Καμπότζη: Ανατροπές στην απόφαση του εφετείου για τους «Ερυθρούς Χμερ»

Νέα καταδικαστική απόφαση εξέδωσε σε βάρος του προεδρεύοντος του Κρατικού Προεδρείου της Δημοκρατικής Καμπότζης μεταξύ 11 Απρίλη 1976 και 7 Γενάρη 1979, Khieu Samphan, και του κατα περίσταση ασκούντος από το Σεπτέμβρη του 1976 ως το 1977 εκτελούντος χρέη πρωθυπουργού, Nuon Chea, το Ανώτατο Δικαστήριο για τις Έκτακτες Δίκες στην Καμπότζη, το οποίο αποτελείται από 4 καμποτζιανούς και 3 ξένους δικαστές, εξετάζοντας την έφεση των κατηγορούμενων που, σε πρώτο βαθμό είχαν καταδικαστεί για δολοφονίες (απροσδιόριστου αριθμού), πολιτικές διωξεις και άλλες απάνθρωπες ενέργειες, σε βαθμό χαρακτηρισμού τους ως εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Οι κατηγορούμενοι είχαν καταδικαστεί ακόμα και για περιόδους που δεν είχαν αναλάβει κρατικά καθήκοντα (1975), κι έτσι, ο Nuon Chea δικαζόταν ως αναπληρωτής γραμματέας του ΚΚ Καμπότζης, ενώ για το Khieu Samphan (ο οποίος μόλις το 1976 έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚ Καμπότζης) ακόμα και σε πρώτο βαθμό το δικαστήριο αναγνώριζε ότι το πόστο του αρχηγού κράτους “είχε συμβολικό ρόλο χωρίς εκτελεστική εξουσία”.

Σε αντίθεση, ωστόσο, με την απόφαση σε πρώτο βαθμό, τώρα οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν για πλήθος συγκεκριμένων κατηγοριών. Η απόφαση του δικαστηρίου αναφέρει ότι η εκκένωση της πρωτεύουσας την πρώτη ημέρα της κατάληψής της έγινε σε βάρος πολιτικών αντιπάλων, αλλά “σε σχέση με τις μετακινήσεις πληθυσμών, δεν τεκμηρίωσε, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ότι οι εν λόγω δολοφονίες σε μεγάλη κλίμακα διαπράχτηκαν εξ άμεσης προθέσεως”. Ακόμα, “δεν τεκμηρίωσε ότι οι μετακινήσεις είχαν, πράγματι, χαρακτήρα διακριτικής μεταχείρισης”.

 rne_cam059

Κάτοικοι της Πνομ Πενχ υποδέχονται με πανηγυρισμούς τους μαχητές των Λαϊκών Ένοπλων Δυνάμεων Εθνικής Απελευθέρωσης της Καμπότζης («Ερυθρούς Χμερ») (17/04/1975) (φωτό)

Επιπροσθέτως, “οι ενδείξεις που παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο θεωρήθηκε ότι ήταν ακατάλληλες ώστε λογικά να θεμελιώνουν ένα εύρημα ότι, κατά την περίοδο των γεγονότων, υπήρχε μία πολιτική να δολοφονηθούν όλοι οι στρατιώτες του Λον Νολ (σ.parapoda: του αμερικανόδουλου δικτατορικού καθεστώτος την περίοδο 1970-1975)”.

Μάλιστα, το δικαστήριο αναγνώρισε ότι “οι περισσότερες από τις ενδείξεις συνιστούν εξωδικαστικές δηλώσεις, οι οποίες έχουν μικρή αποδεικτική αξία”.

Εξάλλου, το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη διάφορα στοιχεία ενδείξεων που τεκμηρίωναν καποια “πολιτική γενικευμένων δολοφονιών”.

Έτσι, έμειναν μόνο οι γενικές καταδίκες: λόγω της μαζικής κλίμακας “των εγκλημάτων” (όχι συγκεκριμένα των δολοφονιών), λόγω του χρονικού εύρους διάπραξής τους και λόγω της “πλήρους αδιαφορίας για τη μοίρα του λαού” (κάτι το υποκειμενικό). Ωστόσο, κατέπεσε και η γενική κατηγορία περί “εξολόθρευσης”.

Όσον αφορά τις συγκεκριμένες κατηγορίες, δεν καταδικάζονται για μαζικές δολοφονίες, πέραν των 250 στρατιωτών του καθεστώτος Λον Νολ (το δικαστήριο, από την άλλη, φυσικά, δεν εξέταζε πόσους σκότωσε το καθεστώς Λον Νολ και οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί, νεκρούς τους οποίους ακόμα και σήμερα φορτώνονται, εκ δεξιών και εξ αριστερών, οι “Ερυθροί Χμερ”).

Οι κατηγορούμενοι καταδικάζονται σε βαθμό εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας για την 1η φάση εκκένωσης, και συγκεκριμένα της πρωτεύουσας (τις πρώτες μέρες κατάληψής της, στις 17 Απρίλη 1975), για δολοφονίες, διώξεις “για πολιτικούς λόγους” (κάτι που ίσως αντιφάσκει με το “κατά της ανθρωπότητας”) και άλλες απάνθρωπες ενέργειες”. Εδώ, ωστόσο, η απόφαση συνδέει  δύο πράγματα που, σε κάποιο αντικειμενικό δικαστήριο, αν εξετάζονταν ξεχωριστά, θα μπορούσαν να οδηγήσουν ως και στην ακύρωση και αυτής της καταδίκης: πρώτον, την ύπαρξη ενόπλων αντιπάλων και δεύτερον τους αντικειμενικούς λόγους εκκένωσης που επικαλέστηκε η Βασιλική Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Καμπότζης

photos-child-soldiers-rouge-rama-arya-khmer_972e98c6-e2ed-11e5-a1fb-86e627e3731c

Εξαιρετικά νεαροί μαχητές των Ερυθρών Χμερ, ως επί το πλείστον ορφανοί από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς της περιόδου 1969-1973 (φωτό)

Για τη 2η φάση εκκένωσης, δηλαδή, σε άλλα μέρη της χώρας, καταδικάζονται για δολοφονίες και άλλες απάνθρωπες πράξεις: το δικαστήριο, λοιπόν, δεν αναφέρει ότι κάποιοι δολοφονήθηκαν “για πολιτικούς λόγους”. Από αυτό, μπορεί κανείς να συνάγει ότι εμμέσως αναγνωρίζει των ισχυρισμό των “Ερυθρών Χμερ” ότι επρόκειτο (και) περί ξένων πρακτόρων (των ΗΠΑ, του μεγαλοκρατικού Βιετνάμ και του Μπρέζνιεφ).

Εκκρεμεί, φυσικά, άλλη δίκη για την κατηγορία για εγκλήματα σε βάρος της μουσουλμανικής και της βιετναμέζικης μειονότητας.

Το γεγονός ότι κατέπεσε πλήθος κατηγοριών δεν τεκμηριώνει τον “αντικειμενικό χαρακτήρα” τέτοιων δικαστηρίων: το δικαστήριο είχε χάσει το κύρος του αποδεχόμενο τις κατηγορίες οι οποίες κατέπεσαν σε δεύτερο βαθμό, ενώ, και μόνο που από επίσημους αξιωματούχους, όπως τον απεσταλμένο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, αφήνονται υπονοούμενα περί “παραδειγματισμού” (σημερινών -αλλά και μελλοντικών- αρχηγών κρατών), σημαίνει ότι και αυτό το δικαστήριο ήταν μεροληπτικό και αφορούσε το μέλλον και όχι ένα ιστορικό ζήτημα.

Αυτό πάντως που θα πρέπει να κρατήσουμε, από πολιτικής πλευράς, είναι αν και γιατί ένα εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα πρέπει αναγκαστικά να διαλέγει διεθνές στρατόπεδο, όταν νικά σε καιρούς δυσμενείς σε διεθνές επίπεδο. Γιατί, δυστυχώς, υπήρχε και αυτή η διάσταση, η διεθνής, που δεν πρέπει να αγνοούμε όταν κρίνουμε ένα εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα: υπήρχε ο αμερικάνικος παράγοντας, ο Μπρέζνιεφ και ο βιετναμέζικος μεγαλοκρατισμός (και το αντιπαράδειγμα του Λάος που τέθηκε υπό τον έλεγχό του). Η Βασιλική Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Καμπότζης κλήθηκε να διαλέξει στρατόπεδο και, σε αντίθεση με το Βιετνάμ (που διάλεξε Μπρέζνιεφ, ο οποίος του επιφύλαξε ρόλο χωροφύλακα της Ινδοκίνας, αξιοποιώντας και το ότι τα κυβερνητικά κόμματα σε Λάος και Καμπότζη είχαν διαμορφωθεί στο υπό βιετναμέζικη κυριαρχία ενιαίο ινδοκινέζικο ΚΚ), διάλεξε ανεξαρτησία. Έτσι, ήταν αναμενόμενο, αφ’ενός, να δεχτεί τη μήνι (και τη συκοφαντική προπαγάνδα) και των δύο υπερδυνάμεων, των δύο μπλοκ και των απανταχού υποστηρικτών τους, αλλά και, αφ’ετέρου, και ως συνέπεια αυτής της πίεσης των δύο υπερδυνάμεων και του Βιετνάμ, να φτάσει αντικειμενικά να απολυτοποιήσει ως ένα βαθμό τον όρο “ανεξαρτησία” (παρά τις πολυπληθείς διεθνείς σχέσεις και τη διεθνή αναγνώριση και συμμετοχή στα φόρα του ΟΗΕ), ενώ επίσης, παρότι ρητά επεδίωκε (σε “δεξιό” βαθμό) την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων , στην πράξη, βασίζοντάς τις στην ένταση εργασίας, πλην της διάδοσης της τεχνογνωσίας, όχι μόνο δεν τις ανέπτυξε, αλλά τις έκανε να επιδράσουν αρνητικά στις σχέσεις παραγωγής (και παρά τη διακηρυγμένη προσπάθεια για διεύρυνση των κοινωνικών μετώπων και μετά το 1975, βλ.εδώ).

Για την απόφαση, βλ.εδώ:

https://eccc.gov.kh/en/articles/supreme-court-chamber-quashes-part-convictions-affirms-life-imprisonment-nuon-chea-and-khie

Advertisements

Tagged: , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: