Οι δύο πτυχές της φιλίας με την Κίνα

20161021-duterte-chinaΗ επίτευξη της ανεξαρτησίας μίας χώρας εξαρτώμενης επί δεκαετίες από τον ιμπεριαλιστή δυνάστη της δεν είναι εύκολη. Γιατί ο ιμπεριαλιστής αυτός έχει ριζώσει σε μεγάλο βαθμό στον κρατικό μηχανισμό της χώρας, μερικώς στον πολιτισμό και τη συνείδηση του λαού της, αλλά και πιθανώς και σε γειτονικές χώρες, τις οποίες μπορεί να αξιοποιήσει για να αποτρέψει οποιαδήποτε κίνηση προς ανεξαρτησία. Σε μία τόσο παγκοσμιοποιημένη οικονομία και κοινωνία, μάλιστα, η ανεξαρτησία αυτή μπορεί, τουλάχιστον μερικώς, να περνά μέσα από κάτι που θα μπορούσε να ονομαστεί “αναπροσανατολισμός” στις διεθνείς σχέσεις μίας χώρας. Ο αναπροσανατολισμός αυτός καθίσταται ακόμα δυσκολότερος όταν η πρώτη εναλλακτική μοιάζει να είναι άλλος ιμπεριαλιστής δυνάστης, ο οποίος μάλιστα διεκδικεί άμεσα εδάφη από τη χώρα, ή έχει καλές σχέσεις με γείτονες που διεκδικούν αυτοί. Όταν δε αυτή η εναλλακτική είναι η Κίνα, είναι προφανές πως αυτή η εναλλακτική δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ο λόγος δεν είναι μόνο το μέγεθός της στην παγκόσμια οικονομία, αλλά και στην πολιτική. Έτσι, παρότι στην εσωτερική της πολιτική μπορεί να είναι ό,τι είναι η Κίνα, ωστόσο, είναι γεγονός πως οι απόλυτα εχθρικές σχέσεις δεν είναι η στάση που πρέπει να τηρούν προοδευτικές δυνάμεις, καθώς τέτοιες σχέσεις δεν είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ειρήνης (ούτε, απαραιτήτως, των επαναστατικών δυνάμεων στο εσωτερικό της). Ούτως ή άλλως, οι προοδευτικές και επαναστατικές δυνάμεις στον 20ό αιώνα ποτέ δεν εξαρτούσαν τις σχέσεις τους με ένα καθεστώς ανάλογα με την προοδευτικότητα ή την αντιδραστικότητά στο εσωτερικό, αλλά πρωτίστως με βάση τον αντίκτυπο της ύπαρξης αυτού του καθεστώτος στο εξωτερικό.

Από αυτή την άποψη, η Κίνα ναι μεν μπορεί να έχει ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες (ή αντικειμενικά να καθίσταται ιμπεριαλιστική), όμως, δεν πρέπει να αγνοείται ότι συμβάλλει στη δημιουργία περισσότερων εναλλακτικών για τις μικρές χώρες: όχι επειδή δημιουργεί ένα “αντίβαρο” στις ΗΠΑ (ο διπολισμός δεν είναι κάτι ουσιωδώς προοδευτικότερο από τον μονοπολισμό), αλλά γιατί η αποδυνάμωση των ΗΠΑ χαλαρώνει και τα δύο στρατόπεδα και οδηγεί στη δημιουργία νέων περιφερειακών μπλοκ. Αυτά τα περιφερειακά μπλοκ δεν χρειάζεται να είναι απαραιτήτως προοδευτικά. Όπως είδαμε και στη Μέση Ανατολή την περίοδο 2011 – 2013, το υπό εκκόλαψη τότε περιφερειακό μπλοκ Τουρκίας – Σ. Αραβίας – Αδελφών Μουσουλμάνων – Κατάρ ήταν αντιδραστικότατο. Όμως, αντικειμενικά, η σχετικά αυτόνομη ή αυτονομούμενη δράση του υπέσκαπτε την κυριαρχία των βασικών ιμπεριαλιστών στην περιοχή, ενώ, ταυτόχρονα, η προσπάθεια για ηγεμονία σε τέτοιου είδους περιφερειακά μπλοκ δημιουργεί, με τη σειρά της, νέες δυνατότητες για άλλα περιφερειακά μπλοκ, κάτι που αυξάνει τις δυνατότητες μικρών χωρών να ελιχθούν, να “ανασάνουν” κατά την περίοδο που ξεριζώνουν, ταυτόχρονα, την επιρροή του βασικού ιμπεριαλιστή δυνάστη τους στο εσωτερικό (και δεν αναζητούν απλώς χαλίφη στη θέση του χαλίφη). Άλλωστε, μία διαφορετική αντιμετώπιση της Κίνας από τη Ρωσία (που και αυτή δεν μπορεί απλώς να αντιμετωπίζεται με όρους ούτε “Μονάχου” ούτε απόλυτου μποϊκοτάζ, αφού δεν βρισκόμαστε στη δεκαετία του ’30 με τρεις-τέσσερις παρόμοιες από άποψη ισχύος δυνάμεις) θα όξυνε και τις (δευτερεύουσες αυτή την περίοδο) αντιθέσεις εντός του ρωσοκινέζικου άξονα.

Φυσικά, μία τέτοια σχέση με την Κίνα, ή όποια άλλη αναδυόμενη ή υπαρκτή ιμπεριαλιστική ή περιφερειακή δύναμη, δεν μπορεί να καθιερώνεται σε βάρος της εθνικής ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας. Ταυτόχρονα, μία χώρα δεν πρέπει να παραιτείται από την προώθηση ενός αγώνα για παγκόσμια συμφωνία όσον αφορά την ανύψωση των μισθών και συνθηκών εργασίας, ως όρο για οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία που διευκολύνει εισαγωγές από μια χώρα όπως η Κίνα. Ομοίως, οι συμφωνίες για δημιουργία υποδομών δεν μπορεί να έχουν όφελος μόνο για τη χώρα που τις κατασκευάζει. Τέλος, οι συμφωνίες με τέτοιες χώρες δεν μπορεί να διακόπτουν την παράλληλη προσπάθεια για δημιουργία περιφερειακών μπλοκ που θα αντισταθμίζουν τον κίνδυνο δημιουργίας “νέου χαλίφη”. Στην περίπτωση των σχέσεων Φιλιππίνων – Κίνας, οι πρώτες θα μπορούσαν να προωθήσουν παράλληλα και ένα περιφερειακό μπλοκ για την ανάσχεση των διεκδικήσεων της Κίνας στη Νότια Κινεζική (Δυτική Φιλιππινέζικη) Θάλασσα.

map-1

Έχει “ελληνικό ενδιαφέρον” η προσπάθεια Ντουτέρτε για δημιουργία σχέσεων με την Κίνα αυτές τις ημέρες όπου ανακοίνωσε τη “διακοπή της συνεργασίας με τις ΗΠΑ”; Έχει, από την άποψη της “λεπτότητας” των χειρισμών που απαιτούνται. Μπορεί να υπάρχουν ομοιότητες της Κίνας με την περίπτωση της ερντογανικής Τουρκίας που έχει περιφερειακές φιλοδοξίες κάπως πιο αυτονομημένες; Θα είχε μερικώς, υπό προϋποθέσεις: πρώτον, ότι θα ήταν πιο προωθημένα (και άρα αντικειμενικά πιο αντιαμερικανικά) αυτά τα περιφερειακά μπλοκ (γιατί η Τουρκία, και ούτε καν αυτά τα περιφερειακά μπλοκ, δεν μπορεί να συγκριθεί με την Κίνα). Δεύτερον, ότι και η Ελλάδα δεν θα παραιτούταν από την προσπάθεια δημιουργίας περιφερειακών αντισταθμισμάτων απέναντι στις περιφερειακές φιλοδοξίες Ερντογάν. Είναι χαρακτηριστικό, από αυτή την άποψη, ότι η Ελλάδα δεν έβγαλε μία κοινή ανακοίνωση με τις τόσες άλλες χώρες, έστω αμερικανόφιλες, αλλά που θίγονταν και αυτές από τις πρόσφατες αναθεωρητικές δηλώσεις Ερντογάν. Όμως, σχέσεις με τέτοιες χώρες – ιμπεριαλιστικές ή υπό εκκόλαψη περιφερειακές δυνάμεις – δεν μπορούν να καθιερώνονται απομονωμένα.

Παρακάτω υπάρχει η ανάλυση του σκεπτικού του Κ.Κ. Φιλιππίνων για τη στροφή του Ντουτέρτε προς την Κίνα που δημοσιεύτηκε στο φύλλο της 21ης Οκτώβρη 2016 της δισεβδομαδιαίας εφημερίδας Ang Bayan και το οποίο, παρότι δεν αναφέρεται στην αναγκαιότητα δημιουργίας περιφερειακών αντισταθμισμάτων έναντι της Κίνας ακριβώς την περίοδο που οικοδομούνται σχέσεις φιλίας, ούτε αναφέρεται στις δηλώσεις Ντουτέρτε ότι «ίσως πάει και στη Ρωσία» διεκδικώντας την καθιέρωσή του ως «αποκλειστικού αντιπροσώπου» του ρωσοκινεζικού άξονα στην περιοχή (βλ.»είμαστε οι τρεις εναντίον του κόσμου: Ρωσία -Κίνα – Φιλιππίνες»), δηλώσεις, δηλαδή, που αντιβαίνουν τη δημιουργία περιφερειακού αντισταθμίσματος έναντι της Κίνας, διέπεται από ένα ρεαλιστικό πνεύμα.

***

Οι δύο πτυχές της φιλίας με την Κίνα

Ο Πρόεδρος της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας των Φιλιππίνων Ντουτέρτε βρίσκεται στην Κίνα για να συνάψει συμφωνίες για θέματα οικονομίας και ασφάλειας. Καλωσορίστηκε από την Κίνα ως ένας σταθερός σύμμαχος και φίλος.

Η επίσκεψη αναμένεται να ανοίξει το δρόμο για μια μεγάλη εισροή μονοπωλιακών καπιταλιστικών επενδύσεων από την Κίνα.

Το Κόμμα και το επαναστατικό κίνημα αντιμετωπίζει κριτικά την πολιτική φιλίας και συμμαχίας του καθεστώτος Ντουτέρτε με την Κίνα. Από την μια πλευρά, το επαναστατικό κίνημα έχει υπόψη ότι η Κίνα έχει ιμπεριαλιστική ιδιοτέλεια στη σύναψη σχέσεων φιλίας με τις Φιλιππίνες. Από την άλλη πλευρά, βλέπει ευκαιρίες για θετικές αλλαγές στην οικονομία και στο βιοτικό επίπεδο του λαού που επί μακρόν αποκλείονταν εξαιτίας της κυριαρχίας και της εξάρτησης από τις ΗΠΑ.

Η Κίνα είναι μια από τις μεγαλύτερες καπιταλιστικές χώρες και μια αναδυόμενη ιμπεριαλιστική δύναμη. Κάποτε ήταν μια σύγχρονη σοσιαλιστική χώρα (1949-1976), προτού η νέα αστική τάξη, η οποία προέκυψε από τη γραφειοκρατία, καταλάβει την κρατική εξουσία και καταστρέψει το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας και το σοσιαλιστικό σύστημα.

Η Κίνα αντιμετωπίζει αυτή την περίοδο μια καπιταλιστική κρίση στα οικονομικά και στην παραγωγή. Το απόθεμά της σε πλεονάζοντα αγαθα (χάλυβας, κινητά τηλέφωνα και άλλα ηλεκτρονικά προϊόντα και εξαρτήματα) αυξάνεται, όπως και το πλεονάζον κεφάλαιο που δεν μπορεί να επενδυθεί. Αναζητεί περιοχές για να σπρώξει τα πλεονάζοντα αγαθά της και μεγαλύτερες πηγές φτηνής εργατικής δύναμης και πρώτων υλών ώστε να δημιουργήσει το λεγόμενο “Εργοστάσιο Ασία” – το δίκτυο στενά συνδεδεμένων εργοστασίων σε διάφορες χώρες που να ασχολούνται με την ημιεπεξεργασία προϊόντων.

Η Κίνα έχει ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες. Μαζί με την επέκταση της οικονομικής αυτοκρατορίας της, υπάρχει και η στρατηγική ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεών της σε διάφορα μέρη της Ασίας και του Ειρηνικού, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής. Τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Κίνας αυξάνεται, όπως και η αμφισβήτηση από πλευράς της της ηγεμονίας των ΗΠΑ.

Η φιλία του Ντουτέρτε με την Κίνα μπορεί να βοηθήσει το φιλιππινέζικο λαό στον αγώνα του για να απελευθερωθεί από τον έλεγχο και την κυριαρχία των ΗΠΑ και να διακόψει την εξάρτηση από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Όμως, αυτό θα συμβεί μόνο όταν ο εθνικός δημοκρατικός αγώνας του φιλιππινέζικου λαού θα συνεχίσει να προχωρά και αν το καθεστώς Ντουτέρτε σχηματίσει μαζί του μία πατριωτική συμμαχία.

Πολλά δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων και δανείων από την Κίνα προορίζονται για εργοστάσια και φυτείες που θα προμηθεύουν τα εργοστάσια και τις αγορές της Κίνας. Στο όνομα της ενότητας με τον φιλιππινέζικο λαό ενάντια στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ, η Κίνα πρέπει να κληθεί να καταβάλλει ένα σημαντικό ποσό για επενδύσεις προκειμένου να υποστηριχθεί η εκβιομηχάνιση της χώρας και μία πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση, ώστε η τοπική οικονομία να σταθεί στα πόδια της. Η προστασία της ευημερίας εκατομμυρίων ανθρώπων πρέπει να διασφαλίζεται, σε κάθε έργο υποδομής.

xijinping-duterte-china

Ο αγώνας για πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση πρέπει να προωθηθεί σταθερά. Ο φιλιππινέζικος λαός πρέπει να πιέσει τον Ντουτέρτε να τσακίσει την οικονομική εξουσία των μεγαλογαιοκτημόνων, οι οποίοι επί μακρόν αποτέλεσαν τη βάση εξουσίας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού στις Φιλιππίνες και οι οποίοι είναι οι κύριοι παράγοντες για την καθυστερημένη κατάσταση της οικονομίας.

Σχέδιο της Κίνας αποτελεί η δημιουργεία μεγάλων φυτειών για εξαγωγές. Αυτό αντιβαίνει με τα συμφέροντα των αγροτικών μαζών και τις μειονότητες και είναι καταστροφικό για το περιβάλλον. Κάτι τέτοιο δεν πρέπει να επιτραπεί να αποτελέσει την κυρίαρχη πτυχή της αγροτικής οικονομίας.

Ο Ντουτέρτε πρέπει να αποδώσει την κύρια προσοχή στη διανομή γης στους καλλιεργητές, ως ένα μέσο διόρθωσης μιας ιστορικής αδικίας, και για να ανοίξει το δρόμο για τον εκσυχρονισμό της τοπικής γεωργίας προς μία παραγωγή τροφίμων και άλλων αναγκών που θα προορίζονται για εγχώρια επεξεργασία.

Σε παλαιότερη δήλωσή του, ο Ντουτέρτε είχε σταθεί στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, ιδίως επενδύσεων από κρατικές-ιδιωτικές εταιρίες της Κίνας. Αυτό συνάδει με τα σχέδια της Κίνας να δημιουργήσει παραγωγικές και μεταφορικές υποδομές σε αντιστοιχία με το σχέδιό της να φτάσει στις πλέον απόμακρες γωνιές του κόσμου, ώστε να εντάξει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων στο μεγάλο ωκεανό της από εργατική δύναμη.

Ο φιλιππινέζικος λαός πρέπει να επιμείνει στο να δοθεί προτεραιότητα στη δημιουργία βιομηχανιών χάλυβα και άλλων παρόμοιων βασικών βιομηχανιών. Ο Ντουτέρτε πρέπει να επιμείνει ώστε η επενδύσεις της Κίνας σε εξαγωγικά προσανατολισμένη παραγωγή να έχουν ένα αντιστάθμισμα, μέσω επενδύσεων ή βοήθειας σε πιο βασικές βιομηχανίες, τις οποίες χρειάζεται η χώρα.

Για να εξασφαλιστεί ότι ο λαός δεν θα βρεθεί σε εντελώς μειονεκτική θέση, ο Ντουτέρτε πρέπει να διασφαλίσει ότι τέτοιες πολιτικές θα έχουν μια αντίστοιχη πολιτική στην προστασία εθνικών συμφερόντων. Πρέπει να επιμείνουμε ώστε ένα τμήμα των επενδύσεων να στραφεί σε βασικές βιομηχανίες και ότι θα υπάρξει μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας. Πρέπει επίσης να υπάρχει μια ξεκάθαρη πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος και της εθνικής κληρονομιάς.

Ο λαός πρέπει να πιέσει το Ντουντέρτε ώστε αυτός να προστατεύσει τα συμφέροντα της εργατικής τάξης απέναντι στους πολύ χαμηλούς μισθούς και να αποκηρύξει την πολιτική ιδιωτικοποίησης και εμπορευματοποίησης των δημοσίων υπηρεσιών. Το καθεστώς Ντουτέρτε πρέπει να πάρει άμεσα μέτρα για τον έλεγχο των τιμών στα τρόφιμα, τα φάρμακα, τα καύσιμα και άλλα βασικά εμπορεύματα.

Αν ο Ντουτέρτε δεν προάγει τα δημοκρατικά συμφέροντα του λαού, οι δεσμοί των Φιλιππίνων με την Κίνα θα οδηγήσουν απλώς στην αντικατάσταη του ενός γίγαντα που κυριαρχεί και λεηλατεί τη χώρα από έναν άλλο και στη διαιώνιση της ξένης μονοπωλιακής καπιταλιστικής λεηλασίας της χώρας.

spratlys-fish1-757995(σκίτσο)

Αν δεν δοθεί προτεραιότητα στα συμφέροντα του λαού, οι υποσχέσεις για νέους δρόμους, γέφυρες, σιδηρόδρομους και λιμάνια θα είναι ένα τίποτα. Η οικονομία θα λάμπει εξωτερικά, όμως θα είναι υπανάπτυκτη εσωτερικά. Θα υπάρχουν εργοστάσια, όχι όμως εκβιομηχάνιση· θα υπάρχουν καλλιέργειες, όμως ο λαός δεν θα έχει τροφή και θα καταδικάζεται στην πείνα.

Είναι προς το γεωπολιτικό συμφέρον της Κίνας να μετατρέψει τις Φιλιππίνες σε προπύργιο ενάντια στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Αυτό συνάδει με τις φιλοδοξίες του φιλιππινέζικου λαού. Για την καθιέρωση σχέσεων συνεργασίας, η Κίνα πρέπει να αναγνωρίσει και να σεβαστεί την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των Φιλιππίνων.

Ως ένα φιλικό άνοιγμα, η Κίνα πρέπει να σταματήσει να διεκδικεί αποκλειστικότητα στην αλιευτική περιοχή γύρω από το Μπάχο ντε Μασίνλοκ. Μπορεί να υποστηρίξει το αίτημα για αποστρατιωτικοποίηση της Νότιας Κινεζικής Θάλασσας και να αποφύγει τη λήψη μέτρων που αντιστρατεύονται τις διεκδικήσεις άλλων χωρών.

Η Κίνα μπορεί να οικοδομήσει μια μακρόχρονη φιλία με το φιλιππινέζικο λαό αν υποστηρίξει μια πραγματική αγροτική μεταρρύθμιση και τη δημιουργία διάφορων βασικών βιομηχανιών. Κάτι τέτοιο είναι συγκρίσιμο με την προσπάθεια των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας να υποστηρίξουν την αγροτική μεταρρύθμιση και την οικοδόμηση βασικών βιομηχανιών στην Ταϊβάν (τη δεκαετία του ’50) και τη Νότια Κορέα (τη δεκαετία του ’60) με στόχο τη μετατροπή αυτών σε καπιταλιστικές βάσεις στον αγώνα που υπήρχε τότε για την προώθηση του αντιιμπεριαλισμού και του σοσιαλισμού στην Κίνα και τη Βόρεια Κορέα.

Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός στενά παρακολουθεί την οικοδόμηση φιλίας μεταξύ Κίνας και των Φιλιππίνων του Ντουτέρτε. Οι πράκτορές του στις Ένοπλες Δυνάμεις των Φιλιππίνων (ΕΔΦ) και άλλους κρατικούς θεσμούς κινητοποιούνται για τη λήψη μέτρων που θα αποτρέψουν τη στρατηγική αποδυνάμωση του αμερικανικού ελέγχου και επιρροής στις Φιλιππίνες.

Για την προώθηση της φιλίας με την Κίνα, ο Ντουτέρτε πρέπει επίσης να επιδιώξει την αποδυνάμωση της αμερικανικής ιμπεριαλιστικής και ελέγχου των ΕΔΦ, οι οποίες εξαρτώνται από την αμερικάνική στρατιωτική βοήθεια και να αντιταχθεί στην πολιτική καταστολής ενάντια στις αντιιμπεριαλιστικές, προοδευτικές και επαναστατικές δυνάμεις.

Κομμουνιστικό Κόμμα Φιλιππίνων

Advertisements

Tagged: , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: