Η ΕΠΟΝ για το Κυπριακό (1950-55) και την ΕΟΚΑ (1955)

61 χρόνια πέρασαν χτές από την έναρξη της δράσης της ΕΟΚΑ στην Κύπρο. Η δράση αυτή παρουσιάζεται με τρόπο ώστε να αγνοείται το όλο πλαίσιο μέσα στο οποίο ξεκίνησε αυτός, και, έτσι, λόγω και των εξελίξεων στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα, με το να αποσπάσει από την αριστερά την ηγεσία του απελευθερωτικού κινήματος στην Κύπρο (με τις όποιες μοιραίες συνέπειες, τις οποίες ακόμα υφίσταται ο κυπριακός λαός), φτάνουμε σήμερα στη διαστρέβλωση της πραγματικότητας: να παρουσιάζεται ως πραγματικό το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή, να κατηγορείται η ελλαδική και κυπριακή αριστερά για “προδοσία” στο Κυπριακό.

Το δημοσίευμα αυτό θα περιοριστεί στην ανάλυση της στάσης και των δράσεων της ΕΠΟΝ τα έτη 1950-55 έναντι του Κυπριακού και, το 1955, έναντι της ΕΟΚΑ. Όπως φαίνεται, όπου βρισκόταν και στεκόταν η ΕΠΟΝ αναδείκνυε το Κυπριακό, τόσο στις τάξεις της, όσο και στα διεθνή φόρα που βρισκόταν. Την ίδια περίοδο, το παπαγικό κράτος της Αθήνας φρόντιζε να μην τοποθετείται προκειμένου να συζητηθεί το Κυπριακό π.χ. στον ΟΗΕ, και έπνιγε στο αίμα τις διαδηλώσεις των νέων στην Ελλάδα για το Κυπριακό.

Ας τα δούμε πιο συγκεκριμένα, με ενδεικτικά παραδείγματα και άρθρα.

***

Ήδη το 1950, όταν το Κυπριακό δεν κυριαρχούσε στην πολιτική ζωή της χώρας, βλέπουμε ότι ακόμα και στην πολιτική προσφυγιά οι νέοι γαλουχούνταν με την ιδέα της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα.

Στο δελτιο με αριθμό 2060 του ραδιοσταθμού “Ελεύθερη Ελλάδα” στις 24-8-1950 ακούμε:

Την περασμένη Κυριακή, 20 Αυγούστου, στο προαύλιο του σταθμού “Ζαχαριάδη” της Βουδαπέστης, έγινε συγκέντρωση της νεολαίας για την ειρήνη, που οργάνωσε το γραφείο της ΕΠΟΝ. Στη συγκέντρωση παραβρέθηκαν και πολλοί έλληνες πρόσφυγες και η λαϊκή εθνική αντιπροσωπεία της Κύπρου που βρίσκεται στη Βουδαπέστη.

Εκ μέρους της ΕΠΟΝ μίλησε ο συναγωνιστής Ορέστης και τόνισε ότι η νεολαία της Ελλάδας, όπως και όλος ο ελληνικός λαός, θα αγωνιστεί στο πλευρό των ειρηνόφιλων λαών όλου του κόσμου για την αποφυγή ενός καινούργιου πολέμου που πυρετώδικα ετοιμάζουν οι αγγλοαμερικάνοι [που σαν πρώτο θύμα τους θα είναι ο ελληνικός λαός].

Κατόπιν στο βήμα ανέβηκε ο Γ.Γ.του ΑΚΕΛ της Κύπρου Παπαϊωάννου, που είπε, ανάμεσα στ’ άλλα: Νιώθω μεγάλη χαρά που έτυχε να βρίσκομαι ανάμεσα στ’ αδέρφια μας, τους ηρωϊκούς μαχητές της λευτεριάς, που με τον αγώνα τους ενισχύουν τον κυπριακό λαό στην πάλη του για την Ένωση με την Ελλάδα.

Στο τέλος η συγκέντρωση ενέκρινε ψηφίσματα προς τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό και τον ΟΗΕ για το ζήτημα των παιδιών που κρατούνται από την κλίκα του Τίτο και πρόκειται να παραδοθούν στους δήμιους της Αθήνας. Η συγκέντρωση ενέκρινε επίσης χαιρετιστήρια προς την ΚΕ του ΚΚΕ και προς τον Κυπριακό λαό.

1951 και στην εφημερίδα “Φρουροί της Ειρήνης” διαβάζουμε σε πρωτοσέλιδο:

Ένωση της Κύπρου

Ο Κυπριακός Λαός γιόρτασε την περασμένη Κυριακή την εικοστή επέτειο του ξεσηκωμού του, που πνίγηκε το αίμα.

Με την ευκαιρία του μνημοσύνου για τα θύματα του αγγλικού ιμπεριαλισμού, ο λαός της Κύπρου για άλλη μια φορά διετράνωσε τη θέλησή του να λευτερωθεί από τον ξένο ζυγό και να ενωθεί με τ’ αδέλφια του στην Ελλάδα.

Το ζήτημα της Κύρπου έγινε υπόθεση όχι μόνο του Ελληνικού λαού, μα ολόκληρης της προοδευτικής ανθρωπότητας. Οι τελευταίες πληροφορίες λένε πως κάτω απ’ αυτή την παγκόσμια πίεση, θα συζητηθεί στον Ο.Η.Ε.

Και μόνο η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται έξω απ’ τους πόθους και τις λαχτάρες του λαού μας. Ούτε μια της ενέργεια δεν έγινε για την προώθηση του εθνικού αυτού ζητήματος, που συγκινεί όλο το λαό μας.

ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ εγκληματικά από τον αγώνα του Κυπριακού Λαού, που’χει συμπαραστάτη όλη την προοδευτική ανθρωπότητα.

Έστω και αργά, ας συναισθανθεί τις ευθύνες της, Απαίτηση όλου του λαού είναι να θέσει το Κυπριακό ζήτημα στον Ο.Η.Ε, και να σταθεί αποφασιστικά στο πλευρό του Κυπριακού Λαού σ’ όλους τους αγώνες του, ως την τελική νίκη.

Πηγή: Φρουροί της Ειρήνης, έτος Α’, αρ.φύλλου 9, Κυριακή 28 Οκτωβρίου 1951, σ.1

Στην ίδια εφημερίδα, αναδεικνύονται την εποχή εκείνη οι διαδηλώσεις της ελληνικής νεολαίας, με αναλυτικό ρεπορτάζ για τη βίαιη καταστολή της από το καθεστώς του Παπάγου και της αμερικανοκρατίας. Βλ.εδώ, εδώ κι εδώ.

Όμως και στα διεθνή φόρα που συμμετείχε η ΕΠΟΝ αναδείκνυε το Κυπριακό όχι μόνο ως ζήτημα αυτοδιάθεσης, αλλά και ως ζήτημα ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Χαρακτηριστική, από αυτή την άποψη, είναι η παρακάτω δήλωση ενοποίησης των αντιπροσωπειών των νεολαιών Ελλάδας – Κύπρου στο Παγκόσμιο Συνέδριο Νεολαίας & Φοιτητών το 1953.

ΔΗΛΩΣΗ

Στο προεδρείο του Παγκόσμιου Συνεδρίου της Νεολαίας (Βουκουρέστι, 2-16/8/1953)

Της Αντιπροσωπείας της Νεολαίας της Ελλάδας

Της Αντιπροσωπείας της Νεολαίας της Κύπρου

Αγαπητοί φίλοι,

τις καρδιές των νέων αγοριών και κοριτσιών της Ελλάδας ολόκληρης μαζί και της Κύπρου, θερμαίνει και συγκινεί βαθιά ο πόθος να δουν το ελληνικό νησί της Κύπρου, που χρόνια στενάζει κάτω απ’ τον αποικιακό ζυγό του βρετανικού ιμπεριαλισμού, λεύτερο μέσα σε μια λεύτερη Ελλάδα. Η ξενική εξάρτηση, που πιέζει την πατρίδα μας, έχει εμποδίσει ως τώρα την πραγματοποίηση του βαθιά πατριωτικού αυτού πόθου του λαού και της νεολαίας μας. Μα ούτε μέρα, ούτε λεπτό η νεολαία της Ελλάδας, μαζί και της Κύπρου, ανεξάρτητα από πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, δεν έπαψε ν’ αγωνίζεται, μ’όλες τις δυνάμεις για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Η αντιπροσωπεία της νεολαίας της Ελλάδας και της Κύπρου στο 3ο παγκόσμιο συνέδριο νεολαίας, εκφράζοντας το βαθύ πατριωτικό πόθο ολόκληρης της νεολαίας μας, δηλώνουν στο προεδρείο του Συνεδρίου ότι αποτελούν ουσιαστικά μια αντιπροσωπεία. Οι νέοι και νέες της Ελλάδας, ακολουθώντας την πείρα και τις αποφάσεις του Συνεδρίου μας, θ’ αγωνιστούν ακόμα πιο αποφασιστικά, ενωμένοι για την ανεξαρτησία της πατρίδας μας, για τη[ν ένωση της] λεύτερη[ς] Κύπρο[υ] σε λεύτερη Ελλάδα, για το καλύτερο μέλλον της νεολαίας, για την ειρήνη.

Για την αντιπροσωπεία της νεολαίας της Ελλάδας

Σταύρος Κασσιμάτης

Για την αντιπροσωπεία της νεολαίας της Κύπρου

Μιχάλης Ολύμπιος

Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, όπου το Κυπριακό εντασσόταν στον αγώνα της νεολαίας ενάντια στον ιμπεριαλισμό και ιδίως την αμερικανοκρατία στην Ελλάδα, η οποία δεν επιβαλλόταν μόνο δια των όπλων αλλά και δια του πολιτισμού, με μια συντονισμένη προσπάθεια εξαμερικανισμού των ηθών και των προτιμήσεων της νεολαίας, έγινε απόπειρα από το καθεστώς Παπάγου, το οποίο, όπως είδαμε, κατέστελλε αρχικά ευθέως το νεολαιΐστικο αντιιμπεριαλιστικό-πατριωτικό κίνημα, να το καταστείλει έμμεσα, εκτρέποντάς το σε βολικές για τον ιμπεριαλισμό ατραπούς. Έτσι, ήδη από το Γενάρη του 1955, όπως βλέπουμε παρακάτω, τύποι “από το πουθενά” άρχισαν να ρίχνουν ιδέες περί “ένοπλου αγώνα” στις τάξεις της νεολαίας ως ενδεδειγμενης μορφής για το Κυπριακό, ενίοτε αποφεύγοντας να αναδείξουν και να καταδικάσουν τους ξένους δυνάστες Κύπρου και Ελλάδας.

19-1-55

Εκπομπές για τη Νεολαία – Σχόλια της ΕΠΟΝ

Οι πατριωτικές εκδηλώσεις της σπουδάζουσας νεολαίας και ο αγώνας των νέων για την εθνική ανεξαρτησία

Η προδοσία του κυπριακού απ’ τη συναγερμική κυβέρνηση και η ανθελληνική στάση των αμερικάνων αφεντών τους ξεσήκωσαν την αγανάκτηση στα πιο πλατιά στρώματα του λαού και της νεολαίας, και ειδικότερα δυνάμωσαν σοβαρά τις πατριωτικές ζυμώσεις μέσα στη σπουδάζουσα νεολαία. Σημαντικές μάζες νέων, σπουδαστών και μαθητών, που επηρεάζονταν στον ένα ή τον άλλο βαθμό από την προπαγάνδα της αμερικανοκρατίας, είδαν στο φως των τελευταίων γεγονότων, όχι μόνο την πραγματική, ανθελληνική στάση στο κυπριακό, αλλά και το γενικότερο ρόλο των αμερικάνων σαν καταχτητών και αφανιστών της πατρίδας μας, καθώς και την εθνοπροδοτική, ξενόδουλη στάση της συναγερμικής κυβέρνησης και των άλλων κυπροκάπηλων. Παράλληλα, οι μαχητικές πατριωτικές διαδηλώσεις των σπουδαστών και των μαθητών με τα αντιαμερικάνικα συνθήματα και τις άλλες αντιαμερικάνικες εκδηλώσεις, σαν το σπάσιμο των γραφείων της Αμερικάνικης Υπηρεσίας Πληροφοριών στη Θεσσαλονίκη, τα γράμματα των φοιτητών προς το ραδιοσταθμό της Αθήνας που στιγματίζουν το αμερικανόδουλο περιεχόμενο των φοιτητικών εκπομπών τους, και μια σειρά άλλες τέτοιες εκδηλώσεις, δείχνουν πως οι αντιαμερικάνικες διαθέσεις που κυριαρχούν στην πλειοψηφία της νεολαίας, αρχίζουν να περνούν σε ενεργητική πάλη ενάντια στην αμερικάνικη κατοχή.

Βασικό συμπέρασμα που βγαίνει απ’τις τελευταίες διαδηλώσεις των σπουδαστών και των μαθητών είναι ότι χρεοκοπούν οι υπολογισμοί του συναγερμού να έχει τη σπουδάζουσα νεολαία όργανό του στο κυπριακό και να την κινεί όποτε και όπως συμφέρει στους αμερικάνους αφέντες του. Η νεολαία ακολουθεί τη δική της πατριωτική γραμμή, ανεξάρτητα από τους ελιγμούς της συναγερμικής κυπροκαπηλείας. Η ανεξάρτητη αυτή γραμμή εκφράστηκε και με τις αποφάσεις φοιτητών και μαθητών να δημιουργήσουν δικές τους επιτροπές εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας που να ενωθούν σε μια πανελαδική επιτροπή πατριωτικού αγώνα.

Καθήκον των πρωτοπόρων νέων είναι να βοηθήσουν με όλες τους τις δυνάμεις ώστε οι πατριωτικές αυτές ζυμώσεις να αγκαλιάσουν τις πιο πλατιές μάζες της νεολαίας και ν’ αποκρυσταλλωθούν οργανωτικά, να αποτελέσουν σοβαρή συμβολή στο χτίσιμο του πατριωτικού μετώπου στη νεολαία. Για το σκοπό αυτό χρειάζεται, πλάι στις επιτροπές εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας που αποφασίστηκε να συγκροτηθούν από φοιτητές και μαθητές και που πρέπει να διαδοθούν με κάθε τρόπο, να δημιουργιέται και μια πλατιά βάση αυτών των επιτροπών – πατριωτικές ομάδες που να περιλαβαίνουν πατριώτες άσχετα από πολιτικές πεποιθήσεις. Σ’ αυτές τις επιτροπές και ομάδες που θα πραγματοποιούν μια πλατιά πατριωτική ενότητα των νέων, πρέπει να γίνονται δεχτοί και τίμιοι συναγερμικοί νέοι, που στην πορεία της πατριωτικής πάλης θα πείθονται για τον αντεθνικό, ξενόδουλο ρόλο του συναγερμού.

Οι πατριωτικές επιτροπές και ομάδες θα δίνουν συγκεκριμένη αγωνιστική έκφραση στα πατριωτικά αισθήματα της νεολαίας, οργανώνοντας συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, συλλαλητήρια κλπ για κάθε ζήτημα που αφορά την εθνική μας ανεξαρτησία και τα εθνικά μας συμφέροντα, όπως είναι το κυπριακό, οι αποστολές φαντάρων στην Άπω Ανατολή, οι προσβολές της εθνικής μας αξιοπρέπειας απ’ τους αμερικάνους κλπ. Ταυτόχρονα, οι πατριωτικές ομάδες μπορούν να ανασυστήσουν μια καθημερινή πατριωτική διαφωτιστική δράση με προκηρύξεις στους τοίχους κτλ.

Οι επιτροπές εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας πρέπει επίσης να παίρνουν την πρωτοβουλία για την οργάνωση πατριωτικών εκπολιτιστικών εκδηλώσεων που η αιχμή τους θα στρέφεται ενάντια στην ξενοδουλεία. Οι διαθέσεις που κυριαρχούν μέσα στη σπουδάζουσα νεολαία δίνουν όλες τις προϋποθέσεις γι’ αυτό. Χαρακτηριστικό είναι ότι στα γράμματά τους προς τη φοιτητική εκπομπή του ραδιοσταθμού της Αθήνας, οι φοιτητές εκφράζουν την αγανάκτησή τους για την παραγνώριση της ελληνικής μουσικής και την αντικατάστασή της απ’ την εξωφρενική αμερικάνικη τζαζ. Επίσης, η ΕΦΠΑ, κάτω απ’ την πίεση των φοιτητών, αποφάσισε να οργανώνει ταχτικές “Ελληνικές βραδιές”, όπου, θα καλλιεργούνται, όπως λέει, τα ήθη και τα έθιμά μας. Οι πατριώτες σπουδαστές έχουν χρέος να φροντίζουν ώστε οι βραδιές αυτές, καθώς και άλλες παρόμοιες, να μετατρέπονται σε αληθινές εστίες πατριωτικής διαπαιδαγώγησης της νεολαίας, όπως γινόταν και στην πρώτη κατοχή. Να καλλιεργούνται σ’ αυτές οι εθνικές μας παραδόσεις, το λεβέντικο αδούλωτο πνεύμα της πάλης ενάντια στους ξένους καταχτητές, να σατιρίζεται και να στιγματίζεται ο σάπιος “αμερικάνικος τρόπος ζωής”.

Ο πατριωτικός αγώνας της σπουδάζουσας νεολαίας είναι απαραίτητο να συντονίζεται με την πάλη των άλλων στρωμάτων της νεολαίας. Η πρωτοβουλία φοιτητών να πάνε στα εργοστάσια και ν’ αποκτήσουν σύνδεση με τους εργαζόμενους νέους για κοινό πατριωτικό αγώνα, είναι μια καλή αρχή που χρειάζεται ν’ αναπτυχθεί παραπέρα. Μπορούν λ.χ.να οργανώνονται κοινές πατριωτικές συγκεντρώσεις ή πολιτιστικές εκδηλώσεις σπουδαστών και εργαζόμενων νέων, συναντήσεις των μαθητών γυμνασίων με τους νέους εργάτες των κοντινών εργοστασίων κλπ. Για μονιμότερη σύνδεση μπορούν να εκλέγονται και επιτροπές συντονισμού. Στη σύνδεση με την αγροτική νεολαία μπορούν ιδιαίτερα να βοηθήσουν οι νέοι απ’ τα χωριά που σπουδάζουν σε γυμνάσια ή σε ανώτερες σχολές στις πόλεις. Με τα γράμματά τους μπορούν να κατατοπίζουν τους νέους των χωριών τους για την πατριωτική πάλη της σπουδάζουσας νεολαίας και να τους καλούν σε ανάλογες εκδηλώσεις. Επίσης, στις γιορτές, διακοπές κλπ, πηγαίνοντας στο χωριό τους, μπορούν να παίρνουν και άμεσα την πρωτοβουλία για την οργάνωση πατριωτικών επιτροπών και ομάδων των νέων αγροτών.

Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της πατριωτικής πάλης των νέων, για την πραγματοποίηση της πατριωτικής ενότητάς τους είναι η ενεργητική πάλη ενάντια στους προβοκάτορες και τους πράχτορες που στέλνει η ασφάλεια, η FBI και η Ιντέλλιτζενς Σέρβις στη σπουδάζουσα νεολαία, για να πάρουν στα χέρια τους τα ηνία του αγώνα για την Κύπρο, να καταδίδουν τους πατριώτες σπουδαστές και να εκφυλίζουν, να ξεστρατίζουν τον πατριωτικό αγώνα των νέων με συνθήματα όπως οι ένοπλοι τυχοδιωχτισμοί για δήθεν “απελευθέρωση” της Κύπρου κλπ. Τους χαφιέδες αυτούς χρειάζεται να τους ξεσκεπάζουμε δημόσια, μπροστά σ’ όλους τους σπουδαστές, να τους ξετινάζουμε με ερωτήσεις για το πώς τρύπωσαν στο σπουδαστικό περιβάλλν, να αντικρούσουμε τα προβοκατόρικα συνθήματά τους στις συγκεντρώσιες και στις συζητήσεις. Το ίδιο θα πρέπει να ξεσκεπάζουμε και όλους γενικά τους κυπροκάπηλους που παρουσιάζονται σαν καθοδηγητές του αγώνα της νεολαίας για την Κύπρο. Στις συγκεντρώσεις να ζητάμε απ’ αυτούς να παίρνουν ξεκάθαρη θέση ενάντια στους αμερικανοάγγλους δυνάστες της Ελλάδας και της Κύπρου ενάντια στην ξενόδουλη, προδοτική στάση της κυβέρνησης, κι όταν αρνιούνται να το κάνυν, να τους αποδοκιμάζουμε και να φροντίζουμε ν’ αποκλείονται από τα όργανα πάλης των σπουδαστών.

Η πατριωτική αγωνιστική διάθεση μέσα στη νεολαία φουντώνει. Χρέος των πρωτοπόρων νέων είναι να φροντίζουν ώστε η διάθεση αυτή να μετατρέπεται όλο και πιο πολύ σε συγκεκριμένη πατριωτική δράση – αναπόσπαστο μέρος του γενικότερου αγώνα του λαού μας για την εθνική ανεξαρτησία, για την πατριωτική-δημοκρατική αλλαγή.

Έτσι φτάνουμε στον Απρίλη του 1955, όπου αρχίζει η δράση της ΕΟΚΑ.

Εδώ κι αν έχει υπάρξει αντικομμουνιστική προπαγάνδα. Τα ψέματα είναι πολλά.

Πρώτο ψέμα, ότι η αριστερά “δεν συμμετείχε” στον απελευθερωτικό αγώνα. Πέραν του ότι ήδη παραπάνω αποδείχτηκε η πολύμορφη δράση της ΕΠΟΝ για το Κυπριακό, ακριβώς την περίοδο που το κράτος της Αθήνας και της Αμερικανοκρατίας σιώπαινε και κατέστελλε αιματηρά τις διαδηλώσεις για το Κυπριακό, η αλήθεια είναι ότι, αφού ξεκίνησε ο ένοπλος αγώνας, η ΕΟΚΑ ήταν που απέρριψε κάθε πρόσκληση ενοποίησης του αγώνα της με την αριστερά, αποκλείοντάς την.

Δεύτερο ψέμα, ότι η αριστερά απέκλειε τον ένοπλο αγώνα. Όμως, πέραν της μαρτυρίας του ΓΓ του ΑΚΕΛ Εζεκία Παπαϊωάννου ότι ο Ζαχαριάδης τού είχε προτείνει την έναρξη ένοπλου αγώνα, η αλήθεια είναι πως ο ένοπλος αγώνας, για να πετύχει, πρέπει να είναι το αποτέλεσμα και η κορύφωση-ποιοτική μετάλλαξη και συνέχεια της μαζικής παλλαϊκής πάλης (την οποία, η Δεξιά σε Ελλάδα και Κύπρο, αν δεν κατέστελλε και απέκλειε, τουλάχιστον υπονόμευε με το στένεμα του πλαισίου και του μετώπου των συμμετεχόντων), κι όχι έργο Ζορό ή – ακόμα χειρότερα – “πουθενάδων” ή και αντιλαϊκών στοιχείων, όπως ήταν ο Γρίβας και ηγετικά στελέχη της ΕΟΚΑ (εδώ δεν συμπεριλαμβάνονται οι νέοι που συμμετείχαν στον αγώνα και, πολλοί από αυτούς, εκτελέστηκαν). Επίσης, οποιος ξεκινά ένοπλο αγώνα, αν θέλει να πετύχει, πρέπει να έχει προηγουμένως προβεί σε αυστηρό υπολογισμό της διεθνούς κατάστασης και των συσχετισμών, τουλάχιστον σε επίπεδο περιοχής.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, και μόνο σε αυτά αν σταθεί κανείς, οφείλει να αναγνωρίζει, αν θέλει να είναι τίμιος, πως η έναρξη ένοπλου αγώνα με τους όρους του Γρίβα, οι οποίοι ήταν οι χειρότεροι δυνατοί, (αποκλεισμός σημαντικού τμήματος της Κυπριακής κοινωνίας, μη συντονισμός με το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα και τον κόσμο, αναξιόπιστοι συνεργάτες), έγινε, συν τοις άλλοις, στη χειρότερη δυνατή στιγμή, όταν οι Άγγλοι είχαν ζήτημα με την ανάδειξη του Νάσερ στην Αίγυπτο. (Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι, μέχρι να φτάσουμε στις Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου, ο ένοπλος αγώνας και το όλο κίνημά του είχε προ πολλού εκφυλιστεί, και ότι, με τέτοιο είδος ένοπλου αγώνα, χωρίς τις παραπάνω προϋποθέσεις, παρά την αυτοθυσία των μελών του, μόνο σε Ζυρίχες και Λονδίνα θα μπορούσε να φτάσει κανείς).

Όπως θα δούμε και με το παρακάτω μήνυμα της ΕΠΟΝ Αθήνας – Πειραιά τον Ιούνη του 1955, δεν αποκλειόταν καποια μορφή αγώνα, αλλά η επιλογή της οποιας μορφής θα έπρεπε να εντάσσεται σε ένα πλαίσιο.

15-6-55

Το Συμβούλιο της ΕΠΟΝ Αθήνας – Πειραιά έστειλε το παρακάτω μήνυμα προς όλους τους νέους και νέες της Κύπρου:

Αγαπητοί μας συναγωνιστές και φίλοι, αδέλφια μας.

Από την αγωνιστική μας σκοπιά, με ξεχωριστή χαρά και συγκίνηση παρακολουθούμε και συμμετέχουμε στον απελευθερωτικό σας αγώνα.

Είναι αγώνας τίμιος, δίκαιος και αποβλέπει στην κατάκτηση των πιο ευγενικών ιδανικών που γνώρισε ποτέ ο άνθρωπος, γι’ αυτό φλογίζει τις καρδιές μας όσο και τις δικές σας. Είναι αγώνας σκληρός, αλλά και η πείρα και η ζωή έχουν δείξει πως μονάχα έτσι κατακτιέται η λευτεριά. Το έχουμε και εμείς ζήσει σ’όλες του τις μορφές και στην ανώτερή του, την ένοπλη μαζική πάλη, και ξέρουμε πόσο στοιχίζει, αλλά δε μετανιώσαμε γι’ αυτό, γιατί ξέρουμε πως η λευτεριά είναι πιο ακριβή απ’ οποιαδήποτε θυσία. Τον ζούμε κι εμείς ακόμα σήμερα, γιατί η εθνική μας λευτεριά πουλήθηκε από τους ξενόδουλους κυβερνήτες μας στους αμερικάνους ιμπεριαλιστές και αυτό μας δίδαξε, δίδαγμα μεγάλο της πείρας και ζωής, πως η εθνική λευτεριά βαδίζει χειροπιαστά με τη δημοκρατία και εξασφαλίζεται μονάχα σαν ο λαός πάρει στα χέρια του τη διακυβέρνησή του. Αυτό είναι το μεγάλο μας δίδαγμα, δίδαγμα που το πληρώσαμε με αίμα και γι’ αυτό θέλουμε να το κάνουμε γνωστό και σ’ εσάς και σ’ όλους που αγωνίζονται για τα ίδια μ’ εμάς ιδανικά.

Νέοι κύπριοι, αδέλφια μας.

Βρισκόμαστε και εσείς και εμείς, υπόδουλοι στον ξένο ιμπεριαλισμό. Σ’ εσάς επιβάλλεται άμεσα ο εγγλέζικος ιμπεριαλισμός. Σε εμάς επιβάλλεται ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός μέσω του ξενόδουλου παπαγισμού. Αυτό δεν αλλάζει σε τίποτα την κατάσταση. Υποφέρουμε το ίδιο όλοι μας. Ζούμε το ίδιο την ξενική κατοχή, φλεγόμαστε από τα ίδια λυτρωτικά ιδανικά. Αυτό κάνει τον αγώνα μας κοινό. Και η κοινότητα στον αγώνα φέρνει τη δύναμη και τη νίκη. Τη νίκη για όλους, για σας και για μας, τη λεύτερη Κύπρο σε μια λεύτερη και δημοκρατική Ελλάδα.

Αν έτσι δούμε τα πράγματα και τον κοινό αγώνα μας, τότε θα μπορέσουμε να εξηγήσουμε γιατί προδόθηκε από την ελληνική κυβέρνηση η προσφυγή στον ΟΕΕ για την αυτοδιάθεσή σας. Γιατί ο ξενόδουλος παπαγισμός εκτελεί πιστά τις εντολές των αμερικάνων και αυτοί με τη σειρά τους παζαρεύουν με τους άγγλους τη λευτεριά σας. Αλλά η λευτεριά που αγοράζεται από το ιμπεριαλιστικό παζάρι θα είναι ψεύτικη και όμοια με τη δουλειά. Εμείς τη ζούμε την τέτοια “λευτεριά”.

Αν έτσι δούμε τα πράγματα, θα μποροέσουμε τότε να εξηγήσουμε γιατί η Εθναρχία της Κύπρου με το Μακάριο επικεφαλής αρνήθηκε τη συνεργασία και ενιαία πάλη που της πρότεινε το ΑΚΕΛ για την απελευθέρωση της Κύπρου. Γιατί ο Μακάριος και η Εθναρχία είναι υποταγμένοι στον Παπάγο και τους αμερικάνους και δε θέλουν τη λευτεριά όπως τη νιώθει ο κυπριακός λαός και την εκφράζει με την πάλη του το ΑΚΕΛ. Θέλουν την Κύπρο υποταγμένη στον ξένο ιμπεριαλισμό, βάση και ορμητήριο για τα τυχοδιωκτικά πολεμικά τους σχέδια, όπως κατάντησε ο παπαγισμός την Ελλάδα.

Αν έτσι δούμε τα πράγματα, και εσείς και εμείς, θα μπορέσουμε να εξηγήσουμε σωστά και έξω από κάθε επιπόλαιο συναισθημτισμό τα τελευταία γεγονότα που τόση σύγχυση επέφεραν σ’ όλους. Ο Παπάγος, μπροστά στην παλλαϊκή αγωνιστική απαίτηση γι’ αυτοδιάθεση της Κύπρου και σε συνεργασία με τους αγγλοαμερικάνους αυθέντες εμπνεύσαν τα τελευταία γεγονότα με την παπαγική ΕΟΚΑ για να παρασύρουν τον κυπριακό λαό και των αγώνα του έξω από το μοναδικό σωστό δρόμο της μαζικής παλλαϊκής πάλης για λευτεριά και δημοκρατία. Επιδιώξουν με τις τυχοδιωκτικές ενέργειες και εντυπωσιακές εκδηλώσεις να καπηλευθούν τον απελευθερωτικό αγώνα, να στενέψουν τα πλαίσια, να τον διασπάσουν, να τον βγάλουν από το μαζικό παλλαϊκό δρόμο που τους καίει, να τον στερήσουν από την πραγματική λαϊκή και συνεπή του ηγεσία, το ΑΚΕΛ, και μετατρέποντάς τον σε γκαγκστερικό τυχοδιωκτισμό, να τον τσακίσουν ολότελα. Μια σπείρα παπαγικών τυχοδιωχτών με τον αρχιχίτη Γρίβα οργανωτή, προσπαθεί να καπηλευθεί και τα αγνά πατριωτικά αισθήματα της κυπριακής νεολαίας και να τη στρέψει ενάντια στον κυπριακό λαό και το δίκαιο αγώνα του.

Νέοι και νέες της Κύπρου,

αδέλφια μας.

Βρισκόμαστε στην δύσκολη και αποφασιστική καμπή του κοινού μας αγώνα. Οι ξεπουλητές της Ελλάδας θέλουν να ξεπουλήσουν και την Κύπρο μας με τον ευγενικό αγώνα της. Τα εθνοπροδοτικά σχέδιά τους προσπαθούν να τα στηρίξουν πιο πολύ στην απειρία των νέων μας και στην εκμετάλλευση του έντονου πατριωτικού αισθήματος της κυπριακής και ελληνικής νεολαίας. Ξεχνούν όμως κάτι το σημαντικό. Πως οι νέοι μας σήμερα δεν είναι ακαθοδήγητοι και άπειροι. Υπάρχει στην Ελλάδα η ΕΠΟΝ, υπάρχει στην Κύπρο η ΑΟΝ. Η ελληνική και κυπριακή νεολαία έχουν την ηγεσία τους και μέσα στους πολύχρονους αγώνες απόκτησαν πλούσια πείρα και αλάνθαστο κριτήριο για να ξεχωρίζουν τον εχθρό από το φίλο και υπερασπιστή των συμφερόντων τους. Ο λαός μας λέει: “Πες μου ποιους κάνεις παρέα, να σου πω ποιος είσαι”. Και εμείς με τη σειρά μας λέμε στους νέους και νέες μας, πως οι συνεργάτες του Παπάγου, είτε με πολιτική περιβολή είναι, είτε με την εκκλησιαστική, απεργάζονται δεσμά δουλειάς και δε μπορούν να κάνουν διαφορετικά αυτοί που καθημερινά ξεπουλούν την Ελλάδα στους αμερικάνους και ντουφεκίζουν τα ελληνικά νιάτα που αγωνίζονται για εθνική ανεξαρτησία. Λέμε στους νέους και νέες μας να ρωτήσουν τους κυπροκάπηλους ψευτοηγέτες της ΕΟΚΑ που τελευταία και σε μια μόνο νύχτα ξεφύτρωσαν. Πού ήταν τόσα χρόνια, που ο κυπριακός λαός με το ΑΚΕΛ επικεφαλής παλεύει για τη λευτεριά του; Να ρωτήσουν τον Μακάριο και την Εθναρχία πώς μπορεί να υπάρχει εθνική λευτεριά και δημοκρατική ζωή, όταν δέχονται να μετατραπεί η Κύπρος σε ιμπεριαλιστικό αεροπλανοφόρο; Πώς γίνεται να θέλουν πραγματικά τη λευτεριά της Κύπρου, όταν αρνούνται τη συνεργασία και ενιαία πάλη που τους πρότεινε το ΑΚΕΛ και, αντίθετα, δέχονται τη συνεργασία και τις εντολές των ξεπουλητών της Ελλάδας; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα γεννιούνται στους νέους και τις νέες μας στην Κύπρο και στην Ελλάδα.

Αδέλφια μας νέοι και νέες.

Η απάντηση είναι μια, και αυτή πρέπει στην Κύπρο και στην Ελλάδα ενωμένοι να δώσουν οι νέοι μας. Μακριά από τις παγίδες που μας στήνουν οι ψευτοηγέτες της ΕΟΚΑ και ο Παπάγος με τους συνεργάτες του στην Κύπρο και στην Ελλάδα. Ο πατριωτικός απελευθερωτικός αγώνας για να φτάσει στο νικηφόρο τέρμα του χρειάζεται μαζική παλλαϊκή κινητοποίηση και πάλη στην Κύπρο και στην Ελλάδα με τη συνεπή και πατριωτική ηγεσία του που θα καθορίζει κάθε φορά και τις μορφές της μαζικής πάλης.. Στην Ελλάδα πιστεύουμε πως ο αγώνας μας για τη λευτεριά και την αυτοδιάθεση της Κύπρου είναι στενά δεμένος με τον αγώνα μας για το διώξιμο του παπαγισμού και της αμερικανοκρατίας. Αυτό το δρόμο ακολουθεί η ελληνική νεολαία, με οδηγητή της την ΕΠΟΝ. Αυτό το δρόμο και μακριά από τους παπαγικούς πράκτορες θα ακολουθήσει και η κυπριακή νεολαία με οδηγητή της την ΑΟΝ. Οι νέοι και οι νέες της Αθήνας και του Πειραιά και της Ελλάδας ολόκληρης, οι Επονίτες και οι Επονίτισσες χαιρετίζουν τα νιάτα της Κύπρου και τους υπόσχονται να σταθούν στο πλευρό τους στον απελευθερωτικό τους αγώνα. Η νίκη θα στεφανώσει τον κοινό μας αγώνα.

Με αδελφικούς χαιρετισμούς

Το Συμβούλιο της ΕΠΟΝ Αθήνα – Πειραιά

Στο παραπάνω κείμενο της ΕΠΟΝ αναδεικνύεται και το θέμα με την “κατάδοση του Γρίβα στους Άγγλους” για την οποία κατηγορείται ο Ζαχαριάδης και το ΚΚΕ από την ακροδεξιά. Η αλήθεια, όμως είναι ότι αυτό είναι άλλο ένα ψέμα. Ο ίδιος ο Γρίβας στο Ημερολόγιό του έγραφε ότι είχε γνωστοποιηθεί και η παρουσία του στην Κύπρο και η επικείμενη δράση του. Το ψέμα αυτό περί “κατάδοσης από το Ζαχαριάδη” κατασκευάστηκε αργότερα. Ο ίδιος ο Γρίβας, που στο Ημερολόγιό του αναγνώριζε την παραπάνω κατάσταση (ότι είχαν επισημανθεί οι πάντες), τη δεκαετία του ’60, στα “Απομνημονεύματά” του, είναι που αλλάζει την πραγματικότητα και “θυμάται” να καταγγείλει το ΚΚΕ. Για τις ακριβείς αναφορές από το Ημερολόγιο του Γρίβα, βλ. εδώ. Συν τοις άλλοις, το ίδιο το απόσπασμα που “τεκμηριώνει” την “κατάδοση του Γρίβα” από πλευράς Ζαχαριάδη έχει διαστρεβλωθεί βλ. εδώ.

Το ότι με την ΕΟΚΑ αλλάζει αντικειμενικά ο χαρακτήρας αλλά και η καθοδήγηση του διασπασμένου (με ευθύνη ΕΟΚΑ-Μακαρίου) αγώνα, δεν κάνει την αριστερά να διακόψει τη δική της δράση για το Κυπριακό. Αντίθετα, συνεχίζει στα διεθνή φόρα να παρεμβαίνει, με αποτέλεσμα να τοποθετούνται και αυτά. Βλέπουμε στα τέλη του 1955, για παράδειγμα την παρακάτω ανακοίνωση από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Δημοκρατικής Νεολαίας (ΠΟΔΝ):

11-12-55

Η Γραμματεία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Δημοκρατικής Νεολαίας έδωσε στη δημοσιότητα την παρακάτω δήλωση για τον αγώνα του λαού και της νεολαίας της Κύπρου.

Σήμερα πιο πολύ από κάθε άλλη φορά, η νεολαία και ο λαός της Κύπρου, ενωμένοι σαν ένας άνθρωπος, παλεύουν για την αυτοδιάθεσή τους. Τα δημοκρατικά τους δικαιώματα παραβιάζονται. Πολλοί απλοί άνθρωποι βρίσκονται στις φυλακές, νέοι έχουν καταδικαστεί σε βαριές ποινές φυλάκισης γιατί πήραν μέρος σε μια συγκέντρωση ή γιατί μοίρασαν προκηρύξεις, και τελευταία έγιναν προσπάθειες να καταδικάσουν μερικούς πατριώτες σε θάνατο.

Τα ξένα στρατεύματα συχνά πυροβόλησαν τους νέους, τις γυναίκες και τους μαθητές που διαδήλωναν την αντίθεσή τους στο αποικιακό καθεστώς.

Ο λαός της Ελλάδας εξέφρασε την αλληλεγγύη του προς το λαό της Κύπρου στον αγώνα του για το δικαίωμα να αποφασίσει μόνος για την τύχοι του. Τους τελευταίους μήνες, σε πολλές πόλεις, χιλιάδες νέοι και σπουδαστές, με την υποστήριξη του λαού, πήραν μέρος σε διαδηλώσεις με το σύνθημα “Λευτεριά στην Κύπρο”.

Ο λαός και η νεολαία της Μεγάλης Βρετανίας εκφράσανε επίσης την αλληλεγγύη τους, ζητώντας ν’ αποφασίσει μόνος του ο κυπριακός λαός για το μέλλον του και να μπει τέλος στα μέτρα καταπίεσης.

Η ΠΟΔΝ, όπως όλη της η ιστορία το αποδείχνει, υπεράσπισε πάντα τα δίκαια και τα συμφέροντα της νεολαίας όλων των χωρών. Σήμερα, εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς τους νέους της Κύπρου, δίνοντας όλη της την υποστήριξη στην υπόθεσή τους της αυτοδιάθεσης.

Η ΠΟΔΝ είναι βέβαιη ότι οι νέοι όλων των χωρών θα εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τη νεολαία της Κύπρου με την ευκαιρία του γιορτασμού της 21 Φλεβάρη, Διεθνούς μέρας πάλης ενάντια στον αποικισμό και αλληλεγγύης προς τη νεολαία των αποικιακών χωρών.

Οι νέοι της Κύπρου και της Ελλάδας δεν ειναι μόνοι τους, οι νέοι όλου του κόσμου θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν όλο και περισσότερο την πάλη τους για τα δίκαιά τους.

Η Γραμματεία της ΠΟΔΝ

23 Νοέμβρη 1955

Βουδαπέστη

Αλλά και στην Ελλάδα δεν διακόπηκε ο αγώνας για το Κυπριακό. Η ενωτική πολιτική του ζαχαριαδικού ΚΚΕ βρήκε έκφραση και στο Κυπριακό. Όσον αφορά τον τομέα της νεολαίας, από κοινού η ΕΔΑ με κεντρώες δυνάμεις, πέραν των κινητοποιήσεων για ένα πατριωτικό μέτωπο, υπογράφουν κοινό μήνυμα προς τον αγωνιζόμενο κυπριακό λαό. Τα δελτία ειδήσεων της “Ελεύθερης Ελλάδας” αναδεικνύουν αυτή την πρωτοβουλία:

28-12-55

Κυκλοφόρησε την Κυριακή κοινό μήνυμα των οργανώσεων της νεολαίας όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης προς τον αγωνιζόμενο κυπριακό λαό. Το μήνυμα το υπογράγουν οι εκπρόσωποι των οργανώσεων της νεολαίας της ΦΔΕ, της ΕΠΕΚ, του Δημοκρατικού Κόμματος, της ΕΔΑ και του κόμματος του κ. Μαρκεζίνη. Στο μήνυμα διαδηλώνεται η απόφαση της νεολαίας και του λαού της Ελλάδας να υποστηρίξουν ενεργητικά τον αγώνα των αδελφών τους στην Κύπρο. Το μήνυμα αυτό χαιρετίστηκε με μεγάλο ενθουσιασμό από τη νεολαία, το λαό και τον πατριωτικό πολιτικό κόσμο και χαρακτηρίζεται σαν έκφραση του παλλαϊκού πόθου για την πατριωτική συνεργασία στην υπεράσπιση των εθνικών ζητημάτων.

31-12-55

Εκπρόσωποι των οργανώσεων νεολαίας των κομμάτων ΦΔΕ, ΕΠΕΚ, ΔΚΕΛ, ΕΔΑ και του κόμματος του κ. Μαρκεζίνη υπόγραψαν και απηύθυναν κοινό μήνυμα προς την ελληνική νεολαία, που ανάμεσα στ’ άλλα λέει:

Εμείς που εκπροσωπούμε τις νεολαίες ελληνικών πολιτικών κομμάτων, αισθανόμαστε το εθνικό καθήκον να απευθυνθούμε σ’ ολόκληρη την ελληνική νεολαία και να την καλέσουμε σ’ ένα πανεθνικό συναγερμό για να σταθεί ενωμένη στο πλευρό της αγωνιζόμενης κυπριακής νεολίας.

Νέοι και νέες της Ελλάδας,

Με την ηθική και υλική μας συμπαράσταση θα βοηθήσουμε για να σπάσουν οι αλυσίδες της σκλαβιάς να χαρεί τη λευτεριά της η Κύπρος. Στην αδάμαστη θέληση της κυπριακής νεολαίας “ελευθερία ή θάνατος” να προσθέσουμε και τη δική μας. Η ιστορία μάς δίδαξε πως η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κερδίζεται με θυσίες. Ενωμένοι θα συνεχίσουμε τον αγώνα με ενθουσιασμό, με συνέπεια και πίστη για να φύγουν οι κατακτητές απ’ την Κύπρο, να δοθεί η μόνη παραδεχτή λύσις που είναι η αυτοδιάθεση του κυπριακού λαού. Το μήνυμα τελειώνει με τα λόγια:

Αδούλωτα αδέρφια της Κύπρου, κρατείστε ψηλά τη σημαία.

Σημείωση parapoda: τα κείμενα βρέθηκαν στο ηλεκτρονικό αρχείο των ΑΣΚΙ από όπου και δακτυλογραφήθηκαν (με ελαφρές τροποποιήσεις στην ορθογραφία)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: