Η υπερπαραγωγή στις ΗΠΑ

Οι πίνακες που παρουσιάζουμε παρακάτω έχουν δημιουργηθεί από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και απεικονίζουν την πορεία της βιομηχανικής παραγωγής των ΗΠΑ από τη δεκαετία του ’70 μέχρι σήμερα και το βαθμό χρησιμοποίησης των βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

201607 01 201607 02

Στο δεύτερο διάγραμμα μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι μετά τις κρίσεις της δεκαετίας του ’70, το επίπεδο χρησιμοποίησης των βιομηχανικών εγκαταστάσεων στις ΗΠΑ ανερχόταν στο 85-88% των δυνατοτήτων τους. Μετά την κρίση του 2008, αντίθετα, ο βαθμός χρησιμοποίησης – που αποτελεί έναν δείκτη που αποκαλύπτει την υπερπαραγωγή – δεν ξεπέρασε ποτέ το 77%, Σήμερα βρίσκεται περίπου στο 75%, δηλαδή περίπου 5% χαμηλότερα από το μέσο όρο ολόκληρης της περιόδου 1975-2015, και σαφώς χαμηλότερα από το ποσοστό που θα επιθυμούσαν οι καπιταλιστές για να αποσπούν τη μέγιστη δυνατή ποσότητα υπεραξίας.

Μελετώντας τη συνολική πορεία από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα, βλέπει κανείς σαφώς ότι η τάση για υπερπαραγωγή καθίστατι όλο και πιο ξεκάθαρη, και ιδίως από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα (δηλαδή, επί “παγκοσμιοποίησης”). Στο βιομηχανικό τομέα (κόκκινη γραμμή) αυτή η τάση για ένα χαμηλότερο βαθμό χρησιμοποίησης των εγκαταστάσεων είναι ακόμα πιο εμφανής.

Τι μπορούμε να συμπεράνουμε από αυτά; Ότι στις ΗΠΑ επιβεβαιώνεται μια χρόνια σχετική (όχι απόλυτη) υπερπαραγωγή: δηλαδή, υπάρχει ένα πλεόνασμα κεφαλαίου υπό τη μορφή πλεονάζουσας παραγωγικής δυνατότητας, απώλητων εμπορευμάτων, πλεονάζουσας εργατικής δύναμης κλπ.

Αυτό συνοδεύεται από την τάση πτώσης του ποσοστού κέρδους, η οποία είναι ένας νόμος που εκφράζει την ανάπτυξη της κοινωνικής παραγωγικής δύναμης της εργασίας η οποία περιορίζεται με τα καπιταλιστικά πλαίσια.

Η μόνιμη και αξεπέραστη αντίθεση μεταξύ δύο συστατικών πτυχών του κεφαλαίου, της παραγωγής και της αξιοποίησης, καθίσταται πιο οξεία στην πρώην παγκόσμια ατμομηχανή του καπιταλισμού, η οποία δεν καταφέρνει πια να εξέλθει από το στάδιο της “αναιμικής ανάκαμψης” που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια και είναι πάντοτε όλο και πιο προσανατολισμένη στην χρηματοπιστωτική κερδοσκοπία.

Μια ακόμα παρατήρηση: από τη μελέτη των κύκλων και της διάρκειάς τους καθίσταται εμφανές ότι η επόμενη κρίση δεν είναι μακριά.

Με αυτή το πλεονάζον κεφάλαιο θα καταστραφεί βίαια (για τους εργάτες αυτό σημαίνει μαζικές απολύσεις) λόγω της επιδίωξης να ξαναδημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ένα νέο επεκτατικό κύκλο. Η πολεμική οικονομία είναι χρήσιμη για αυτή την καταστροφή.

Η πορεία της καπιταλιστικής οικονομίας αποδεικνύει ότι η αντίθεση ανάμεσα στην ανάπτυξη των κοινωνικών παραγωγικών δυνάμεων και τις αστικές σχέσεις παραγωγής έχουν φτάσει ένα οξύτατο και άνευ προηγουμένου επίπεδο.

Οι παραγωγικές δυνάμεις έχουν καταστεί υπερβολικά ισχυρές και συλλογικές για να μπορούν να περιορίζονται στο απαρχαιωμένο καθεστώς της ατομικής ιδιοκτησίας. Αυτό είναι το πρόβλημα, του οποίου η λύση συνίσταται στην επανάσταση και το σοσιαλισμό.

Πηγή: Περιοδικό “Teoria & Prassi”, όργανο της Κομμουνιστικής Πλατφόρμας (Ιταλία), τ.28, Ιούλης 2016, σ.41.

Βλ. επίσης: O Νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους: κριτικές, απαντήσεις & συμπεράσματα Teoria & Prassi, τ.18, Νοέμβρης 2007

Η Μαρξιστική Θεωρία των Οικονομικών Κρίσεων  Teoria & Prassi, τ.20, Οκτώβρης 2009

Η αυξανόμενη εξαθλίωση του προλεταριάτου   Κομμουνιστική Πλατφόρμα (Ιταλία) Αύγουστος 2008

Κρίση Υπερπαραγωγής: Απόλυτη ή σχετική;  Teoria & Prassi, τ.9, Ίούλης 2003

Αναγκαίος ο διαχωρισμός Γενικής Κρίσης του καπιταλισμού & Κρίσης Υπερπαραγωγής Teoria & Prassi, τεύχος 8, Μάρτης 2003

Advertisements

Tagged: ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: