Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης, 17-18/03/1917)

Το “αφιέρωμα” του parapoda για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το οποίο θα επεκταθεί σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, θα επικεντρωθεί σε μία σχετικά υποτιμημένη στις μέρες μας παράμετρο της επανάστασης, η οποία όμως, για την ακρίβεια, αποτελεί προϋπόθεσή της: τον πολιτικό αγώνα που προηγήθηκε αυτής, όπως και κάθε επανάστασης. Είναι πάντοτε επίκαιρο να μελετά κανείς την καθημερινή πάλη των μπολσεβίκων όχι μόνο σε οργανωτικό επίπεδο (άλλο στοιχείο υποτιμημένο), αλλά και σε πολιτικό επίπεδο, όπως αυτό φαίνεται π.χ. με την αποκάλυψη αλλά και την εκμετάλλευση κάθε ευκαιρίας που έδινε με τα λάθη του ο αντίπαλος, τη διατύπωση των κατάλληλων κάθε φορά συνθημάτων δράσης, αλλά και την προσωρινή “απόσυρσή” τους σε συνθήματα ζύμωσης, όταν οι περιστάσεις το απαιτούσαν. Στη μελέτη αυτή βοηθάνε τα άρθρα (τις περισσότερες φορές, τα κεντρικά άρθρα) στον μπολσεβίκικο Τύπο, τα οποία έγραψε ο Στάλιν και υπάρχουν στον 3ο τόμο των Άπαντών του (Μάρτης – Οκτώβρης 1917), ο οποίος και θα δημοσιευτεί κείμενο το κείμενο στο parapoda.

Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, ο Στάλιν πραγματεύεται, πρώτον, το ζήτημα της ενότητας. Σε εποχές επαναστατικές, εποχές επίθεσης, ο οπορτουνισμός δεν μπορεί παρά να αποτελεί νο.1 στόχο των επαναστατών, γιατί αποτελεί το τελευταίο εμπόδιο για τις μάζες ώστε αυτές να φτάσουν το πολιτικό, μαχητικό και οργανωτικό επίπεδο των πρώτων. Η ενότητα με τους οπορτουνιστές σε καιρούς επίθεσης, με την ταλάντευση την οποία αυτοί κομίζουν στο στρατόπεδο της επανάστασης, πηγαίνει το τελευταίο πίσω. Μία ενότητα με όσους είχαν ακόμα αμφιβολίες για το ρόλο της προσωρινής κυβέρνησης θα πήγαινε την επανάσταση πίσω. Η εμπειρία, επίσης, των ίδιων των μπολσεβίκων που έφτασαν μάλιστα ως και να εντάξουν τον Τρότσκι στο κόμμα τρεις μήνες μόλις πριν την επανάσταση είναι διδακτική. Οι ίδιοι, εξάλλου, κόντευαν να χάσουν το τραίνο της επανάστασης με την κωλυσιεργία κάποιων μελών τους, που ζητούσαν (όπως και ο Τρότσκι) την αναβολή της επανάστασης μέχρι τη σύγκληση του επόμενου συνεδρίου των Σοβιέτ (βλ. Λένιν, Άπαντα, 5η έκδοση, 34ος τόμος). Δεύτερον, ο Στάλιν αναπτύσσει κάποιους όρους για τη νίκη της επανάστασης.

1382370610_fe52Στη φωτό, στρατιώτες και αξιωματικοί με πλακάτ όπως «Με το λαό, για την ελευθερία» (πηγή)

Κι αν η δημιουργία Σοβιέτ και ο εξοπλισμός των εργατών είναι κάποιοι όροι γνωστοί, το θέμα του χρόνου, του timing, είναι κάπως λιγότερο μελετημένο. Μπορούμε να το συμπεράνουμε αυτό από την ίδια μας την εμπειρία, για το πόσο χρόνο χάσαμε αυτά τα 7 χρόνια μνημονίων με διάφορες πρωτοβουλίες, πολλές από τις οποίες άκαιρες ή που τράβηξαν επί μακρόν κι ας είχαν φάει τα ψωμιά τους, ή με την έλλειψη της παραμικρής πρωτοβουλίας στον κατάλληλο καιρό. Αν αναλογιστούμε και το θέμα της προετοιμασίας, για όσους έστω αναγνώριζαν την έλευση της κρίσης στα προ μνημονίου χρόνια, τα συμπεράσματα είναι αναμφίβολα συντριπτικά.

***

Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια

Αυτές τις μέρες δημοσιεύτηκαν στον Τύπο οι αποφάσεις της ομάδας “Γιεντίνστβο”(2) για την Προσωρινή κυβέρνηση, για τον πόλεμο και για την ενότητα.

Πρόκειται για την ομάδα Πλεχάνοφ – Μπουριάνοφ, την ομάδα που ακολουθεί την “πολιτική της άμυνας”.

Για να χαραχτηρίσουμε αυτή την ομάδα, είναι αρκετό να ξέρουμε ότι, σύμφωνα με τη γνώμη της:

1.“Ο απαράιτητος δημοκρατικός έλεγχος πάνω στις ενέργειες της Προσωρινής κυβέρνησης εξασφαλίζεται καλύτερα με τη συμμετοχή της εργατικής δημοκρατίας στην Προσωρινή κυβέρνηση”.

2.“Το προλεταριάτο είναι αναγκασμένο να συνεχίσει τον πόλεμο”, ανάμεσα στα άλλα και “για την απελευθέρωση της Ευρώπης από την απειλή της αυστρογερμανικής αντίδρασης”.

Με λίγα λόγια, δώστε, κύριοι εργάτες, ομήρους στην Προσωρινή κυβέρνηση των Γκουτσκόφ – Μιλιουκόφ και συνεχίστε, παρακαλώ, τον πόλεμο για…την κατάχτηση της Κωνσταντινούπολης.

Να ποιο είναι το σύνθημα της ομάδας Πλεχάνοφ – Μπουριάνοφ.

Και ύστερα απ’ όλα αυτά η ομάδα έχει το θράσος να καλεί το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας να ενωθεί μαζί της!

Η αξιότιμη ομάδα “Γιεντίντσβο” ξεχνάει ότι το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας ακολουθεί τις αποφάσεις του Τσίμερβαλντ και του Κίνταλ, που απορρίπτουν και την πολιτική της άμυνας και τη συμμετοχή στη σημερινή κυβέρνηση, κι αν ακόμα πρόκειται για την προσωρινή (να μη γίνει σύγχυση με την επαναστατική Προσωρινή κυβέρνηση!).

Η ομάδα αυτή δεν καταλαβαίνει ότι οι αποφάσεις του Τσίμερβαλντ και του Κίνταλ αποτελούν άρνηση της θέσης των Γκεντ – Σαμπά και, αντίστροφα, ότι η ένωση με τους Γκουτσκόφ – Μιλιουκόφ αποκλείει την ενότητα με το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας…

Της διέφυγε ότι ο Λήμπκνεχτ και ο Σάιντεμαν από καιρό τώρα δε βρίσκονται πια μαζί και δε μπορούν να βρίσκονται μαζί μέσα στο ίδιο κόμμα…

a_popular_demonstration_in_erivan_square_tiflis-_february_1917Από συγκέντρωση στην πλατεία Ερεβάν στην Τιφλίδα το Φλεβάρη του 1917 (πηγή)

Όχι, κύριοι, κάνατε λάθος στη σύσταση. Σε άλλον έπρεπε να απευθύνετε την έκκλησή σας για ενότητα!

Μπορείτε, φυσικά, να κυνηγάτε υπουργικά χαρτοφυλάκια, μπορείτε να ενωθείτε με τους Μιλιουκόφ – Γκουτσκόφ για τη… “συνέχιση του πολέμου” κλπ. Όλα αυτά είναι ζητήματα γούστου, τι έχει να κάνει όμως μ’ αυτά το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας και τι σχέση έχει η ένωση μαζί του;

Όχι, κύριοι, τραβάτε το δρόμο σας.

Πράβντα”, αρ. 11, 17 του Μάρτη 1917. Ανυπόγραφο.

Άπαντα, τόμος 3ος, σ.σ.10 – 11.

***

Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης

Η επανάσταση προχωρεί. Αφού ξέσπασε στην Πετρούπολη, επεκτείνεται στις επαρχίες και αγκαλιάζει σιγά-σιγά όλη την αχανή Ρωσία. Κι ακόμα παραπάνω. Από τα πολιτικά ζητήματα περνάει αναπότρεπτα στα κοινωνικά ζητήματα, στα ζητήματα οργάνωσης της ζωής των εργατών και αγροτών, βαθαίνοντας και επιδεινώνοντας έτσι την κρίση που περνάμε.

Όλα αυτά είναι φυσικό ότι προκαλούν ανησυχίες σε ορισμένους κύκλους της Ρωσίας των αφεντάδων. Σηκώνει κεφάλι η τσαρο-τσιφλικάδικη αντίδραση. Η ιμπεριαλιστική κλίκα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η χρηματιστική ολιγαρχία δίνει το χέρι στη φεουδαρχική αριστοκρατία που τρώει τα ψωμιά της, για να οργανώσουν από κοινού την αντεπανάσταση. Σήμερα είναι ακόμα αδύναμες και αναποφάσιστες, αύριο όμως μπορεί να δυναμώσουν και να κινητοποιήσουν τις δυνάμεις τους ενάντια στην επανάσταση. Πάντως διεξάγουν ακούραστα τη σκοτεινή δουλειά τους, συγκεντρώνοντας γύρω τους δυνάμεις από όλα τα στρώματα του πληθυσμού, μαζί κι από το στρατό.

Πώς θα χαλιναγωγήσουμε την αντεπανάσταση που αρχίζει;

Ποιοι είναι οι απαραίτητοι όροι για τη νίκη της ρωσικής επανάστασης;

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της επανάστασής μας είναι ότι βάση της ώς τα σήμερα είναι η Πετρούπολη. Οι συγκρούσεις κι οι συμπλοκές, τα οδοφράγματα και τα θύματα του αγώνα, ο αγώνας και η νίκη διαδραματίζονται κυρίως στην Πετρούπολη και στα περίχωρά της (Κρονστάνδη κλπ). Η επαρχία περιοριζόταν να απολαβαίνει τους καρπούς της νίκης και να εκφράζει την εμπιστοσύνη της στην Προσωρινή κυβέρνηση.

Αντανάκλαση αυτού του γεγονότος είναι η δυαδική εξουσία, το μοίρασμα την πράξη της εξουσίας ανάμεσα στην Προσωρινή κυβέρνηση και το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης, πράγμα που δεν αφήνει τους μισθοφόρους της αντεπανάστασης να ησυχάσουν. Έτσι έχουμε την παρακάτω εικόνα: Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης, σαν όργανο του επαναστατικού αγώνα των εργατών και των στρατιωτών απ’ τη μια μεριά και Προσωρινή κυβέρνηση σαν όργανο της μετριοπαθούς αστικής τάξης, που την τρομάζουν οι “ακρότητες” της επανάστασης και που βρήκε στήριγμα στην αδράνεια της επαρχίας από την άλλη.

Αυτού βρίσκεται η αδυναμία της επανάστασης, γιατί μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων κατοχυρώνει την απόσπαση της επαρχίας από την πρωτεύουσα και την έλλειψη επαφής μεταξύ τους.

Όμως με το βάθαιμα της επανάστασης επαναστατικοποιείται και η επαρχία. Οργανώνονται τοπικά Σοβιέτ των εργατών βουλευτών. Τραβιούνται στο κίνημα οι αγρότες και οργανώνονται σε δικές τους ενώσεις. Δημοκρατικοποιείται ο στρατός και οργανώνονται τοπικές ενώσεις φαντάτων. Η αδράνεια της επαρχίας περνάει στο παρελθόν.

Έτσι κλονίζεται το έδαφος κάτω από τα πόδια της Προσωρινής κυβέρνησης.

Και συνάμα το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών της Πετρούπολης αρχίζει να μην επαρκεί πια στην καινούργια κατάσταση.

8ca3a5501115Στρατεύματα και λαός έξω από το Ανάκτορο της Ταυρίδας όπου συνεδρίαζε η Κρατική Δούμα. Το πανό γράφει «Ζήτω η παλλαϊκή σοσιαλιστική δημοκρατία» (πηγή)

Είναι απαραίτητο ένα Πανρωσικό όργανο του επαναστατικού αγώνα όλης της δημοκρατίας της Ρωσίας, ένα όργανο με αρκετό κύρος, που να μπορεί να δέσει σ’ ένα σύνολο τη δημοκρατία της πρωτεύουσας με τη δημοκρατία της επαρχίας και να μετατραπεί, τη στιγμή που θα χρειαστεί, από όργανο του επαναστατικού αγώνα σε όργανο της επαναστατικής εξουσίας, που να κινητοποιήσει όλες τις ζωντανές δυνάμεις του λαού ενάντια στην αντεπανάσταση.

Τέτοιο όργανο μπορεί να είναι μόνο το Πανρωσικό Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών και αγροτών βουλευτών.

Αυτός είναι ο πρώτος όρος για τη νίκη της ρωσικής επανάστασης.

Παρακάτω. Ο πόλεμος, όπως και όλα στη ζωή, εξόν από τις αρνητικές του πλευρές έχει και μια θετική πλευρά, ότι επιστρατεύοντας όλο σχεδόν τον ενήλικο πληθυσμό της χώρας μετάτρεψε το στρατό, όσον αφορά το πνεύμα του, σε στρατό λαϊκό κι έτσι διευκόλυνε το έργο της ένωσης των φαντάρων με τους εξεγερμένους εργάτες. Έτσι ακριβώς εξηγείται κι η σχετική ευκολία με την οποία ξέσπασε και νίκησε η επανάσταση στη χώρα μας.

Ο στρατός όμως υπόκειται σε μετακινήσεις και διακυμάνσεις, κυρίως γιατί κινείται διαρκώς από το ένα μέρος στο άλλο, ανάλογα με τις ανάγκες του πολέμου. Ο στρατός δε μπορεί να βρίσκεται αιωνίως στο ίδιο μέρος και να περιφρουρεί την επανάσταση από την αντεπανάσταση. Γι’ αυτό χρειάζεται μια άλλη ένοπλη δύναμη, ο στρατός των εξοπλισμένων εργατών, που θα συνδέονται φυσιολογικά με τα κέντρα του επαναστατικού κινήματος. Κι αν είναι σωστή η θέση ότι η επανάσταση δε μπορεί να νικήσει χωρίς μια ένοπλη δύναμη, πάντα έτοιμη να την υπηρετήσει, είναι επόμενο ότι κι η επανάστασή μας δε θα τα βγάλει πέρα χωρίς τη δική της εργατική φρουρά, που θα έχει δεσμούς αίματος με τα συμφέροντα της επανάστασης.

Άμεσος εξοπλισμός των εργατών, εργατική φρουρά – αυτός είναι ο δεύτερος όρος για τη νίκη της επανάστασης.

Χαραχτηριστικό γνώρισμα των επαναστατικών κινημάτων, λόγου χάρη στη Γαλλία, αποτελούσε το αναμφισβήτητο γεγονός ότι εκεί οι προσωρινές κυβερνήσεις γεννιούνταν συνήθως στα οδοφράγματα και γι’ αυτό ήταν επαναστατικές, ή πάντως πιο επαναστατικές από τις Συνταχτικές συνελεύσεις που τις συγκαλούσαν αργότερα οι ίδιες οι κυβερνήσεις και που συνέρχονταν συνήθως αφού “καθησύχαζε” η χώρα. Έτσι εξηγείται κυρίως και το γεγονός ότι οι πιο έμπειροι επαναστάτες εκείνης της εποχής φρόντιζαν να πραγματοποιήσουν το πρόγραμμά τους μέσω της επαναστατικής κυβέρνησης πριν συγκληθεί η Συνταχτική συνέλευση και αναβάλλοντας τη σύγκλησή της. Κάνοντας αυτό, ήθελαν να βάλουν τη Συνταχτική συνέλευση μπροστά στο τετελεσμένο γεγονός των μεταρρυθμίσεων που είχαν κιόλας πραγματοποιηθεί.

Εντελώς διαφορετικά έχουν τα πράγματα στη Ρωσία. Σ’ εμάς εδώ η Προσωρινή κυβέρνηση δε γεννήθηκε στα οδοφράγματα, μα κοντά στα οδοφράγματα. Και γι’ αυτό δεν είναι επαναστατική, αλλά σέρνεται απλώς πίσω από την επανάσταση, και της στέκεται εμπόδιο στο δρόμο της. Αν τώρα κρίνουμε από το γεγονός πως η επανάσταση βαθαίνει βήμα προς βήμα, προβάλλοντας τα κοινωνικά ζητήματα του 8ώρου και της δήμευσης της γης και επαναστατικοποιώντας την επαρχία, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η μελλοντική παλλαϊκή Συνταχτική συνέλευση θα είναι πολύ πιο δημοκρατική από τη σημερινή Προσωρινή κυβέρνηση που την εξέλεξε η Δούμα της 3 του Ιούνη.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να φοβάται κανείς ότι η Προσωρινή κυβέρνηση, τρομοκρατημένη από την έκταση που πήρε η επανάσταση και διαποτισμένη από ιμπεριαλιστικές τάσεις, μπορεί σε μια ορισμένη πολιτική συγκυρία να χρησιμεύσει για “νόμιμη” ασπίδα και προκάλυμμα της αντεπανάστασης που οργανώνεται.

Γι’αυτό δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αναβληθεί η σύγκληση της Συνταχτικής συνέλευσης.

Γι’αυτό το λόγο είναι απαραίτητο να συγκληθεί όσο το δυνατό πιο γρήγορα η Συνταχτική συνέλευση, το μοναδικό όργανο με κύρος μέσα σ’ όλα τα στρώματα του πληθυσμού,το όργανο που μπορεί να επιστεγάσει το έργο της επανάστασης και να κόψει έτσι τα φτερά της αντεπανάστασης που σηκώνει κεφάλι.

Γρήγορη σύγκληση της Συνταχτικής συνέλευσης – αυτός είναι ο τρίτος όρος για τη νίκη της επανάστασης.

Όλα αυτά είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν με τη γενική προϋπόθεση ότι θ’ αρχίσουν όσο το δυνατό πιο γρήγορα οι διαπραγματεύσεις ειρήνης, με την προϋπόθεση ότι θα σταματήσει ο απάνθρωπος πόλεμος, γιατί ο μακρόχρονος πόλεμος με τις συνέπειές του, με τις συνέπειες της δημοσιονομικής, οικονομικής και επισιτιστικής κρίσης, είναι η ύφαλος που πάνω της μπορεί να τσακιστεί το καράβι της επανάστασης.

Πράβντα”, αρ. 12, 18 του Μάρτη 1917. Υπογραφή: Κ. Στάλιν

Άπαντα, τόμος 3ος, σ.σ.12 – 16.

Σημείωση: (2) Η Ομάδα “Γιεντίνστβο” (“Ενότητα”) διαμορφώθηκε οργανωτικά το Μάρτη του 1917 και συνένωσε τους άκρους δεξιούς μενσεβίκους – οπαδούς της πολιτικής της άμυνας. Τον ηγετικό ρόλο στην ομάδα αυτή έπαιξε ο Πλεχάνοφ και οι πρώην λικβινταριστές Μπουριάνοφ και Ιορντάνσκι (σ.parapoda: O Ιορντάνσκι έγινε εμιγκρές μετά την Επανάσταση, αλλά από το Ελσίνκι έβγαζε τη φιλοσοβιετική εφημερίδα “Δρόμος” και το 1922 επέστρεψε στη χώρα, έγινε διπλωματικός εκπρόσωπος της ΕΣΣΔ στην Ιταλία, όπου συνέβαλε στη σύναψη διμερών σχέσεων το 1924. Έκτοτε, μέχρι το θάνατό του το 1928 ασχολήθηκε με λογοτεχνία και εκδόσεις). Η ομάδα αυτή υποστήριζε ανεπιφύλαχτα την Προσωρινή κυβέρνηση, απαιτούσε να συνεχιστεί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και μαζί με τους μαυροεκατονταρχίτες άνοιξε τη συκοφαντική εκστρατεία κατά των μπολσεβίκων. Τις μέρες της Μεγάλης Σοσιαλιστικής Επανάστασης του Οχτώβρη τα μέλη της ομάδας συμμετείχαν στην αντεπαναστατική “Επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης”.

Βλ. εδώ το 1ο μέρος του αφιερώματος (Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο, 14-16/03/1917)

Advertisements

Tagged: , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: