Πρακτικά συνομιλιών Μαο Τσε Τουνγκ – Χένρι Κίσιντζερ (17-18/02/1973)

Πρόλογος από τη δημοσίευση για τις Συνομιλίες Μαο Τσε Τουνγκ – Νίξον (21/2/1972) & κοινό ανακοινωθέν ΛΔ Κίνας – ΗΠΑ (28/2/1972)

Η συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής αριστεράς έχει εγκλωβίσει την ανάλυσή της για τη διεθνή κατάσταση σε ένα σχήμα παρόμοιο με αυτό που ίσχυε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60. Δεν αναγνωρίζει παρά δύο στρατόπεδα (Δύση-BRICS), ως περίπου μια “μετεξέλιξη” της ψυχροπολεμικής εικόνας (χωρίς μάλιστα το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα του Τρίτου Κόσμου), και αρνείται να αναγνωρίσει: 1) τις τάσεις, ακόμα και αν κανείς δεχόταν την ύπαρξη μόνο αυτών των στρατοπέδων, 2) τη χαλάρωση των ίδιων των στρατοπέδων και ότι καθένας παίζει σε πολλά ταμπλώ, 3) την αυξανόμενη σημασία των δευτερευουσών αντιθέσεων. Έτσι, όχι απλώς μένει πίσω από τις εξελίξεις, αλλά κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Κι όμως, ένα μεγάλο της τμήμα, το αντιρεβιζιονιστικό (μ-λ) κομμουνιστικό κίνημα είχε σωστή ανάλυση ως και τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Ήταν τότε που για άλλη μια φορά, το (αντιρεβιζιονιστικό) κομμουνιστικό κίνημα έκανε κάτι αντίθετο από αυτό που “αναμενόταν”. Όπως και με τη σύναψη του συμφώνου Ρίμπεντροπ – Μολότοφ, που ακόμα οι αντικομμουνιστές φυσούν και δεν κρυώνει, καθώς τους διέσπασε το ενιαίο αντικομμουνιστικό μπλοκ Δύσης – Ναζί που είχε καταπιεί από κοινού την Τσεχοσλοβακία και την Αυστρία, η ηγεσία του παγκόσμιου αντιρεβιζιονιστικού (μ-λ) κομμουνιστικού κινήματος, όπως αυτή προσωποποιούταν στην ηγεσία της ΛΔ της Κίνας, υποδείκνυε έμμεσα στο υπόλοιπο αντιρεβιζιονιστικό (μ-λ) κομμουνιστικό κίνημα ποια πρέπει να είναι η στάση των κομμουνιστών: να μη στέκονται στα παγιωμένα σχήματα, να μελετούν τα πράγματα στη βάση των εσωτερικών αντιθέσεων και στη δυναμική τους διάσταση. Η πραγματικότητα είχε αλλάξει: η ΕΣΣΔ υπό το Μπρέζνιεφ δεν ήταν πια ο φάρος της δημοκρατίας, της ειρήνης και του σοσιαλισμού. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 είχε επέμβει στην Τσεχοσλοβακία προς υποστήριξη ενός τμήματος της αστικής της τάξης, κάτι που ακόμα πληρώνει το κομμουνιστικό κίνημα Τσεχοσλοβακίας (πλέον, περισσότερα χρόνια έχουν περάσει από το 1989, παρά τα χρόνια που άντεξε παραπάνω η ΣΛΔ Τσεχοσλοβακίας, 1968-1989). Την επόμενη χρονιά, μάλιστα, προκάλεσε συνοριακό επεισόδιο εναντίον της ΛΔ Κίνας και έκτοτε περισσότερα στρατεύματα είχε στα σύνορα με την Κίνα, παρά από την πλευρά της Ευρώπης. Και όχι μόνο είχε αλλάξει φύση, αλλά είχε επαναφέρει και όλες τις πρακτικές της τσαρικής διπλωματίας που ο ίδιος ο Καρλ Μαρξ και ο Φρ. Ένγκελς είχαν καταγγείλει σφόδρα στο 19ο αιώνα: χρησιμοποίηση των κινήσεων του αντιπάλου, επένδυση σε πρόσωπα, συναισθηματισμός (η χρήση βίας ήταν – και είναι – δευτερεύουσας σημασίας για τη Ρωσία σε σύγκριση με τους άλλους – πιο “κάφρους” – ιμπεριαλιστές).

Κι όμως, καποιοι στην ελληνική αριστερά που συνηγορούν υπέρ της φιλίας της Ελλάδας με τη Ρωσία, αδιαφορούν να μελετήσουν ακόμα και τις πρακτικές της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.

Σε όλους αυτούς, θα ήταν πολύ χρήσιμη η παράθεση των πρακτικών των συναντήσεων των ηγεσιών της ΛΔ Κίνας με αυτή των ΗΠΑ στα χρόνια 1972 – 1975. [Όπως και η μελέτη της στάσης του κομμουνιστικού κινήματος και της ΛΔ Κίνας ιδιαίτερα για τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, τα οποία κρίνονταν, μεταξύ άλλων, και από το αν έχουν ταυτίσει τα συμφέροντά τους με αυτά καποιου ή καποιων ιμπεριαλιστών, βλ. εδώ]. Το πρώτο μέρος του “αφιερώματος” αφορά στην επίσκεψη του Νίξον και του Κίσιντζερ το 1972, όπου η συνάντηση με το Μαο είναι περιορισμένης διάρκειας και δεν υπεισέρχεται σε αναλυτική συζήτηση των φλεγόντων θεμάτων της διεθνούς ατζέντας της περιόδου. Επίσης, υπάρχει το κοινό ανακοινωθέν ΛΔ Κίνας και ΗΠΑ που εκδόθηκε μία εβδομάδα μετά, κατά την αναχώρηση της αμερικανικής αντιπροσωπείας και ένας σύνδεσμος με οπτικοακουστικό υλικό (έγχρωμο) από την επίσκεψη, όπου ο Νίξον αναφέρει – αν και αμερικάνος πρόεδρος, σωστά – ότι «αυτή ήταν μια εβδομάδα η οποία άλλαξε τον κόσμο».

***

Στο δεύτερο μέρος δημοσιεύονται τα πρακτικά από την πρώτη συζήτηση του Χένρι Κίσιντζερ με την κινεζική ηγεσία το 1973. Ο Κίσιντζερ, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του (94 χρονών πια), βρίσκεται και πάλι στα πραγματιστικά χαρακώματα για μία νέα αλλαγή του παγκόσμιου χάρτη, μέσω της συνεννόησης ΗΠΑ-Ρωσίας για την ανάσχεση όλων των αναδυομένων.

Η συζήτηση, βέβαια, έχει πολλά αδύναμα σημεία: ο Μαο, από τη μια, προσπαθεί να μιλήσει με τους όρους των ΗΠΑ (γι’αυτό, αν απομονωθούν φράσεις, θα βγει ως και φαλλοκράτης), αλλά, από την άλλη, δείχνει την εμπειρία του στις συνομιλίες κορυφής και, με απότομες αλλαγές στη συζήτηση, κάνει τον Κίσιντζερ να αποκαλύπτει ως και τον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων σε μία προς μία ασιατικές χώρες. Ενδιαφέρον έχει, εξάλλου, και η στρατηγική αντίληψη και των δύο: δεν στέκονται σε μεμονωμένα επεισόδια, αλλά μιλούν για τάσεις και με όρους ηπείρων. Επίσης, μεγάλη σημασία δίνουν και στο ρόλο των πολιτικών ηγεσιών.

Η συζήτηση σίγουρα μπορεί να καταταγεί στις “ειλικρινείς και ανοιχτές”. Όμως, είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή χωρίς παρερμηνείες (ειδικά από επηρεαζόμενους από τη μπρεζνιεφική ανάγνωση της διεθνούς πραγματικότητας), αν δεν την εντάξουμε στο πλαίσιο της εποχής, όπου, από τη μια, οι ΗΠΑ έχουν μπει στην τελική ευθεία για να δεχτούν το τριπλό χαστούκι στην Ινδοκίνα από Καμπότζη, Βιετνάμ, Λάος, και, από την άλλη, η ΕΣΣΔ έχει αρχίσει να περνά στην επίθεση σε όλες τις ηπείρους και τα απελευθερωτικά κινήματα, με μία πολυδιάστατη πολιτική (στρατιωτικές επιθέσεις, φραστικές επιθέσεις, διασπάσεις απελευθερωτικών κινημάτων μέσω προνομοποιήσεων συνιστωσών τους, ανισοβαρείς εμπορικές συμφωνίες, “διεθνοποιήσεις” περιφερειακών ζητημάτων κλπ που κάνει και σήμερα ο Πούτιν). Σε μεγάλο βαθμό, η εποχή εκείνη έμοιαζε με την περίοδο των σοβιετογερμανικών συμφώνων μη επίθεσης και φιλίας. Ομολογουμένως, λοιπόν, και αυτά τα πρακτικά είναι για “γερά στομάχια”.

***

Πρακτικά συνομιλιών (1)

Πεκίνο, 17-18 Φλεβάρη 1973, 11:30 μ.μ. – 1.20 π.μ.

Συμμετέχοντες:

Μαο Τσε Τουνγκ, Πρόεδρος, Πολιτικό Γραφείο Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας

Τσου Εν Λάι, Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου

Ουανγκ Χάι Γιουνγκ, Υφυπουργός Εξωτερικών

Τανγκ Ουεν Σενγκ, Διερμηνεία

Σεν Γιο Γιουν, Διερμηνεία

Δρ. Χένρι Α. Κίσιντζερ, Βοηθός του Προέδρου των ΗΠΑ για Θέματα Εθνικής Ασφαλείας

Ουίνστον Λόρντ, Μέλος του επιτελείου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλίας

(Στις 11 μ.μ. της 17ης Φλεβάρη 1973 σε συνάντηση σε μία έπαυλη κοντά στην Οικεία Φιλοξενουμένων όπου ο δρ. Κίσιντζερ και το επιτελείο του έμεναν, ο Πρωθυπουργός Τσου Εν Λάι πληροφόρησε το Δρ. Κίσιντζερ ότι αυτός και ο Ουίνστον Λορντ προσκαλούνταν να συναντήσουν τον πρόεδρο Μαο Τσε Τουνγκ στις 11:30 την ίδια νύχτα Είπε στο δρ. Κίσιντζερ ότι θα έρθει σύντομα στην Οικεία Φιλοξενουμένων για να τον συνοδέψει στην κατοικία του προέδρου.

     xin_4321205301311421114383

Ο δρ. Κίσιντζερ και τα μέλη της αντιπροσωπείας στη συνάντηση επέστρεψαν στην Οικεία των Φιλοξενουμένων. Ο Πρωθυπουργός Τσου Εν Λάι πήγε εκεί στις 11:20 και πήγε με το δρ. Κίσιντζερ στο Τσουνγκναχάι. Ο κ. Τσου, αναπληρωτής διευθυντής Πρωτοκόλου συνόδεψε τον κ. Λόρτ. Ο πρωθυπουργός Του Εν Λάι συνόδεψε τον δρ. Κίσιντζερ σε ένα εξωτερικό δωμάτιο της Οικείας των Φιλοξενουμένων και έπειτα, μέσα από ένα άλλο δωμάτιο, στο καθιστικό του Προέδρου Μαο.

Τον πρόεδρο βοήθησε να σηκωθεί μία νεαρή βοηθός του και ήρθε προς το μέρος του δρ. Κίσιντζερ για να τον χαιρετίσει. Οι φωτογράφοι έβγαλαν φωτογραφίες. Ο Μαο καλωσόρισε τον δρ. Κίσιντζερ και ο δρ. Κίσιντζερ σημείωσε ότι ήταν σχεδόν ακριβώς ένα χρόνο πριν που είχε για πρώτη φορά συναντήσει τον Πρόεδρο. Ο Πρόεδρος, έπειτα, χαιρέτησε τον κ. Λορντ και σχολίασε ότι ήταν πολύ νέος, νεαρότερος από τους διερμηνείς. Ο κ. Λορντ απάντησε ότι σίγουρα είναι μεγαλύτερός τους. Ο πρόεδρος έπειτα κινήθηκε προς τους μεγάλους καναπέδες και οι δύο αντιπροσωπείες έκατσαν εκεί. Οι φωτογράφοι συνέχιζαν να τραβούν φωτογραφίες.)

Πρόεδρος Μαο (καθώς πήγαινε προς την θέση του): Δεν δείχνω άσχημα, αλλά ο θεός μού έστειλε πρόσκληση. (Προς τον κ. Λορντ). Εσύ είσαι νέος.

κ.Λορντ: Μεγαλώνω.

Πρόεδρος Μαο: Εγώ είμαι ο πιο ηλικιωμένος από όσους κάθονται εδώ.

Πρωθυπουργός Τσου: Εγώ είμαι ο δεύτερος πιο ηλικιωμένος.

Πρόεδρος Μαο: Υπήρχε κάποιος στο Βρετανικό Στρατό, ο οποίος αντιτιθόταν στην ανεξαρτησία της χώρας σας. Ο αρχιστράτηγος Μοντγκόμερι ήταν ένας από όσους αντιτίθονταν στην πολιτική σας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρόεδρος Μαο: Αντιτιθόταν στην πολιτική Ντούλες (2). Πιθανώς δεν σας αντιτίθεται πια. Εκείνη την περίοδο, κι εσείς αντιτιθόσασταν σε εμάς. Εμείς επίσης αντιτιθόμασταν σε εσάς. Επομένως, είμαστε εχθροί (γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Δύο πρώην εχθροί.

Πρόεδρος Μαο: Τώρα αποκαλούμε τη σχέση ανάμεσά μας φιλία.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό αισθανόμαστε.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό είναι που λέω.

Δρ. Κίσιντζερ: Έχω πει στον πρωθυπουργό ότι εμείς σε καμία άλλη χώρα δε μιλάμε τόσο ειλικρινά και ανοιχτά όσο σε εσάς.

Πρόεδρος Μαο (προς τους φωτογράφους): Εντάξει τώρα. (Οι φωτογράφοι φεύγουν).

Όμως ας μην πούμε ψεύτικα λόγια και να μην προχωρήσουμε σε κόλπα. Δεν υποκλέπτουμε έγγραφά σας. Μπορείτε ελεύθερα να τα αφήσετε κάπου και να μας δοκιμάσετε. Ούτε στήνουμε αυτί και υποκλέπτουμε τηλεφωνικές συνομιλίες. Δεν έχουν νόημα αυτά τα κολπάκια. Και κάποιες μεγάλες μανούβρες επίσης, δεν έχουν αποτέλεσμα. Το είπα αυτό στον ανταποκριτή σας, κ. Έντγκαρ Σνόου, είπα ότι η CIA σας δεν είναι καλή για μεγάλα γεγονότα.

foreign201610121358000165617823889Ο Σνόου το 1936 στο Μπαο’αν (Γιενάν) στην Κίνα με το Μαο Τσε Τουνγκ. Έγραψε το «Κόκκινο Αστέρι πάνω από την Κίνα», κάνοντας γνωστό το Μαο στη δυτική κοινή γνώμη(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι απόλυτα αληθές. Αυτή είναι η εμπειρία μας.

Πρόεδρος Μαο: Επειδή, όταν δίνεις μια εντολή, για παράδειγμα, όταν ο πρόεδρός σας δίνει μια εντολή, και θέλετε πληροφορίες για ένα ζήτημα, τότε οι εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών έρχονται τόσες πολλές όσες και οι νιφάδες χιονιού. Έχουμε κι εμείς τις μυστικές μας υπηρεσίες και ισχύει το ίδιο και με αυτό. Δεν δουλεύουν καλά. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Για παράδειγμα, δεν γνώριζαν για το Λιν Πιάο. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Έπειτα, πάλι δεν γνώριζαν ότι εσείς θέλατε να έρθετε.

Διάβασα δύο άρθρα το 1969. Ένας από τους διευθυντές του Τμήματος Κίνας του Υπουργείου Εξωτερικών σας έγραψε ένα άρθρο το οποίο αργότερα δημοσιεύτηκε σε μια ιαπωνική εφημερίδα.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν θυμάμαι να το έχω διαβάσει.

Πρωθυπουργός Τσου: Δεν σας το είχα αναφέρει προηγουμένως.

Δρ. Κίσιντζερ: Όχι.

Πρόεδρος Μαο: Κάνετε καλά τη δουλειά σας. Ταξιδεύετε παντού. Είστε αετός ή περιστέρι. (Γέλια). Και το ζήτημα του Βιετνάμ μπορεί να θεωρείται ότι έχει βασικά διευθετηθεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό αισθανόμαστε κι εμείς. Πρέπει τώρα να έχουμε μια μεταβατική περίοδο προς την ηρεμία.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, σωστά.

Πρόεδρος Μαο: Εμείς επίσης λέμε για την ίδια κατάσταση αυτό που ο Πρόεδρός σας είπε όταν καθόταν εδώ (δείχνει με το χέρι του), ότι κάθε πλευρά έχει τα δικά της μέσα και έδρασε για τις δικές της ανάγκες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι δύο χώρες να εργάζονται χέρι-χέρι.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και οι δύο αντιμετωπίζουμε τον ίδιο κίνδυνο. Μπορεί να πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικές μεθόδους ενίοτε, όμως για τους ίδιους στόχους.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό θα ήταν καλό. Για όσο οι στόχοι είναι οι ίδιοι, δεν θα σας βλάψουμε, ούτε εσείς θα βλάψετε εμάς. Και μπορούμε να εργαστούμε καλά για να αντιμετωπίσουμε από κοινού έναν μπάσταρδο. (Γέλια). Στην πραγματικότητα, κάποιες φορές θα θέλουμε να σας επικρίνουμε για ένα διάστημα, και εσείς να μας επικρίνετε για ένα διάστημα επίσης. Αυτό είναι η ιδεολογική επιρροή, είπε ο Πρόεδρός σας. Εσείς λέτε, κομμουνιστές, μακριά. Εμείς λέμε, ιμπεριαλιστές, μακριά. Κάποιες φορές λέμε πράγματα σαν αυτά. Δεν θα είχε νόημα να μην το κάνουμε αυτό.

Δρ. Κίσιντζερ: Πιστεύω ότι και οι δύο πρέπει να μείνουμε ειλικρινείς με τις αρχές μας. Και, στην πραγματικότητα, θα προκαλούταν σύγχυση, αν μιλούσαμε την ίδια γλώσσα. Έχω πει στον πρωθυπουργό ότι στην Ευρώπη εσείς, λόγω των αρχών σας, μπορείτε να μιλήσετε πιο σταθερά από όσο μπορούμε εμείς, όσο κι αν φαίνεται αυτό παράξενο.

Πρόεδρος Μαο: Όσον αφορά εσάς, στην Ευρώπη και την Ιαπωνία, ελπίζουμε ότι θα συνεργαστείτε μεταξύ σας. Όσον αφορά κάποια πράγματα είναι σωστό να διαφωνούμε και να τσακωνόμαστε, όμως χρειάζεται η θεμελειώδης συνεργασία.

Δρ. Κίσιντζερ: Όσον αφορά εμάς και εσάς, ακόμα κι αν κάποιες φορές επικρίνουμε ο ένας τον άλλο, θα συντονίσουμε τις δράσεις μας μαζί σας, και δεν θα συμμετέχουμε ποτέ σε μια πολιτική απομόνωσής σας. Όσον αφορα την Ιαπωνία και την Ευρώπη, συμφωνούμε ότι θα πρέπει να συνεργαζόμαστε σε όλα τα σημαντικά ζητήματα μαζί τους. Η Ευρώπη έχει πολύ αδύναμη ηγεσία τώρα.

Πρόεδρος Μαο: Δεν ενωνονται ο ένας με τον άλλο.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν ενώνονται, δεν έχουν μακρόθωρη οπτική. Όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν κίνδυνο, ελπίζουν να τελειώσουν με αυτόν χωρίς καν να προσπαθήσουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Είπα στον κ. Κίσιντζερ ότι εσείς [οι ΗΠΑ] πρέπει να συνεχίσετε να βοηθάτε τον Πομπιντού (5).

Πρόεδρος Μαο: Πράγματι.

foreign201610121356000259131876001Ο Σνόου την 1η Οκτώβρη 1970 με το Μαο Τσε Τουνγκ, παρακολουθώντας τη στρατιωτική παρέλαση στην Τιέν Αν Μεν για την 21η επέτειο ίδρυσης της ΛΔ Κίνας (πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Κάνουμε ό,τι μπορούμε, και θα κάνουμε περισσότερα.

Πρόεδρος Μαο: (Κάνοντας μια κίνηση με τα χέρια του). Τώρα ο κ. Πομπιντού απειλείται. Είναι το Σοσιαλιστικό και το Κομμουνιστικό Κόμμα που στρέφουν τις δυνάμεις εναντίον του.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και έχουν ενωθεί.

Πρόεδρος Μαο (δείχνοντας προς τον δρ. Κίσιντζερ): Ενώνονται και η Σοβιετική Έωση θέλει το Κομμουνιστικό Κόμμα να μπει στην κυβέρνηση. Δεν μου αρέσει το Κομμουνιστικό τους Κόμμα, όπως και δεν μου αρέσει το δικό σας Κομμουνιστικό Κόμμα. Μου αρέσετε εσείς, αλλά όχι το Κομμουνιστικό σας Κόμμα (Γέλια).

Στη Δύση είχατε ιστορικά πάντοτε μια πολιτική, για παράδειγμα, και στους δύο παγκοσμίους πολέμους πάντοτε αρχίζατε με το να ωθείτε τη Γερμανία να πολεμήσει εναντίον της Ρωσίας.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως δεν είναι πολιτική μας να ωθήσουμε τη Ρωσία να πολεμήσει εναντίον της Κίνας, γιατί ο κίνδυνος για εμάς από έναν πόλεμο με την Κίνα είναι το ίδιο μεγάλος με έναν πόλεμο στην Ευρώπη.

Πρόεδρος Μαο (Προτού μεταφραστούν οι παρατηρήσεις του δρ. Κίσιντζερ, κάνει παρατηρήσεις στα κινέζικα και μετρά με τα δάχτυλά του. Η κα. Τανγκ, έπειτα, μεταφράζει τις παρατηρήσεις του δρ. Κισιντζερ και, έπειτα, τις παρατηρήσεις του Προέδρου Μαο).

Αυτό που ήθελα να πω είναι αν εσείς τώρα ωθείτε ή όχι τη Δυτική Γερμανία να κάνει ειρήνη με τη Ρωσία και έπειτα να ωθήσετε τη Ρωσία να επιτεθεί ανατολικά. Υποψηάζομαι ότι όλη η Δύση έχει μια τέτοια ιδέα κατά νού, δηλαδή, να ωθήσετε τη Ρωσία προς ανατολάς, κυρίως εναντίον μας και επίσης εναντίον της Ιαπωνίας. Επίσης, πιθανόν, εναντίον εσάς, στον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν ευνοήσαμε μια τέτοια πολιτική. Προτιμούσαμε το γερμανικό αντιπολιτευόμενο κόμμα, το οποίο δεν ασκούσε μια τέτοια πολιτική. (O Πρόεδρος Μαο, καπνίζοντας ένα πούρο, προσφέρει πούρα στον δρ. Κίσιντζερ και τον κ. Λορντ, οι οποίοι αρνούνται).

Πρόεδρος Μαο: Ναι, αυτό είναι που αισθανόμαστε. Κι εμείς επίσης είμαστε υπέρ του αντιπολιτευόμενου κόμματος στη Γερμανία.

Δρ. Κίσιντζερ: Φέρθηκαν πολύ ηλίθια.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, ηττήθηκαν. Όλη η Ευρώπη σκέφτεται μόνο την ειρήνη.

Πρωθυπουργός Τσου: Τις αυταπάτες για ειρήνη τις οποίες δημιούργησαν οι ηγέτες της.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, όμως θα κάνουμε ό,τι είναι καλύτερο για να ενισχύσουμε την Ευρωπαϊκή άμυνα και να διατηρήσουμε το στρατό μας εκεί.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό θα ήταν πολύ καλό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν έχουμε σχέδια για οποιαδήποτε μεγάλη μείωση των δυνάμεών μας στην Ευρώπη για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. (Ο Πρόεδρος Μαο στρέφεται προς τον πρωθυπουργό Τσου).

Πρωθυπουργός Τσου: Μιλώντας για μείωση των στρατευμάτων σας, εννοείτε μόνο το πολύ 10 – 15%.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι, ακριβώς.

Πρόεδρος Μαο: Ποιος είναι ο αριθμός των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη; Είναι πιθανώς ως επί το πλείστον μονάδες εκτόξευσης πυραύλων.

Πρωθυπουργός Τσου: Είναι περίπου 300-350.000, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου.

Πρόεδρος Μαο: Πιθανώς δεν συμπεριλαμβάνεται το Ναυτικό σε αυτότον αριθμό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν περιλαμβάνεται το Ναυτικό. Υπάρχουν περίπου 275.000 στην Κεντρική Ευρώπη. Δεν συμπεριλαμβάνεται ο 6ος Στόλος στη Μεσόγειο.

Πρόεδρος Μαο: Και η ανάπτυξη στρατευμάτων σας στην Ασία και τον Ειρηνικό είναι πολύ διεσπαρμένη. Τα έχετε στην Κορέα. Άκουσα ότι ο αριθμός τους είναι περίπου 300.000.

Δρ. Κίσιντζερ: Περίπου 40.000.

Πρόεδρος Μαο: Και 8-9.000 με τον Τσανγκ Κάι Σεκ.

Πρωθυπουργός Τσου: Στην Ταϊβάν.

Πρόεδρος Μαο: Έπειτα, λέγεται ότι έχετε δύο ομάδες στην Ιαπωνία, 40.000 στην Οκινάουα και 20 με 30.000 στην κυρίως Ιαπωνία. Δεν γνωρίζω πόσοι είναι και στις Φιλιππίνες. Τώρα έχουν απομείνει στο Βιετνάμ λίγο πάνω από 10.000.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως όλα θα αποσυρθούν.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και άκουσα ότι έχετε 40.000 στην Ταϊλάνδη.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι σωστό. Όμως όλες οι μονάδες που ο Πρόεδρος ανέφερε είναι κυρίως αεροπορικές μονάδες και, επομένως, δεν μπορούν πιθανώς να μετρηθούν με βάση τον αριθμό του προσωπικού.

Πρόεδρος Μαο: Έχετε επίσης επίγειες δυνάμεις, για παράδειγμα, στη Νότια Κορέα.

Δρ. Κίσιντζερ: Στη Νότια Κορέα έχουμε επίγειες δυνάμεις.

Πρόεδρος Μαο: Όλα αυτά άρχισαν από τον Τρούμαν και τον Άτσεσον. Επομένως, αυτή τη φορά είχατε μία επιμνημόσυνη δέηση για τον Τρούμαν και εμείς δεν πήγαμε. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Όταν θα έχετε γραφείο διασύνδεσης στην Ουάσινγκτον, θα είναι πιο πιθανό μελλοντικά να έρθετε.

Πρωθυπουργός Τσου: Είχετε όλες αυτές τις επιμνημόσυνες δεήσεις τόσο για τον Τρούμαν όσο και για το Τζόνσον (Ο Πρόεδρος Μαο και ο Πρωθυπουργός Τσου γελούν). Η φωνή σας ακούγεται βραχνή. Θα πρέπει αύριο να είναι μέρα ξεκούρασης. Γιατί θεέλτε να συνεχίσουμε να μιλάμε τόσο πολύ;

Δρ. Κίσιντζερ: Γιατί είναι πολύ σημαντικό εσείς και εμείς να καταλάβουμε τι θα κάνουμε και να συντονίσουμε τις δράσεις μας, και επομένως, πάντοτε λέμε στον Πρωθυπουργό ποια είναι τα σχέδιά μας σε διάφορες περιοχές του κόσμου, ώστε να μπορείτε να κατανοείτε τις μεμονωμένες κινήσεις όταν αυτές γίνονται.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. Όταν περάσετε από την Ιαπωνία, θα πρέπει ίσως να μιλήσετε λίγο παραπάνω μαζί τους. Μιλήσατε μαζί τους μόνο για μια μέρα και αυτό δεν είναι πολύ καλό για το πρόσωπό τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Κε. Πρόεδρε, θέλαμε η έμφαση σε αυτό το ταξίδι να είναι οι συνομιλίες στο Πεκίνο, και γι’ αυτό θα κάνω ξεχωριστό ταξίδι στο Τόκιο.

Πρόεδρος Μαο: Καλώς. Και να τους το κάνετε ξεκάθαρο.

Γνωρίζετε ότι τα ιαπωνικά συναισθήματα έναντι της Σοβιετικής Ένωσης δεν είναι τόσο πολύ καλά.

Δρ. Κίσιντζερ: Είναι πολύ ανάμεικτα.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας μια κίνηση με το χέρι του): Με δυο λόγια, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πρωθυπουργός Τανάκα είπε στον Πρόεδρό μας, ότι αυτό που έκανε η Σοβιετική Ένωση ήταν σαν να έβλεπε ένα πρόσωπο να πηγαίνει να κρεμαστεί, και αμέσως να τραβά την καρέκλα κάτω από τα πόδια του.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρόεδρος Μαο: Θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν έριξαν ούτε μια σφαίρα και ωστόσο ήταν σε θέση να αρπάξουν πολλά μέρη (O Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Άρπαξαν τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας. Άρπαξαν τη μισή Σινκιάνγκ. Την αποκάλεσαν “σφαίρα επιρροής”. Και τη Μαντσουκουό, στα βορειοανατολικά, την αποκάλεσαν επίσης φαίρα επιρροής τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Και απέσυραν όλη τη βιομηχανία από εκεί.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. Και άρπαξαν επίσης τα νησιά της Σαχαλίνης και τις Κουρίλες. (Ο Πρόεδρος Μαο και ο Πρωθυπουργός Τσου συζητούν μεταξύ τους). Η Σαχαλίνη είναι το νοτιότερο μέρος των Κουρίλων Νήσων. Θα κοιτάξω στο λεξικό να δω ποια είναι η κινεζική μετάφρασή τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Οι Ιάπωνες θέλγονται από τις οικονομικές ευκαιρίες στη Ρωσία.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας καταφατικό νεύμα): Θέλουν να αρπάξουν κάτι εκεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως εμείς θα ενθαρρύνουμε την ύπαρξη στενότερων δεσμών ανάμεσα στην Ιαπωνία και σε εμάς, και επίσης θα καλωσορίσουμε τη σχέση τους με τη Λαϊκή Δημοκρατία.

Πρόεδρος Μαο: Εμείς επίσης πιστεύουμε ότι αντί η Ιαπωνία να έχει στενότερες σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση, θα ήταν καλύτερο να βελτιώσει τις σχέσεις της μαζί σας. Αυτό θα ήταν καλύτερο.

Δρ. Κίσιντζερ: Θα ήταν πολύ επικίνδυνο αν η Ιαπωνία και η Σοβιετική Ένωση καθιέρωναν στενότερες πολιτικές σχέσεις.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό δεν φαίνεται πιθανό.

e15-587«Κάτω ο σοβιετικός ρεβιζιονισμός»

Πρωθυπουργός Τσου: Οι προοπτικές, επίσης, δεν είναι καλές.

Πρόεδρος Μαο: Θα μπορούσαμε εμείς, επίσης, να κάνουμε κάποια δουλειά σε αυτό.

Δρ. Κίσιντζερ: Η Σοβιετική Ένωση έχει κάνει ανοίγματα, αλλά οι Ιάπωνες δεν έχουν ανταποκριθεί. Έχουν προσκαλέσει τον Οχίρα να πάει στη Μόσχα.

Πρωθυπουργός Τσου: Ναι, φέτος, το δεύτερο μισό.

Δρ. Κίσιντζερ: Φέτος.

Πρωθυπουργός Τσου: Και φαίνεται ότι, σε αυτό το ζήτημα, ο Οχίρα έχει μια πιο ξεκάθαρη ιδέα για τη Σοβιετκή Ένωση από όσο άλλοι. Όμως υπάρχουν κάποιοι που δεν το καταλαβαίνουν τόσο ξεκάθαρα, όπως ο Υπουργός Εξωτερικών τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι σωστό.

Πρωθυπουργός Τσου: Αυτό είναι επίσης η γραφειοκρατία, όπως τη χαρακτηρίζετε.

Δρ. Κίσιντζερ: Είμαστε προετοιμασμένοι να ανταλλάξουμε πληροφορίες με εσάς σε αυτά τα ζητήματα.

Πρωθυπουργός Τσου (προς τον Πρόεδρο Μαο): Έχουμε αποφασίσει, εξάλλου, να ιδρύσουμε γραφεία διασύνδεσης στις δύο πρωτεύουσες και να διατηρήσουμε την επαφή ανάμεσα στο Χουάνγκ Χούα και το Λευκό Οίκο.

Πρόεδρος Μαο (προς τον Πρωθυπουργό Τσου): Πού είναι η έμφαση;

Πρωθυπουργός Τσου: Το γραφείο διασύνδεσης θα χειρίζεται τις γενικές δημόσιες ανταλλαγές. Για εμπιστευτικά και φλέγοντα ζητηματα που δεν καλύπτονται από το γραφείο διασύνδεσης θα χρησιμοποιήσουμε το κανάλι του πρέσβη Χουάνγκ Χούα.

Πρόεδρος Μαο: Ο Χουάνγκ είχε μια ατυχία (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Ήταν μια χαρά στα μέρη σας και με το που επέστρεψε στη Σαγκάη τσάκησε τη μέση του.

Δρ. Κίσιντζερ: Θα του βρούμε ένα γιατρό όταν επιστρέψει.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Φαίνεται ότι είναι πιο ασφαλής στα μέρη σας. Με το που γύρισε στη Σαγκάη κατέρρευσε.

Από την ατμόσφαιρα με την οποία ο Πρόεδρός σας υποδέχτηκε την ακροβατική μας ομάδα, πίστεψα ότι το ζήτημα του Βιετνάμ θα διευθετούταν.

Υπήρχαν κάποιες φήμες που έλεγαν ότι κι εσείς ήσασταν έτοιμος να καταρρεύσετε (γέλια). Και οι γυναίκες εδώ ήταν όλες δυσαρεστημένες με αυτό (Γέλια, ειδικά από την πλευρά των γυναικών). Είπαν ότι αν ο δρ. θα κατέρρεε, θα έμεναν χωρίς δουλειά.

Δρ. Κίσιντζερ: Όχι μόνο στην Κίνα.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και η όλη γραμμή θα κατέρρεε ως ντόμινο.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτά ήταν όλα δημοσιογραφικές φήμες.

Πρόεδρος Μαο: Μόνο φήμες;

Δρ. Κίσιντζερ: Μόνο φήμες.

Πρόεδρος Μαο: Δεν είχαν καθόλου βάση;

Δρ. Κίσιντζερ: Καθόλου. Στην πραγματικότητα, το αντίθετο ίσχυε. Μπορέσαμε τώρα να βάλουμε τους ανθρώπους μας σε όλες τις θέσεις κλειδιά.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας ένα καταφατικό νεύμα): Ο Πρόεδρός σας λέει τώρα ότι προτείνετε κάτι περίπου ως μια μεταφορά του Σινικού Τείχους από την Κίνα στις ΗΠΑ, δηλαδή, εμπορικούς φραγμούς.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τους εμπορικούς φραγμούς.

Πρόεδρος Μαο: Να τους μειώσετε; Τότε, το κάνατε αυτό μόνο για να τρομάξετε τον κόσμο. Λέτε ότι θα αυξήσετε τους δασμούς και τα μη δασμολογικά εμπόδια και ίσως το κάνετε αυτό για να τρομάξετε την Ευρώπη και την Ιαπωνία.

Δρ. Κίσιντζερ: Μερικώς. Προτείνουμε ένα νομοσχέδιο για το εμπόριο το οποίο δίνει τη δυνατότητα τόσο να αυξήσουμε όσο και να μειώσουμε τα εμπόδια, προκειμένου να περάσει από το Κογκρέσο. Πρέπει να δημιουργήσουμε την εντύπωση ότι μπορεί να αυξήσουμε τους φραγμούς. Θέλουμε την εκτελεστική εξουσία να το κάνουμε χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, όμως αν ζητήσουμε από το Κογκρέσο να μειώσουμε τους φραγμούς αυτό θα αρνηθεί. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Για αυτό το λόγο ζητάμε την εκτελεστική εξουσία να κινούμαστε και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Πρόεδρος Μαο: Και τι θα γίνει αν δεν σας τη δώσουν;

Δρ. Κίσιντζερ: Πιστεύουμε ότι θα μας τη δώσουν. Θα είναι μια δύσκολη μάχη, όμως είμαστε αρκετά σίγουροι ότι θα κερδήσουμε. Το προτείνουμε, επίσης, με τόσο γενική γλώσσα ώστε να μπορούμε να εξαλείψουμε τις προκαταλήψεις που ακόμα υπάρχουν έναντι της Λαϊκής Δημοκρατίας.

Πρόεδρος Μαο: Το εμπόριο ανάμεσα στις χώρες μας είναι επί του παρόντος πολύ ισχνό. Βαθμιαία αυξάνεται. Ξέρετε, η Κίνα είναι μια πολύ φτωχή χώρα. Δεν έχουμε αρκετά. Αυτό που έχουμε πλεονάζον είναι γυναίκες (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν υπάρχουν ποσοστώσεις για αυτές ή δασμούς.

Πρόεδρος Μαο: Επομένως, αν θέλετε, μπορούμε να σας δώσουμε λίγες, μερικές δεκάδες χιλιάδες (Γέλια).

Πρωθυπουργός Τσου: Φυσικά, σε εθελοντική βάση.

Πρόεδρος Μαο: Αφήστε τις να ‘ρθουν σ’ εσάς. Θα προκαλέσουν καταστροφές. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να ελαφρύνετε τα βάρη μας (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Το ενδιαφέρον μας για το εμπόριο με την Κίνα δεν είναι εμπορικό. Είναι για να καθιερώσουμε μια σχέση που είναι απαραίτητη για τις πολιτικές σχέσεις που έχουμε.

Πρόεδρος Μαο: Ναι.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι το πνεύμα με το οποίο διεξάγουμε τις συζητήσεις μας.

Πρόεδρος Μαο: Κάποτε είχα συζήτηση με έναν ξένο φίλο. (Οι διερμηνείς συζητούν με τον Πρόεδρο Μαο). Είπα ότι πρέπει να χαράξουμε μια οριζόντια γραμμή: ΗΠΑ-Ιαπωνία-Πακιστάν-Ιράν (ο Πρόεδρος Μαο βήχει δυνατά) – Τουρκία και Ευρώπη.

Δρ. Κίσιντζερ: Έχουμε μια πολύ παρόμοια αντίληψη. Μπορεί να έχετε διαβάσει σε κάποια εφημερίδα ότι ο κ. Χελμς, τοποθετήθηκε στο Ιράν, και υπάρχει έντονη παραφιλολογία για το πώς αυτό επηρέασε τη θέση μου. Στην πραγματικότητα, εμείς στείλαμε το Χελμς στο Ιράν για να ασχοληθεί με την Τουρκία, το Ιράν, το Πακιστάν και τον Περσικό, λόγω της εμπειρίας του από τις προηγούμενες θέσεις του και επειδή χρειαζόμασταν έναν αξιόπιστο άνθρωπο σε αυτό το σημείο, ο οποίος κατανοεί τα πολύ σύνθετα πράγματα που χεριάζεται να γίνουν. (Ο Πρόεδρος Μαο ανάβει ξανά το πούρο του). Θα του δώσουμε την εξουσία να ασχοληθεί με όλες αυτές τις χώρες, παρότι αυτό δεν θα ανακοινωθεί δημοσίως.

Πρόεδρος Μαο: Όσον αφορά αυτά τα ζητήματα, εμείς δεν καταλαβαίνουμε πολύ καλά τα ζητήματά σας στις ΗΠΑ. Υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν τα γνωρίζουμε πολύ καλά. Για παράδειγμα, τα εσωτερικά σας ζητήματα, δεν τα κατανοούμε. Υπάρχουν επίσης πολλά πράγματα και στην εξωτερική πολιτική που δεν τα κατανοούμε. Ίσως στα επόμενα τέσσερά σας χρόνια να μπορέσουμε να μάθουμε κάτι.

e13-783«Δεν θα επιτεθούμε αν δεν μας επιτεθούν»

Δρ. Κίσιντζερ: Είπα στον πρωθυπουργό ότι έχετε έναν πιο άμεσο, ίσως πιο ηρωικό τρόπο δράσης από όσο εμείς. Εμείς χρειάζεται ενίοτε να χρησιμοποιούμε πιο σύνθετες μεθόδους λόγω της εγχώριας κατάστασής μας. (Ο Πρόεδρος Μαο ξαναρωτά για τη μετάφραση και η διερμηνέας κα. Τανγκ επαναλαμβάνει: “τρόπο δράσης”). Όμως για τους βασικούς μας στόχους θα δράσουμε πολύ αποφασιστικά και χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την κοινή γνώμη. Επομένως, αν υπάρξει άποιος πραγματικός κίνδυνος ή οι ηγεμονιστικές προθέσεις γίνουν πιο δραστήριες, θα αντισταθούμε σίγουρα, οπουδήποτε κι αν εμφανιστούν. Και όπως είπε ο πρόεδρος [των ΗΠΑ] στον πρόεδρο [της ΛΔΚ], για το δικό μας συμφέρον, όχι ως κίνηση ευγένειας προς κάποιον άλλο.

Πρόεδρος Μαο (γελώντας): Αυτά είναι ειλικρινή λόγια.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτή είναι η θέση μας.

Πρόεδρος Μαο: Θέλετε κινέζες; Θα μπορούσαμε να σας δώσουμε δέκα εκατομμύρια (Γέλια, ειδικά από την πλευρά των γυναικών).

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος βελτιώνει την προσφορά του.

Πρόεδρος Μαο: Λέγοντας αυτό, μπορούμε να τις επιτρέψουμε να πλημμυρίσουν τη χώρα σας με καταστροφή και έτσι να βλάψουν τα συμφέροντά σας. Στη χώρα μας, έχουμε πάρα πολλές γυναίκες, και έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να κάνουν πράγματα. Γεννούν παιδιά και τα παιδιά μας είναι πάρα πολλά. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Είναι μια καινοτόμα πρόταση, θα πρέπει να τη μελετήσουμε.

Πρόεδρος Μαο: Μπορείτε να δημιουργήσετε μια επιτροπή για να μελετήσει το ζήτημα. Να πώς η επίσκεψή σας στην Κίνα θα διευθετήσει το ζήτημα του πληθυσμού. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Θα μελετήσουμε την κατανομή και αξιοποίηση.

Πρόεδρος Μαο: Αν τους ζητήσουμε να πάνε, πιστεύω ότι θα θέλουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Όχι απαραίτητα.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό λόγω των φεουδαρχικών τους ιδεών, του μεγαλοεθνικού σοβινισμού.

Δρ. Κίσιντζερ: Σίγουρα θα θέλαμε να τις δεχτούμε.

Πρόεδρος Μαο: Οι Κινέζοι είναι πολύ δύστροποι με τους ξένους.

Για παράδειγμα, στη χώρα σας, μπορείτε να αφήσετε να μπουν άνθρωποι από τόσες πολλές εθνικότητες, ωστόσο, στην Κίνα, πόσους πολλούς ξένους βλέπετε;

Πρωθυπουργός Τσου: Πολύ λίγους.

Δρ. Κίσιντζερ: Πολύ λίγους.

Πρόεδρος Μαο: Έχετε περίπου 600.000 Κινέζους στις ΗΠΑ. Εμείς εδώ δεν έχουμε ίσως ούτε 60 Αμερικανούς. Θα ήθελα να μελετήσουμε το πρόβλημα. Δεν γνωρίζω το λόγο.

Κα. Τανγκ: Η σύζυγος του κ. Λορντ είναι Κινέζα;

Πρόεδρος Μαο: Α, ναι;

Κ. Λορντ: Πράγματι.

Πρόεδρος Μαο: Έχω μελετήσει το πρόβλημα. Δεν γνωρίζω γιατί στους Κινέζους ποτέ δεν τους αρέσουν οι ξένοι. Δεν υπάρχουν Ινδοί ίσως. Όσον αφορά τους Ιάπωνες, ούτε αυτοί είναι πολυάριθμοι. Συγκρινόμενοι με άλλους, είναι κάπως περισσότεροι, και κάποιοι έχουν παντρευτεί και εγκατασταθεί εδώ.

Δρ. Κίσιντζερ: Φυσικά, η εμπειρία σας με τους ξένους δεν ήταν και τόσο καλή.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, ίσως και αυτός ο λόγος να έχει μερικώς συμβάλλει σε αυτό.

Ναι, κατά τα τελευταία εκατό χρόνια, κυρίως οι οχτώ δυνάμεις, και αργότερα ήταν η Ιαπωνία κατά την Επανάσταση των μπόξερ. Επί 13 χρόνια, η Ιαπωνία είχε καταλάβει την Κίνα, κατέλαβε το μεγαλύτερο τμήμα της Κίνας. Και στο παρελθόν, οι σύμμαχες δυνάμεις, οι εισβολείς ξένοι, όχι μόνο κατέλαβαν κινεζικό έδαφος, αλλά ζήτησαν και από την Κίνα αποζημιώσεις.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και εξωχώρια δικαιώματα.

Πρόεδρος Μαο: Τώρα, στις σχέσεις μας με την Ιαπωνία, δεν τους έχουμε ζητήσει αποζημιώσεις, γιατί κάτι τέτοιο θα πρόσθετε βάρος στο λαό. Θα ήταν δύσκολο να υπολογιστεί ολόκληρη η αποζημίωση.

Κανένας λογιστής δε θα ήταν σε θέση να το κάνει.

Και μόνο με αυτό τον τρόπο μπορούμε να πάμε από την εχθρότητα στη χαλάρωση στις σχέσεις ανάμεσα στους λαούς. Και θα είναι πιο δύσκολο να διευθετήσουμε τις σχέσεις εχθρότητάς μας με τον ιαπωνικό λαό παρά από όσο με εσάς.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι. Δεν υπάρχει κανένα αίσθημα εχθρότητας του αμερικανικού λαού έναντι του κινεζικού. Το αντίθετο. Μεταξύ μας τώρα ακριβώς υπάρχει ουσιαστικά μόνο ένα νομκό πρόβλημα. (Ο Πρόεδρος Μαο γνέφει καταφατικά). Το οποίο θα λύσουμε τα επόμενα χρόνια. Όμως υπάρχει μια ισχυρή κοινότητα συμφερόντων που λειτουργεί άμεσα.

Πρόεδρος Μαο: Πράγματι;

Δρ. Κίσιντζερ: Ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ.

Πρόεδρος Μαο: Τι εννοείτε κοινότητα συμφερόντων; Στο θέμα της Ταϊβάν;

Δρ. Κίσιντζερ: Σε σχέση με άλλες χώρες που μπορεί να έχετε προθέσεις.

Πρωθυουργός Τσου: Εννοείτε τη Σοβιετική Ένωση;

Δρ. Κίσιντζερ: Εννοώ τη Σοβιετική Ένωση.

Πρωθυπουργός Τσου: Η κα. Σεν σάς κατάλαβε.

Πρόεδρος Μαο (κοιτώντας προς την κα. Σεν): Οι Κινέζοι γνωρίζουν καλά τα αγγλικά. Πώς τη λένε;

Πρωθυπουργός Τσου: Η κυρία Σεν Γιο Γιουν.

Πρόεδρος Μαο: Κοπέλες (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Σήμερα έχω ξεστομίσει κάποιες ανοησίες για τις οποίες θα πρέπει να ζητήσω συγγνώμη από τις γυναίκες της Κίνας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ακούστηκαν πολύ ελκυστικές [οι ανοησίες] για τους Αμερικάνους που είναι παρόντες (Ο Πρόεδρος Μαο και οι κοπέλες γελούν).

Πρόεδρος Μαο: Αν ανοίξουμε ένα γραφείο διασύνδεσης στη χώρα σας, θέλετε την κα. Σεν ή την κα. Τανγκ;

Δρ. Κίσιντζερ: Θα ασχοληθούμε με αυτό μέσα από το κανάλι του Χουάνγκ Χούα. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Οι διερμηνείς μας είναι πραγματικά πολύ λίγοι.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως έχουν κάνει μια αξιόλογη δουλειά, με όσους συναντηθήκαμε.

Πρόεδρος Μαο: Οι διερμηνείς που συναντήσατε και οι σημερινές διερμηνείς μας, που κάνουν την περισσότερο δουλειά είναι τώρα στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής τους. Αν μεγαλώσουν, δεν θα διερμηνεύουν τόσο καλά.

Πρωθυπουργός Τσου: Θα πρέπει να τους στείλουμε κάπου στο εξωτερικό.

Πρόεδρος Μαο: Θα στείλουμε παιδιά τόσο μεγάλα (δείχνει με τα χέρια του το ύψος), όχι πολύ μεγάλα.

86959911_kissinger_152050c

(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Θα προετοιμάσουμε προγράμματα ανταλλαγών όπου θα μπορείτε να στείλετε φοιτητές στην Αμερική.

Πρόεδρος Μαο: Και αν ανάμεσα σε εκατό άτομα, υπάρχουν δέκα που μάθουν επιτυχώς τη γλώσσα, αυτό θα είναι μια μεγάλη επιτυχία. Και αν ανάμεσα σε αυτούς, μερικές δεκάδες δεν θέλουν να γυρίσουν, για παράδειγμα, μερικές κοπέλες που θα θέλουν να μείνουν στις ΗΠΑ, δεν υπάρχει πρόβλημα. Γιατί εσείς δεν αποκλείετε τους ξένους όπως οι Κινέζοι. Στο παρελθόν, οι Κινέζοι πήγαιναν στο εξωτερικό και δεν ήθελαν να μάθουν την τοπική γλώσσα. (κοιτώντας προς την κα. Τανγκ). Οι παππούδες της αρνήθηκαν να μάθουν Αγγλικά (6). Είναι τόσο επίμονοι. Ξέρετε, οι Κινέζοι είναι πολύ επίμονοι και συντηρητικοί. Πολλοί από την παλιότερη γενιά των εκπατρισμένων Κινέζων δεν μιλούν την τοπική γλώσσα. Όμως τα πάει καλύτερα η νεότερη γενιά.

Δρ. Κίσιντζερ: Στην Αμερική όλοι, ή η τεράστια πλειοψηφία, μιλούν αγγλικά.

Πρωθυπουργός Τσου: Αυτοί είναι οι νεότεροι. Η πρώτη γενιά δεν μαθαίνει την τοπική γλώσσα. Πήρχε μια Κινέζα παλιότερα που ζούσε στο εξωτερικό και γύρισε στην Κίνα. Ήταν ηλικιωμένη και πέθανε στο Πεκίνο τη δεκαετία του ’50 στα ενενήντα της. Ήταν μέλος της Λαϊκής μας Κυβέρνησης. Δεν μιλούσε ούτε λέξη από αγγλικά. Ήταν από την Καντόνα, εξαιρετικά συντηρητική.

Δρ. Κίσιντζερ: Η κινεζική κουλτούρα είναι τόσο ιδιαίτερη που είναι δύσκολο να αφομοιώσει άλλες κουλτούρες.

Πρόεδρος Μαο: Η κινεζική γλώσσα δεν είναι κακοί, αλλά οι κινεζικοί χαρακτήρες δεν είναι καλοί.

Πρωθυπουργός Τσου: Είναι δύσκολο να τους μάθει κανείς.

Πρόεδρος Μαο: Και υπάρχουν πολλές αντιφάσεις ανάμεσα στον προφορικό και το γραπτό λόγο, γιατί ο προφορικός είναι μονοσύλλαβος ενώ ο γραπτός αναπτύσσεται από σύμβολα. Δεν χρησιμοποιούμε αλφάβητο.

Δρ. Κίσιντζερ: Υπάρχουν κάποιες προσπάθειες να χρησιμοποιηθεί αλφάβητο, μου έχουν πει.

Πρωθυπουργός Τσου: Πρώτα πρέπει να τυποποιήσουμε τον προφορικό λόγο.

Πρόεδρος Μαο (δείχνοντας τα βιβλία του): Όμως, αν η Σοβιετική Ένωση ρίξει τις βόμβες της και σκοτώσει όλους τους Κινέζους που είναι πάνω από 30, θα λύσει το πρόβλημα για εμάς. Γιατί οι πιο μεγάλοι ηλικιακά σαν εμένα δεν μπορούν να μάθουν κινεζικά. Διαβάζουμε κινεζικά. Η πλειοψηφία των βιβλίων μου είναι στα κινεζικά. Υπάρχουν πολύ λίγα λεξικά εδώ πέρα. Όλα τα άλλα βιβλία είναι στα κινεζικά.

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος μαθαίνει τώρα αγγλικά;

Πρόεδρος Μαο: Έχω ακούσει ότι τα μελετώ. Αυτά είναι φήμες από το εξωτερικό. Δεν τις λαμβάνω υπόψη. Γνωρίζω λίγα αγγλικά. Δεν γνωρίζω τη γραμματική.

Κα. Τανγκ: Ο πρόεδρος εφηύρε μια αγγλική λέξη.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, εφηύρα τον αγγλικό όρο “χάρτινη τίγρη”.

Δρ. Κίσιντζερ: “Χάρτινη τίγρης”. Ναι, αυτό είμαστε εμείς (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Όμως εσείς είστε Γερμανός από τη Γερμανία. Όμως η Γερμανία σας ήταν άτυχη, γιατί σε δύο πολέμους ηττήθηκε.

Δρ. Κίσιντζερ: Προσπάθησε πάρα πολύ, πέρα από τις δυνατότητές της και τους πόρους της.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και επίσης διέχυσε τις δυνάμεις τις στον πόλεμο. Για παράδειγμα, κατά την επίθεσή της στη Σοβιετική Ένωση. Αν είναι να επιτίθεσαι, πρέπει να επιτίθεσαι σε ένα μέρος, όμως αυτοί μοίρασαν τα στρατεύματά τους σε τρεις πλευρές. Άρχισαν τον Ιούνιο, όμως ήδη κατά το χειμώνα δεν μπορούσαν να αντέξουν γιατί έκανε πάρα πολύ κρύο. Ποιος είναι ο λόγος που οι Ευρωπαίοι φοβούνται το κρύο;

Δρ. Κίσιντζερ: Οι Γερμανοί δεν ήταν προετοιμασμένοι για μακροχρόνιο πόλεμο. Στην πραγματικότητα, δεν κινητοποίησαν όλες τις δυνάμεις τους παρά μόλις το 1943. Συμφωνώ με τον πρόεδρο ότι αν τις είχαν συγκεντρώσει σε ένα μέρος σχεδόν σίγουρα θα είχαν νικήσει. Ήταν μόλις δέκα χιλιόμετρα από τη Μόσχα ακόμα και έχοντας τις δυνάμεις τους διεσπαρμένες. (Ο Πρόεδρος Μαο ξανανάβει το πούρο του).

Πρόεδρος Μαο: Δεν θα έπρεπε να έχουν επιτεθεί στη Μόσχα ή το Κίεβο. Θα έπρεπε να έχουν πάρει το Λένινγκραντ ως ένα πρώτο βήμα. Ένα άλλο λάθος στην πολιτική τους ήταν ότι δεν διέσχισαν τη θάλασσα μετά τη Δουνκέρκη.

Δρ. Κίσιντζερ: Μετά τη Δουνκέρκη.

Πρόεδρος Μαο: Ήταν εντελώς απροετοίμαστοι.

Δρ. Κίσιντζερ: Και ο Χίτλερ ήταν ρομαντικός. Είχε μια περίεργη συμπάθεια για την Αγγλία.

Πρόεδρος Μαο: Α, ναι; Τότε γιτατί δεν πήγε προς τα εκεί; Αφού οι Άγγλοι εκείνη την περίοδο ήταν εντελώς χωρίς στρατεύματα.

Δρ. Κίσιντζερ: Αν ήταν σε θέση να διασχίσουν το στενό στη Βρετανία…Νομίζω είχαν μόνο μία μεραρχία σε όλη την Αγγλία;

Πρωθυπουργός Τσου: Αλήθεια;

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρωθυπουργός Τσου: Επίσης, ο σερ Άντονι Ήντεν μάς είχε πει ότι στη Γερμανία, εκείνη την εποχή, ένας αξιωματικός του στρατού της κυβέρνησης του Τσόρτσιλ είχε πει ότι αν ο Χίτλερ είχε διασχίσει το στενό δεν θα είχαν καθόλου δυνάμεις. Είχαν αποσύρει όλες τις δυνάμεις τους. Όταν άρχισαν να προετοιμάζονται για τη διάσχιση του στενού από τους Γερμανούς, ο Τσόρτσιλ δεν είχε καθόλου στρατό. Μπορούσε μόνο να οργανώσει την αστυνομία για να υπερασπιστεί την ακτή. Αν είχαν διασχίσει οι Γερμανοί το στενό, δεν θα ήταν σε θέση να αμυνθούν.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό επίσης δείχνει τι μπορεί να κάνει ένας θαρραλέος άνθρωπος, γιατί ο Τσόρτσιλ, με την προσωπικότητά του, επέδειξε κατά πολύ μεγαλύτερη δύναμη από όση κατείχαν.

Πρόεδρος Μαο: Στην πραγματικότητα, εκείνη την εποχή, δεν θα μπορούσαν να αντέξουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Δηλαδή, ο Χίτλερ έτρεφε ρομαντικά αισθήματα για τη Βρετανία;

Δρ. Κίσιντζερ: Νομίζω ήταν ένας μανιακός, αλλά έτρεφε κάποια αισθήματα για τη Βρετανία.

Πρόεδρος Μαο: Νομίζω ο Χίτλερ ήταν από την περιοχή του Ρήνου;

Δρ. Κίσιντζερ: Από την Αυστρία.

Πρωθυπουργός Τσου: Ήταν στρατιώτης στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

US Special envoy Henry Kissinger meets with Chinese Prime Minister Zhou Enlai, July 1971 in Beijing, China.

(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Ήταν στο γερμανικό στρατό, αλλά καταγόταν από την Αυστρία.

Πρωθυπουργός Τσου: Από το Δούναβη.

Δρ. Κίσιντζερ: Άσκησε τη στρατηγική του περισσότερο καλλιτεχνικά παρά στρατηγικά. Το έκανε από διαίσθηση. Δεν είχε συνολικό πλάνο.

Πρόεδρος Μαο: Τότε γιατί τα γερμανικά στρατεύματα τον λάμβαναν τόσο πολύ υπόψη;

Δρ. Κίσιντζερ: Πιθανώς γιατί οι Γερμανοί είναι κάπως ρομαντικός λαός και γιατί είχε μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα.

Πρόεδρος Μαο: Κυρίως επειδή κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το γερμανικό έθνος είχε ταπεινωθεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, αυτός ήταν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας.

Πρόεδρος Μαο: Αν οι Ρώσοι επιτεθούν στην Κίνα, μπορώ να σας πω σήμερα ότι ο τρόπος που θα διεξάγουμε τον πόλεμο θα είναι αντάρτικος και παρατεταμένος. Θα τους αφήσουμε να πάνε όπου θέλουν. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελά). Θέλουν να πάνε προς τους παραπόταμους του Κίτρινου Ποταμού. Αυτό θα είναι καλό, πολύ καλό. (Γέλια). Και αν θέλουν να πάνε και προς τους παραπόταμους του Γιανγκτσέ, ούτε αυτό θα ήταν άσχημο.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως, αν χρησιμοποιήσουν βόμβες και δεν στείλουν στρατό; (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Τι θα κάνουμε; Ίσως μπορείτε να οργανώσετε μία επιτροπή για να μελετήσει το πρόβλημα. Θα τους αφήσουμε να μας χτυπήσουν και θα χάσουν κάθε πόρο. Λένε ότι είναι σοσιαλιστές. Εμείς επίσης είμαστε σοσιαλιστές και έτσι θα έχουμε σοσιαλιστές να επιτίθενται σε σοσιαλιστές.

Δρ. Κίσιντζερ: Αν επιτεθούν στην Κίνα, εμείς σίγουρα θα είμαστε αντίθετοι, για τους δικούς μας λόγους.

Πρόεδρος Μαο: Όμως ο λαός σας δεν έχει αφυπνιστεί, και η Ευρώπη και εσείς θα πιστεύετε ότι θα είναι ένα τέλειο πράγμα αν αυτό το κακό έπληττε την Κίνα.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν είμαι σε θέση να κρίνω αυτό που η Ευρώπη πιστεύει. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούν να κάνουν κάτι. Βασικά, δεν έχουν σχέση. (Στο μέσο αυτής της τοποθέτησης, ο Πρόεδρος Μαο κάνει πρόποση στους δρ. Κίσιντζερ και κ. Λoρντ με τσάι). Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι αν η Σοβιετική Ένωση μπει στην Κίνα, αυτό θα διαταράξει την ασφάλεια όλων των άλλων χωρών και θα οδηγήσει στην απομόνωσή μας.

Πρόεδρος Μαο (γελώντας) Πώς θα γίνει αυτό; Πώς θα μπορούσε να συμβεί; Αφού, αν εσείς, βαλτώνοντας στο Βιετνάμ, αντιμετωπίσατε τόσες πολλές δυσκολίες, πιστεύετε ότι αυτοί θα αισθάνονται καλά, αν βάλτωναν στην Κίνα;

Δρ. Κίσιντζερ: Η Σοβιετική Ένωση;

Κα. Τανγκ: Η Σοβιετική Ένωση.

Πρόεδρος Μαο: Έπειτα, μπορείτε να τους αφήσετε να βαλτώσουν στην Κίνα, μισό χρόνο, ένα, δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια. Και μετά, μπορείτε να πιέσετε με το δάχτυλό σας στην πλάτη των σοβιετικών. Και το σύνθημά σας τότε θα είναι υπέρ της ειρήνης, δηλαδή, θα πρέπει να ρίξετε το σοσιαλιμπεριαλισμό για το καλό της ειρήνης. Και ίσως να μπορείτε να αρχίσετε να τους βοηθάτε να κάνουν δουλειά, λέγοντας πως, σε ό,τι κι αν χρειαστούν, εσείς θα βοηθήσετε.

Δρ. Κίσιντζερ: Κε. Πρόεδρε, είναι πραγματικά πολύ σημαντικό ότι ο ένας καταλαβαίνει τα κίνητρα του άλλου. Ποτέ δεν θα συνεργαστούμε συνειδητά σε μια επίθεση εναντίον της Κίνας.

Πρόεδρος Μαο (διακόπτοντας): Όχι, δεν είναι έτσι. Ο στόχος σας είναι να ρίξετε τη Σοβιετική Ένωση.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο πράγμα. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο (κουνώντας και τα δύο χέρια): Ο στόχος της Σοβιετικής Ένωσης είναι να καταλάβει τόσο την Ευρώπη όσο και την Ασία, και τις δύο ηπείρους.

Δρ. Κίσιντζερ: Θέλουμε να αποθαρρύνουμε μία επίθεση από πλευράς Σοβιετικών, όχι να κερδίσουμε σε περίπτωση επίθεσης. Θελουμε να την αποτρέψουμε. (Ο Πρωθυπουργός Τσου κοιτά το ρολόι του).

Πρόεδρος Μαο: Είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για τα παγκόσμια ζητήματα. Εμείς καλύτερα να σκεφτόμαστε τα ζητήματα κατ’ αυτό τον τρόπο. Πιστεύουμε πως με αυτό τον τρόπο ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.

Δρ. Κίσιντζερ: Με ποιον τρόπο;

Πρόεδρος Μαο: Ότι αυτοί θα επιτεθούν στην Κίνα και θα ητηθούν. Πρέπει να σκεφτόμαστε τη χειρότερη πιθανότητα.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι δική σας ανάγκη. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελά).

Πρόεδρος Μαο: Έχουμε τόσες πολλές γυναίκες στη χώρα μας που δεν γνωρίζουν πώς να πολεμήσουν.

Κα. Τανγκ: Όχι απαραίτητα. Έχουμε γυναικείες μονάδες.

Πρόεδρος Μαο: Είναι μόνο για επίδειξη. Στην πραγματικότητα, αν ξεσπάσει μάχη θα φύγετε γρήγορα και θα τρέξετε σε υπόγεια καταφύγια.

Κα. Γουάνγκ: Αν τα πρακτικά αυτής της συνομιλίας δημοσιευτούν, θα προκληθεί οργή στο μισό του πληθυσμού.

Πρόεδρος Μαο: Το μισό του πληθυσμού της Κίνας.

Πρωθυπουργός Τσου: Πρώτα από όλα, δεν θα περάσει από το Υπουργείο Εξωτερικών.

Πρόεδρος Μαο: Μπορούμε να το αποκαλέσουμε αυτό μια μυστική συνάντηση. (Γέλια από πλευράς Κινέζων). Θα πρέπει η σημερινή μας συνάντηση να γνωστοποιηθεί ή να μείνει κρυφή;

Δρ. Κίσιντζερ: Εσείς αποφασίζετε. Εγώ είμαι έτοιμος να δημοσιοποιηθεί αν το επιθυμείτε.

Πρόεδρος Μαο: Τι πιστεύετε; Είναι καλύτερο να δημοσιοποιηθεί ή να μείνει κρυφή;

Δρ. Κίσιντζερ: Νομίζω είναι ίσως καλύτερο να δημοσιοποιηθεί.

Πρόεδρος Μαο: Τότε, τα όσα είπαμε για τις γυναίκες δεν υφίστανται. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Θα τα διαγράψουμε από τα πρακτικά. (Γέλια). Θα αρχίσουμε να μελετούμε αυτή την πρόταση όταν επιστρέψω.

Πρόεδρος Μαο: Ξέρετε, οι Κινέζοι έχουν ένα πλάνο για να βλάψουν τις ΗΠΑ, θα στείλουμε δέκα εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ και θα βλάψουμε τα συμφέροντά τους με το να αυξήσουμε τον πληθυσμό σας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος έχει βάλει την ιδέα τόσο καλά στο μυαλό μου που σίγουρα θα τη χρησιμοποιήσω στην επόμενη συνέντευξη Τύπου που θα δώσω. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Θα ήμουν εντάξει εγώ. Δεν φοβάμαι τίποτα. Άλλωστε, ο θεός μού έχει στείλει πρόσκληση.

Δρ. Κίσιντζερ: Πραγματικά βρίσκω τον πρόεδρο καλύτερα στην υγεία του φέτος από όσο πέρσι.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, είμαι καλύτερα φέτος.

[Οι φωτογράφοι εισέρχονται στο χώρο].

Μας επιτίθενται. (Ο πρόεδρος, τότε, σηκώνεται χωρίς βοήθεια για να αποχαιρετίσει τους Αμερικανούς).

Δώστε θερμούς χαιρετισμούς στον πρόεδρο Νίξον. Και στην κα. Νίξον, επίσης. Δεν ήμουν σε θέση να συναντήσω αυτή και τον Υπουργό Ρότζερς. Οφείλω να απολογηθώ.

Δρ. Κίσιντζερ: Σίγουρα θα το κάνω.

Πρωθυπουργός Τσου: Θα σας στείλουμε το δελτίο Τύπου σε μία ώρα.

(Ο Πρόεδρος Μαο συνοδεύει το δρ. Κίσιντζερ στο εξωτερικό δωμάτιο όπου αποχαιρετά το δρ. Κίσιντζερ και τον κ. Λορντ. Ο Πρωθυπουργός Τσου, έπειτα, συνοδεύει το δρ. Κίσιντζερ στο αυτοκίνητο που τους αναμένει).

Σημειώσεις: (1) Πηγή: Εθνικά Αρχεία, Προεδρικά Υλικά Νίξον, Φάκελοι Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Φάκελοι Γραφείου Κίσιντζερ, Κιβώτιο 98, Φάκελοι Χώρας, Άπω Ανατολή, Ταξίδι Xένρι Άλφρεντ Κίσιντζερ στην Κίνα, Πρακτικά συζητήσεων και εκθέσεις (πρωτότυπα), Φεβρουάριος 1973. Άκρως απόρρητο – Ευαίσθητο – Αποκλειστικά Ανάγνωση δια οφθαλμού. Η συνάντηση έλαβε χώρα στην κατοικία του Μαο στο Τσουνγκναχάι. Όλες οι αγκύλες υπάρχουν στο πρωτότυπο. Ένα υπόμνημα στις 17 Φλεβάρη από τον Κίσιντζερ, το οποίο έστειλε τηλεγραφικά μέσω του Σκόουκροφτ στο Νίξον ανέφερε ότι η συνεδρίαση με το Μαο “ήταν εξαιρετικά ειλικρινής και εγκάρδια, όμως το περιεχόμενό της είναι τόσο απόρρητο που πρέπει να σας το αναφέρω κατ’ ιδίαν (Στο ίδιο, Αρχεία Ταξιδιών Χένρι Αλφρεντ Κίσιντζερ, Κιβώτιο 29, Ταξίδι σε Μπανγκόγκ, Βιεντιάν, Ανόι, Χονγκ Κονγκ, Πεκίνο, Τόκιο, Πληροφορίες για τις διαδρομές, Υπομνήματα στον Πρόεδρο, 7-20 Φεβρουαρίου 1973).

(2)Το υπόμνημα της συζήτησης έχει επίσης δημοσιευτεί στο βιβλίο “Τα Χειρόγραφα του Κίσιντζερ”, σε επιμέλεια William Burr (σ.σ.86-101). Εξηγώντας το σχόλιο του Μαο για τον αρχιστράτηγο Μοντγκόμερι, ο Burr σημειώνει ότι ο βρετανός ήρωας πολέμου είχε επισκεφτεί την Κίνα το 1960 και το 1961. Σε αυτό το ταξίδι συνάντησε το Μαο και τον Τσου και καταδίκασε την πολιτική του αμερικανού πρώην Υπουργού Εξωτερικών Τζον Φόστερ Ντούλες που αρνούταν να αναγνωρίσει την κομμουνιστική Κίνα.

(3)Ο δημοσιογράφος Έντγκαρ Σνόου είχε γράψει το βιβλίο, Το Κόκκινο Αστέρι πάνω από την Κίνα, το οποίο γνωστοποίησε το Μαο στο αμερικανικό κοινό κατά τη δεκαετία του ’30.

(4)Λιν Πιάο, Υπουργός Άμυνας της ΛΔΚ, από το 1959 ως το Σεπτέμβρη, φέρεται να συνωμότησε για τη δολοφονία του Μαο.

(5)Η Γαλλία είχε γενικές εκλογές στις 4 και 11 Μάρτη. Ο συνασπισμός του Γάλλου προέδρου Ζορζ Πομπιντού διατήρησε την πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση.

(6)Η Τανγκ Ουεν Σενγκ (Νάνσυ Τανγκ) είχε γεννηθεί στις ΗΠΑ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: