Οι εσωτερικοί παράγοντες για τη διάλυση του πολωνικού κράτους & η απελευθέρωση της δυτικής Ουκρανίας και της δυτικής Λευκορωσίας από τον Κόκκινο Στρατό (17/09/1939)

Στις 17 Σεπτέμβρη 1939, ο σοβιετικός στρατός απελευθέρωνε τη δυτική Ουκρανία και τη δυτική Λευκορωσία, δύο περιοχές οι οποίες βρίσκονταν υπό τον πολωνικό σωβινιστικό ζυγό. Η σημερινή Πολωνία, αιχμή του δόρατος για το στρατόπεδο εκείνο στη Δύση το οποίο προνομοποιεί μια ψυχροπολεμική αντιμετώπιση της Ρωσίας (σε αντίθεση με το “στρατόπεδο” Ομπάμα που προνομοποιεί το τσάκισμα των αναδυόμενων δυνάμεων ως μέσο διαχείρισης της στρατηγικής εξασθένισης των ΗΠΑ), και έχουσα περιφερειακές φιλοδοξίες ως 5η πια δύναμη στην ΕΕ, διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα, παρουσιάζει τη σημερινή ρωσική εξωτερική πολιτική των τραμπουκισμών, της βίαιης απόσπασης εδαφών και της χρησιμοποίησης των κινήσεων του αντιπάλου ως συνέχεια της ειρηνικής εξωτερικής πολιτικής της περιόδου Στάλιν και την απελευθέρωση αυτή ως εισβολή.

Τα επιχειρήματα όμως των αντικομμουνιστών που αναπαράγουν όσα λένε οι σημερινοί πολωνοί ηγέτες είναι εντελώς σαθρά, αφού δεν βασίζονται ούτε σε στοιχειώδεις κανόνες της λογικής, ούτε στην ιστορική πραγματικότητα της εποχής.

Πρώτα από όλα, “εισβολή” σε τι; Σε καποιο κράτος; Αυτό δεν ισχύει. Στις 17 Σεπτέμβρη το πολωνικό κράτος είχε πάψει να υπάρχει. Η ύπαρξη κράτους, σύμφωνα με τους παραδεδεγμένους ορισμούς στο Διεθνές Δίκαιο, προϋποθέτει τουλάχιστον λαό, έδαφος και αυθύπαρκτη πολιτική εξουσία επί αυτών. Αν μπορεί κανείς να ανεχτεί να παραβλέψει κανείς ότι, στην πραγματικότητα, μόλις το 60% των πολωνών υπηκόων ήταν…Πολωνοί, γεγονός που αποδεικνύει και το τεχνητό της ίδρυσης πολωνικού κράτους επί των συγκεκριμένων εδαφών που του αποδόθηκαν το 1918-21, δεν μπορεί ωστόσο να παραβλέψει ότι αποτελεσματικός και αυθύπαρκτος έλεγχος επί του λαού και των εδαφών αυτών δεν υπήρχε στις 17 Σεπέμβρη, αφού τα μέλη της πολωνικής κυβέρνησης είχαν ήδη εγκαταλείψει το έδαφος του πρώην κράτους της Πολωνίας και μπήκαν ως ιδιώτες (βλ.εδώ).

Στο σημείο αυτό χρειάζεται να ξεκαθαριστεί ότι, βεβαίως, αν καποια στιγμή σε μία χώρα δεν υπάρχει κυβέρνηση (αυθύπαρκτη πολιτική εξουσία), δεν σημαίνει ότι αυτόματα δεν υπάρχει κράτος. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου υπάρχει πόλεμος, οι σχέσεις των κρατών διέπονται από καθεστώς εμπόλεμης ή ουδέτερης κατάστασης, η ασυνέχεια στην ύπαρξη κυβέρνησης (γιατί πολωνική κυβέρνηση ξανασυστάθηκε τον Οκτώβρη του 1939) καθίσταται κρίσιμος παράγοντας, αφού, η αναγνώριση μίας νέας κυβέρνησης επιδρά στο καθεστώς ουδετερότητας μεταξύ μίας εμπόλεμης χώρας και μίας τρίτης. Αν για παράδειγμα, η Ρουμανία αναγνώριζε πολιτικές ενέργειες των πρώην μελών της πολωνικής κυβέρνησης ως μελών κυβέρνησης από το έδαφός της στο οποίο αυτά είχαν καταφύγει, θα έπληττε το καθεστώς ουδετερότητας που είχε με την (ευρισκόμενη σε εμπόλεμη κατάσταση με την Πολωνία) Γερμανία. Ομοίως, αν η ΕΣΣΔ αναγνώριζε δημιουργία νέας, εξόριστης, πολωνικής κυβέρνησης (η οποία σχηματίστηκε μετά τη σύναψη της δεύτερης σοβιετογερμανικής συνθήκης), θα έπληττε τη συμφωνία ουδετερότητάς της. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι ουδέτερες τότε ΗΠΑ, για να αποφύγουν αυτό το σκόπελο, όταν στις 2 Οκτώβρη κλήθηκαν να τοποθετηθούν για τη δημιουργία της εξόριστης πολωνικής κυβέρνησης, επικαλέστηκαν τη “συνέχειά” της (βλ.εδώ). Στο θέμα της συνέχειας είναι που δίνουν μάχη οι σημερινοί πολωνοί παραχαράκτες της ιστορίας, και για να “διορθώσουν” το λάθος της τότε πολωνικής κυβέρνησης να φύγει από το πολωνικό έδαφος και να μην πάει απευθείας σε εμπόλεμη με τη Γερμανία χώρα.

Εξάλλου, τα ιστορικά δεδομένα δεν σταματούν εδώ. Κανένας, ούτε καν η (αυτο)εξόριστη πολωνική “κυβέρνηση” που αναγνωρίστηκε εβδομάδες μετά, στη Δύση, δεν χαρακτήρισε εμπόλεμο κράτος την ΕΣΣΔ, δεν ζήτησε την αποχώρησή της από την… “ανατολική Πολωνία”, πολλώ δε μάλλον δεν κήρυξε πόλεμο στην ΕΣΣΔ, ούτε καν το έκανε θέμα στην ΚτΕ (ενώ, αντίθετα, το έκανε, για τον πόλεμο με τη Φινλανδία). Ακόμα και η Αγγλία, στο ανακοινωθέν του Υπουργείου Πληροφοριών της 18 Σεπτέμβρη, θεωρεί μόνο “ανεπαρκή” τα επιχειρήματα της Σοβιετικής Ένωσης για την “επίθεση” ενώ, συνολικά στο ανακοινωθέν, έμφαση δίνεται στο θέμα της συνέχισης του πολέμου κατά της Γερμανίας (Times, 19 Σεπτέμβρη 1939, βλ.εδώ). Ο δε Τσώρτσιλ, την 1η Οκτώβρη δηλώνει ότι η σοβιετική κίνηση ήταν “ξεκάθαρα απαραίτητη” και μόνο “για την ασφάλεια της Ρωσίας ενάντια στη ναζιστική απειλή” (όχι λόγω επεκτατικής διάθεσης) και επισημαίνει ότι τα σοβιετικά συμφέροντα που εξυπηρετούνταν από αυτή την κίνηση συμπίπτουν με τα γαλλοαγγλικά (βλ.εδώ). Αν μη τι άλλο, μια πιο έντονη φωνή διαμαρτυρίας θα έπρεπε να ακουστεί. Όμως, δεν το έκανε κανείς, ούτε καν διατάχθηκαν (κεντρικά) τα μέλη του πολωνικού στρατού να αντιταχθούν στους “εισβολείς”(βλ.εδώ). Κι όχι μόνο αυτό. Ακόμα κι όταν ανασυστήθηκε πολωνική κυβέρνηση στη Δύση, αυτή διαμήνυσε στους σοβιετικούς, μέσω των Άγγλων ότι δεν επιδιώκει την “επιστροφή” των εδαφών αυτών (βλ.εδώ).

Πέραν αυτών, δεν μπορεί κανείς να μη σταθεί και στο τι επεδίωκαν οι δύο που “διχοτόμησαν την Πολωνία”: η ευρισκόμενη σε εμπόλεμη κατάσταση ναζιστική Γερμανία, αλλά και η ΕΣΣΔ. Και η αλήθεια είναι ότι ήταν η τυπική διάλυση του πολωνικού κράτους ο παράγοντας που άλλαξε τα δεδομένα, αφού ούτε η ναζιστική Γερμανία δεν την είχε εξαρχής στόχο (βλ.εδώ μέχρι πότε η Γερμανία θεωρούσε ότι υπήρχε κράτος για να διαπραγματευτεί, περίπου 12 Σεπτέμβρη). Όσον αφορά την ΕΣΣΔ, αν, έστω, ήταν δυνατό κανείς να της απευθύνει μομφή αν αυτή επικαλούταν για την “εισβολή” μόνο την “ομόαιμη” εθνική σύνθεση της “ανατολικής Πολωνίας”, δεν υπάρχει ούτε καν νομική βάση για να της απευθύνει μομφή για το ότι, με την απελευθέρωση της δυτικής Ουκρανίας και της δυτικής Λευκορωσίας, απέτρεψε τη δημιουργία (επί κενού εδάφους, όχι επί ήδη υπαρκτού – είτε εμπόλεμου είτε ουδέτερου – κράτους) νέου τεχνητού κράτους ή κρατών διαφόρων ποικιλιών αλλά, σε κάθε περίπτωση (είτε δυτικόφιλων είτε γερμανόφιλων), σε εμπόλεμη κατάσταση(βλ.εδώ πάλι, γερμανική εκτίμηση στις 12 Σεπτέμβρη ότι η ΕΣΣΔ ακόμα περιμένει τη συνθηκολόγηση – και τη διατήρηση – της Πολωνίας). Ακόμα κι αν θεωρεί κανείς (όπως ο συγγραφέας των κειμένων στους παραπάνω συνδέσμους) αληθινό το μυστικό πρωτόκολλο της συνθήκης Ρίμπεντροπ – Μολότοφ, θα δει ότι δεν πρόκειται για διαμοιρασμό και διάλυση του πολωνικού κράτους, αλλά πρακτικά για μη προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων πέραν ενός ορίου μακριά από τα αρχικά σύνορα της ΕΣΣΔ, τη δημιουργία του οποίου ορίου πέτυχε η ΕΣΣΔ.

Στις 13 προς 14 Σεπτέμβρη όλα έχουν αλλάξει. Η πολωνική κυβέρνηση έχει προ πολλού εγκαταλείψει τη Βαρσοβία και όλα δείχνουν ότι το κράτος οδεύει προς κατάρρευση.

Η “Πράβντα” προετοιμάζει το σοβιετικό αναγνωστικό κοινό και ενημερώνει στις 14 Σεπτέμβρη του 1939 για τους εσωτερικούς λόγους για τη στρατιωτική ήττα της Πολωνίας, αναδεικνύοντας την εθνική καταπίεση Λευκορώσων, Ουκρανών και Εβραίων, ενώ στις 17 Σεπτέμβρη ο Μολότοφ απευθύνει διάγγελμα στους πολίτες της ΕΣΣΔ και ενημερώνει και τις τρίτες χώρες για την στρατιωτική κίνηση της ΕΣΣΔ. Τα κείμενα αυτά υπάρχουν παρακάτω.

***

Για τις εσωτερικές αιτίες της στρατιωτικής ήττας της Πολωνίας

Πράβντα, 14 Σεπτέμβρη 1939

Αν και από τη στιγμή της έναρξης των εχθροπραξιών ανάμεσα στη Γερμανία και την Πολωνία έχουν περάσει πάνω από 10 ημέρες, ήδη είναι δυνατό κανείς να ισχυριστεί ότι η Πολωνία έχει υποστεί στρατιωτική συντριβή, η οποία έχει οδηγήσει στην απώλεια σχεδόν όλων των πολιτικών και οικονομικών της κέντρων.

Δύσκολο είναι να εξηγηθεί τέτοια γρήγορη κατάρρευση της Πολωνίας επικαλούμενος μόνο την ανώτερη πολεμική τεχνική και πολεμική οργάνωση της Γερμανίας και την απουσία αποτελεσματικής βοήθειας προς την Πολωνία από πλευράς Αγγλίας και Γαλλίας. Κατά την πορεία των εχθροπραξιών ανάμεσα σε Γερμανία και Πολωνία δεν υπήρξαν ενδείξεις για καποια σοβαρή αντίσταση του πολωνικού στρατού απέναντι στην επίθεση του γερμανικού στρατού, ή γεγονότα για καποιες μερικές επιτυχίες των Πολωνών σε καποια περιοχή επιχειρήσεων. Επιπλέον, όλα τα στοιχεία της κατάστασης στην Πολωνία κάνουν λόγο για την αυξανόμενη αποδιοργάνωση ολόκληρου του πολωνικού κρατικού μηχανισμού, και για το ότι το πολωνικό κράτος αποκαλύφθηκε τόσο αδύναμο και αναποτελεσματικό, ώστε στις πρώτες πολεμικές αποτυχίες άρχισε να καταρρέει.

Ποιες είναι οι αιτίες για αυτή την κατάσταση, οι οποίες οδήγησαν την Πολωνία στο χείλος της χρεοκοπίας;

Αυτές έχουν τις ρίζες τους πρωτίστως στις εσωτερικές αδυναμίες και αντιθέσεις του πολωνικού κράτους.

Η Πολωνία είναι ένα πολυεθνικό κράτος. Στη σύνθεση του πληθυσμού της Πολωνίας, οι Πολωνοί αποτελούν μόλις το 60%, ενώ το υπόλοιπο 40% το αποτελούν εθνικές μειονότητες, κυρίως Ουκρανοί, Λευκορώσοι και Εβραίοι. Αρκεί να αναφέρουμε ότι οι Ουκρανοί στην Πολωνία φτάνουν τουλάχιστον τα 8 εκατομμύρια, ενώ οι Λευκορώσει περίπου τα 3 εκατομμύρια. Αυτές οι δύο μεγαλύτερες εθνικές μειονότητες αποτελούν μαζί 11 εκατομμύρια πληθυσμό. Προκειμένου να δει κανείς το μέγεθος του ουκρανικού και λευκορωσικού πληθυσμού στην Πολωνία, αξίζει να αναφερθεί ότι το σύνολό τους ξεπερνά τους πληθυσμούς τέτοιων χωρών όπως η Φινλανδία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία μαζί.

Θα ήταν λογικό κανείς να περιμένει ότι οι ηγετικοί κύκλοι της Πολωνίας θα έπρεπε να καθιερώσουν με τέτοιες μεγάλες εθνικές μειονότητες κανονικές σχέσεις, να τους παρέχουν εθνικά δικαιώματα, να τους δώσουν ίσως καποια διοικητική αυτονομία, αν όχι πολιτική αυτονομία, να τους δώσουν σχολεία, πολιτιστικά ιδρύματα κλπ. Γιατί είναι ξεκάθαρο ότι χωρίς την παραχώρηση αυτών ή παρόμοιων εθνικών δυκαιωμάτων σε εθνικές μειονότητες, δεν μπορεί να διασφαλιστεί ένα πολυεθνικό κράτος, δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί εσωτερική ενότητα και βιωσιμότητα. Ωστόσο, οι πολωνικοί ηγετικοί κύκλοι φάνηκαν μη ικανοί να κατανοήσουν αυτή την στοιχειώδη προϋπόθεση για την ύπαρξη και τη βιωσιμότητα ενός πολυεθνικού κράτους και να κάνουν οποιοδήποτε πρακτικό βήμα για την εφαρμογή αυτής της προϋπόθεσης. Επιπροσθέτως, οι πολωνικοί ηγετικοί κύκλοι έκαναν ό,τι είναι δυνατό για να επιδεινώσουν τις σχέσεις με τις εθνικές μειονότητες και να τις οδηγήσουν στα άκρα.

Η εθνική πολιτική των ηγετικών κύκλων της Πολωνίας χαρακτηρίζεται από καταστολή και καταπίεση των εθνικών μειονοτήτων και ιδιαίτερα των Ουκρανών και των Λευκορώσων. Η Δυτική Ουκρανία και η Δυτική Λευκορωσία – περιοχές με κυριαρχία του ουκρανικού και του λευκορωσικού πληθυσμού αποτελούν αντικείμενα της πλέον ωμής και ξεδιάντροπης εκμετάλλευσης από πλευράς πολωνών γαιοκτημόνων.

Η κατάσταση των Ουκρανών και των Λευκορώσων χαρακτηρίζεται καθεστώς εθνικής καταπίεσης και αδικίας. Οι ηγετικοί κύκλοι της Πολωνίας, οι οποίοι επαίρονται για τη δήθεν αγάπη τους προς την ελευθερία έκαναν τα πάντα ώστε να μετατρέψουν τη Δυτική Ουκρανία και τη Δυτική Λευκορωσία σε αποικία, η οποία έχει δοθεί στους πολωνούς ευγενείς για λεηλασία. Από αυτή την άποψη, η πολιτική της Πολωνίας σε τίποτε δεν διαφέρει από την καταπιεστική πολιτική του ρωσικού τσαρισμού.

Οι ηγετικοί κύκλοι της Πολωνίας προβαίνουν στην άσκηση πολιτικής εθνικής αφομοίωσης των Ουκρανών και των Λευκορώσων. Στη γη της Δυτικής Ουκρανίας και Λευκορωσίας εγκαθίστανται πολωνοί στρατιωτικοί έποικοι, οι λεγόμενοι “οσάντνικι”. Οι Πολωνοί, οι οποίοι είναι εδώ ένα ελάχιστο ποσοστό του πληθυσμού, αποτελούν την κυρίαρχη δύναμη, έχοντας στα χέρια τους ολόκληρο τον μηχανισμό της εξουσίας.

Σε όλα τα επίπεδα του διοικητικού μηχανισμού από πάνω μέχρι κάτω κυριαρχεί η πολωνική γλώσσα. Όλοι οι αξιωματούχοι και οι δικαστές είναι Πολωνοί, οι οποίοι δεν αναγνωρίζουν άλλη γλώσσα, εκτός από την πολωνική. Όσοι είναι μη πολωνοί δεν έχουν πρόσβαση σε κανένα αξίωμα. Την κυριαρχία τους επί των εθνικών μειονοτήτων οι ηγετικοί κύκλοι της Πολωνίας την διατηρούν με σωματική βία, δικαστήρια, ωμή τρομοκρατία και υποκίνηση εθνικού μίσους.

Τα Ουκρανικά και Λευκορωσικά πολιτιστικά ιδρύματα και σχολεία έχουν περιοριστεί σχεδόν στο μηδέν. Αρκεί να αναφέρει κανείς ότι το Πολωνικό Σύνταγμα δεν προβλέπει για της εθνικές μειονότητες όχι μόνο κανένα είδος έστω περικομμένης αυτονομίας, αλλά ούτε και το δικαίωμα να διδάσκονται τα παιδιά στη μητρική τους γλώσσα.

Όμως η βίαιη πολωνοποίηση των Ουκρανών και των Λευκορώσων δεν περιορίζεται μόνο στα σχολεία. Η ίδια κατάσταση επικρατεί στην Ουκρανική και Λευκορωσική λογοτεχνία, τον Τύπο και τις Τέχνες.

Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, ο Ουκρανικός και ο Λευκορωσικός πληθυσμός καταδικάζεται σε μια κατάσταση πολιτιστικού εκβαρβαρισμού.

Αυτές είναι οι αιτίες για τι ςοποίες στην Πολωνία δεν δημιουργήθηκε ούτε μπορούσε να δημιουργηθεί μια εσωτερική ενότητα και σταθεροποίηση των δυνάμεων του πολυεθνικού κράτους, οι οποίες θα μπορούσαν να ξεσηκώσουν ένα πατριωτικό κύμα και να ενώσουν τον πολωνικό στρατό, ο οποιος να αποτελείται όχι μόνο από Πολωνούς, αλλά και από Ουκρανούς και Λευκορώσους σε μια ενωμένη προσπάθεια για την απόκρουση του πολεμικού αντιπάλου.

Η εθνικές μειονότητες της Πολωνίας δεν αποτέλεσαν και δεν μπορούσαν να αποτελέσουν ένα αξιόπιστο οχυρό του κρατικού καθεστώτος. Ένα πολυεθνικό κράτος το οποίο δεν ενώνει με δεσμούς φιλίας και ισότητας τους πληθυσμούς του αλλά, αντίθετα, βασίζεται στην καταπίεση και την ανισοτιμία των εθνικών μειονοτήτων, δεν μπορεί να αποτελέσει μια ισχυρή στρατιωτική δύναμη.

Σε αυτό βρίσκεται η ρίζα της αδυναμίας του πολωνικού κράτους και η εσωτερική αιτία της στρατιωτικής του ήττας.

Το κείμενο αναδημοσιεύτηκε και στο περιοδικό “Προπαγανδιστής και Αγκιτάτορας του Εργατοαγροτικού Κόκκινου Στρατού”, όργανο πολιτικής κατάρτισης του ΕΑΚΣ, νο.19, Οκτώβρης 1939, σ.σ.1-2, από όπου και μεταφράστηκε από τα ρωσικά

***

Ραδιοφωνικό διάγγελμα του προέδρου του Συμβουλίου Λαϊκών Επιτρόπων της ΕΣΣΔ σ. Β. Μ. Μολότοφ

17 Σεπτέμβρη 1939

Σύντροφοι! Πολίτες, άντρες και γυναίκες, της μεγάλης μας χώρας.

Τα γεγονότα που προκλήθηκαν από των πολωνογερμανικό πόλεμο, αποκάλυψαν την εσωτερική ασυνέπεια και την προφανή ανικανότητα του πολωνικού κράτους. Οι πολωνικοί ηγετικοί κύκλοι χρεοκόπησαν. Όλα αυτά συνέβησαν σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες, η Πολωνία έχει χάσει ήδη όλα τα βιομηχανικά της κέντρα, έχασε τις περισσότερες από τις μεγαλύτερες πόλεις της και τα πολιτισμικά της κέντρα. Ούτε η Βαρσοβία είναι πλέον πρωτεύουσα του πολωνικού κράτους. Κανείς δεν γνωρίζει την τύχη της πολωνικής κυβέρνησης. Ο πληθυσμός της Πολωνίας έχει εκαταλειφθεί από τους δύσμοιρους ηγέτες του στην τύχη του. Το πολωνικό κράτος και η κυβέρνησή του έχουν πραγματικά πάψει να υπάρχουν. Δεδομένης αυτής της κατάστασης, οι συναφθείσες συμφωνίες ανάμεσα στη Σοβιετική Ένωση και την Πολωνία έπαψαν να έχουν ισχύ.

Στην Πολωνία δημιουργήθηκε μια κατάσταση, η οποία απαιτεί από πλευράς κυβέρνησης ειδική έγνοια σε σχέση με την ασφάλεια του κράτους της. Η Πολωνία έγινε πεδίο ευνοϊκό για τη δημιουργία κάθε είδους ατυχήματος και μη αναμενόμενου γεγονότος, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν κίνδυνο για τη Σοβιετική Ένωση. Η Σοβιετική Ένωση, μέχρι πρόσφατα, παρέμενε ουδέτερη. Όμως, δεδομένων αυτών των περιστάσεων, δεν μπορεί άλλο να παραμένει ουδέτερη.

Από τη σοβιετική κυβέρνηση δεν μπορεί ούτε να απαιτείται να επιδείξει αδιαφορία για την τύχη των ομόαιμων Ουκρανών και Λευκορώσων, οι οποίοι ζουν στην Πολωνία, και προηγουμένως βρίσκονταν σε κατάσταση εθνών χωρίς δικαιώματα ενώ τώρα έχουν εγκαταλειφθεί στη μοίρα τους. Η σοβιετική κυβέρνηση θεωρεί ιερό καθήκον της να τείνει χέρι βοηθείας στα αδέρφια Ουκρανούς και Λευκορώσους που κατοικούν στην Πολωνία.

Δεδομένων όλων αυτών, η κυβέρνηση της ΕΣΣΔ επέδωσε σήμερα το πρωί νότα στον πολωνό πρέσβη στη Μόσχα, στην οποία ανέφερε ότι η σοβιετική κυβέρνηση έδωσε εντολή στον αρχιστράτηγο του Κόκκινου Στρατού να διατάξει τα στρατεύματα να διασχίσουν τα σύνορα και να θέσουν υπό την προστασία τους τη ζωή και την περιουσία του πληθυσμού της Ανατολικής Ουκρανίας και Ανατολικής Λευκορωσίας.

Η σοβιετική κυβέρνηση ανέφερε σε αυτή τη νότα, επίσης, ότι, ταυτόχρονα, προτίθεται να πάρει όλα τα μέτρα εκείνα προκειμένου να διασώσει τον πολωνικό λαό από τον καταστροφικό πόλεμο στον οποίο ρίχτηκε από τους παράφρονες ηγέτες του και να του δώσει τη δυνατότητα να ζήσει μια ειρηνική ζωή.

Στις αρχές του Σεπτέμβρη, όταν διεξήχθη μερική επιστράτευση εφέδρων του Κόκκινου Στρατού στην Ουκρανία, στη Λευκορωσία και σε τέσσερις ακόμα πολεμικές περιφέρειες, η κατάσταση στην Πολωνία δεν ήταν ξεκάθαρη, και αυτό το κάλεσμα για επιστράτευση ήταν μόνο ένα προληπτικό μέτρο. Κανένας δεν μπορούσε να σκεφτεί ότι το πολωνικό κράτος θα βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση αδυναμίας και θα σημειωνόταν μια τόσο γρήγορη κατάρρευση όσο αυτή που λαμβάνει χώρα σήμερα σε όλη την Πολωνία. Ωστόσο, δεδομένης αυτής της σημερινής κατάρρευσης και ενώ οι πολωνοί ηγέτες πλήρως χρεοκόπησαν και δεν είναι ικανοί να αλλάξουν την κατάσταση στην Πολωνία, ο Κόκκινος Στρατός μας, έχοντας λάβει μεγάλη ενίσχυση με την πρόσφατη επιστράτευση εφέδρων, πρέπει επάξια να εκπληρώσει το τίμιο καθήκον που του έχει ανατεθεί.

Η κυβέρνηση έχει τη βέβαιη πεποίθηση ότι ο εργατοαγροτικός Κόκκινος Στρατός μας θα επιδείξει και αυτή τη φορά τη μαχητική του ικανότητα, συνείδηση και πειθαρχία και ότι η εκπλήρωση του μεγάλου απελευθερωτικού του καθήκοντος θα γράψει νέες σελίδες ηρωισμού και δόξας.

Μαζί με αυτά, η σοβιετική κυβέρνηση απέστειλε αντίγραφο της νότας της στον πολωνό πρέσβη σε όλες τις κυβερνήσεις με τις οποίες η ΕΣΣΔ διατηρεί διπλωματικές σχέσεις και, ταυτόχρονα, δήλωσε ότι η Σοβιετική Ένωση θα διατηρήσει πολιτική ουδετερότητας απέναντι σε όλες αυτές τις χώρες.

Αυτή καθορίζει τις πρόσφατες ενέργειές μας στην εξωτερική πολιτική μας.

Η κυβέρνηση απευθύνει επίσης στους πολίτες της Σοβιετικής Ένωσης την ακόλουθη εξήγηση. Σε σχέση με το κάλεσμα εφέδρων, ανάμεσα στους πολίτες μας δημιουργήθηκε επιθυμία να συσσωρεύσουν περισσότερα τρόφιμα και άλλα αγαθά από φόβο ότι θα επιβληθεί σύστημα δελτίου στον τομέα του εφοδιασμού. Η κυβέρνηση θεωρεί απαραίτητο να δηλώσει ότι δεν προτίθεται να εισάγει σύστημα δελτίου για τα τρόφιμα και τα βιομηχανικά αγαθά, ακόμα κι αν εξωτερικά γεγονότα προκαλέσουν κυβερνητικά μέτρα για καποιο διάστημα. Φοβάμαι ότι από τις υπερβολικές αγορές τροφίμων και αγαθών θα επηρεαστούν μόνο μόνο όσοι το κάνουν και συσσωρεύσουν αχρείαστα αποθέματα, θέτοντάς τα σε κίνδυνο αλλοίωσης. Η χώρα μας διαθέτει όλα τα απαραίτητα και μπορεί να πορευτεί και χωρίς σύστημα δελτίου στον εφοδιασμό.

Το καθήκον μας τώρα, καθήκον κάθε εργάτη και αγρότη, καθήκον κάθε υπαλλήλου και διανοούμενου συνίσταται στο να εργαστεί τίμια και με αυταπάρνηση από το πόστο του και να παρέχει βοήθεια στον Κόκκινο Στρατό.

Όσον αφορά τους μαχητές του ένδοξου Κόκκινου Στρατού μας, δεν έχω αμφιβολία ότι αυτή θα κάνουν το καθήκον τους απέναντι στην πατρίδα – με τιμή και δόξα.

Οι λαοί της Σοβιετικής Ένωσης, όλοι οι πολίτες, άντρες και γυναίκες, της χώρας μας, οι μαχητές του Κόκκινου Στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού, συσπειρωμένοι όσο ποτέ άλλοτε γύρω από τη σοβιετική κυβέρνηση, γύρω από το μεγάλο μπολσεβίκικο κόμμα μας, γύρω από το μεγάλο μας ηγέτη, γύρω από το σοφό σύντροφο Στάλιν, εμπρός για νέες και χωρίς προηγούμενο επιτυχίες στην εργασία στη βιομηχανία και τα κολχόζ, για νέες ένδοξες νίκες του Κόκκινου Στρατού στα πολεμικά μέτωπα.

Το διάγγελμα αναδημοσιεύτηκε και στο περιοδικό “Προπαγανδιστής και Αγκιτάτορας του Εργατοαγροτικού Κόκκινου Στρατού”, όργανο πολιτικής κατάρτισης του ΕΑΚΣ, νο.19, Οκτώβρης 1939, σ.σ. 3-4, από όπου και μεταφράστηκε από τα ρωσικά

***

Επιστολή Μολότοφ στον πολωνό πρέσβη

Κε. Πρέσβη,

ο Πολωνο-γερμανικός πόλεμος έχει αποδείξει την εσωτερική διάλυση του πολωνικού κράτους.

Μέσα σε δέκα μέρες εχθροπραξιών, η Πολωνία έχασε όλες τις βιομηχανικές περιοχές της και τα πολιτισμικά κέντρα της. Η Βαρσοβία ως πρωτεύουσα της Πολωνίας δεν υπάρχει πια. Η Πολωνική κυβέρνηση έχει διαλυθεί και δεν δείχνει σημεία ζωής.

Αυτά σημαίνουν ότι το Πολωνικό Κράτος και η κυβέρνησή του έχουν, στην πραγματικότητα, πάψει να υπάρχουν.

Εγκαταλελειμμένη στη μοίρα της και χωρίς ηγεσία, η Πολωνία έχει καταστεί γόνιμο έδαφος για κάθε είδους τυχαίο και μη αναμενόμενο γεγονός το οποίο θα μπορούσε να δημιουργήσει μια απειλή για την ΕΣΣΔ.

Έτσι, παρότι ουδέτερη ως τώρα, η σοβιετική κυβέρνηση δεν μπορεί πια να διατηρεί ουδέτερη στάση απέναντι σε αυτά τα γεγονότα. Ούτε μπορεί η σοβιετική κυβέρνηση να παραμένει αδιάφοροι όταν τα αδέρφια της, οι Ουκρανοί και οι Λευκορώσοι που ζουν στο πολωνικό έδαφος, έχουν εγκαταλειφθεί στην τύχη τους, έχουν αφεθεί χωρίς προστασία.

Δεδομένης αυτής της κατάστασης, η σοβιετική κυβέρνηση έδωσε εντολή στον αρχιστράτηγο του Κόκκινου Στρατού να διατάξει στρατεύματα να διασχίσουν τα σύνορα και να θέσουν υπό την προστασία τους τις ζωές και την περιουσία του πληθυσμού της Δυτικής Ουκρανίας και της Δυτικής Λευκορωσίας.

Ταυτόχρονα, η σοβιετική κυβέρνηση προτίθεται να πάρει κάθε μέτρο για να σώσει τον πολωνικό λαό από τον καταστρεπτικό πόλεμο στον οποίο τον έριξαν οι παράφρονες ηγέτες του και να του δώσει τη δυνατότητα να ζήσει μια ειρηνική ζωή.

Διατελώ μετά τιμής,

Μολότοφ

Λαϊκός Επίτροπος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΣΣΔ

Το κείμενο στα αγγλικά εδώ

***

Επιστολή προς τρίτες χώρες

Κε. Πρέσβη (ή επιτετραμμένε),

Επισυνάπτοντάς σας αντίγραφο της νότας της σοβιετικής κυβέρησης με ημερομηνία 17 Σεπτέμβρη 1939 προς τον πολωνό πρέσβη στη Μόσχα, έχω την τιμή, βάσει οδηγιών της κυβέρνησής μου, να σας πληροφορήσω ότι η ΕΣΣΔ θα ασκήσει μια πολιτική ουδετερότητας αναφορικά με τις σχέσεις της ΕΣΣΔ και της χώρας σας.

Έχοντας την τιμή,

Μολότοφ

Λαϊκός Επίτροπος Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΣΣΔ

Η παρούσα επιστολή επιδόθηκε στις διπλωματικές αντιπροσωπείες των ακόλουθων χωρών: ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κίνα, Ιαπωνία, Τουρκία, Ιράν, Αφγανιστάν, Φινλανδία, Βουλγαρία, Λετονία, Δανία, Εσθονία, Σουηδία, Ελλάδα, Βέλγιο, Ρουμανία, Λιθουανία, Νορβηγία, Ουγγαρία, Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας, Λαϊκή Δημοκρατία της Τούβα.

Το κείμενο στα αγγλικά εδώ

Advertisements

Tagged: , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: