Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Λόγοι στην έκτακτη συνδιάσκεψη της Οργάνωσης της Πετρούπολης του ΣΔΕΚΡ (Μπ.), 16 – 20/07/1917)

Στο 12ο μέρος του αφιερώματος για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το οποίο επικεντρώνεται στον πολιτικό αγώνα που προηγήθηκε αυτής, με την ανάδειξη και εκμετάλλευση των λαθών των αντιπάλων και τη διατύπωση (ή και απόσυρση) των κατάλληλων κάθε φορά συνθημάτων, υπάρχουν οι τοποθετήσεις του Στάλιν στην έκτακτη συνδιάσκεψη της Οργάνωσης της Πετρούπολης του ΣΔΕΚΡ (Μπολσεβίκων) τον Ιούλη του ‘17, όταν η αντεπανάσταση πήρε το πάνω χέρι. Και για άλλη μια φορά, στα κείμενά του υπάρχουν πολλές τοποθετήσεις για ζητήματα που ταλανίζουν και σήμερα την αριστερά και, γενικότερα, τους επαναστάτες.

Ο Στάλιν δεν θεωρεί καν δικαίωμα ενός κομμουνιστικού κόμματος να απέχει από ένα αυθόρμητο κίνημα μόνο και μόνο επειδή δεν το ελέγχει. Ας αναλογιστούμε τι συμβαίνει από πολλές αριστερές οργανώσεις και κόμματα στην Ελλάδα, όταν έχουν να κάνουν με ένα κίνημα ή έστω μια κινητοποίηση που δεν ελέγχεται από το ανώτατο, μάλιστα, όργανό τους. Οι κομμουνιστές πρέπει να συμμετέχουν στα κινήματα και τις κινητοποιήσεις κι ας μην ξεκινούν από αυτούς. Όχι, όμως, να συμμετέχουν υποταγμένοι σε αυτό το αυθόρμητο κίνημα, δηλαδή, να συμφωνούν με τον αρχικό του χαρακτήρα και τις μορφές του και να τις “σέβονται” (λέξη που καλύπτει, ενίοτε, απλώς την τεμπελιά κάποιων ηγετίσκων), αλλά ενεργητικά, για να του δώσουν το χαρακτήρα εκείνο που θα προωθεί συνολικά την υπόθεση των κινητοποιούμενων τάξεων.

Ο Στάλιν, επίσης, αναδεικνύει ότι “τα γεγονότα δε δημιουργούνται από μεμονωμένα πρόσωπα, αλλά από τις υποχθόνιες δυνάμεις της επανάστασης”, κι όποιος προβοκατορολογεί εναντίον οργανώσεων, “τοποθετεί τον εαυτό του με την άποψη της Ασφάλειας”. Γιατί, πράγματι, όταν κάποιος δεν συμμετέχει σε ένα κίνημα, μόνο και μόνο επειδή δεν το ελέγχει, λίγο θέλει, για να δικαιολογηθεί στα μέλη του για την απραξία του, να αρχίσει την προβοκατορολογία. Έτσι, όμως, περνά σε δεύτερη μοίρα η υλιστική ανάλυση και η μελέτη της διάταξης των ταξικών δυνάμεων.

Σε στιγμές, ωστόσο, καμπής, όπου αλλάζει η σύνθεση του ταξικού μετώπου της επανάστασης, με την αποχώρηση κάποιων στρωμάτων τάξεων και την προσχώρησή τους στο στρατόπεδο της αντεπανάστασης, συχνά, στην Ελλάδα, έχουμε δει ότι τσουβαλιάζονται ακόμα και τα στρώματα των τάξεων τα οποία δεν έχουν ακόμα συμβιβαστεί, με τα στρώματα που έχουν συμβιβαστεί, ή έστω, τσουβαλιάζονται οι πολιτικοί εκπρόσωποι των μεν και των δε. Έτσι, μικραίνει και το ταξικό μέτωπο, σπαταλιούνται δυνάμεις που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν επειδή έχουν και μια θετική πτυχή, έστω και προσωρινή. Έτσι, οι μπολσεβίκοι, δεν είπαν, όταν το’στριψαν οι εσερομενσεβίκοι, ότι πρέπει να διακοπεί οποιαδήποτε συμμαχία με οποιονδήποτε από αυτούς, αλλά αντίθετα, ρίχνουν ως σύνθημα την ενότητα με την αριστερή τους πτέρυγα, με όσους “διατηρούν ακόμα”, έστω και “κάποια δόση επαναστατικής τιμής”.

Ακολούθως, ο Στάλιν κάνει μια λεπτομερή ανάλυση της διάταξης των ταξικών δυνάμεων κατά τη στιγμή της στροφής της επαναστατικής διαδικασίας, δίνει τον ορισμό της “κρίσης εξουσίας”, και αναδεικνύει τα αίτιά της. Αναγνωρίζοντας ότι είναι στιγμή όπου παίρνει το πάνω χέρι η αντεπανάσταση, ότι υπάρχει υποχώρηση, ο Στάλιν δεν περιορίζεται σε μια γραμμή “ζύμωσης”, όπως κάποιοι λουφαδόροι (π.χ.εφημερίδα “Δρόμος”) το 2015 έλεγαν (ότι “η καλύτερη πράξη είναι να μιλάμε με τον κόσμο”), αλλά και οργάνωσης.

Λόγω και της προδοσίας από πλευράς ηγετών των Σοβιέτ, ο Στάλιν αναδεικνύει και κάτι που ακόμα και σήμερα, στην Ελλάδα, δεν είναι ευνόητο: ότι δεν πρέπει να ταυτίζουμε μορφή εξουσίας με ταξικό περιεχόμενο. Σίγουρα, κάποιες πιο “συλλογικές” μορφές εξουσίας έχουν κάποιο πρόσημο πιο θετικό, πιο προσιτό για τις εργαζόμενες τάξεις, όμως το “συλλογικότερο” μιας μορφής εξουσίας από μόνο του δεν λέει κάτι. Άλλωστε, η εμπειρία του σοσιαλισμού του 20ού αιώνα δείχνει ότι και μέσα σε συλλογικότερες μορφές εξουσίας μπορεί να τρυπώσουν και να αναδειχτούν κάποιοι που μπορούν, σε επόμενο στάδιο, να ανατρέψουν και την ίδια αυτή μορφή εξουσίας που τους ανέδειξε.

Ακόμα, ο Στάλιν αναδεικνύει τις δυνατότητες που προσφέρει η “πολλαπλή ένταξη” ώστε να μην ακυρώνεται καμία από τις ταυτότητες που έχει ένας κομμουνιστής (ως μέλος κόμματος ή π.χ. ως μέλος συνδικάτου στο οποίο μειοψηφεί, αλλά και του οποίου πρέπει να αυξάνει τη μαχητικότητα). Εξάλλου, αποσαφηνίζει κάτι για το οποίο οι μπολσεβίκοι έχουν συκοφαντηθεί: ότι άλλο πράγμα η δικτατορία ενός κόμματος και άλλο η δικτατορία μίας τάξης. Τέλος, ο Στάλιν απαντά και σε όσους με στατιστικούς όρους προσπαθούν να αποδείξουν ότι η εργατική τάξη δεν μπορεί να ηγεμονεύσει στην κοινωνία και καταδεικνύει γιατί ένα τέτοιο σκεπτικό ερμηνεύει μηχανιστικά μία κατάσταση.

***

 

Λόγοι στην έκτακτη συνδιάσκεψη της Οργάνωσης της Πετρούπολης του ΣΔΕΚΡ (Μπολσεβίκων)

1.Έκθεση δράσης της ΚΕ για τα γεγονότα του Ιούλη

16 του Ιούλη

Σύντροφοι!

Το κόμμα μας, και ειδικά την Κεντρική του Επιτροπή, το κατηγορούν ότι προκάλεσε και οργάνωσε τις εκδηλώσεις της 3 και 4 του Ιούλη, με σκοπό να εξαναγκάσει την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ να πάρει στα χέρια της την εξουσία, και στην περίπτωση που δε θα ‘θελε να το κάνει, να την πάρει στα χέρια του το ίδιο το κόμμα μας.

Πρώτα απ’ όλα είμαι υποχρεωμένος να ανασκευάσω αυτές τις κατηγορίες. Στις 3 του Ιούλη δύο αντιπρόσωποι του συντάγματος πολυβόλων μπήκαν ξαφνικά στην αίθουσα όπου γίνονταν οι εργασίες της συνδιάσκεψης των μπολσεβίκων και δήλωσαν ότι το 1ο σύνταγμα πολυβόλων άρχισε τη διαδήλωση. Θυμάστε πως εμείς δηλώσαμε στους αντιπροσώπους ότι τα μέλη του κόμματος δε μπορούν να παραβιάζουν τις αποφάσεις του κόμματός τους, και με ποιο τρόπο οι αντιπρόσωποι του συντάγματος διαμαρτυρήθηκαν, και δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν να φύγουν από το κόμμα, παρά να αντιταχθούν στην απόφαση του συντάγματος.

Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος δε θεωρούσε σκόπιμη κάτω από τις τωρινές συνθήκες μια κινητοποίηση των δυνάμεων των εργατών και των φαντάρων της Πετρούπολης. Η ΚΕ δε θεωρούσε σκόπιμη μια τέτοια δράση γιατί ήταν φανερό ότι η επίθεση που σχεδίαζε η κυβέρνηση στο μέτωπο ήταν ενέργεια τυχοδιωχτική, ότι οι φαντάροι μη ξέροντας πού τους πάνε, δε θα συμφωνήσουν να κάνουν επίθεση και ότι σε περίπτωση κινητοποίησής μας στην Πετρούπολη οι εχθροί της επανάστασης θα μπορούσαν να φορτώσουν απάνω μας την ευθύνη για την αποτυχία της επίθεσης στο μέτωπο. Εμείς θέλαμε η ευθύνη για την αποτυχία της επίθεσης στο μέτωπο να βαρύνει τους πραγματικούς υπεύθυνους για την τυχοδιωχτική αυτή ενέργεια.

Η εκδήλωση όμως είχε αρχίσει. Οι πολυβολητές έστειλαν αντιπροσώπους στα εργοστάσια. Και κατά τις έξι η ώρα βρεθήκαμε μπροστά στο γεγονός ότι τεράστιες μάζες εργατών και φαντάρων άρχισαν να διαδηλώνουν. Κατά τις πέντε η ώρα, στη συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ, δήλωσα επίσημα εξ ονόματος της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματός μας και της συνδιάσκεψης ότι αποφασίσαμε να μην αναλάβουμε καμια μαζική δράση. Το να μας κατηγορούν ύστερα απ’ όλα αυτά ότι εμείς οργανώσαμε την εκδήλωση είναι ψέμα που μόνο θρασείς συκοφάντες θα μπορούσαν να το πουν.

Η εκδήλωση βρισκόταν στο ξετύλιγμά της. Είχε άραγε το κόμμα μας το δικαίωμα να νίψει τα χέρια του και να τραβηχτεί στη μπάντα; Παίρνοντας υπόψη το ενδεχόμενο σοβαρότερων περιπλοκών, νομίζουμε ότι δεν είχαμε το δικαίωμα να νίψουμε τα χέρια. Σαν κόμμα του προλεταριάτου έπρεπε να επέμβουμε στην εκδήλωση και να της προσδώσουμε ειρηνικό και οργανωμέο χαραχτήρα, χωρίς να βάζουμε για σκοπό την κατάληψη της εξουσίας με τα όπλα.

Θα σας θυμίσω ορισμένες ανάλογες περιπτώσεις από την ιστορία του εργατικού μας κινήματος. Στις 9 του Γενάρη 1905, τότε που ο Γκαπόν οδηγούσε τις μάζες στον τσάρο, το κόμμα δεν αρνήθηκε να πάει μαζί με τη μάζα των διαδηλωτών, αν και δεν ήξερε πού τραβάνε. Τώρα που το κίνημα δεν ακολουθούσε τα συνθήματα του Γκαπόν, μα τα δικά μας συνθήματα, είχαμε πολύ λιγότερο (από τις 9 του Γενάρη) το δικαίωμα να αποτραβηχτούμε. Έπρεπε να επέμβουμε σα ρυθμιστής, σαν κόμμα που συγκρατεί το κίνημα, για να το προφυλάξουμε από ενδεχόμενες περιπλοκές.

Οι μενσεβίκοι και οι εσέροι κολακεύονται να πιστεύουν ότι καθοδηγούν το εργατικό κίνημα, μα δε μοιάζουν με ανθρώπους ικανούς να καθοδηγούν την εργατική άξη. Οι επιθέσεις τους ενάντια στους μπολσεβίκους φανερώνουν πως δεν καταλαβαίνουν καθόλου τις υποχρεώσεις τους σαν κόμμα της εργατικής τάξης. Σχετικά με την τελευταία εκδήλωση των εργατών οι μενσεβίκοι και οι εσέροι σκέφτονται σαν άνθρωποι που ξέκοψαν από την εργατική τάξη.

Τη νύχτα η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματός μας, η Επιτροπή της Πετρούπολης και η Στρατιωτική οργάνωση αποφάσισαν να επέμβουν σ’ αυτό το αυθόρμητο κίνημα των φαντάρων και των εργατών. Οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι, βλέποντας ότι μας ακολουθούν πάνω από 400.000 φαντάροι και εργάτες, βλέποντας πως το έδαφος τούς φεύγει κάτω από τα πόδια, χαραχτήρισαν την εκδήλωση των εργατών και φαντάρων σαν εκδήλωση που στρέφεται ενάντια στα Σοβιέτ. Εγώ υποστηρίζω ότι στις 4 του Ιούλη το βράδυ, τότε που χαραχτήρισαν τους μπολσεβίκους προδότες της επανάστασης, οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι πρόδιναν την επανάσταση, διασπούσαν το ενιαίο επαναστατικό μέτωπο κι έκλειναν συμμαχία με την αντεπανάσταση. Χτυπώντας τους μπολσεβίκους, χτυπούσαν την επανάσταση.

Στις 5 του Ιούλη, οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι κήρυξαν κατάσταση πολιορκίας, οργάνωσαν επιτελείο και παρέδωσαν όλες τις υποθέσεις στη στρατιωτική κλίκα. Έτσι, εμείς που παλαίβαμε για να περάσει όλη η εξουσία στα Σοβιέτ, βρεθήκαμε αντίπαλοι των Σοβιέτ με το όπλο στο χέρι. Δημιουργήθηκε μια κατάσταση όπου τα στρατιωτικά τμήματα των μπολσεβίκων μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπα με τα στρατιωτικά τμήματα των Σοβιέτ. Θα ήταν τρέλα να δεχτούμε τη μάχη με τέτοιες συνθήκες. Είπαμε στους καθοδηγητές των Σοβιέτ: οι καντέτοι αποσύρθηκαν, συνασπιστείτε με τους εργάτες, η κυβέρνηση πρέπει να είναι υπεύθυνη απέναντι στα Σοβιέτ. Μα οι καθοδηγητές των Σοβιέτ έκαναν μια ύπουλη ενέργεια: παρέταξαν απέναντί μας τους κοζάκους, τους γιούνκερς, τους πογκρομιστές και μερικά συντάγματα που έφεραν από το μέτωπο και που τα εξαπάτησαν λέγοντάς τους πως οι μπολσεβίκοι είναι δήθεν ενάντια στα Σοβιέτ. Είναι αυτονόητο πως μέσα σε τέτοιες συνθήκες δε μπορούσαμε να δεχτούμε τη μάχη, στην οποία μας έσπρωχναν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. Αποφασίσαμε να υποχωρήσουμε.

Στις 5 του Ιούλη έγιναν διαπραγματεύσεις με την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ που την εκπροσωπούσε ο Λίμπερ. Ο Λίμπερ έβαλε τους παρακάτω όρους: εμείς, δηλ. οι μπολσεβίκοι, να αποσύρουμε τα θωρακισμένα αυτοκίνητα από το ανάκτορο Ξεσίνσκαγια και οι ναύτες να εγκαταλείψουν το φρούριο Πετροπαύλοφσκ και να γυρίσουν στην Κρονστάνδη. Συμφωνήσαμε με τον όρο ότι η ΚΕΕ των Σοβιέτ θα αναλάβει να υπερασπίσει τις έδρες των κομματικών μας οργανώσεων από ενδεχόμενες επιθέσεις. Ο Λίμπερ εξ ονόματος της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής μάς διαβεβαίωσε ότι οι όροι μας θα εκπληρωθούν και ότι το ανάκτορο Ξεσίνσκαγια θα είναι στη διάθεση μας ωσότου μας εξασφαλιστεί μόνιμο οίκημα. Εμείς εκπληρώσαμε τις υποσχέσεις μας. Αποσύραμε τα θωρακισμένα αυτοκίνητα, οι ναύτες της Κρονστάνδης συμφώνησαν να γυρίσουν πίσω, αλλά διατηρώντας τα όπλα τους. Μα η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ δεν εκτέλεσε καμιά από τις υποχρεώσεις της. Στις 6 του Ιούλη ο στρατιωτικός αντιπρόσωπος των εσέρων Κουζμίν μάς διαβίβασε τηλεφωνικά την αξίωση να εκκενωθούν μέσα σε τρία τέταρτα της ώρας το ανάκτορο Ξεσίνσκαγια και το φρούριο Πετροπαύλοφσκ, απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα κινούσε ένοπλες δυνάμεις. Η Κεντρική Επιτροπή του Κόμματός μας αποφάσισε να αποφύγει με κάθε θυσία την αιματοχυσία. Η Κεντρική Επιτροπή με έστειλε αντιπρόσωπό της στο φρούριο του Πετροπαύλοφσκ όπου κατόρθωσα να πείσω τη φρουρά των ναυτών να μη δεχτεί τη μάχη, γιατί η κατάσταση είχε πάρει τέτοια τροπή που μπορούσαμε να βρεθούμε αντιμέτωποι με τα Σοβιέτ. Με την ιδιότητα του αντιπροσώπου της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ πάω μαζί με το μενσεβίκο Μπογντάνοφ στον Κουζμίν. Ο Κουζμίν τα είχε όλα έτοιμα για μάχη, πυροβολικό, ιππικό και πεζικό. Προσπαθήσαμε να τον πείσουμε να μη χρησιμοποιήσει ένοπλες δυνάμεις. Ο Κουζμίν ήταν δυσαρεστημένος γιατί “οι πολιτικοί με την ανάμειξή τους του φέρνουν συνεχώς εμπόδια” και συμφώνησε ανόρεχτα να υποταχθεί στις επίμονες αξιώσεις της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ. Για μένα ήταν ξεκάθαρο ότι οι στρατιωτικοί εσέροι ήθελαν αίμα, για να δώσουν ένα “μάθημα” στους εργάτες, στους φαντάρους και τους ναύτες. Εμείς όμως τους εμποδίσαμε να πραγματοποιήσουν το ύπουλο σχέδιό τους.

Τον ίδιο καιρό η αντεπανάσταση πέρασε στην επίθεση: επιδρομή και σπάσιμο των τυπογραφείων της “Πράβντα” και του τυπογραφείου “Τρουντ”, κακοποίηση και δολοφονία συντρόφων μας, κλείσιμο των εφημερίδων μας κλπ. Επικεφαλής της αντεπανάστασης βρίσκεται η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των καντέτων, και ακολουθεί το επιτελείο και το σώμα αξιωματικών του στρατού – δηλαδή οι εκπρόσωποι της ίδιας κεφαλαιοκρατίας που θέλει να συνεχίσει τον πόλεμο γιατί βγάζει απ’ αυτόν κέρδη.

Η αντεπανάσταση δυνάμωνε μέρα με την ημέρα. Κάθε φορά που αποτεινόμασταν στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ για να της ζητήσουμε εξηγήσεις, πειθόμασταν πως δεν είναι σε θέση να αποτρέψει τις βιαιοπραγίες και πως η εξουσία δε βρίσκεται στα χέρια της ΚΕΕ, αλλά στα χέρια της καντέτικης – στρατιωτικής κλίκας, που δίνει τον τόνο στην αντεπανάσταση.

Οι υπουργοί παραιτούνται ο ένας πίσω απ’ τον άλλο. Θέλουν να υποκαταστήσουν την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ με την έκτακτη σύσκεψη της Μόσχας (37), όπου μέσα στον όγκο των εκατοντάδων φανερών εκπρόσωπων της κεφαλαιοκρατίας θα χαθούν τα 280 μέλη της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής.

Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή, τρομοκρατημένη από την αύξηση της δύναμης του μπολσεβίκισμού, κλείνει επονείδιστη συμμαχία με την αντεπανάσταση και ικανοποιεί τις απαιτήσεις της: να της παραδώσει τους μπολσεβίκους, να συλλάβει την αντιπροσωπεία της Βαλτικής (38) και να αφοπλίσει τους επαναστάτες φαντάρους και εργάτες. Όλα αυτά οργανώνονται πολύ απλά: η κλίκα των οπαδών της άμυνας οργανώνει προκλήσεις με πυροβολισμούς, δημιουργεί μ’ αυτό τον τρόπο αφορμές για να προβεί σε αφοπλισμό και αρχίζει τον αφοπλισμό. Έτσι έγινε λόγου χάρη, με τους εργάτες του Σεστρορέτσκ (39), που δεν είχαν πάρει μέρος στην εκδήλωση.

Το πρώτο χαραχτηριστικό γνώρισμα κάθε αντεπανάστασης είναι ο αφοπλισμός των εργατών και των επαναστατών φαντάρων. Σ’ εμάς αυτή τη μαύρη αντεπαναστατική δουλειά την έκαναν μέσω του Τσερετέλι και των άλλων “σοσιαλιστών – υπουργών” της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ. Αυτού βρίσκεται όλος ο κίνδυνος. “Η κυβέρνηση της σωτηρίας της επανάστασης”, “ενισχύει” την επανάσταση πνίγοντάς την.

Το καθήκον μας είναι να συγκεντρώσουμε δυνάμεις, να ενισχύσουμε τις υπάρχουσες οργανώσεις και να συγκρατήσουμε τις μάζες από πρόωρες εκδηλώσεις. Η αντεπανάσταση έχει συμφέρον να μας προκαλέσει να δώσουμε τώρα τη μάχη, εμείς όμως δεν πρέπει να παρασυρθούμε από την πρόκληση, αλλά πρέπει να δείξουμε τον ανώτατο βαθμό επαναστατικής αυτοκυριαρχίας. Αυτή είναι η γενική γραμμή ταχτικής της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματός μας.

Σχετικά με την αισχρή συκοφαντική εκστρατεία ενάντια στους αρχηγούς μας ότι δήθεν πληρώνονται από τους γερμανούς, η Κεντρική Επιτροπή του κόμματός μας παίρνει την παρακάτω θέση. Σ’ όλες τις κεφαλαιοκρατικές χώρες ξεσηκώθηκε μια συκοφαντική εκστρατεία για προδοσία ενάντια στους επαναστάτες αρχηγούς του προλεταριάτου. Στη Γερμανία συκοφάντησαν το Λήμπκνεχτ, στη Ρωσία το Λένιν. Την Κεντρική Επιτροπή του κόμματός μας δεν την εκπλήσσει το γεγονός ότι οι κεφαλαιοκράτες της Ρωσίας καταφεύγουν σε μια δοκιμασμένη μέθοδο πάλης ενάντια στα “ανεπιθύμητα στοιχεία”. Οι εργάτες πρέπει να δηλώσουν ανοιχτά ότι θεωρούν τους αρχηγούς τους αψεγάδιαστους, ότι τάσσονται αλληλέγγυοι μαζί τους και ότι στο έργο που ανέλαβαν οι αρχηγοί τους βρίσκονται στο πλευρό τους. Οι εργάτες απευθύνθηκαν μόνοι τους στην Επιτροπή της Πετρούπολης και ζήτησαν να τους ετοιμάσει σχέδιο διαμαρτυρίας ενάντια στην εκστρατεία αυτή κατά των αρχηγών μας. Η Επιτροπή της Πετρούπολης έχει ετοιμάσει ένα τέτοιο σχέδιο διαμαρτυρίας για υπογραφή.

Οι αντίπαλοί μας, οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι, ξέχασαν πως τα γεγονότα δε δημιουργούνται από μεμονωμένα πρόσωπα, αλλά από τις υποχθόνιες δυνάμεις της επανάστασης, κι έτσι τοποθέτησαν τον εαυτό τους με την άποψη της Ασφάλειας.

Ξέρετε ότι η “Πράβντα” κλείστηκε από τις 6 του Ιούλη και ότι το τυπογραφείο “Τρούντ” σφραγίστηκε. Στο μεταξύ το 2ο Γραφείο μάς πληροφορεί ότι η “Πράβντα” θα ξαναβγεί κατά πάσα πιθανότητα όταν τελειώσουν οι ανακρίσεις. Στους στοιχειοθέτες και τους υπαλλήλους της “Πράβντα” και του τυπογραφείου, για τις μέρες που θα κάθονται άνεργοι, θα είμαστε υποχρεωμένοι να πληρώνουμε κάπου 30.000 ρούβλια.

Ύστερα από τα γεγονότα του Ιούλη, ύστερα απ’ όσα συνέβηκαν σ’ αυτό το διάστημα, δε μπορούμε πια να θεωρούμε τους εσέρους και τους μενσεβίκους σοσιαλιστές. Οι εργάτες τους ονομάζουν τώρα σοσιαλ-δεσμοφύλακες.

Ύστερα απ’ όλα αυτά είναι εγκληματικό να μιλάμε για ενότητα με τους σοσιαλ-δεσμοφύλακες. Πρέπει να ρίξουμε άλλο σύνθημα: ενότητα με την αριστερή τους πτέρυγα – με τους διεθνιστές, που διατηρούν ακόμα κάποια δόση επαναστατικής τιμής και είναι έτοιμοι να παλέψουν ενάντια στην αντεπανάσταση.

Αυτή είναι η γραμμή της ΚΕ του κόμματός μας.

2.Εισήγηση για τη σημερινή στιγμή

16 του Ιούλη

Σύντροφοι!

Το χαραχτηριστικό γνώρισμα της σημερινής στιγμής είναι η κρίση της εξουσίας. Γύρω απ’ αυτό το ζήτημα συγκεντρώνονται όλα τα άλλα δευτερεύοντα ζητήματα. Η κρίση της εξουσίας έχει σαν αιτία την αστάθεια της εξουσίας: έχει έρθει η στιγμή όπου οι διαταγές της κυβέρνησης προκαλούν είτε τα γέλια, είτε την αδιαφορία και κανείς δε θέλει να τις εκτελέσει. Η έλλειψη εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση εισχωρεί βαθιά μέσα στον πληθυσμό. Η εξουσία κλονίζεται. Αυτού βρίσκεται η αιτία της κρίσης.

Περνάμε την τρίτη κρίση της εξουσίας. Η πρώτη κρίση ήταν η κρίση της τσαρικής εξουσίας που δεν υπάρχει πια. Η δεύτερη κρίση ήταν η κρίση της πρώτης Προσωρινής κυβέρνησης, κρίση που είχε σαν αποτέλεσμα να αποχωρήσουν ο Μιλιουκόφ και ο Γκουτσκόφ από την κυβέρνηση. Η τρίτη κρίση είναι η κρίση της κυβέρνησης συνασπισμού, όπου η αστάθεια της εξουσίας έφτασε στο κατακόρυφο. Οι σοσιαλιστές υπουργοί θέτουν στη διάθεση του Κερένσκι τις παραιτήσεις τους και η κεφαλαιοκρατία εκφράζει την έλλειψη εμπιστοσύνης της προς τον Κερένσκι. Σχηματίστηκε κυβέρνηση και από την επομένη κιόλας του σχηματισμού της η κυβέρνηση αυτή βρέθηκε στην ίδια κατάσταση αστάθειας.

Σαν μαρξιστές πρέπει να αντικρίζουμε την κρίση της εξουσίας όχι μονάχα από τυπική, αλλά πρώτ’ απ’ όλα από ταξική άποψη. Κρίση της εξουσίας είναι η οξυμένη, ανοιχτή πάλη των τάξεων για την εξουσία. Η πρώτη κρίση είχε σαν αποτέλεσμα η εξουσία των τσιφλικάδων να παραχωρήσει τη θέση της στην εξουσία της κεφαλαιοκρατίας, που την υποστήριζαν τα Σοβιέτ, τα οποία “εκπροσωπούσαν” τα συμφέροντα του προλεταριάτου και της μικροαστικής τάξης. Η δεύτερη κρίση είχε σαν αποτέλεσμα ένα συμβιβασμό ανάμεσα στη μεγάλη και τη μικρή αστική τάξη, συμβιβασμό που εκφράστηκε με την κυβέρνηση συνασπισμού. Τόσο στην περίοδο της πρώτης, όσο και στην περίοδο της δεύτερης κρίσης, τα κρατικά όργανα πάλευαν ενάντια στις επαναστατικές εκδηλώσεις των εργατών (27 του Φλεβάρη και 20 – 21 του Απρίλη). Η δεύτερη κρίση λύθηκε προς “όφελος” των Σοβιέτ, με την είσοδο των “σοσιαλιστών” των Σοβιέτ στην κεφαλαιοκρατική κυβέρνηση. Στην τρίτη κρίση οι φαντάροι και οι εργάτες έβαλαν ανοιχτά το ζήτημα να πάρουν την εξουσία οι εργαζόμενοι, η μικροαστική και προλεταριακή δημοκρατία και να απομακρυνθούν όλα τα κεφαλαιοκρατικά στοιχεία από την κυβέρνηση.

Τι είναι εκείνο που προκάλεσε την τρίτη κρίση;

Όλη την “ευθύνη” τη ρίχνουν σήμερα στους μπολσεβίκους. Οι εκδηλώσεις στις 3 και 4 του Ιούλη ήταν όπως λένε ένα στοιχείο που συντέλεσε στην όξυνση της κρίσης. Ο Κ. Μαρξ έλεγε από τότε ακόμα ότι κάθε βήμα της επανάστασης προς τα μπρος προκαλεί ένα αντίστοιχο βήμα της αντεπανάστασης προς τα πίσω. Οι μπολσεβίκοι θεωρούν τις εκδηλώσεις της 3 και 4 του Ιούλη σαν ένα επαναστατικό βήμα και δέχονται την τιμή του σκαπανέα της κίνησης προς τα μπρος, τιμή που τους αποδίδουν οι αποστάτες – σοσιαλιστές. Όμως η κρίση αυτή της εξουσίας δε λύθηκε προς όφελος των εργατών. Ποιος φταίει γι’ αυτό; Αν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι υποστήριζαν τους εργάτες και τους μπολεβίκους, η αντεπανάσταση θα είχε ηττηθεί· οι εσέροι όμως κι οι μενσεβίκοι άρχισαν να χτυπούν τους μπολσεβίκους, διέσπασαν το ενιαίο μέτωπο της επανάστασης και η κρίση άρχισε να εξελίσσεται μέσα σε συνθήκες δυσμενείς όχι μόνο για τους μπολσεβίκους, μα και για τους ίδιους τους εσέρους και τους μενσεβίκους.

Αυτός ήταν ο πρώτος παράγοντας της όξυνσης της κρίσης.

Ο δεύτερος παράγοντας ήταν η αποχώρηση των καντέτων από την κυβέρνηση. Οι καντέτοι μυρίστηκαν ότι τα πράγματα τραβάν προς το χειρότερο, ότι η οικονομική κρίση μεγαλώνει, ότι τα λεφτά είναι λίγα, κι αποφάσισαν να στρίψουν από την κυβέρνηση. Η αποχώρησή τους ήταν η συνέχεια του μποϋκοταρίσματος του Κονοβάλοφ. Μόλις ανακάλυψαν ότι η κυβέρνηση είναι ασταθής, έφυγαν πρώτοι από την κυβέρνηση.

Ο τρίτος παράγοντας που αποκάλυψε και όξυνε την κρίση της εξουσίας, ήταν η ήττα των στρατευμάτων μας στο μέτωπο. Το ζήτημα του πολέμου είναι σήμερα το βασικό ζήτημα. Γύρω από το ζήτημα αυτό περιστρέφονται όλα τ’ άλλα ζητήματα της εσωτερικής και εξωτερικής ζωής της χώρας. Και σ’ αυτό το βασικό ζήτημα η κυβέρνηση απότυχε κυριολεχτικά. Ήταν εξαρχής φανερό ότι η επίθεση στο μέτωπο είναι τυχοδιωχτισμός. Κυκλοφορούν φήμες ότι γίναμε αίτιοι να πιαστούν εκατοντάδες χιλιάδες αιχμάλωτοι και οι φαντάροι να φεύγουν άταχτα. Το να αποδίδει κανείς την “κατάρρευση” του μετώπου αποκλειστικά και μόνο στη ζύμωση των μπολσεβίκων σημαίνει ότι υπερβάλλει την επιρροή των μπολσεβίκων. Κανένα κόμμα δεν έχει μια τέτοια δύναμη. Πώς να εξηγήσει κανείς ότι το κόμμα μας που έχει ίσαμε 200 χιλιάδες μέλη, θα ήταν σε θέση να “αποσυνθέσει” το στρατό, ενώ η Κεντρκή Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ, που συγκεντρώνει γύρω της 20 εκατομμύρια πολίτες, δε μπόρεσε να κρατήσει το στρατό κάτω από την επιρροή της; Γεγονός είναι ότι οι φαντάροι δε θέλουν να πολεμήσουν, γιατί δεν ξέρουν για ποιο σκοπό πολεμούν, ότι έχουν κουραστεί και ανησυχούν για το ζήτημα της διανομής της γης κλπ. Το να πιστεύει κανείς ότι με τέτοιες συνθήκες μπορεί να οδηγήσει το στρατό στον πόλεμο, σημαίνει ότι πιστεύει πως θα γίνει κάποιο θαύμα. Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ είχε τη δυνατότητα να αναπτύξει μέσα στο στρατό πολύ μεγαλύτερη ζύμωση από μας, και το έκανε. Παρ’ όλα αυτά όμως κυριάρχησε το ισχυρό αυθόρμητο στοιχείο της πάλης κατά του πολέμου. Δε φταίμε εμείς γι’ αυτό, εκείνο που “φταίει” είναι η επανάσταση, που έδωσε στον κάθε πολίτη το δικαίωμα να πάρει απάντηση στο ερώτημα που έβαζε: γιατί γίνεται ο πόλεμος.

Έτσι λοιπόν, τρεις είναι οι παράγοντες που προκάλεσαν την κρίση της εξουσίας:

1)η δυσαρέσκεια των εργατών και των φαντάρων ενάντια στην κυβέρνηση, γιατί η πολιτική που ακολουθούσε απέναντί τους ήταν πάρα πολύ δεξιά,

2)η δυσαρέσκεια της κεφαλαιοκρατίας ενάντια στην κυβέρνηση, γιατί η κεφαλαιοκρατία θεωρούσε πάρα πολύ αριστερή την πολιτική της κυβέρνησης, και

3)οι αποτυχίες στο μέτωπο.

Αυτές είναι οι εξωτερικές αιτίες που προκάλεσαν την κρίση της εξουσίας.

Και η κύρια αιτία για όλα, η υποχθόνια δύναμη της κρίσης ήταν η οικονομική καταστροφή της χώρας, που την προκάλεσε ο πόλεμος. Μονάχα πάνω σ’ αυτή τη βάση αναπτύχθηκαν οι τρεις αυτοί παράγοντες, που κλόνισαν την εξουσία της κυβέρνησης συνασπισμού.

Αν κρίση σημαίνει πάλη των τάξεων για την εξουσία, εμείς σα μαρξιστές, πρέπει να βάλουμε το ερώτημα: ποια τάξη υψώνεται τώρα προς την εξουσία; Τα γεγονότα δείχνουν ότι η εργατική τάξη υψώνεται προς την εξουσία. Είναι φανερό ότι η τάξη των κεφαλαιοκρατών δε θα αφήσει χωρίς πάλη την εργατική τάξη να πάρει την εξουσία. Η μικροαστική τάξη που αποτελεί την πλειοψηφία του πληθυσμού της Ρωσίας ταλαντεύεται, μια πάει μαζί μας, μια με τους καντέτους και έτσι ρίχνει το βάρος της στην πλάστιγγα πότε στο ένα και πότε στο άλλο μέρος. Αυτό είναι το ταξικό περιεχόμενο της κρίσης της εξουσίας που περνάμε σήμερα.

Και τώρα ποιος θα είναι ο νικημένος και ποιος ο νικητής στη σημερινή κρίση; Είναι ολοφάνερο ότι στην περίπτωση αυτή την εξουσία την παίρνει στα χέρια της η κεφαλαιοκρατία που την εκπροσωπούν οι καντέτοι. Όταν οι καντέτοι αποχώρησαν από την κυβέρνηση, η εξουσία βρέθηκε για μια στιγμή στα χέρια της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ, όμως η ΚΕΕ παραιτήθηκε από την εξουσία και ανέθεσε στα μέλη της κυβέρνησης να σχηματίσουν κυβέρνηση. Τώρα η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή κατάντησε απλό εξάρτημα της κυβέρνησης, άρχισε ο χορός των μεταβολών μέσα στο υπουργικό συμβούλιο κι έμεινε μόνος του ο Κερένσκι. Κάποιος εδώ υπαγορεύει τη θέλησή του, που πρέπει να την εκτελούν και οι υπουργοί και η Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ. Φαίνεται ξεκάθαρα πως η θέληση αυτή είναι η θέληση της οργανωμένης κεφαλαιοκρατίας και πρώτ’ απ’ όλα των καντέτων. Η κεφαλαιοκρατία υπαγορεύει τους όρους της: η κεφαλαιοκρατία απαιτεί να βρίσκονται στην εξουσία “άνθρωποι από τον κύκλο των μεγαλοεπιχειρηματιών” και όχι εκπρόσωποι των κομμάτων, απαιτεί να αποσυρθεί το αγροτικό πρόγραμμα του Τσερνόφ, απαιτεί να τροποποιηθεί η διακήρυξη της κυβέρνησης της 8 του Ιούλη (40) και να απομακρυνθούν οι μπολσεβίκοι από όλα τα όργανα της εξουσίας. Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή υποχωρεί μπροστά στην κεφαλαιοκρατία και συμφωνεί με τους όρους της.

Πώς μπόρεσε να συμβεί, η κεφαλαιοκρατία που χτες ακόμα υποχωρούσε, να δίνει σήμερα διαταγές στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ; Γεγονός είναι ότι ύστερα από την ήττα στο μέτωπο κλονίστηκε η πίστη της κυβέρνησης στους κύκλους των τραπεζιτών. Ορισμένα στοιχεία, που αξίζει να προσεχτούν πολύ σοβαρά, μας επιτρέπουν να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι στην προκειμένη περίπτωση έβαλε το χέρι του ο άγγλος πρεσβευτής Μπιουκένεν και οι τραπεζίτες που αρνούνται να χορηγήσουν πιστώσεις στην κυβέρνηση αν δεν παραιτηθεί από τις “σοσιαλιστικές” της προθέσεις.

Αυτή είναι η πρώτη αιτία.

Η δεύτερη αιτία είναι ότι το μέτωπο της κεφαλαιοκρατίας είναι καλύτερα οργανωμένο από το μέτωπο της επανάστασης. Όταν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι ενώνονταν με την κεφαλαιοκρατία και όταν άρχισαν να χτυπούν τους μπολσεβίκους, η αντεπανάσταση κατάλαβε ότι διασπάστηκε το ενιαίο μέτωπο της επανάστασης. Οργανωμένη σε στρατιωτικές και χρηματιστικές ιμπεριαλιστικές κλίκες, με επικεφαλής την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των καντέτων, η αντεπανάσταση πρόβαλε στους οπαδούς της πολιτικής της άμυνας ολόκληρη σειρά όρους. Οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι, που έτρεμαν μη χάσουν την εξουσία, έσπευσαν να ικανοποιήσουν τους όρους της αντεπανάστασης.

Πάνω σ’ αυτή τη βάση συντελέστηκε η νίκη της αντεπανάστασης.

Είναι ολοφάνερο πως αυτή τη στιγμή η αντεπανάσταση νίκησε τους μπολσεβίκους γιατί βρέθηκαν απομονωμένοι, προδομένοι από τους μενσεβίκους και τους εσέρους. Είναι επίσης ολοφάνερο πως θα ‘ρθει στιγμή, ευνοϊκή για μας, που θα είμαστε σε θέση να δώσουμε την αποφασιστική μάχη ενάντια στην κεφαλαιοκρατία.

Υπάρχουν δυο κέντρα της αντεπανάστασης. Το ένα κέντρο είναι το κόμμα της οργανωμένης κεφαλαιοκρατίας, δηλ. οι καντέτοι, που καλύπτονται πίσω από τα Σοβιέτ με την πολιτική τους της άμυνας. Το εκτελεστικό όργανο αυτού του κέντρου είναι το γενικό επιτελείο, με επικεφαλής τους περιώνυμους στρατηγούς που κρατάν στα χέρια τους όλα τα νήματα του σώματος των αξιωματικών. Το άλλο κέντρο είναι η ιμπεριαλιστική χρηματιστική κλίκα που συνδέεται με την Αγγλία και τη Γαλλία και που κρατάει στα χέρια της όλα τα νήματα του πιστωτικού συστήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γιεφρέμοφ – μέλος της διακοινοβουλευτικής επιτροπής, που κρατάει στα χέρια της τις πιστώσεις – έχει προσληφθεί στην κυβέρνηση.

Τα γεγονότα που απαριθμήσαμε προκάλεσαν τη νίκη της αντεπανάστασης πάνω στην επανάσταση.

Και ποιες είναι τώρα οι προοπτικές; Όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, κι ο πόλεμος θα συνεχιστεί· όσο δεν αντιμετωπίζεται η παράλυση της βιομηχανίας, και δεν πρόκειται να αντιμετωπισθεί, γιατί δε μπορεί να αντιμετωπισθεί με τρομοκρατικά μέτρα ενάντια στους φαντάρους και τους εργάτες και οι τάξεις που κυβερνούν δε μπορούν να πάρουν ηρωικά μέτρα· όσο δε θα πάρουν τη γη οι αγρότες, και δεν πρόκειται να την πάρουν γιατί ακόμα και ο Τσερνόφ με το μετριοπαθές πρόγραμμά του δε θεωρήθηκε κατάλληλος για την κυβέρνηση – όσο θα συνεχίζονται όλα αυτά, οι κρίσεις θα είναι αναπόφευχτες, οι μάζες θα κατεβαίνουν πολλές φορές στους δρόμους και θα γίνονται αποφασιστικές μάχες.

Η περίοδος της ειρηνικής ανάπτυξης της επανάστασης τέλειωσε. Άρχισε μια νέα περίοδος, περίοδος με οξείες ταξικές συγκρούσεις, συμπλοκές και μάχες. Θα αναβράζει η ζωή και οι κρίσεις θα διαδέχονται η μια την άλλη. Οι φαντάροι και οι εργάτες δεν πρόκειται να σωπάσουν. Ακόμα και για το κλείσιμο της “Οκόπναγια Πράβντα” διαμαρτυρήθηκαν 20 συντάγματα. Το γεγονός ότι έχωσαν στην κυβέρνηση καινούργιους υπουργούς, δε σημαίνει ότι έλυσαν και την κρίση. Η εργατική τάξη δεν έχασε τη ζωτικότητά της. Η εργατική τάξη αποδείχτηκε πιο μυαλωμένη απ’ ό,τι νόμιζαν οι αντίπαλοί της: όταν κατάλαβε ότι τα Σοβιέτ πρόδωσαν, δεν έδωσε τη μάχη στις 4 και 5 του Ιούλη. Και η αγροτική επανάσταση μόλις τώρα αρχίζει να αναπτύσσεται.

Πρέπει τις επικείμενες μάχες να τις προαπαντήσουμε άξια και οργανωμένα.

Τα βασικά μας καθήκοντα πρέπει να είναι:

1)Να καλέσουμε τους εργάτες, τους φαντάρους και τους αγρότες να δείξουν αυτοκυριαρχία, αντοχή και πνεύμα οργάνωσης.

2)Να αναδιοργανώσουμε, να δυναμώσουμε και να αναπτύξουμε τις οργανώσεις μας.

3)Να μην παραμελούμε τις νόμιμες δυνατότηες γιατί καμιά αντεπανάσταση δε μπορεί να μας ρίξει πέρα για πέρα στην παρανομία

Πέρασε ο καιρός των αχαλίνωτων τρομοκρατικών επιδρομών, αρχίζει μια περίοδος “νόμιμων” διώξεων και πρέπει να μην αφήσουμε να μας διαφύγει, αλλά να εκμεταλλευτούμε κάθε νόμιμη δυνατότητα.

Σε σύνδεση με το γεγονός ότι εμείς οι μπολσεβίκοι μείναμε απομονωμένοι, επειδή μας πρόδωσε η πλειοψηφία της ΚΕΕ των Σοβιέτ, κλείνοντας συμμαχία με την αντεπανάσταση, μπαίνει το ερώτημα, ποια πρέπει να είναι η στάση μας απέναντι στα Σοβιέτ και την πλειοψηφία τους, απέναντι στους μενσεβίκους και τους εσέρους; Στη συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής ο Μάρτοφ κατηγόρησε το Γκοτς και το Νταν ότι παρουσιάστηκαν με αποφάσεις που είχαν ψηφιστεί προηγούμενα σε συνεδρίαση των μαυροεκατονταρχιτών και των καντέτων. Οι διώξεις που άρχισαν κατά των μπολσεβίκων έδειξαν πως οι μπολσεβίκοι έμειναν χωρίς συμμάχους. Την είδηση για τη σύλληψη των αρχηγών μας και το κλείσιμο των εφημερίδων μας οι μενσεβίκοι και οι εσέροι την υποδέχτηκαν με θύελλα χειροκροτημάτων. Να μιλά κανείς ύστερα απ’ όλα αυτά για ενότητα με τους μενσεβίκους και τους εσέρους είναι σα να απλώνει το χέρι στην αντεπανάσταση.

Τα λέω όλα αυτά γιατί εδώ και εκεί στα εργοστάσια προσπαθούν να σκαρώσουν μια συμμαχία των μενσεβίκων και των εσέρων με τους μπολσεβίκους. Η προσπάθεια αυτή αποτελεί συγκαλυμμένη μορφη πάλης κατά της επανάστασης, γιατί η συμμαχία με τους οπαδούς της άμυνας μπορεί να χαντακώσει την επανάσταση. Μέσα στους μενσεβίκους και τους εσέρους υπάρχουν στοιχεία που είναι έτοιμα να παλέψουν ενάντια στην αντεπανάσταση (ανάμεσα στους εσέρους – οι οπαδοί του Καμκόφ(41), ανάμεσα στους μενσεβίκους – οι οπαδοί του Μάρτοφ), και με τα στοιχεία αυτά είμαστε έτοιμοι να ενωθούμε σ’ ένα ενιαίο επαναστατικό μέτωπο.

3.Απαντήσεις στα γραπτά ερωτήματα που υποβλήθηκαν

16 του Ιούλη

1)Ερώτηση του Μασλόφσκι: Σε ποιο βαθμό θα συμβάλλει το κόμμα μας στις μελλοντικές συγκρούσεις και ενδεχόμενα στις ένοπλες εκδηλώσεις, και θα μπει ή όχι επικεφαλής της ένοπλης διαμαρτυρίας;

Απάντηση του Στάλιν: Πρέπει να πάρουμε σαν προϋπόθεση ότι οι εκδηλώσεις θα είναι ένοπλες και πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα. Οι μελλοντικές συγκρούσεις θα είναι πιο σκληρές και το κόμμα μας δεν πρέπει να αποφύγει τις ευθύνες. Ο Σαλν από μέρους της περιφέρειας των λετονών κατηγόρησε το κόμμα μας ότι δεν ανέλαβε την καθοδήγηση του κινήματος. Αυτό όμως δεν είναι σωστό, γιατί το κόμμα μας έβαλε ίσα – ίσα σα σκοπό του να οδηγήσει το κίνημα σε ειρηνικό δρόμο. Μπορούν να μας κατηγορήσουν ότι δεν επιδιώξαμε να πάρουμε την εξουσία. Στις 3 και 4 του Ιούλη μπορούσαμε να πάρουμε την εξουσία, μπορούσαμε να υποχρεώσουμε την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή να επικυρώσει αυτή μας την ενέργεια. Η ουσία όμως του ζητήματος είναι αν θα μπορούσαμε να κρατήσουμε την εξουσία. Θα ξεσηκώνονταν εναντίον μας το μέτωπο, η επαρχία και μια σειρά τοπικά Σοβιέτ. Και μια εξουσία που δε θα στηριζόταν στην επαρχία, θα έμενε χωρίς βάση. Αν μέσα σε τέτοιες συνθήκες παίρναμε την εξουσία θα γινόμασταν ρεζίλι.

2)Ερώτηση του Ιβανόφ: Ποια είναι η θέση μας απέναντι στο σύνθημα “Η εξουσία στα Σοβιέτ”; Δεν είναι πια καιρός να πούμε: “διχτατορία του προλεταριάτου”;

Απάντηση του Στάλιν: Όταν τερματίζεται η κρίση της εξουσίας, αυτό σημαίνει πως μια ορισμένη τάξη, και στην περίπτωση αυτή η κεφαλαιοκρατία, έρχεται στην εξουσία. Μπορούμε λοιπόν να μείνουμε με το παλιό σύνθημα “Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ!”; Είναι αυτονόητο πως δε μπορούμε. Το να παραδίνει κανείς την εξουσία στα Σοβιέτ, που στην πραγματικότητα βαδίζουν σιωπηρά χέρι – χέρι με την κεφαλαιοκρατία, σημαίνει ότι δουλεύει για τον εχθρό. Αν νικήσουμε, την εξουσία μπορούμε να την παραδώσουμε μονάχα στην εργατική τάξη, που θα την υποστηρίζουν τα πιο φτωχά στρώματα του χωριού. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε μια άλλη πιο κατάλληλη μορφή οργάνωσης των Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών. Η μορφή της εξουσίας θα εξακολουθήσει να είναι η παλιά, αλλάζουμε όμως το ταξικό περιεχόμενο αυτού του συνθήματος και λέμε με τη γλώσσα της ταξικής πάλης: όλη η εξουσία στα χέρια των εργατών και των πιο φτωχών αγροτών, που θα εφαρμόσουν επαναστατική πολιτική.

3)Ερώτηση από άγνωστο πρόσωπο: Τι στάση πρέπει να κρατήσουμε αν η ΚΕΕ των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών δηλώσει ότι η μειοψηφία πρέπει να υποταχθεί στην πλειοψηφία; Θα φύγουμε τότε από την ΚΕΕ των Σοβιέτ ή όχι;

Απάντηση του Στάλιν: Υπάρχει κιόλας το σχετικό σχέδιο απόφασης. Η μπολσεβίκικη ομάδα είχε σύσκεψη, όπου συζήτησε κι επεξεργάστηκε μια απάντηση στο παρακάτω πνεύμα: εμείς, σα μέλη της ΚΕΕ των Σοβιέτ, υποτασσόμαστε σε όλες τις αποφάσεις της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής και δεν παίρνουμε ανοιχτά θέση ενάντια σ’ αυτές τις αποφάσεις, όμως σα μέλη του κόμματος μπορούμε να δρούμε με αυτοτέλεια γιατί είναι αναμφισβήτητο ότι η ύπαρξη των Σοβιέτ δεν καταργεί την αυτοτέλεια των κομμάτων. Αύριο η απάντησή μας θα ανακοινωθεί στη συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής.

4.Τελικός λόγος

16 του Ιούλη

Σύντροφοι!

Για να συνταχθεί το σχέδιο απόφασης σχετικά με τη στάση μας απέναντι στην απόφαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ για τους μπολσεβίκους, είχε εκλεγεί επιτροπή, όπου πήρα κι εγώ μέρος. Η επιτροπή αυτή ετοίμασε ένα σχέδιο απόφασης που λέει: εμείς, σα μέλη της ΚΕΕ των Σοβιέτ, υποτασσόμαστε στην πλειοψηφία, σα μέλη όμως του Μπολσεβίκικου Κόμματος μπορούμε να ενεργούμε ανεξάρτητα και ενάντια στις αποφάσεις της ΚΕΕ των Σοβιέτ.

Ο Πρόχοροφ λέγοντας διχτατορία του προλεταριάτου εννοεί διχτατορία του κόμματός μας. Εμείς αντίθετα μιλάμε για τη διχτατορία της τάξης που οδηγεί μαζί της τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς.

Υπάρχει κάποια ανακρίβεια στους λόγους των ομιλητών: τι έχουμε, αντίδραση ή αντεπανάσταση; Τον καιρό των επαναστάσεων δεν υπάρχει αντίδραση. Όταν οι τάξεις αντικαθιστούν η μια την άλλη, στην εξουσία δεν έχουμε αντίδραση, αλλά επανάσταση ή αντεπανάσταση.

Σχετικά με τον τέταρτο παράγοντα που προκάλεσε την κρίση της εξουσίας και που τον ανάφερε ο Χαριτόνοφ, δηλαδή σχετικά με το διεθνή παράγοντα, πρέπει να πούμε ότι μόνο ο πόλεμος και τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής που συνδέονται μ’ αυτόν είχαν σχέση με την κρίση της εξουσίας στη χώρα μας. Στην εισήγησή μου απόδωσα βασική σημασία στον πόλεμο σαν παράγοντα που προκάλεσε την κρίση της εξουσίας.

Σχετικά με τη μικροαστική τάξη πρέπει να πούμε πως δεν αποτελεί πια κάτι το ενιαίο, αλλά μέσα της γίνεται μια γρήγορη διαφοροποίηση (το Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών της φρουράς της Πετρούπολης βρίσκεται σε άμεση αντίθεση με την Εκτελεστική Επιτροπή του αγροτικού συνεδρίου). Στο χωριό διεξάγεται αγώνας και παράλληλα με τα υπάρχοντα Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών δημιουργούνται νέα, αυτοδύναμα. Υπολογίζουμε ακριβώς στην υποστήριξη αυτών των πιο φτωχών στρωμάτων της αγροτιάς, που ανεβαίνουν. Μόνο αυτά τα στρώματα μπορούν λόγω της οικονομικής τους θέσης να ‘ρθουν μαζί μας. Τα στρώματα των αγροτών που ανάδειξαν στην Εκτελεστική Επιτροπή του αγροτικού συνεδρίου ανθρώπους που διψούν για προλεταριακό αίμα όπως ο Αυξέντιεφ, δε θα ‘ρθουν μαζί μας και ούτε θα ταλαντευθούν προς το μέρος μας. Παρακολουθούσα πώς οι άνθρωποι αυτοί χειροκροτούσαν όταν ο Τσερετέλι ανακοίνωσε τη διαταγή να συλληφθεί ο σ. Λένιν.

Οι σύντροφοι που λένε ότι η διχτατορία του προλεταριάτου είναι απραγματοποίητη γιατί το προλεταριάτο αποτελεί μειοψηφία του πληθυσμού, καταλαβαίνουν μηχανικά τη δύναμη της πλειοψηφίας. Και τα Σοβιέτ αντιπροσωπεύουν μονάχα 20 εκατομμύρια οργανωμένα άτομα, όμως χάρη στη δύναμη της οργάνωσής τους οδηγούν μαζί τους όλο τον πληθυσμό. Μια οργανωμένη δύναμη, που είναι σε θέση να συντρίψει τις δυνάμεις της οικονομικής καταστροφής θα την ακολουθήσει όλος ο πληθυσμός.

Ο σ. Βολοντάρσκι ερμηνεύει διαφορετικά από μένα το σχέδιο απόφασης που ψήφισε η συνδιάσκεψη, μα είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς την άποψή του.

Οι σύντροφοι ρωτούν αν μπορούμε να αλλάξουμε το σύνθημά μας. Το σύνθημά μας για την εξουσία των Σοβιέτ είχε υπολογιστεί για την περίοδο της ειρηνικής ανάπτυξης της πανάστασης, περίοδο που ανήκει πια στο παρελθόν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μια από τις προϋποθέσεις για το πέρασμα της εξουσίας στα χέρια του προλεταριάτου είναι σήμερα η νίκη πάνω στην αντεπανάσταση μέσω της εξέγερσης. Όταν ρίχναμε το σύνθημά μας για τα Σοβιέτ, η εξουσία βρισκόταν ουσιαστικά στα χέρια των Σοβιέτ. Με την πίεση πάνω στα Σοβιέτ μπορούσαμε να επιδράσουμε και ν’ αλλάξουμε τη σύνθεση της κυβέρνησης. Τώρα η εξουσία βρίσκεται στα χέρια της Προσωρινής κυβέρνησης. Δε μπορούμε να υπολογίσουμε ότι είναι δυνατό, με την πίεση πάνω στα Σοβιέτ, να περάσει η εξουσία ειρηνικά στα χέρια της εργατικής τάξης. Σα μαρξιστές πρέπει να πούμε: δεν πρόκειται εδώ για τους κρατικούς θεσμούς, αλλά για το ζήτημα ποιας τάξης την πολιτική ασκεί αυτός ο κρατικός θεσμός. Είμαστε ανεπιφύλαχτα για τα Σοβιέτ εκείνα, όπου θα έχουμε την πλειοψηφία. Και θα επιδιώξουμε να δημιουργήσουμε τέτοια Σοβιέτ. Δε μπορούμε όμως να παραδώσουμε την εξουσία στα Σοβιέτ που έκλεισαν συμμαχία με την αντεπανάσταση.

Συνοψίζοντας όλα όσα αναφέραμε παραπάνω, μπορούμε να πούμε ότι ο δρόμος της ειρηνικής ανάπτυξης του κινήματος τέλειωσε γιατί το κίνημα μπήκε στο δρόμο της σοσιαλιστικής επανάστασης. Η μικροαστική τάξη, εκτός από τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς, υποστηρίζει σήμερα την αντεπανάσταση. Γι’ αυτό, το σύνημα: “Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ!” για την τωρινή στιγμή έχει παλιώσει.

Πρωτοδημοσιεύτηκε το 1923 στο περιοδικό “Κράσναγια Λέτοπις”, αρ. 7

Σημειώσεις

(36)Η δεύτερη (έκτακτη) συνδιάσκεψη των μπολσεβίκων της πόλης της Πετρούπολης συνήλθε την 1η του Ιούλη 1917. Πήραν σ’ αυτή μέρος 145 αντιπρόσωποι, που αντιπροσώπευαν 32.220 μέλη του κόμματος. Τη σύγκληση της έκτακτης συνδιάσκεψης την επέβαλε η όξυνση της πολιτικής κατάστασης στην Πετρούπολη και σ’ όλη τη χώρα εξαιτίας της επίθεσης που άρχισε στο μέτωπο και οι απόπειρες της Προσωρινής κυβέρνησης να απομακρύνει από την Πετρούπολη τα επαναστατικά συντάγματα και να “αποσυμφορήσει” την πόλη, απομακρύνοντας τους επαναστάτες εργάτες κλπ. Με τα γεγονότα της 3-5 του Ιούλη οι εργασίες της συνδιάσκεψης διακόπηκαν και ξανάρχισαν μόλις στις 16 του Ιούλη. Όλη η παραπέρα δουλειά της συνδιάσκεψης διεξήχθη κάτω από την άμεση καθοδήγηση του Ι.Β. Στάλιν.

(37)Η έκτακτη σύσκεψη της Μόσχας – κρατική σύσκεψη της Μόσχας – κλήθηκε από την Προσωρινή κυβέρνηση στις 12 Αυγούστου 1917. Η πλειοψηφία απ’ αυτούς που πήραν μέρος στη σύσκεψη ήταν αντιπρόσωποι των τσιφλικάδων, της κεφαλαιοκρατίας, του σώματος των στρατηγών, του σώματος των αξιωματικών και των ανώτερων στρωμάτων των κοζάκων. Η αντιπροσωπεία των Σοβιέτ και της ΚΕΕ αποτελούνταν από μενσεβίκους και εσέρους. Στη σύσκεψη ο Κορνίλοφ, ο Αλεξέγιεφ, ο Καλέντιν και άλλοι ανάπτυξαν ένα πρόγραμμα κατάπνιξης της επανάστασης. Ο Κερένσκι στο λόγο του απείλησε πως θα καταπνίξει το επαναστατικό κίνημα και θα βάλει τέρμα στις απόπειρες των αγροτών να καταλάβουν τη γη των τσιφλικάδων. Η Κεντρική Επιτροπή του Μπολσεβίκικου Κόμματος με την έκκλησή της, που την έγραψε ο Ι.Β. Στάλιν, κάλεσε το προλεταριάτο να διαμαρτυρηθεί ενάντια στη σύσκεψη της Μόσχας. Την ημέρα που άρχιζε η σύσκεψη οι μπολσεβίκοι οργάνωσαν στη Μόσχα 24ωρη απεργία, όπου πήραν μέρος πάνω από 400 χιλιάδες άτομα. Συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και απεργίας έγιναν και σε μια σειρά άλλες πόλεις. Ο Ι.Β.Στάλιν αφιέρωσε μια σειρά άρθρα για το ξεσκέπασμα του αντεπαναστατικού χαραχτήρα της σύσκεψης της Μόσχας (σημείωση parapoda: βλ. επόμενες αναρτήσεις).

(38)Στις 5 του Ιούλη 1917 έφτασε από το Χέλσινγκφορς στην Πετρούπολη αντιπροσωπεία ναυτών του πολεμικού στόλου της Βαλτικής. Αφορμή για τον ερχομό της αντιπροσωπείας ήταν η απόπειρα της Προσωρινής κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει τα σκάφη του στόλου της Βαλτικής ενάντια στους επαναστάτες ναύτες της Κρονστάνδης, που πήραν ενεργό μέρος στη διαδήλωση της 3 – 4 του Ιούλη στην Πετρούπολη. Στις 7 του Ιούλη, με εντολή της Προσωρινής κυβέρνησης, πιάστηκε η αντιπροσωπεία της Βαλτικής που αποτελούταν από 67 άτομα.

(39)Ο αφοπλισμός των εργατών του Σεστρορέτσκι έγινε στις 11 του Ιούλη 1917, με διαταγή της Προσωρινής κυβέρνησης και τη συγκατάθεση της εσερομενσεβίκικης ΚΕΕ. Στους εργάτες στάλθηκε τελεσίγραφο να παραδώσουν τον οπλισμό τους με την απειλή ότι θα χρησιμοποιηθεί ένοπλη δύναμη. Συνελήφθησαν τα μέλη της εργοστασιακής επιτροπής του εργοστασίου όπλων του Σεστρορέτσκι, όσοι ήταν μπολσεβίκοι.

(40)Η διακήρυξη που δημοσίευσε η Προσωρινή κυβέρνηση στις 8 του Ιούλη 1917, περιείχε μια σειρά δημαγωγικές υποσχέσεις με τις οποίες η Προσωρινή κυβέρνηση, οι εσέροι και οι μενσεβίκοι ήθελαν να καθησυχάσουν τις μάζες ύστερα από τα γεγονότα της 3 – 5 του Ιούλη. Η Προσωρινή κυβέρνηση έκανε έκκληση να συνεχιστεί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και γι’ αυτό υποσχόταν να διεξάγει στην καθορισμένη ημερομηνία – 17 του Σεπτέμβρη – τις εκλογές για τη Συνταχτική συνέλευση, να καταρτίσει τα νομοσχέδια για το 8ωρο και τις κοινωνικές ασφαλίσεις κλπ. Παρά τον καθαρά τυπικό χαραχτήρα που είχε η διακήρυξη της 8 του Ιούλη έγινε αντικείμενο επίθεσης από τους καντέτους, που έβαλαν σαν όρο για τη συμμετοχή τους στην κυβέρνηση την ακύρωση αυτής της διακήρυξης.

(41)Καμκοφικοί – οπαδοί του Καμκόφ Μπ. (Κατς), που ήταν ένας από τους ηγέτες της αριστερής πτέρυγας του κόμματος των εσέρων. Η πτέρυγα αυτή διαμορφώθηκε λίγες μέρες μετά την επανάσταση του Φλεβάρη 1917.

***

Βλ. επίσης

Το 1ο μέρος του αφιερώματος στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση: Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο (14-16/03/1917)

Το 2ο μέρος: Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης (17-18/03/1917)

Το 3ο μέρος: Στάλιν: Η κατάργηση των εθνικών περιορισμών & Είτε – Είτε (25-26/03/1917)

To 4ο μέρος: Στάλιν: Ενάντια στην ομοσπονδιακή οργάνωση & Αυτοκριτική (28/03/1917)

Το 5ο μέρος: Στάλιν: Δύο Αποφάσεις & Η γη στους αγρότες (11-14/04/1917)

Το 6ο μέρος: Στάλιν: Η προσωρινή κυβέρνηση & Η σύσκεψη στα ανάχτορα της αυτοκράτειρας Μαρίας (18-25/04/1917)

Το 7ο μέρος: Στάλιν: Πάνω στο ζήτημα της σημερινής στιγμής & Εισήγηση και Τελικός λόγος για το εθνικό ζήτημα (24-29/04/1917)

Το 8ο μέρος: Στάλιν: Έμειναν πίσω από την επανάσταση & Τι περιμέναμε από τη συνδιάσκεψη; (04-06/05/1917)

Το 9ο μέρος: Στάλιν: Η καμπάνια για τις δημοτικές εκλογές & Τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Πετρούπολης (21-24-26/05/1917 & 15/06/1917)

Το 10ο μέρος: Στάλιν: Χτες και Σήμερα (Κρίση της επανάστασης) & Ενάντια στις μεμονωμένες διαδηλώσεις (13-14/06/1917)

Το 11ο μέρος: Στάλιν: Προς όλους τους εργαζόμενους – προς όλους τους εργάτες και τους φαντάρους της Πετρούπολης, Η διαδήλωση & Πυκνώστε τις γραμμές σας (17-20/06 & 15/07/1917)

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: