Ο μεγάλος ωφελημένος από τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας

Μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας έχει πειστεί πως οι αντιρωσικές κυρώσεις της “Δύσης” έπληξαν τη Ρωσία. Φυσικά, η Ρωσία, που, ως πάγια -και ίσως κύρια- μέθοδό της στην εξωτερική πολιτική έχει την αξιοποίηση των κινήσεων του αντιπάλου (ενίοτε, αφήνοντάς του και χώρο), χρησιμοποιεί τις κυρώσεις ως “χαρτί”, τόσο για τη σύνθετη διαπραγμάτευσή της με τη “Δύση”, όσο και για να παρουσιάζεται ως “ριγμένη” στη διεθνή κοινή γνώμη. Εδώ, όμως, υπάρχουν δύο στοιχεία που πρέπει να αναδειχτούν. Πρώτον, τι ακριβώς “επλήγη” στη ρωσική οικονομία από τις κυρώσεις, και αν τελικά η Ρωσία συνολικά επλήγη από τις κυρώσεις. Η απάντηση είναι ότι η Ρωσία, πέραν της υποκατάστασης εισαγωγών, ανέπτυξε τη βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας προϊόντων της, βελτίωσε τις σχέσεις της με άλλες δυνάμεις και χώρες (χαρακτηριστική η βελτίωση των σχέσεων με την Αίγυπτο, άσχετα από το βαθμό υλοποίησης των ανακοινωμένων πρωτοβουλιών), και έχει και όλους τους πρώην προμηθευτές της να διασπούν την Ευρώπη και να παρακαλούν τη Ρωσία, μιας και επιθυμούν να ανακτήσουν τη χαμένη ρωσική αγορά. Φυσικά, η Ρωσία αν το κάνει, θα το κάνει με τους δικούς της όρους και αυτό, όπως ήδη από τη δεκαετία του ’70 ξέρει να κάνει (βλ.εδώ).

Το δεύτερο στοιχείο έχει να κάνει με το ποιος ακριβώς στη “Δύση” έχει συμφέρον από τις ρωσικές κυρώσεις. Όπως θα δούμε παρακάτω, σε άρθρο που εκφράζει μάλλον τμήματα της ρωσικής αστικής τάξης που…παρακαλάνε, για ευνόητους λόγους, να μην αρθούν οι κυρώσεις, δεν είναι τυχαίο ότι και αυτές οι κυρώσεις χρησιμοποιήθηκαν από τις ΗΠΑ για τη διαχείριση της στρατηγικής τους εξασθένισης, και συγκεκριμένα από εκείνη την άτυπη παράταξη εντός των ΗΠΑ που προκρίνει η στρατηγική εξασθένισή τους να γίνει σε βάρος της Ευρώπης (και συνολικά των ανερχόμενων ή φιλόδοξων δυνάμεων). Για άλλη μια φορά, λοιπόν, όχι μόνο δεν ωφελείται ολόκληρη η Δύση από τις (αποτυχημένες) κυρώσεις, αλλά η επίκληση της ενότητας της Δύσης από τις ΗΠΑ γίνεται σε βάρος της ΕΕ και υπέρ των ΗΠΑ (και της Ρωσίας).

Τι επιθυμούν οι Γερμανοί

Η αποκατάσταση των σχέσεων με την Ευρώπη μπορεί να εξαλείψει όλες τις θετικές αλλαγές στη ρωσική οικονομία

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκε με αντιπροσωπεία της γερμανικής Επιτροπής για τις Οικονομικές Σχέσεις με την Ανατολή (Ost-Ausschuss der Deutschen Wirtschaft), έναν σύνδεσμο που δημιουργήθηκε ήδη το 1952 και συσπειρώνει εκπροσώπους από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους στη Γερμανία. Όπως αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση, η συζήτηση είχε να κάνει “με τις προοπτικές της Ρωσο-Γερμανικής οικονομικής συνεργασίας, οι οποίες αντιμετωπίζουν αξιοσημείωτες δυσκολίες που σχετίζονται με τα πολιτικά γεγονότα των πρόσφατων ετών”.

MOSCOW, RUSSIA. APRIL 11, 2016. BAUER Group Chairman Philipp Bayat (C) looks on as Russia's President Vladimir Putin (L) and Knauf Group Managing Partner Manfred Grundke (R) shake hands during a meeting with German business community representatives at the Moscow Kremlin. Mikhail Klimentyev/Russian Presidential Press and Information Office/TASS –осси€. ћосква. 11 апрел€ 2016. ѕрезидент –оссии ¬ладимир ѕутин, председатель правлени€ "Ѕауэр-компрессорные системы" ‘илипп Ѕайат и управл€ющий партнер компании " науф" ћанфред √рундке (слева направо) во врем€ встречи в  ремле. ћихаил  лиментьев/пресс-служба президента –‘/“ј——

11 Απρίλη 2016 Μόσχα, ο πρόεδρος του BAUER Group Chairman Philipp Bayat (κέντρο) και ο Managing Partner του Knauf Group Manfred Grundke(δεξιά) με το Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο κατά τη συνάντηση με την Επιτροπή. Φωτό: Mikhail Klimentyev/Ρωσικός προεδρικός Τύπος & TASS

Πίσω από τις διπλωματικές εκφράσεις αναδεικνύονται εμφανώς οι αντιφάσεις στις ενέργειες των Γερμανών, οι οποίοι, από τη μια, φέρονται ότι υποστηρίζουν τις αντιρωσικές κυρώσεις και δεν φαίνεται να τις αίρουν, όμως, από την άλλη, δραστήρια αυξάνουν τον αριθμό των δικών τους πρότζεκτ στη Ρωσική Ομοσπονδία. Αρκεί να υπενθυμίσουμε το εργοστάσιο τουρμπίνων συνδυασμένου κύκλου στην Αγία Πετρούπολη της Siemens, ή το εργοστάσιο για την παραγωγή μηχανών αυτοκινήτου της Volkswagen, το οποίο άνοιξε στην Καλούγκα το 2015.

Ωστόσο, η λογική των σύνθετων Ρωσο-Γερμανικών σχέσεων καθίσταται ξεκάθαρη, αν κοιτάξουμε προσεκτικά τη διάρθρωση και τη δυναμική των ρωσικών εξαγωγών την περασμένη χρονιά – τόσο γενικά, όσο και ειδικά προς τη Γερμανία

Μια ευλογία με αμφίεση κατάρας

Ακριβώς αυτή η έκφραση χαρακτηρίζει την τελική κατάσταση του ρωσικού εξωτερικού εμπορίου στο τέλος του έτους με τις κυρώσεις και την κρίση, δηλαδή, του 2015. Τυπικά, ο συνολικός όγκος του εξωτερικού μας εμπορίου μειώθηκε κατά 1/4 σε σχέση με το 2014 (σε 530,4 δις δολάρια, έναντι 793,5 δις δολάρια, αντίστοιχα). Το συνολικό ισοζύγιο έπεσε κατά 23,3%, όμως παρ’όλα αυτά παραμένει θετικό: πουλάμε 184,5 δις δολάρια περισσότερα από όσα αγοράζουμε.

Κατά το 2015 ο όγκος των ρωσικών εξαγωγών έπεσε στα 345,9 δολάρια (-31,1% σε σχέση με το 2014), ενώ οι εισαγωγές στα 184,5 δολάρια (-36,7%).

Η προφανής πτώση στο τζίρο και τα κέρδη, φυσικά, είναι κάτι το πολύ λυπηρό, όμως απέχει πολύ από το να είναι θανατηφόρα και, ακόμα περισσότερο, δεν είναι η σημαντικότερη οικονομική εξέλιξη της περασμένης χρονιάς. Γιατί πρώτον, η γενική κατεύθυνση των οικονομικών δραστηριοτήτων με το εξωτερικό άλλαξε σημαντικά, από τη Δύση προς την Ανατολή: παρότι το εμπόριο με τους απομακρυνόμενους δυτικούς παρέμεινε η κύρια κατεύθυνση (με τις χώρες της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ) ο τζίρος ήταν μόλις 65,5 δις δολάρια), και το συνολικό μερίδιο των χωρών της ΕΕ έφτασε το 44,8%, ωστόσο, η αλλαγή επήλθε, και είναι αξιοσημείωτη. Αναφορικά με τον όγκο του εμπορίου σε χρηματικούς όρους, την πρώτη θέση στους συνέταιρους της Ρωσιας πήρε η Κίνα (63,6 δις δολάρια), ξεπερνώντας κατά πολύ τη Γερμανία (45,8 δις δολάρια), την Ολλανδία (43,9 δις δολάρια) και την Ιταλία (30,6 δις δολάρια).

MOSCOW REGION, RUSSIA. SEPTEMBER 16, 2015. Russian consumer electronics on display at the Import Substitution international fair at the Crocus Expo exhibition centre. Artyom Korotayev/TASS –осси€. ћосковска€ область. 17 сент€бр€ 2015. —тенд бытовой техники российских производителей на международной специализированной выставке "»мпортозамещение" в " рокус-Ёкспо". јртем  оротаев/“ј——

Περιοχή Μόσχας, 16 Σεπτέμβρη 2015. Ρωσικές ηλεκτρικές συσκευές στη Διεθνή Έκθεση Υποκατάστασης Εισαγωγών στο εκθεσιακό κέντρο Crocus Expo. Πηγή:Artyom Korotayev/TASS

Άλλη σημαντική πτυχή: η αύξηση των εξαγωγών προϊόντων που δεν αποτελούν πρώτες ύλες, κάτι που ξεκάθαρα δείχνει το ότι δεν είναι ευάλωτα στην κρίση σε σύγκριση με τις πρώτες ύλες. Μετά την πτώση των τιμών το 2014, οπότε και η μέση τιμή του Πετρελαίου των Ουραλίων (σ.parapoda: χρησιμοποιείται ως μονάδα βάσης για τα εξαγώγιμα ρωσικά πετρέλαια) έπεσε κατά 46,9%, το αέριο κατά 28,9%, το αλουμίνιο κατά 15,8% και το νικέλιο κατά 40,2%, η Ρωσία χρειάστηκε να αυξήσει τον όγκο της προσφοράς πρώτων υλών, ώστε έτσι να διατηρήσει το μερίδιο αγοράς και τον όγκο των εσόδων από τις εξαγωγές. Ωστόσο, η κύρια αύξηση στην προσφορά δεν ήταν αυτή του αργού πετρελαίου, αλλά των επεξεργασμένων προϊόντων, όπως η κηροζίνη, κατά 30%, και αυτό είναι αποτέλεσμα ήδη της σύνθετης τεχνικής παραγωγής. Ακόμα περισσότερο, κατά 9,4% αυξήθηκε ο όγκος της προσφοράς μετάλλων και ημικατεργασμένων προϊόντων από αυτά. Για παράδειγμα, πάνω από 25% αυξήσαμε την πώληση χυτοσιδήρου.

Με άλλα λόγια, η κρίση και οι κυρώσεις ξεκάθαρα άλλαξαν τις ισορροπίες της γενικής διάρθωσης της ρωσικής οικονομίας υπέρ των μη πρωτογενών βιομηχανικών εμπορευμάτων, τα οποία έχουν μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Για καποιους κλάδους, όπως τα πλαστικά και τομείς αυτών, η αύξηση των εξαγωγών ήταν της τάξης του 22%. Όμως, πάνω από όλα, ειδικά σε χρηματικούς όρους, αυξήθηκαν οι εξαγωγές ρωσικών προϊόντων επίγειων μεταφορών (κατά 69,2%, εκτός από το σιδηρόδρομο), ενώ η φυσική ποσότητα των εξαχθέντων αυτοκινήτων αυξήθηκε κατά 2,5 φορές!

Για αυτό το λόγο, ο όγκος του εμπορίου μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, μόλις άρχισαν οι κυρώσεις έπεσε σημαντικά λιγότερο, από όσο με την Ευρώπη: κατά 28% έναντι 30-40%. Γιατί οι Ευρωπαίοι αγόραζαν από εμάς κυρίως ενέργεια, ενώ στους Αμερικάνους πουλάμε σύνθετα και ακριβά προϊόντα όπως μηχανές πυραύλων. Αυτό το παράδειγμα ξεκάθαρα δείχνει ότι στην παραγωγή επεξεργασμένων προϊόντων, πρωτίστως στα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, η πτώση των τιμών και άλλα αρνητικά φαινόμενα είχαν σημαντικά μικρότερη επίδραση σε σχέση με αυτή στις πρώτες ύλες.

Περί τίνος ήρθαν και συζήτησαν οι Γερμανοί

Ο βασικός όγκος των εξαγωγών μας προς τη Γερμανία αποτελείται κυρίως από πρώτες ύλες. Περίπου ο μισός αφορά στην ενέργεια, ένα τέταρτο αφορά σε πρώτες ύλες για τη χημική βιομηχανία και ακόμα άλλο ένα τέταρτο μεταλλουργικά ημικατεργασμένα προϊόντα. Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε ότι, για παράδειγμα, ένας τόνος χάλυβα σε ακατέργαστη μορφή κοστίζει αρκετές φορές φθηνότερα από όσο θα κόστιζε σε μορφή π.χ. πλυντηρίου, αυτοκινήτου ή, ακόμα περισσότερο, εργαλείου μηχανής. Για αυτό οι Γερμανοί έχουν μεγάλα έσοδα από τις εξαγωγές, αφού αγοράζουν από εμάς φθηνά πρώτες ύλες και πουλούν βιομηχανικά αγαθά στις Ηνωμένες Πολιτειες, τη Γαλλία, την Ολλάνδία και την Κίνα (πρώτος εμπορικός εταίρος της Ομόσπονδης Γερμανικής Δημοκρατίας). Χάρη σε αυτό το απλούστατο σχήμα, η Γερμανία το 2015 όχι μόνο αύξησε σημαντικά το συνολικό όγκο του εξωτερικού της εμπορίου αλλά και κατά 16% αύξησε το εμπορικό της πλεόνασμα. Από τα 247,8 δις ευρώ κερδών του Βερολίνου, τουλάχιστον 98,8 δις δολάρια προέκυψαν από εμπορεύματα που προήλθαν από ρωσικές πρώτες ύλες.

Φυσικά, η Γερμανία δεν θέλει να απαρνηθεί τέτοια φλέβα χρυσού, ακριβώς όπως και το πρότζεκτ “North Stream 2”, το οποίο θα της επιτρέψει να γίνει ένας από τους μεγαλύτερους πωλητές αερίου στην Ευρώπη. Η επίσκεψη της Επιτροπής για τις Οικονομικές Σχέσεις με την Ανατολή αποτελεί άλλη μια απόδειξη αυτού του ισχυρισμού. Φαίνεται η αποτυχία της πολιτικής κυρώσεων από πλευράς δυτικών, των οποίων οι οικονομίες βλάπτονται και, κατά συνέπεια, επιθυμία των Γερμανών είναι η εξουδετέρωση των συνεπειών αυτής.

Υπάρχει, όμως, ένα σημαντικό “αλλά”: παρ’ όλα αυτά, εμείς πρέπει να καταλάβουμε ότι η επιθυμία αποκατάστασης των “παλιών καλών εμπορικών σχέσεων” μπορεί να ακυρώσει ό,τι θετικό υπάρχει στις εξελίξεις στην οικονομία μας, το οποίο ξεκάθαρα φάνηκε τον περασμένο χρόνο.

Εδώ δεν πρόκειται για υποκατάσταση εισαγωγών. Το 2015, η παραγωγή προϊόντων υψηλού βαθμού επεξεργασίας αυξήθηκε κατά μόλις 0,1% στη γενική δομή των ρωσικών εξαγωγών προς τη Γερμανία. Αυτό όταν μετριέται με τόνους. Όταν όμως μετριέται σε χρηματικούς όρους, τότε αυτό το 0,1% γίνεται ήδη 9,5% των συνολικών εσόδων από το εμπόριο με τους Γερμανούς. Σε σχέση με αυτό, η συνολική ποσότητα του μηχανολογικού εξοπλισμού που εξήχθη από τη χώρα μας αυξήθηκε κατά 15,8%, ενώ άλλος σύνθετος εξοπλισμός κατά 17%.

Με απλά λόγια, αυτές οι κυρώσεις ήταν επωφελείς για εμάς. Προώθησαν την έντονη ανάπτυξη της δικής μας παραγωγής εμπορευμάτων σύνθετου εξοπλισμού, και αύξησαν και τις πωλήσεις τους στο εξωτερικό. Πρώτα από όλα, με κατεύθυνση τη ΝΑ Ασία, τη Μέση Ανατολή και τις χώρες της ΚΑΚ. Μια “εξομάλυνση” των εμπορικών σχέσεων με την Ευρώπη, θα μπορούσε απλώς να ακυρώσει αυτές τις εξελίξεις. Για αυτό, πολύ σημαντικό είναι τώρα να μην επιστρέψουμε στον παλιό ολισθηρό δρόμο, αλλά να διατηρήσουμε αυτούς τους εμπορικούς περιορισμούς οι οποίοι είχαν μια θεραπευτική επίδραση στην οικονομία μας, ό,τι κι αν πίσω από τις κλειστές πόρτες μάς ζήτησαν οι Γερμανοί και όσο χρυσό κι αν μας προσέφεραν.

Παραφράζοντας ένα ρητό, ό,τι είναι καλό για τη γερμανική οικονομία, το ίδιο είναι για τη ρωσική.

Το κείμενο στα ρώσικα:

http://rusplt.ru/society/chego-hotyat-nemtsyi-23500.html

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: