Η επίσκεψη του Ιάπωνα πρωθυπουργού στην Ινδία & η αυξανόμενη σημασία των δευτερευουσών αντιθέσεων στις διεθνείς σχέσεις

Η πρόσφατη επίσκεψη του Ιάπωνα πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε στην Ινδία πέρασε απαρατήρητη στην Ελλάδα και δη την ελληνική αριστερά η οποία, στην πλειοψηφία της, όταν δεν διέπεται από έναν ανοιχτό φιλορωσισμό (ως “σπάσιμο” στην αμερικανογερμανοκρατία), παρουσιάζει αποστεωμένα και απλουστευτικά τη σύγχρονη βασική αντίθεση στις διεθνείς σχέσεις ως “Δύση vs. BRICS” (κάτι που επίσης είναι φιλορωσική τοποθέτηση, έστω και πιο “ντροπαλή”).

Ωστόσο, η βελτίωση των σχέσεων Ιαπωνίας – Ινδίας (βλ.παρακάτω άρθρο) αποδεικνύει την αυξανόμενη χαλάρωση των όποιων “στρατοπέδων”, τον απογαλακτισμό των πολιτικά (όχι όμως οικονομικά ή πληθυσμιακά) δευτερευουσών δυνάμεων και την αυξανόμενη σημασία των δευτερευουσών αντιθέσεων στις διεθνείς σχέσεις, εξελίξεις που δίνουν πολλές ευκαιρίες στη χώρα μας για να ξεφύγει, με μια ζυγισμένη εξωτερική πολιτική, από τη “δυτική” εξάρτηση και την αναξιόπιστη “εναλλακτική” των BRICS. Είναι τέτοιο το μέγεθος και οι προοπτικές της σχέσης Ινδίας – Ιαπωνίας, που μόνο ιδεολογικά φτωχοποιημένοι, συριζολογούντες (δηλαδή, όχι μόνο νυν και πρώην μέλη του Σύριζα), και απασχολούμενοι με την “κατατρόπωση” του “αντιπάλου” (εντός κόμματος ή στο πρόσωπο άλλων κομμάτων), δεν μπορούν να δουν.

Όπως και να’χει στον ελλαδικό μικρόκοσμό μας, οι εξελίξεις στην Ασία “τρέχουν” με καταιγιστικούς ρυθμούς. Ταυτόχρονα με τη βελτίωση των σχέσεων με την Ιαπωνία, οι οποίες έχουν σαφή αντικινεζική αιχμή, η Ινδία διευρύνει το μέτωπο ανάσχεσης, επιδιώκοντας αυτόνομο -και από τη Ρωσία- ρόλο και στην Κεντρική Ασία.  resize-image.php 

Έτσι, υπέγραψε την Κυριακή την έναρξη της κατασκευής του μήκους 1.735 χλμ, ετήσιας χωρητικότητας 33 δις κ.μ. και αξίας 7,6 δις $ αγωγού φυσικού αερίου που θα τη συνδέει με το Πακιστάν (με το οποίο ο ινδός πρωθυπουργός σπεύδει να βελτιώσει τις σχέσεις και η Κίνα πρόσφατα υπεγραψε μυθικές συμφωνίες), το Αφγανιστάν (όπου η ρωσική επιρροή επανεμφανίζεται) και το (ριγμένο από την κακοπληρώτρια ρωσική Γκάζπρομ) Τουρκμενιστάν. Πρόκειται κυριολεκτικά για αγώνα δρόμου, αφού το έργο προορίζεται να τελειώσει το Δεκέμβρη του 2018, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση η Ινδία στο πεδίο Γκαλκούνις/Νταουλεταμπάντ στο νοτιοανατολικό Τουρκμενιστάν, όπου τα εκτιμώμενα αποθέματα (13.100 δις κ.μ.) θεωρούνται μεταξύ των μεγαλύτερων παγκοσμίως (για περισσότερα, βλ.εδώ).

Ευνόητο είναι πως, αν τελικά υλοποιηθεί, αυτός ο αγωγός θα σημάνει πολλά για την αποδέσμευση της Κεντρικής Ασίας από την ρωσοκινέζικη τροχιά. Όμως, όπως όλοι καταλαβαίνουμε, αυτό σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τη δράση των Ταλιμπάν. Κι αυτό, με τη σειρά του, αποδεικνύει ότι – και στην περίπτωση του Ισλαμικού Κράτους και σε αυτή των Ταλιμπάν – δεν αρκεί να στεκόμαστε μόνο στο ποιος χρηματοδότησε ή πολεμά τώρα κάποιον, αλλά και στο ποιος αξιοποιεί τη δράση του.

Fhoto SGP 2015 1

Πρώτη απάντηση της Κίνας στην Ινδία (αλλά και στην TPP) ήρθε με την αναβίωση της πρότασης να προχωρήσει ο Οργανισμός της Συνεργασίας της Σαγκάης σε δημιουργία ζώνης ελεύθερου εμπορίου (βλ.εδώ)..Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να επανέλθουμε…

***

Η επίσκεψη του Άμπε στην Ινδία: Πώς Ιαπωνία και Ινδία μπορούν να προωθήσουν τη σχέση τους

Η επίσκεψη του Ιάπωνα πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε στην Ινδία στις 11 Δεκέμβρη ήταν η δεύτερη σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών. Ο Αυτοκράτορας της Ιαπωνίας επίσης επισκέφτηκε την Ινδία πρόσφατα. Η σχέση Ιαπωνίας – Ινδίας έχει βαθύνει πάρα πολύ τα τελευταία 15 χρόνια. Στη σημερινή συγκυρία, οι δύο χώρες μπορούν να επωφεληθούν από τη σχέση αυτή οικονομικά. Με στρατηγικούς όρους, επίσης, η σχέση Ινδίας – Ιαπωνίας αποτελεί κλειδί για την αντιμετώπιση της επιθετικής πολιτικής της Κίνας.

Οι διμερείς σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Ιαπωνίας βρίσκονται σε νέο δρόμο. Στο πρόσφατο παρελθόν, η Ινδία φιλοξένησε τον Αυτοκράτορα της Ιαπωνίας, ενώ ο πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε ήταν ο επίτιμος προσκεκλημένος στους εορτασμούς για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας το 2014. Ο Άμπε επισκέφτεται εκ νέου αυτή την εβδομάδα τη χώρα, κάτι που αποτελεί καλό οιωνό για την Ινδία

Όλα αυτά δείχνουν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται στο ιστορικά καλύτερο σημείο. Η Ινδία και η Ιαπωνία, επί μακρόν, παρέμεναν αδιάφορες η μία για την άλλη, με τις σχέσεις τους να περιορίζονται στην ανταλλαγή βοήθειας.

Με το νέο αιώνα σημειώθηκε μια σημαντική στροφή στη σχέση, όταν ο τότε ινδός πρωθυπουργός Ατάλ Μπιχάρι Βατζπαγί και ο ιάπωνας πρωθυπουργός Γιοσίρο Μόρι υπέγραψαν τη Συμφωνία Ολόπλευρης Συνεργασίας Ιαπωνίας – Ινδίας.

Αυτό που άρχισε ως σχέση που βασιζόταν στην οικονομική αλληλοσυμπλήρωση, σήμερα βασίζεται σε δύο πυλώνες: την οικονομική και τη στρατηγική συμμαχία, όπως εύγλωττα υποδειλώνει το κείμενο που υπέγραψαν το 2014 στο Τόκιο οι Μόντι και Άμπε: “Ειδική Στρατηγική Ολόπλευρη Συνεργασία Ινδίας – Ιαπωνίας”.

Οι λόγοι πίσω από αυτή την εξέλιξη είναι τόσο εσωτερικοί όσο και διεθνείς.

Οφέλη για την Ινδία

Η ινδική κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για μια οικονομική ανάπτυξη μεγαλύτερη του 8%. Για να την επιτύχει, χρειάζεται να εργαστεί σε πληθώρα ζητημάτων, κάτι που απαιτεί μεγάλη ποσότητα κεφαλαίου, τεχνολογία και βελτίωση των δεξιοτήτων του λαού της.

narendra-modi-9

Η κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή διάφορες πολιτικές όπως το Make in India και το Swachh Bharat Abhiyaan (Επιχείρηση Καθαρή Ινδία), επέτρεψε μεγαλύτερες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και “άνοιξε” τομείες όπως η αμυντική τεχνολογία και εξοπλισμός. Όλα αυτά στοχεύουν στην μεταστροφή της οικονομίας προς μια αειφόρο ανάπτυξη.

Η Ιαπωνία, από την άλλη, διαθέτει μεγάλη ποσότητα κεφαλαίου, η οποία όμως αποφέρει μικρό τόκο εσωτερικά. Είναι γνωστή, επίσης, για την τεχνολογία της σε όλους τους τομείς: οικοδόμηση “έξυπνων πόλεων”, τραίνα υψηλής ταχύτητας και οχήματα χαμηλής κατανάλωσης και ρύπανσης.

Έτσι, η σχέση αυτή έχει πια μακρόχρονες δεσμεύσεις από πλευράς Ιαπωνίας, όπως το Βιομηχανικό Διάδρομο Δελχί- Βομβάης, το μετρό του Δελχί και το Διάδρομο Τσενάι-Μπανγκαλόρ.

Η ανάπτυξη της Ιαπωνίας από μια αγροτική οικονομία σε μια οικονομική υπερδύναμη αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην αποτελεσματική αξιοποίηση των ανθρωπίνων πόρων της. Υπό τη σημαία του “Make in India”, η Ιαπωνία μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην κατάρτιση των ανθρωπίνων πόρων της Ινδίας στους τομείς του σχεδιασμού και συντήρησης εξοπλισμού, της διασφάλισης ποιότητας και των διάσημων ιαπωνικών “5 S” (σ.parapoda:Sorting, Simplifying, Sweeping, Standardizing, Self-Discipline, βλ.εδώ) της αυτοπειθαρχίας και καθαριότητας στους χώρους εργασίας.

Οφέλη για την Ιαπωνία

Η βιομηχανική ανάπτυξη της Ινδίας εξαρτάται πολύ από τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις. Η Ιαπωνία έχει συμβάλλει σημαντικά σε αυτό τον τομέα.

Πρόδρομοι αυτής είναι η αυτοκινητοβιομηχανία και η βιομηχανία ανταλλακτικών, καθώς η Ιαπωνία είναι ηγέτης στον τομέα αυτόν εδώ και καιρό. Όμως, εσχάτως, η Ιαπωνία κινήθηκε προς αναδυόμενους τομείς όπως η φαρμακοβιομηχανία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η διάγνωση.

Το συμφέρον των ιαπωνικών εταιριών είναι διπλό. Πρώτον, η κατανάλωση στην Ινδία αυξάνεται, όχι μόνο λόγω αυξανόμενου εισοδήματος, αλλά και λόγω της πρόσθεσης νεότερου πληθυσμού κάθε χρόνο.

Έτσι, η πίτα γίνεται μεγαλύτερη συνεχώς, και μια πρόσφατη έρευνα στις ιαπωνικές εταιρίες έδειξε ότι το 89% αυτών θεωρούν αυτό ως τον κύριο λόγο για να στρέψουν το βλέμμα στην Ινδία.

Δεύτερον, το επιπρόσθετο όφελος για την Ιαπωνία είναι η οικονομικο-στρατηγική θέση της Ινδίας. Παραδοσιακά, η Ιαπωνία λειτουργούσε τα εργοστάσιά της για συναρμολόγηση στους τομείς αυτοκινητοβιομηχανίας και ηλεκτρονικών στη νοτιοανατολική Ασία. Ωστόσο, η Ινδία, με το χαμηλότερου κόστους καταρτισμένο εργατικό δυναμικό και ευρισκόμενη εγγύτερα στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, βαθμιαία αποκτά σημασία ως χώρος συναρμολόγησης.

Η τρέχουσα επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας έχει περαιτέρω ωθήσει τις ιαπωνικές επενδύσεις στην Ινδία. Με υψηλά καταρτισμένους αγγλομαθείς εργάτες, πολλές ιαπωνικές εταιρίες δημιουργούν επίσης κέντρα έρευνας και ανάπτυξης στην Ινδία.

ofrbs-inde-japon-trains_bloc_article_grande_image

Στρατηγικοί λόγοι

Το ότι οι διμερείς σχέσεις βασίζονται στην οικονομία έδωσε ένα σημαντικό όφελος και στις δύο χώρες, κάτι που οδήγησε στην υπογραφή της Συνεκτικής Συμφωνίας Οικονομικής Συνεργασίας το 2011. Στατιστικά, ο αριθμός των ιαπωνικών εταιριών στην Ιαπωνία αυξάνεται κατακόρυφα.

Από την άλλη, η στρατηγική πτυχή των διμερών σχέσεων έχει κάνει τις ασιατικές χώρες, όπως και τον κόσμο ολόκληρο, να αποδίδουν προσοχή στις ετήσιες πρωθυπουργικές συναντήσεις των δύο χωρών.

Η ανάδυση της Κίνας χαρακτηρίζεται από μια στάση διεκδίκησης και επιβεβαίωσης του πρωτεύοντος ρόλου σε περιφερειακά και διμερή ζητήματα αντίστοιχα. Έτσι, τα μικρότερα ασιατικά κράτη βλέπουν στις σχέσεις Ινδίας – Ιαπωνίας ένα εργαλείο για ισορροπία στην περιοχή.

Ο πρωθυπουργός Άμπε, το 2007, είχε υποδείξει τη σημασία των ινδοϊαπωνικών σχέσεων χαρακτηρίζοντάς τις μια “διασταύρωση των θαλασσών” (αναφερόμενος στη σύνδεση Ινδικού και Ειρηνικού Ωκεανού). Δήλωσε ότι, γεωγραφικά, Ιαπωνία και Ινδία βρίσκονται σε δύο πλεονεκτικά σημεία, προστατεύοντας τα συμφέροντα της Ασίας.

Σήμερα, η Ιαπωνία είναι μπλεγμένη σε συνοριακές διαφορές με τους άμεσους γείτονές τη: Κίνα, Νότια Κορέα και Ρωσία. Η ταραχώδης σχέση της Ιαπωνίας με τη Βόρεια Κορέα, που αποδίδεται στην πυρηνική ατζέντα της τελευταίας, έχει προκαλέσει ένα αίσθημα απομόνωσης στην Ιαπωνία, που μεγαλώνει με την αποδέσμευση των ΗΠΑ από την άμεση επέμβαση.

Επιπλέον, η επιθετικότητα της Κίνας στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, η οποία είναι ο διάδρομος για τα πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και άλλα αγαθά στην Ιαπωνία, έχει ενισχύσει την πρόθεση της Ιαπωνίας να γίνει πιο ενεργή στην εξωτερική και την αμυντική της πολιτική. Το ζήτημα της ναυτικής πειρατίας στις θαλάσσιες διαδρομές και επικοινωνίες στον Ινδικό Ωκεανό έχει προωθήσει τη διμερή σχέση Ινδίας – Ιαπωνίας, κάτι που έχει οδηγήσει σε κοινές ασκήσεις του Πολεμικού Ναυτικού των δύο χωρών.

Η βοήθεια της Κίνας στο Πακιστάν και τη Σρι Λάνκα στην οικοδόμηση λιμένων είναι ένα ζήτημα που απασχολεί την Ινδία, καθώς ενισχύει την πολιτική του “Νήματος από Μαργαριτάρια” γύρω από την Ινδία. Η κινεζική στάση επιβεβαίωσης του ρόλου της είχε οδηγήσει την Ιαπωνία, υπό τον Άμπε, το 2007, στην ιδέα για ένα “τετραμερές διαμάντι”, μια συμμαχία μεταξύ Ιαπωνίας, Αυστραλίας, Ινδίας και ΗΠΑ.

Αυτή η πρωτοβουλία προφανώς απορρίφτηκε, καθώς θεωρήθηκε πολύ συγκρουσιακή έναντι της Κίνας. Ωστόσο, επί θητείας Άμπε μετά το 2012, η Ιαπωνία φαίνεται ότι προωθεί έναν “ολιγο-πλευρισμό”, επικεντρωνόμενη στη δημιουργία και ενίσχυση τριμερών πρωτοβουλιών, όπως την τριμερή σχέση ΗΠΑ-Ινδίας-Ιαπωνίας και την τριμερή σχέση ΗΠΑ-Ιαπωνίας-Αυστραλάις.

Επέκταση της σχέσης

Διάφορες εξελίξεις στην Ιαπωνία ενθαρρύνουν μια πιο εκτεταμενη σχέση μεταξύ Ινδίας-Ιαπωνίας.

Αμυντικός εξοπλισμός: Η κυβέρνηση Άμπε έχει επιτρέψει την εξαγωγή αμυντικού εξοπλισμού υπό όρους. Επιπλέον, η πρόσφατη επανερμηνεία του “Άρθρου 9” του συντάγματος επεκτείνει το δικαίωμα της Ιαπωνίας από αυτό της “αυτοάμυνας” στο δικαίωμα της “συλλογικής αυτοάμυνας”. Αυτό επιτρέπει στον Άμπε να παίξει έναν πι οσημαντικό ρόλο στον αμυντικό τομέα της Ινδίας, ο οποίος ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ιαπωνία, γιατί η Ινδία είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αμυντικού εξοπλισμού (σ.parapoda: Κατά την επίσκεψη συνάφθηκαν συμφωνίες στον τομέα της Άμυνας, για ανταλλαγή τεχνογνωσίας, στρατιωτικού υλικού και πληροφοριών. Όμως, η συμφωνία για πώληση ιαπωνικών μαχητικών αεροπλάνων ύψους 1,1 δις δολαρίων δεν προχώρησε).

Πυρηνική ενέργεια: Η Συμφωνία για Πυρηνικά για μη στρατιωτικούς σκοπούς μεταξύ Ινδίας και Ιαπωνίας έχει συζητηθεί σε πρωθυπουργικό επίπεδο, και η πρόσφατη κοινή ανακοίνωση έκανε λόγο για αναγκαιότητα σύναψης της συμφωνίας το ταχύτερο. Ωστόσο, δεδομένης της πίεσης που αντιμετωπίζει ο Άμπε στο εσωτερικό για τα πυρηνικά μετά τη Φουκουσίμα, δεν φαίνεται πιθανό να επιτευχθεί η συμφωνία (σ.parapoda: Κατά την επίσκεψη, υπογράφτηκε και στον τομέα αυτόν συμφωνία. Έτσι η Ινδία, η οποία δεν έχει υπογράψει τη Συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών, θα υλοποιήσει το σχέδιό της για 40 νέους πυρηνικούς αντιδραστήρες).

Σιδηρόδρομοι: Οι Ινδικοί Σιδηρόδρομοι επεκτείνονται και η Ιαπωνία, με την τεχνογνωσία, την εμπειρία και τις επιτυχίες της στον τομέα αυτό, επιθυμεί μεγαλύτερες συμφωνίες (σ.parapoda: Κατά την επίσκεψη, αποφασίστηκε ότι η Ιαπωνία θα δώσει προνομιακά δάνεια στην Ινδία 10,9 δις ευρώ, για την αγορά από την τελευταία του πρώτου της τραίνου υψηλής ταχύτητας Βομβάη-Αχμενταμπάντ. Αυτό θα δώσει ένα προβάδισμα στην Ιαπωνία έναντι της Κίνας, η οποία διεξάγει μελέτες σκοπιμότητας σε άλλα τμήματα του ινδικού σιδηροδρομιού δικτύου).

Περιβάλλον: Δεδομένης της κατάληξης της Συνόδου COP-21 στο Παρίσι, είναι πιθανό οι Μόντι και Άμπε να συζητήσουν το ζήτημα και η Ινδία να επιδιώξει την ιαπωνική στήριξη για καθαρότερο περιβάλλον.

Ο Άμπε στο εσωτερικό αντιμετωπίζει ύφεση και τα “Abenomics” του δεν έχουν ακόμα δουλέψει. Για να βγάλει την Ιαπωνία από το αδιέξοδο, χρειάζεται αγορές τόσο για προϊόντα όσο και για κεφάλαια. Το οικονομικό περιβάλλον της Ινδίας είναι σήμερα ένας ελκυστικός προορισμός.

Στρατηγικά, και για τις δύο χώρες, η Κίνα είναι ένα δύσκολο θέμα: η ασφάλεια των θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας είναι κάτι το απαραίτητο, και η διατήρηση της ισορροπίας δύναμης στην Ασία είναι καθοριστική. Έτσι, οι Άμπε και Μόντι θα συναντηθούν με μια ατζέντα για την εμβάθυνση της σχέσης. Η προσωπική καλή χημεία μεταξύ τους απλώς θα συμβάλλει στην όλη υπόθεση.

Το άρθρο στα αγγλικά: http://www.catchnews.com/international-news/japan-pm-in-india-this-week-how-abe-modi-can-take-the-partnership-forward-1449665844.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: