Στο στόχαστρο Πούτιν ως και η Λευκορωσία

Η χαλάρωση των στρατοπέδων στις διεθνείς σχέσεις βρίσκει την πλέον χαρακτηριστική της έκφραση στην ακραία επιδείνωση των σχέσεων ανάμεσα στη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Φυσικά, η πορεία των σχέσεων Λευκορωσίας – Ρωσίας δεν είναι σωστό να αποδίδεται σε «αντικειμενικούς» μόνο παράγοντες, όπως η χαλάρωση των στρατοπέδων συνεπεία της στρατηγικής εξασθένισης της Δύσης και της ανάδυσης νέων παραγόντων με τους οποίους μπορεί να συναλλάσσεται ή και να συμμαχεί κανείς, μια εξέλιξη που αντανακλάται και ισχύει και στο αντίπαλο της Δύσης στρατόπεδο. Αποδίδεται και στην υποκειμενική δράση του ρωσικού ιμπεριαλισμού, ο οποίος εκμεταλλεύεται και αυτός τη στρατηγική εξασθένιση των ΗΠΑ για να έχει την πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη (πράγμα που έχει ήδη καταφέρει σε διάφορα μέτωπα του πλανήτη, βλ. Συρία, Ουκρανία κλπ). Η εκμετάλλευση της αμερικανικής στρατηγικής εξασθένισης καθίσταται ευκολότερη ιδίως αυτή την περίοδο: Γενικά, επειδή και ο Τραμπ συνεχίζει την πολιτική Ομπάμα (και μάλιστα, πιο χοντροκομμένα) της άτυπης συνεννόησης με τη Ρωσία προκειμένου να «φαγωθεί» κάθε αποσκιρτήσας από τα στρατόπεδα των δύο. Ειδικότερα, όμως, επειδή φαίνεται πως έχει εντός των ΗΠΑ υπάρξει και νέο μέτωπο: όχι μόνο εναντίον των «παραδοσιακών» (αλλά και ξεπερασμένων πολιτικά) ψυχροπολεμικών γερακιών που νομίζουν ότι μπορούν να ελέγξουν ένα στρατόπεδο – μετεξέλιξη εκείνου που ήλεγχαν κατά τον ψυχρό πόλεμο, αλλά και επειδή, από διάφορες πλευρές (όχι φυσικά ελεγχόμενες από τον Πούτιν), εγείρονται διάφορα ζητήματα και υπάρχουν μεγάλες κινητοποιήσεις για την αντιδημοκρατική εσωτερική πολιτική Τραμπ. Έτσι, ο Πούτιν, ο οποίος έχει ήδη δείξει τις προθέσεις του τα τελευταία χρόνια να ελέγξει τον χώρο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και μέρος της ανατολικής Ευρώπης, δείχνει ότι επί Τραμπ επιθυμεί να κατοχυρώσει την αναγνώριση από πλευράς ΗΠΑ ότι ο χώρος αυτός είναι της Ρωσίας.

7d0384ed-42c5-47f8-9f0a-cba0f9b9a0bb_cx8_cy2_cw87_w650_r1_s Ο Λευκορώσος Πρόεδρος Λουκασένκο με τον Πούτιν κατά την εναρκτήρια τελετή της Συνόδου του Ανώτατου Κρατικού Συμβουλίου του Ενοποιημένου Κράτους Ρωσίας – Λευκορωσίας το Μάρτη του ’15 (πηγή)

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ενταχθεί και η επιδείνωση των σχέσεων της Ρωσίας με τη Λευκορωσία. Με δεδομένη δε τη χαλάρωση των στρατοπέδων, η Ρωσία απάντησε με απαίτηση για μεγαλύτερο έλεγχο και υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Λευκορωσίας, ως «ευχαριστώ» για το ότι η Λευκορωσία αποτελεί εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα, καθώς ήταν η μόνη χώρα στη μετασοβιετική περίοδο που διατήρησε τόσο στενές σχέσεις με τη Ρωσία, σε βαθμό δημιουργίας Ενοποιημένου Κράτους. Για την ακρίβεια, η Ρωσία απαίτησε τον έλεγχο και των διμερών σχέσεων της Λευκορωσίας, ιδίως με τις γειτονικές χώρες, συναρτώντας τις από τις δικές της σχέσεις με αυτές τις χώρες. Κι όλα αυτά, μάλιστα, τη στιγμή που, μετά το διαμελισμό της Ουκρανίας από το ρωσικό ιμπεριαλισμό και την κλιμάκωση της επιθετικότητας του Πούτιν στη Βαλτική, η γεωστρατηγική αξία της Λευκορωσίας αυξήθηκε (με ό,τι συνεπάγεται αυτό). Έτσι, η Ρωσία έχοντας επιβάλλει εμπάργκο στα ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα, διέκοψε πρόσφατα και την εισαγωγή σειράς λευκορωσικών επεξεργασμένων διατροφικών προϊόντων, υπό το πρόσχημα της εισαγωγής των πρώτων υλών από Πολωνία (μέλος ΕΕ) και Ουκρανία (επίσημη δικαιολογία οι “αυξημένες βλαβερές ουσίες”). Ο Λουκασένκο, από την άλλη, προβαίνει σε όλο και πιο ρητές αναφορές στην επιδίωξη διασφάλισης της ανεξαρτησίας της χώρας. Σε χτεσινή, άλλωστε, συνέντευξή του (διάρκειας …7 ωρών), ο ίδιος τάχθηκε εκ νέου υπέρ μιας πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής: «Ούτε η Ρωσία, ούτε η Ουκρανία, η Πολωνία ή η Λιθουανία ή η Λετονία είναι ξένες χώρες προς εμάς. Είναι γείτονές μας. Τελεία».

Επιθυμεί η Ρωσία να καταπνίξει τις φυσιολογικές ανεξαρτησιακές τάσεις του Λουκασένκο, ο οποίος, συν τοις άλλοις, οφέλη για τη χώρα του δεν είδε από την ένταξη τα τελευταία δύο χρόνια στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΟΕ), ενώ είδε να μειώνεται ακόμα και το διμερές εμπόριο με διάφορα ρωσικά όμπλαστ την ίδια περίοδο (ρητή από το Λουκασένκο εξαίρεση είναι οι σχέσεις με την Κίνα, ένα αντίβαρο εντός ΕΟΕ που φυσικά και θέλει να αποτρέψει η Ρωσία). Σε χτεσινή, άλλωστε, συνέντευξή του (διάρκειας …7 ωρών), ο ίδιος κατέστησε σαφή την πρόθεσή του να εντάξει τη χώρα του στον ΠΟΕ και διασφάλιση κάποιων ελάχιστων χαρακτηριστικών «οικονομίας της αγοράς».

Την απουσία του Λουκασένκο από την πρόσφατη σύνοδο κορυφής της ΕΟΕ, όπως και την πρόσφατη αναβίωση της προσπάθειας για την αυτονόητη εισαγωγή μαθήματος λευκορωσικής Ιστορίας και Γεωγραφίας στα σχολεία την «πλήρωσε» με προβοκατόρικη τηλεοπτική εμφάνιση του Λεονίντ Ρεσέτνικοφ, διευθυντή του Ρωσικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών που θεωρείται «φερέφωνο» του Πούτιν, στην οποία επέκρινε την φυγόκεντρη τάση του Λουκασένκο ενώ αμφισβήτησε τη διακριτή εθνική ταυτότητα των Λευκορώσων, ισχυριζόμενος μάλιστα ότι η Λευκορωσία ήταν πάντοτε τμήμα της “Μεγάλης Ρωσίας” και ότι η λευκορωσική γλώσσα αποτελεί “κομμουνιστικό κατασκεύασμα” του 1926 (Κάτι αντίστοιχο λέγεται από τους πουτινικούς και τα φερέφωνά του σε βάρος της Ουκρανίας) Επισήμως, η πλευρά Πούτιν δήλωσε “έκπληκτη”.. Ο Λουκασένκο απάντησε κατακεραυνώνοντας όσους επιδιώκουν να παρουσιάσουν τους Λευκορώσους ως λαό «χωρίς πατρίδα και ρίζες», ενώ δήλωσε ότι επιθυμεί την περιφερειακή ενοποίηση, αλλά δεν θα υποστηρίξει μια ένωση ανισομερή και η οποία υπονομεύει την ανεξαρτησία της χώρας. Ως νέα «απάντηση» έλαβε την τηλεοπτική προβολή συζήτησης – ντοκιμαντέρ με τον εύγλωττο τίτλο «Ποιος θα αντικαταστήσει το Λουκασένκο;». Σημειωτέον ότι ο Πούτιν, με τέτοιες κινήσεις, αναμείχτηκε και στην εσωτερική πολιτική ζωή της Λευκορωσίας, αφού δημιούργησε και φιλορωσική πτέρυγα στην – ως τώρα κυρίως δυτικόφιλη – αντιπολίτευση.

efbb6474922d964c059c19c78e323Πούτιν και Λουκασένκο με τους άλλους επικεφαλής των χωρών-μελών της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (Καζαχστάν, Αρμενία, Κιργιζία) (πηγή)

Ο Πούτιν, όμως, δεν μένει μόνο στον έλεγχο της οικονομικής διάστασης των διμερών σχέσεων της Λευκορωσίας, αλλά και της ενεργειακής, εκμεταλλευόμενος λάθη της Λευκορωσίας. Συγκεκριμένα, πέτυχε το κλείσιμο του λιθουανικού πυρηνικού εργοστασίου Ignalina κοντά στα σύνορα με Λευκορωσία και Λετονία, και αντικαθιστά την χαμένη παραγωγή ενέργειας από νεότερο, εντός Λευκορωσίας, το οποίο ωστόσο…χτίζει η Ρωσία, με αποτέλεσμα νέα αντιρωσική παράκρουση στο λιθουανικό καθεστώς. Έτσι, ο Πούτιν έχει πετύχει να υπονομεύονται οι λιθουανολευκορωσικές σχέσεις, με τον ένα να κατηγορεί τον άλλο, και τη Λευκορωσία να εξαρτάται περαιτέρω από τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους.

Ωστόσο, ο Πούτιν υπονομεύει τη Λευκορωσία και όσον αφορά τη δική της ενεργειακή εξάρτηση. Συγκεκριμένα, με τη netback μέθοδο αποτίμησης πετρελαίου και αερίου, όταν το πετρέλαιο ήταν ακριβό η Λευκορωσία πλήρωνε ακριβά για το αέριο (132,77$/κ.μ.), ενώ τώρα, που η τιμή του θα έπρεπε να είναι 82-83$, σύμφωνα με τη φόρμουλα υπολογισμού κατά το Λουκασένκο, η Ρωσία αρνείται αυτή την τιμή, αθετώντας τη συμφωνία. Η Λευκορωσία πληρώνει βάσει της συμφωνίας στα 83$, και η Ρωσία εδώ και 6 μήνες έχει περιορίσει την παροχή αερίου, εκβιάζοντας κατά τον ίδιο τρόπο που στο παρελθόν είχε εκβιάσει τη Γερμανία και την Ουκρανία.

Σα να μην έφταναν όλα αυτά, φέτος είναι προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί η στρατιωτική άσκηση Ζάπαντ («Δύση») 2017 και κατά την οποία η Λευκορωσία θα πλημμυρίσει από χιλιάδες ρώσους στρατιώτες. Ο Λουκασένκο, παρότι υπεραμύνθηκε της διεξαγωγής της άσκησης, υπογράμμισε, ωστόσο, με νόημα ότι «οι ρωσικές στρατιωτικές μονάδες που θα έρθουν στη Λευκορωσία, θα φύγουν με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα καταφτάσουν». Όμως, η ρωσική παρουσία στη Λευκορωσία δεν θα έχει ενδιαφέρον μόνο για τη Λευκορωσία, αλλά και για χώρες, όπως οι Βαλτικές και η Ουκρανία, η οποία, έστω και προσωρινά, θα έχει ρωσικά στρατεύματα νότια, ανατολικά και βόρειά της. Έτσι, ο Λουκασένκο πρόσθεσε ότι «η Ρωσία δεν θα καταλάβει ποτέ τη Λευκορωσία (σ.σ.μόνο)».

db2e0ae401c18e54d5f3a0e804153840827b0efb

Βέβαια, αν το σενάριο παραμονής των στρατευμάτων που στα πλαίσια της άσκησης Ζάπαντ θα εισέλθουν στη Λευκορωσία παρμένο από μόνο του μοιάζει υπερβολικό, θα πρέπει κανείς να συνυπολογίσει όχι μόνο την πρόσφατη ένταση στην ανατολική Ουκρανία, αλλά και την πρόσφατη ρωσική συγκέντρωση στρατευμάτων στα σύνορα κοντά στην Ουκρανία αλλά και τη Λευκορωσία και κυρίως το ρωσικό αίτημα για παραχώρηση αεροπορικής βάσης στο Μπαμπρίσκ, στο μέσο περίπου του δρόμου προς Κίεβο και Βίλνιους (διαμέσου του Μινσκ). Ο Λουκασένκο πρόσφατα απέρριψε ως άχρηστη για τους σημερινούς πολέμους την απαίτηση αυτή – που ο Μεντβέντεφ το 2015 είχε το θράσος να προαναγγείλει. Η ρωσική αυτή διεκδίκηση έρχεται ως “απάντηση” στην ενίσχυση των Νατοϊκών στην περιοχή της Βαλτικής. Η Ρωσία, εξάλλου, τυπικά “βασίζεται” στο γεγονός του κοινού εναέριου χώρου των δύο χωρών, της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας του 1992 (άρθρο 4, όμοιο με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που θεωρεί την επίθεση σε ένα μέλος, επίθεση σε όλα τα μέλη) και τη Συνθήκη για το Ενοποιημένο Κράτος (όπου στο άρθρο 7 ο ένας εγγυάται την ακεραιότητα του άλλου). Στην πράξη, όμως, τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και κομπρεμί, πληρώνουν οι λαοί. Έτσι, ο Πούτιν δεν άφησε αναπάντητη ούτε την πρόσφατη συμβολική κίνηση του Λουκασένκο να άρει το καθεστώς βίζας για 80 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ και των ΗΠΑ, για να γνωρίσει ο κόσμος ευκολότερα το λευκορωσικό λαό. Με τρία διατάγματα της FSB, άρχισαν από τις 6 Φλεβάρη να ορίζονται μονομερώς συνοριακές ζώνες μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας, παρά τις συμφωνίες που στα πλαίσια του Ενοποιημένου Κράτους τα είχαν καταργήσει.

Όλες οι παραπάνω προκλήσεις του Πούτιν καθιστούν αδύνατο να εντάξουμε τη σημερινή χωρίς προηγούμενο κρίση στις διμερείς σχέσεις στα συνηθισμένα καυγαδάκια των δύο χωρών κατά την τελευταία 25ετία. Ο Λουκασένκο αναγνωρίζει τις επιπτώσεις του προβλήματος στις διμερείς σχέσεις συνολικά, δηλώνει έτοιμος για υποχώρηση και ευελιξία, όμως δηλώνει πως «δεν θα ανεχτεί ποτέ προσβολές προς το λευκορωσικό κράτος και το λαό».

Advertisements

2 thoughts on “Στο στόχαστρο Πούτιν ως και η Λευκορωσία

  1. Σ.Β.Τ. Φεβρουαρίου 8, 2017 στο 6:24 μμ Reply

    «μετά το διαμελισμό της Ουκρανίας από το ρωσικό ιμπεριαλισμό»

    !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Μιλάς σοβαρά τώρα; Έχεις ξεφύγει εντελώς… Διαμελισμός της Ουκρανίας «από το ρωσικό ιμπεριαλισμό» και όχι από τη δυτικόφιλη ναζιστική κυβέρνηση;
    Ρε τους καημένους τους αντιιμπεριαλιστές πατριώτες του Δεξιού Τομέα που μάχονται για την εθνική ανεξαρτησία της χώρας τους… Να κάνουμε και κανένα αντιιμπεριαλιστικό μέτωπο μαζί τους τότε.

    • parapoda Φεβρουαρίου 8, 2017 στο 8:04 μμ Reply

      Πρώτα από όλα, δεν είναι δουλειά καμιας ξένης δύναμης, πολλώ δε μάλλον ιμπεριαλιστικής, να ανακατεύεται στις εσωτερικές υποθέσεις μίας άλλης χώρας: δουλειά των Ουκρανών, όχι του Πούτιν, ήταν/είναι να ρίξουν την όποια κυβέρνησή τους, στο βαθμό που αυτή ασκεί ειρηνική εξωτερική πολιτική (Οι μαρξιστές δεν κρίνουν ένα καθεστώς τόσο από την εσωτερική του πολιτική, όσο από την εξωτερική). Με αυτό που έκαναν οι “Λ.Δ”, άδειασαν τους Ουκρανούς πραγματικούς δημοκράτες (με τους οποίους έπρεπε να σχηματίσουν κοινό μέτωπο για να ρίξουν την κυβέρνηση, όμως δεν τους ενδιέφερε αυτό). Η επίκληση μειονοτικών δικαιωμάτων ως λόγος παρέμβασης ήταν ανέκαθεν ιμπεριαλιστικό κόλπο που υιοθετούν και οι Ρώσοι. Έπειτα, αν υποστηρίζεις τη ρωσική τακτική, θα πρέπει πρώτα να την μελετάς (κι όχι να είναι απότοκο συναισθηματισμού αυτή η υποστήριξη): και όποιος μελετά τη ρωσική τακτική, γνωρίζει ότι η δι’αντιπροσώπων διάσπαση χωρών έχει επιβληθεί κι αλλού: Γεωργία, Μολδαβία, Τατζικιστάν (για κάποια χρόνια με τον εμφύλιο), Αζερμπαϊτζάν (μέσω Αρμενίας). Εξάλλου, η με τραμπούκικο τρόπο αλλαγή συνόρων υπονομεύει το μοναδικό όπλο που διαθέτει η Ελλάδα, το διεθνές δίκαιο. Όπως δεν πρέπει να τη δικαιολογούμε στο Κόσοβο, έτσι δεν πρέπει να τη δικαιολογούμε ούτε στην Ουκρανία.
      Τέλος, προπέρσινα ξινά σταφύλια: Ο Δεξιός Τομέας έχει καταρρακωθεί εκλογικά (αφού έπαιξε το προβοκατόρικο παιχνίδι του, όπως κάθε ευρωπαίος ακροδεξιός-ναζιστής). Οι ναζιστές το μόνο που έκαναν είναι να δώσουν πάσα στον Πούτιν. Όμως την κύρια ευθύνη δεν μπορούμε να ξεχνάμε ότι την έχει ο Πούτιν. Όπως στο Κυπριακό, δεν μπορούμε να δείχνουμε αποκλειστικά ως υπεύθυνο τον εδώ “Δεξιό Τομέα” και όχι την Τουρκία, τις ΗΠΑ και το Μπρέζνιεφ. Και ναι, όπως έχει διδάξει το κομμουνιστικό κίνημα του 20ού αιώνα (Στάλιν-Μαο), καλύτερα αντιιμπεριαλιστικά μέτωπα με συντηρητικούς που επιθυμούν να κατοχυρώσουν την ανεξαρτησία της χώρας τους, παρά να βαφτίζουμε το κρέας ψάρι και να θεωρούμε, όπως όλη η ευρωπαϊκή ακροδεξιά, τον Πούτιν ως το μέγα αντιιμπεριαλιστή (όπως παλιότερα βαφτίζαμε σοσιαλιστικά ή γενικώς προοδευτικά καθεστώτα που καμία σχέση δεν είχαν με μαρξισμό-λενινισμό, αλλά ήταν κολαούζοι του Μπρέζνιεφ).
      Θα είχε ενδιαφέρον να πεις την άποψή σου και για τα κατορθώματα του Πούτιν ακόμα και στη Λευκορωσία, στον οποίο τα είχε δώσει κυριολεκτικά όλα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: