη δημιουργία συνεταιριστικών αγροκτημάτων και να το εξοπλίσουμε ώστε να αντιμετωπίζει όλες τις επινοήσεις της αντίδρασης που προσπαθεί να παρουσιάσει τις συνθήκες που επικρατούν στη σοβιετική επαρχία με έναν παραποιημένο τρόπο.

Έχουμε κάνει πολύ λίγα για να φέρουμε τα επιτεύγματα της μαρξιστικής-λενινιστικής σκέψης σε γνώση του κόμματος, και το εκδοτικό μας έργο σε αυτή τη σφαίρα είναι πολύ φτωχό. Είμαστε ιδιαίτερα πίσω στη μελέτη της ιστορίας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης (μπολσεβίκων), του ηγετικού του ρόλου στο διεθνές εργατικό κίνημα.

Η φτωχή μαρξιστική-λενινιστική προπαγάνδα στο κόμμα πήγε χέρι-χέρι με την ανεκτική στάση έναντι της ιδεολογικής σύγχυσης που επικρατούσε στην κομματική διανόηση και με μια ανεπαρκή μαρξιστική μελέτη ζητημάτων λογοτεχνίας, τέχνης και επιστημών που, συμπτωματικά, βρήκε την αντανάκλασή της στη θέση του φιλολογικού περιοδικού “Κουζνιτάλ”. Αυτό ανέκοψε τη δουλειά του κόμματος στο πολιτιστικό μέτωπο και επιδρά αρνητικά στο έργο των πανεπιστημίων μας, όπου μη μαρξιστικές, ψευτοεπιστημονικές ιδεολογικές σταθερές βασιλεύουν, ειδικά στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Η ανεκτική στάση προς τα οπορτουνιστικά και εθνικιστικά λάθη οδήγησαν, επίσης, σε μια απομάκρυνση από τις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού αναφορικά με το ζήτημα του ρόλου του κόμματος. Η κομματική ηγεσία δεν διεξήγε μια επαρκώς ενεργητική πάλη εναντια στην τάση της άνευ όρων στρατολόγησης μελών στο κόμμα. Αυτό σήμαινε μια αποστροφή προς τις αρχές του λενινισμού οι οποίες αναφέρουν ότι το κόμμα είναι το οργανωμένο απόσπασμα των καλύτερων στοιχείων της εργατικής τάξης, το πρωτοπόρο απόσπασμα της εργατικής τάξης και η ανώτερη μορφή ταξικής οργάνωσης του προλεταριάτου.

Αυτή η αποστροφή προς τις αρχές και η απουσία επαγρύπνησης όταν νέα μέλη γίνονταν δεκτά στο κόμμα, συνέβαλε ώστε το κόμμα να φορτωθεί με ξένα προς αυτό κοινωνικά στοιχεία και με καριερίστες οι οποίοι βλέπουν στην κομματική κάρτα μέλους ως ένα βατήρα για την ανέλιξή τους ή ως μέσο απόκτησης άλλων οφελών.

Αυτές οι ελλείψεις οφείλονται κυρίως στην υποεκτίμηση του ηγετικού ρόλου του κόμματος σε όλα του τα τμήματα κατά την εισαγωγή πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών μεταρρυθμίσεων στην Πολωνία.

Ο Μπιέρουτ, έπειτα, επεσήμανε το κακό στυλ δουλειάς της κομματικής ηγεσίας, την απόσπασή της όχι μόνο από τα στελέχη αλλά και από τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, την απουσία συνεργασίας στο έργο των διαφόρων οργανώσεων του κόμματος, την ανεπαρκή προσοχή στην επιλογή και προώθηση στελεχών, την υποεκτίμηση του ρόλου των συνδικάτων ως “ιμάντα” μεταξύ του κόμματος και της εργατικής τάξης.

Και συνέχισε: Η μεγάλη μας έγνοια είναι η μόνιμη και οξεία έλλειψη στελεχών και ο λόγος για αυτή την έλλειψη μπορεί να βρεθεί στις παραπάνω αρνητικές πτυχές στη ζωή του κόμματός μας. Γιατί η θεμελιώδης αλήθεια του λενινισμού είναι ότι “το κόμμα ως το σημείο συγκέντρωσης των καλύτερων στοιχείων της εργατικής τάξης, είναι το καλύτερο σχολείο για την εκπαίδευση των ηγετών της εργατικής τάξης, ώστε να είναι ικανοί να ηγηθούν σε όλες τις μορφές οργάνωσης της τάξης τους” (Στάλιν).

Η τολμηρή κριτική και αυτοκριτική δεν θα βλάψουν το κόμμα. Αντίθετα, το ενδυναμώνουν ιδεολογικά. Η απόκρυψη ή παράβλεψη των λαθών μπορούν μόνο να αποδυναμώσουν το κόμμα. Τότε, πάλι, η επίμονη υπεράσπιση εσφαλμένων θέσεων δημιουργεί έναν σοβαρό κίνδυνο ο οποίος, αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να γεννήσει μια οξεία κρίση που θα προκαλέσει μια τεράστια και ανεπανόρθωτη ζημιά όχι μόνο στο κόμμα αλλά σε όλη τη χώρα.

Η αντιμαρξιστική θέση των ηγετών του Γιουγκοσλάβικου κόμματος αποτελεί ένα παράδειγμα μιας τέτοιας σοβαρής κρίσης, μιας κρίσης που προκαλεί ανεπανόρθωτη ζημιά στους λαούς της Γιουγκοσλαβίας, διαρρηγνύει τους ιδεολογικούς και οργανωτικούς δεσμούς με τη Σοβιετική Ένωση και τις νέες δημοκρατίες και ενθαρρύνει την επιθετικότητα των ιμπεριαλιστών. Οι ηγέτες του γιουγκοσλαβικού κόμματος αρνήθηκαν στα κόμματα του Γραφείου Πληροφοριών το δικαίωμα της άσκησης κριτικής στα λάθη τους, αποφεύγοντας έτσι τον ιδεολογικό έλεγχο από αυτή τη διεθνή οργάνωση και θέτοντας εαυτόν εκτός αυτής της οργάνωσης.

Bolesław_Bierut_1949

Αφότου συζήτησε την κατάσταση στο Γιουγκοσλαβικό κόμμα, η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Ιούλη αναγνώρισε τα λάθη αυτού του κόμματος και κατήγγειλε την ηγεσία του που δεν δίστασε ακόμα και να διασπάσει το ενιαίο μέτωπο του επαναστατικού αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό τη στιγμή κατά την οποία ο ιμπεριαλισμός εντείνει τις επιθετικές ενέργειές του. Έκτοτε, οι γιουγκοσλάβοι ηγέτες διεξήγαν ένα κομματικό συνέδριο που αφιερώθηκε ολόκληρο στην επίθεση στις νέες δημοκρατίες και τη Σοβιετική Ένωση. Οι γιουγκοσλάβικες προσωπικότητες που αντιτάχτηκαν σε αυτή την καταστροφική πολιτική που ακολουθεί η κομματική ηγεσία αναγκάζονται να σωπάσουν λόγο τρομοκρατίας, αντεκδικήσεων και δολοφονιών.

Τι το κομμουνιστικό ή δημοκρατικό υπάρχει σε ένα κόμμα του οποίου οι ηγέτες αλαζονικά διακηρύττουν ότι είναι το καλύτερο και πιο επαναστατικό κόμμα, ότι θα οικοδομήσει το σοσιαλισμό γρηγορότερα και καλύτερα από κάθε άλλη χώρα, ότι δεν κάνει λάθη και ποτέ δεν έκανε, ότι δεν θα ανεχτεί καμία κριτική; Τίποτα. Αυτό που απομένει είναι μια εχθρική στάση στα κόμματα του Γραφείου Πληροφοριών, αντί για αλληλεγγύη και ιδεολογικές επαφές. Τέτοιες είναι οι συνέπειες της άρνησης της λενινιστικής μεθόδου κριτικής και αυτοκριτικής εντός του πλαισίου μιας ιδεολογικής διεθνού οργάνωσης.

Από την άλλη, μπορούμε να δούμε για εμάς από το παράδειγμα της πρόσφατης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος τα θετικά αποτελέσματα που έχει η ανοιχτή και ειλικρινής κριτική και αυτοκριτική για την ανάπτυξη των ιδεολογικών δυνάμεων του κόμματος. Ως αποτέλεσμα αυτής της ανοιχτής και ειλικρινούς κριτικής και αυτοκριτικής, το κόμμα νίκησε στη μάχη ενάντια στους ιδεολογικούς δισταγμούς της κομματικής ηγεσίας. Το όπλο μιας τέτοιας κριτικής και αυτοκριτικής βοήθησε την κομματική ηγεσία να ανεβάσει σημαντικά το ολιτικό, θεωρητικό και ιδεολογικό επίπεδο του κόμματος, ενίσχυσε και εμπλούτισε την κομματική ηγεσία και, αναμφίβολα, θα εμπλουτίσει όλο το κόμμα με τη μεγάλη εμπειρία της πάλης ενάντια στον κίνδυνο των παρεκκλίσεων από την κύρια γραμμή του κόμματος. Αυτό το όπλο βοήθησε να αυξηθεί η μαχητικότητα του κόμματος και η επαγρύπνησή του, να αυξηθεί η δραστηριότητα των κομματικών στελεχών και να επιταχυνθεί η πάλη ενάντια στις επιρροές των ξένων ιδεολογιών. Θα ενισχύσει περαιτέρω το κόμμα και θα βελτιώσει το κύρος του.

Αντιμετωπίζουμε το σημαντικό καθήκον του ξεπεράσματος αυτής της ιδεολογικής παρέκκλισης. Πρέπει να κινητοποιήσουμε όλο το κόμμα για αυτό. Όμως δεν πρέπει να επιτρέψουμε η πάλη ενάντια στη δεξιά, εθνικιστική παρέκκλιση, η οποία απείλησε να καταστρέψει τα επιτεύγματά μας, να υλοποιηθεί με την αναβίωση των επικίνδυνων, σεχταριστικών και αριστερίστικων πρακτικών.

Πρέπει να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού τις πολύτιμες ιδεολογικές κατακτήσεις του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος, τις λαμπρές και ένδοξες παραδόσεις αγώνα ενάντια στους εισβολείς, τη δημιουργική του δουλειά στην οικοδόμηση των θεμελίων της Λαϊκής Πολωνίας, για την οποία χιλιάδες μέλη του κόμματός μας θυσίασαν τις ζωές τους ή έδωσαν με αυταπάρνηση τη δουλειά τους.

Το κόμμα μας τρέφει μεγάλη εκτίμηση για τους ηγέτες του, εκτιμά τη συμβολή τους στο έργο και τον αγώνα του κόμματος και έχει εμπιστοσύνη σε αυτούς. Όμως τους θεωρεί απλώς ως εκτελεστές της ιδέας που καθοδηγεί το κόμμα και την εργατική τάξη. Το κόμμα είναι αφοσιωμένο στην ιδέα της επανάστασης και επαγρυπνά ενάντια σε κάθε απόπειρα να εισαχθούν σε αυτό ξένες επιρροές, περισσότερο από οποιαδήποτε προσωπική προσήλωση σε μεμονωμένα άτομα του κόμματος. Σε αυτό έγκειται η δύναμη του κόμματός μας που θα βασίσει τη δουλειά του όχι στην αρχή του ηγέτη, αλλά, πάνω από όλα, στις συλλογικές προσπάθειες των ακτιβιστών και όλων των μελών.

Παλεύουμε ενάντια στις δεξιές και εθνικιστικές παρεκκλίσεις υπό τις δύσκολες συνθήκες της σφαγής του μικροαστικού αυθορμητισμού και των λυσαλλέων δολωμάτων από πλευράς των ταξικών μας εχθρών που χρησιμοποιούν εναντίον μας ολόκληρο το οπλοστάσιο δημαγωγίας, σωβινισμού και αντισημιτισμού που διαθέτουν. Όμως παρά τις δυσκολίες, είμαστε πεπεισμένοι ότι το κόμμα θα βγει από αυτή την πάλη ισχυρότερο και πιο ενωμένο από ποτέ, καλύτερα εξοπλισμένο ιδεολογικά, ατσαλωμένο ενάντια στις οπορτουνιστικές επιρροές και ώριμο πολιτικά για την ενοποίηση της εργατικής τάξης-τη δημιουργία ενός ενιαίου κόμματος της εργατικής τάξης.

Για την οικοδόμηση μιας σοσιαλιστικής Πολωνίας

Η ολομέλεια όρισε συγκεκριμένους δρόμους αγώνα για την εργατική τάξη και τους φτωχούς και μεσαίους αγρότες, στοχεύοντας στον περιορισμό της εκμετάλλευσης των εργαζόμενων στρωμάτων της επαρχίας από τα καπιταλιστικά στοιχεία, στην παροχή βοήθειας στην τεράστια πλειοψηφία του αγροτικού πληθυσμού, και στην αποστέρηση των κουλάκων από τις προνομιακές τους θέσεις.

935122_574105599333524_519011653_n

Η ολομέλεια όρισε συγκεκριμένους τρόπους και μέσα για την επίτευξη αυτών των στόχων σε όλη τη σφαίρα της αγροτικής ζωής: για το ζήτημα της διατήρησης μιας επαρκώς επικερδούς τιμής για το σιτάρι, για μια ορθή φορολογική πολιτική, για μια σωστή ταξική πολιτική αναφορικά με τις πιστώσεις στου αγρότες, για την επέκταση και αναδιοργάνωση του δικτύου μηχανοτρακερικών σταθμών, ώστε να τους κάνει να εξυπηρετούν πρώτα από όλους όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη για βοήθεια, δηλαδή, το αγροτικό νοικοκυριό που στερείται κατάλληλου αγροτικού εξοπλισμού, για τη μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη και τον εκδημοκρατισμό και την όλο και πιο αποτελεσματική δουλειά των συνεταιρισμών της Ένωσης Αμοιβαίας Βοήθειας Αγροτών και, τέλος, για την εκκαθάριση και την ανανέωση ολόκληρου του οικονομικού και διοικητικού μηχανισμού στην επαρχία.

Δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι η υλοποίηση αυτών των αποφάσεων της ολομέλειας θα οδηγήσει σε μια μεγάλη αύξηση στη δραστηριότητα των αγροτικών μαζών, θα τις επιτρέψει να βελτιώσουν τη θέση τους και να αντιδράσουν στις κινήσεις των πλουσίων αγροτών στον αγώνα για τον περιορισμό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης της επαρχίας, και θα αυξήσει το υλικό και πολιτιστικό επίπεδό τους.

Αναπτύσσοντας τις αποφάσεις του Ιούλη, η ολομέλεια αποσαφήνισε τη θέση του κόμματος σε σχέση με τους παραγωγικούς συνεταιρισμούς στην επαρχία και έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις σε πολλές αμφιβολίες που είχαν δημιουργηθεί στους αγρότες επί του ζητήματος.

Ενώ έντονα τονίζει ότι η διαδικασία της μετατροπής της ατομικής καλλιέργειας σε συλλογική θα απαιτήσει πολύ χρόνο, το κόμμα έχει την άποψη ότι η συλλογική καλλιέργεια είναι ο μόνος τρόπος για την εξασφάλιση μιας γρήγορης βελτίωσης της αγροτικής ευημερίας, την εξάλειψη της φτώχιας και της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Ταυτόχρονα, η Ολομέλεια εφιστά την προσοχή για την παραμικρή βλαπτική βιασύνη επί του ζητήματος, γιατί η βιασύνη σε αυτό το θέμα θα ισοδυναμούσε με τυχοδιωκτισμό.

Η Ολομέλεια έθεσε ως αρχή τον απόλυτα εθελοντικό χαρακτήρα των παραγωγικών συνεταιρισμών και δήλωσε ότι ακραία μέτρα θα εφαρμοστούν απέναντι σε οποιαδήποτε απόπειρα να παραβιαστεί αυτή η αρχή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η απόφαση αυτή της Ολομέλειας θα ξεκαθαρίσει το ζήτημα της ανάπτυξης των παραγωγικών συνεταιρισμών στις αγροτικές περιοχές και, σε σημαντικό βαθμό, θα εξουδετερώσει οποιαδήποτε απόπειρα του ταξικού εχθρού να σπείρει σύγχυση επί του ζητήματος.

Σημαντική θέση στις αποφάσεις της Ολομέλειας πήραν οι μεγάλες εκτάσεις που βρίσκονται στα χέρια του κράτους: υπογραμμίστηκαν τρόποι και μέσα για τη γρήγορη ανάπτυξη των καλλιέργειών τους και υποδείχτηκαν μέτρα για την αύξηση της βοήθειας στα αγροτικά νοικοκυριά από τα κρατικά αγροκτήματα.

przy makiecie Trasy BS (W-Z)

Καθ’όλη τη διάρκεια των τεσσάρων ημέρων που διήρκεσε, η Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής μελέτησε το δρόμο επί του οποίου το κόμμα οδηγεί τις εργαζόμενες μάζες της Πολωνίας, στη βάση της ενότητας δράσης ολόκληρου του Δημοκρατικού Μπλοκ. Η κινητήρια ιδέα στο δρόμο αυτό είναι η ιδέα για μια Λαϊκή Πολωνία, που θα πορεύεται με κατεύθυνση ένα νέο κοινωνικό σύστημα. Και αυτό το νέο σύστημα είναι ο σοσιαλισμός.

Ενίσχυση των διεθνών επαφών της εργατικής τάξης

Η καθημερινή πάλλουσα ζωή των εργαζόμενων μαζών τρέφει τη δημιουργική δύναμη του ανθρώπου και τη μεγάλη του ικανότητα να φέρει την κοινωνική αλλαγή. Οι μεγαλύτεροι εκπρόσωποι της προοδευτικής κοινωνικής σκέψης άντλησαν την επαναστατική τους έμπνευση από τις πηγές αυτής της δημιουργικής δύναμης. Και από αυτές είναι που προέκυψε η επαναστατική ιδεολογία του προλεταριάτου, η οποία μετασχηματίστηκε από τα λαμπρά μυαλά των Μαρξ και Λένιν σε ένα μεγάλο κοινωνικό πρόγραμμα και το οποίο τώρα έχει επικεφαλής και εμπλουτίζεται από το μεγάλο και λαμπρό ηγέτη του παγκόσμιου προλεταριάτου και του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης (Μπολσεβίκων) Στρατάρχη Στάλιν.

1954 beijing jakub berman (5), BB(6), Mao (7)1954. Αντιπροσωπεία του Ενοποιημένου Εργατικού Κόμματος Πολωνίας στο Πεκίνο. Ο Μπολέσλαβ Μπιέρουτ (6ος από αριστερά) με το Μαο Τσε Τουνγκ (7ος από αριστερά) (πηγή)

Στην πορεία πολλών χρόνων επαναστατικής πάλης ενάντια στον τσαρισμό, τον ξένο και ντόπιο φασισμό, ενάντια στη βάρβαρη χιτλερική εισβολή, το πολωνικό εργατικό κίνημα, με επικεφαλής το κόμμα μας, απέκτησε δύναμη και ωριμότητα που του επέτρεψε να ηγηθεί του πλατιού κοινωνικού κινήματος των εργατικών μαζών της πόλης και της χώρας, η πολιτική έκφραση του οποίου είναι το Μπλοκ των Δημοκρατικών κομμάτων.

Στον ηρωικό αγώνα ζωής και θανάτου ενάντια στον εισβολέα, οι εργαζόμενες μάζες έλαβαν ανιδιοτελή αδελφική βοήθεια από τον απελευθερωτικό στρατό των λαών της ΕΣΣΔ. Χάρη σε αυτή τη βοήθεια, η χώρα μας, η οποία είχε καταστραφεί από τους χιτλερικούς εισβολείς, απέκτησε ελευθερία, και οι λαϊκές μάζες, εργαζόμενες ακούραστα, οικοδομούν τη νέα Πολωνία. Το πλάνο αυτής της οικοδόμησης θα προετοιμαστεί από τα ενωμένα εργατικά κόμματα, τους πιστούς και άγρυπνους φρουρούς της μεγάλης επαναστατικής ιδεολογίας του προλεταριάτου, του μαρξισμού-λενινισμού, στη βάση της πολιτικής συμμαχίας και βοήθειας από όλα τα κόμματα του Δημοκρατικού Μπλοκ.

Αξιοποιώντας την 8ετή εμπειρία του πολωνικού εργατικού κινήματος, την εκατονταετή εμπειρία της διεθνούς εργατικής τάξης, την εμπειρία της νικηφόρας ρωσικής επανάστασης, τα τριάντα χρόνια επιτυχούς οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, και βασιζόμενοι στα ιδεολογικά θεμέλια του μαρξισμού-λενινισμού, υλοποιούμε τη μεγάλη ιστορική κίνηση της ενοποίησης του Πολωνικού Εργατικού Κόμματος και του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, την κίνηση για την πολιτική ενοποίηση της πολωνικής εργατικής τάξης.

Το ενιαίο εργατικό κόμμα αναλαμβάνει την ιστορική ευθύνη για το μέλλον του πολωνικού λαού και θα εγγυηθεί την ευημερία του. Θα ενώσει σταθερά τις δυνάμεις του Δημοκρατικού Μπλοκ και θα είναι σε θέση να εξασφαλίσει την πολιτική και πολιτιστική θέση που η Πολωνία μπορεί και πρέπει να καταλάβει μεταξύ των προοδευτικών χωρών του κόσμου. Το κόμμα αυτό, στη βάση της συμμαχίας εργατών, αγροτών και διανόησης, η πολιτική έκφραση της οποίας είναι το δημοκρατικό κόμμα, μπορεί να παρέχει στους εργαζόμενους της Πολωνίας μια όλο και πιο αυξανόμενη ευημερία.

Ούτε για μια στιγμή δεν μπορούμε να επαναπαυόμαστε στα επιτεύγματά μας, γιατί αυτό που έχουμε υλοποιήσει ως τώρα στο δρόμο της οικοδόμησης της νέας Πολωνάις είναι απλώς η αρχή προς την επίτευξη των μεγάλων στόχων και καθηκόντων που απασχολούν το λαό μας.

Βαδίζοντας σταθερά μπροστά, κάτω από τη σημαία του μαρξισμού-λενινισμού, με επικεφαλής τις εργαζόμενες μάζες της Πολωνίας, το κόμμα μας, ως ηγετικό στοιχείο του μελλοντικού ενοποιημένου εργατικού κόμματος επιτυχώς θα εκπληρώσει τα ιστορικά του καθήκοντα.

Το κείμενο στα αγγλικα υπάρχει στο περιοδικό της Κομινφόρμ «Για σταθερή ειρήνη, για τη λαϊκή δημοκρατία», τ.18(21), 15 Σεπτέμβρη 1948, όπου υπάρχουν και εκτενή αποσπάσματα από την αυτοκριτική του Γκομούλκα

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: