Στάλιν: Τοποθέτηση στη διευρυμένη συνεδρίαση του Πολεμικού Συμβουλίου υπό το Λαϊκό Επιτροπάτο Άμυνας για την υπόθεση Τουχατσέφσκι (02/06/1937)

80 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη σύλληψη του ενός από τους πέντε στρατηγούς της ΕΣΣΔ, του Μιχαήλ Τουχατσέφσκι, και άλλων οχτώ συναδέλφους του, οι οποίοι σύντομα εκτελέστηκαν, επειδή, σύμφωνα με τις κατηγορίες, ευθέως αποκάλυψαν στρατιωτικά μυστικά στους Γερμανούς. Για τις εκκαθαρίσεις και αναδιατάξεις στο σοβιετικό στρατό που ξεκίνησαν τότε έχουν διατυπωθεί διάφορες εκδοχές. Κάποιοι λένε ότι οι ναζί έδωσαν στοιχεία στον τσεχοσλοβάκο πρόεδρο Μπένες, ο οποίος τα μετέδωσε στους σοβιετικούς, ώστε να αποδυναμωθεί ο Κόκκινος Στρατός. Επί περεστρόικα, κάποιοι έφτασαν να πουν ότι οι σοβιετικοί έδωσαν τα στοιχεία στους ναζί, οι οποίοι έδωσαν τα στοιχεία στο Μπένες, ο οποίος τα έδωσε στους σοβιετικούς.

Κανένας δεν εξετάζει, βέβαια, ότι και σε αυτές τις εκδοχές υπάρχει δυνατότητα για περαιτέρω εξειδικεύσεις και εκδοχές, ενίοτε με το ίδιο σκεπτικό, οι οποίες όμως θα αναιρούσαν το βασικό επιχείρημα κάποιων ότι όλα έγιναν απλώς επειδή ο Στάλιν ήταν ένας “σατανάς”: ότι, π.χ. οι Ναζί πράγματι να αξιοποίησαν ανθρώπους εν αγνοία τους. Ή, πράγματι να τους είχαν “δέσει” με διάφορους τρόπους και ευθέως αυτοί, όντας όμηροι, να τους έδιναν στοιχεία (άρα, να τεκμηριώνεται η άμεση μετάδοση πληροφοριών, άσχετα αν αυτή έγινε από εξαναγκασμό). Ή, οι ναζί να τους χρησιμοποίησαν (είτε εν γνώσει αυτών των ανθρώπων είτε όχι) και από κάποιο σημείο, όπως γίνεται πάντα, να τους πέταξαν σα στημένη λεμονόκουπα. Ή, πράγματι, Ρώσοι να έστειλαν τα στοιχεία τους Ναζί (για να πάρουμε την προαναφερθείσα εκδοχή που βγήκε επί περεστρόικα), αλλά και αυτοί να ήταν άνθρωποι των Ναζί.

Όλα αυτά θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, και μάλιστα ταυτόχρονα. Και όσοι κατηγορούν το Στάλιν για “σατανισμό”, εξουσιομανία κλπ, απλώς πατούν σε κάτι αντικειμενικό, στο ότι οι ναζί ήθελαν να αποδυναμώσουν τον Κόκκινο Στρατό. Και από εκεί ξεκινούν οι αντισταλινικές συνωμοσιολογίες.

Όμως είναι εξίσου αντικειμενικό ότι ακόμα και με πιο “ψαγμένους” τρόπους, δηλαδή, με συκοφαντίες, να ήθελαν οι Ναζί να αποδυναμώσουν τον Κόκκινο Στρατό, αυτό θα το πετύχαιναν, αρχικά, με πιο παραδοσιακές μεθόδους: τη στρατολόγηση, η οποία, μάλιστα, δεν λαμβάνει χώρα μόνο με κανονική εξαγορά, αλλά για διάφορους λόγους (όπως η ομηρία). Θα ήταν αφελέστατο και επικίνδυνο να νομίζει κανείς ότι κοτζάμ Ναζί δεν ενδιαφέρονταν και δεν απέκτησαν ούτε έστειλαν ανθρώπους τους στη Σοβιετική Ένωση, και όλα τα κανόνιζαν από τα γραφεία τους στο Βερολίνο, σκαρώνοντας απλώς συκοφαντίες. Αυτές οι συκοφαντίες θα έπρεπε να είναι απολύτως πειστικές και να αφορούν χιλιάδες ανθρώπους και τις σχέσεις μεταξύ τους, που θα έπρεπε να γνωρίζουν (σε ποια πόστα βρίσκεται ο καθένας ποια στιγμή, τι εκτίμηση έχει ο ένας για τον άλλον, ιστορικό κλπ), γιατί, ως γνωστόν, το ψέμα έχει κοντά ποδάρια. Και πώς θα μπορούσε να υπάρχει στους Ναζί τέτοια μεγάλη γνώση για ανθρώπους, ώστε να εξυφάνουν τη συκοφαντία κάποιων από αυτούς, αν δεν είχαν οι ίδιοι ανθρώπους μέσα στη Σοβιετική Ένωση, οι οποιοι, το λιγότερο, θα παρακολουθούσαν ανθρώπους οι οποίοι από τις κινήσεις τους, έστω, (αν όχι από ευθείες μεταδόσεις πληροφοριών), θα άφηναν να διαρρεύσει υλικό χρήσιμο για τους Ναζί. Και πού θα μπορούσε να υπάρχει τέτοιος μεγάλος όγκος γνώσης για ανθρώπους; Σίγουρα όχι σε περιθωριακά πόστα, αλλά σε κεντρικά.

Συνεπώς, όσο σωστό και να είναι ότι ενδιαφέρονταν οι Ναζί για την αποδυνάμωση του Κόκκινου Στρατού, άλλο τόσο σωστό είναι ότι αυτό, ακόμα και μόνο με συκοφάντηση και κατασκευή ψεύτικων στοιχείων, δεν θα μπορούσε να γίνει, παρά μόνο με ανθρώπους από τα μέσα.

Πολλώ δε μάλλον όταν υπάρχει και αντικειμενική βάση για στρατολόγηση. Αυτό αναφέρει ο Στάλιν, στην παρακάτω τοποθέτησή του (που, λόγω του ανεπεξέργαστης μεταφοράς του σε γραπτό, μπορεί να μη διαβάζεται εύκολα), ως μια από τις αιτίες για τις οποίες μπόρεσαν άνθρωποι, πολλοί από τους οποίους και κομμουνιστές, να πέσουν στα δίχτυα των Ναζί: στην αξιοποίηση της δυσαρέσκειας που ενίοτε δημιουργείται σε έναν άνθρωπο. “Πολύ δύσκολο είναι ενίοτε για έναν άνθρωπο να καταλάβει το μέτρο των δυνατοτήτων του, το μέτρο των θετικών και των αρνητικών του στοιχείων”, λέει χαρακτηριστκά ο Στάλιν: Και στη μεταβατική περίοδο του σοσιαλισμού, είναι αφελές να νομίζει κανείς ότι έχει επικρατήσει η αντικειμενική κρίση ακόμα και για τον εαυτό μας και δεν έχουμε εγωιστικά έστω κατάλοιπα. Φυσικά, ένα κομμουνιστικό κόμμα ή οργάνωση, πρέπει να προσέχει ώστε να εξαλείφει σιγά σιγά τα εγωιστικά κατάλοιπα των μελών της, πολλώ δε μάλλον να μην καλλιεργεί τον εγωισμό (όπως έχουμε δει στην Ελλάδα να συμβαίνει). Γιατί αυτό, ειδικά στην περίπτωση της ΕΣΣΔ, ήταν γνωστό ότι θα το ήθελε και ο εχθρός (να πού μπορεί να βάλει ανθρώπους του ο εχθρός: στο να τσαλαπατάνε την αξιοπρέπεια, συνειδητά να υποβιβάζουν τον άλλο, και έτσι, να τον φτάνουν σε σημείο που να τον αξιοποιεί, έστω και εν αγνοία του, ο εχθρός).

Ο Στάλιν, επίσης, λέει ότι δεν είναι σωστό να κρίνουμε την κατρακύλα του ενός ή του άλλου, κομμουνιστή ή όχι, από την ατομική ταξική του καταγωγή, ούτε από την παλιά πολιτική του τοποθέτηση.Υπάρχει, άλλωστε, και το αντίστροφο, πανκοίνως αποδεκτό: τα στερνά τιμούν τα πρώτα.

Τρίτον, ο Στάλιν αναφέρει ως αιτία της κατρακύλας μεμονωμένων συντρόφων, σε μια “πάθηση” η οποία είναι κάπως αντικειμενική και αφορά συνολικά την κοινωνία, ή μια συλλογικότητα: οι επιτυχίες, ακόμα και οι πρώτες, χαλαρώνουν την επαγρύπνηση, το ρυθμό προσπάθειας εξάλειψης των λαθών. Πολλώ δε μάλλον, όσο περνούν τα χρόνια, οι νέοι άνθρωποι, ούτε που ξέρουν για την προηγούμενη άσχημη κατάσταση. Νομίζει κανείς π.χ. ότι οι άνθρωποι που γεννήθηκαν επί ΕΣΣΔ γνώριζαν τι θα πει ανεργία, καπιταλισμός, τα μέσα που χρησιμοποιεί για να διαβρώσει τους ανθρώπους κοκ;

Τέλος, ο Στάλιν προσπαθεί να βρει τρόπους επίλυσης του προβλήματος και του εκφυλισμού ανθρώπων και της παρεμπόδισης του εχθρού. Και υποδεικνύει τον διπλό έλεγχο: από τα πάνω (γενικός) και από τα κάτω (στις λεπτομέρειες, επί τω έργω, και πιο σημαντικός). Βάζει επίσης και μια άλλη διάσταση διπλού ελέγχου, χωρίς, όμως, να επεκταθεί: και από το κράτος και από το κόμμα.

Σε αυτά αξίζει να στέκεται όποιος ενδιαφέρεται για την άντληση εμπειρίας από το κομμουνιστικό κίνημα του 20ού αιώνα για τις νέες επιθέσεις για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας, και όχι στα καθαρά “οπαδικά” και προσωποκεντρικά. Αλλά και σε αυτά να στεκόταν κανείς, με την ανάγνωση αυτού του κειμένου, θα έβλεπε ότι ο Στάλιν εκφράζει κάποια απογοήτευση για την αρνητική εξέλιξη κάποιων ανθρώπων. Επίσης, παρατηρεί κανείς πως όχι μόνο για όσους ο Στάλιν εκφράστηκε αρνητικά, αλλά και για κάποιους από όσους εκφράστηκε θετικά στην τοποθέτησή του, δεν είχαν καλή τύχη. Τέλος, ακόμα και η τελευταία πρόταση του ίδιου, να συγχωρούνται όσοι μιλήσουν, δεν είναι βέβαιο ότι τηρήθηκε πλήρως. Από αυτά τα δυο, συνάγεται ότι, σε προσωπικό τουλάχιστον επίπεδο, ο Στάλιν δεν είχε τον απόλυτο έλεγχο της κατάστασης (ή δεν θα έλεγε καλά λόγια για όσους λίγο μετά βγήκαν εχθροί, ώστε να μην εκτεθεί, ή θα είχε επιβάλλει την πρότασή του για συγχώρεση όσων μπλεγμένων μιλούσαν).

***

Τοποθέτηση στη διευρυμένη συνεδρίαση του Πολεμικού Συμβουλίου υπό το Λαϊκό Επιτροπάτο Άμυνας

2 Ιούνη 1937

(ανεπεξέργαστα στενογραφημένα πρακτικά)

Στάλιν: Σύντροφοι. Για το ότι υπήρξε στρατιωτικοπολιτική συνωμοσία ενάντια στη σοβιετική εξουσία, τώρα, ελπίζω ότι δεν αμφιβάλλει κανείς. Το γεγονός ότι υπάρχει πλήθος αποδείξεων από τους ίδιους τους εγκληματίες και παρατηρήσεις από πλευράς των συντρόφων που εργάζονται στους αντίστοιχους χώρους όπου δρούσαν αυτοί, είναι τέτοιος ο μεγάλος τους αριθμός που είναι αναμφίβολο ότι έλαβε χώρα στρατιωτικοπολιτική συνωμοσία ενάντια στη σοβιετική εξουσία, ωθούμενη και χρηματοδοτούμενη από τους γερμανούς φασίστες.

Χαρακτηρίζουν τους ανθρώπους αυτούς, κάποιους ως αλήτες, άλλους εκκεντρικούς, τους τρίτους: τσιφλικάδες.

Όμως από μόνη της η κατηγορία αυτή δεν δίνει τίποτα. Προκειμένου αυτό το κακό να ξεριζωθεί και να τερματιστεί, χρειάζεται να το μελετήσουμε, ψύχραιμα να το αναλύσουμε, να μελετήσουμε τις ρίζες του, να ανακαλύψουμε και να σχεδιάσουμε μέσα, ώστε μελλοντικά τέτοιες ασχήμιες ούτε στη χώρα μας ούτε γύρω μας να μην επαναληφθούν.

Θα ήθελα απλώς για αυτό το ζήτημα να πω κάποια πράγματα.

Πρώτα από όλα, δώστε προσοχή στους ανθρώπους που βρίσκονταν επικεφαλής αυτής της στρατιωτικοπολιτικής συνωμοσίας. Δεν μιλώ για εκείνους που ήδη έχουν εκτελεστεί, μιλώ για εκείνους οι οποίοι μέχρι πρόσφατα ακόμα ήταν ελεύθεροι. Τρότσκι, Ρίκοφ, Μπουχάριν – αυτοί είναι, ας το πούμε έτσι, πολιτικοί καθοδηγητές. Με αυτούς συσχετίζω επίσης το Ρουτζουτάκ, ο οποίος επίσης βρισκόταν επικεφαλής και πολύ πονηρά εργάστηκε, μπέρδεψε τους πάντες, όμως αποδείχτηκε πράκτορας της Γερμανίας. Ο Καραχάν, ο Γιενουκίτζε. Περαιτέρω, οι Γιάγκοντα, Τουχατσέφσκι, κατά στρατιωτική ιεραρχία, Γιακίρ, Ουμπόρεβιτς, Κορκ, Έιντεμαν, Γκαμάρνικ – 13 άνθρωποι. Τι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον να το γνωρίζουμε. Αυτοί είναι ο πυρήνας της στρατιωτικοπολιτικής συνωμοσίας, ο πυρήνας, ο οποίος είχε συστηματικά σχέσεις με τους γερμανούς φασίστες, ιδίως με το γερμανικό Ράιχσβερ και ο οποίος προσάρμοσε όλη του τη δουλειά στις προτιμήσεις και τις εντολές των γερμανών φασιστών.

Τι είναι αυτοί οι άνθρωποι;

Λένε ότι ο Τουχατσέφσκι είναι μεγαλοκτηματίας, άλλοι ότι είναι γιος ιερέα. Αυτή η προσέγγιση, σύντροφοι, δεν λύνει τίποτα, απολύτως τίποτα. Όταν μιλάνε για τους ευγενείς ως μία εχθρική τάξη προς τον εργαζόμενο λαό, έχουν κατά νου τάξεις, κοινωνικές ομάδες και στρώματα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιοι από τους ευγενείς ως άτομα δεν μπορούν να υπηρετούν την εργατική τάξη. Ο Λένιν ήταν ευγενούς καταγωγής – το γνωρίζετε;

Φωνή: Είναι γνωστό.

Στάλιν: Ο Ένγκελς ήταν γιος εργοστασιάρχη – μη προλεταριακά στοιχεία, όπως λέτε. Ο ίδιος ο Ένγκελς διοικούσε το εργοστάσιό του και έτρεφε το Μάρξ. Ο Τσερνισέφσκι ήταν γιος ιερέα – καλός άνθρωπος ήταν. Και το αντίθετο. Ο Σερεμπριάκοφ ήταν εργάτης, όμως γνωρίζετε τι κακοποιός αποδείχτηκε. Ο Λίβσιτς ήταν εργάτης, ένας αγράμματος εργάτης, όμως αποδείχτηκε κατάσκοπος.

Όταν κάποιοι κάνουν λόγο για εχθρικές δυνάμεις, έχουν κατά νου τάξεις, κοινωνικές ομάδες και στρώματα, όμως δεν είναι κάθε άτομο από μία τέτοια τάξη που μπορεί να κάνει κακό. Μεμονωμένα άτομα από ευγενείς, από αστούς εργάζονταν για το καλό της εργατικής τάξης, εργάζονταν όχι άσχημα. Από ένα τέτοιο στρώμα όπως οι δικηγόροι, ας πούμε, υπήρχαν πολλοί επαναστάτες. Ο Μαρξ ήταν γιος δικηγόρου και όχι γιος εργάτη γης, ούτε γιος εργάτη. Από αυτά τα στρώματα πάντοτε μπορούν να υπάρχουν άτομα, τα οποία μπορούν να υπηρετούν την υπόθεση της εργατικής τάξης όχι χειρότερα, αλλά καλύτερα από καθαρόαιμους προλετάριους. Για αυτό, το γενικό μέτρο ότι κάποιος δεν είναι γιος εργάτη γης – είναι ένα παλιό μέτρο, το οποίο δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Αυτό δεν είναι μια μαρξιστική προσέγγιση.

Αυτό είναι, θα έλεγα, βιολογική προσέγγιση, όχι μαρξιστική. Εμείς το μαρξισμό το θεωρούμε όχι βιολογική επιστήμη, αλλά κοινωνιολογική. Έτσι, αυτό το κοινό μέτρο, το οποίο είναι απολύτως ορθό σε σχέση με στρώματα, ομάδες, τάξεις, δεν εφαρμόζεται σε όλα τα μεμονωμένα άτομα, τα οποία δεν έχουν προλεταριακή ή αγροτική καταγωγή. Δεν θα αναλύσω από αυτή την σκοπιά τους ανθρώπους αυτούς.

Υπάρχει επίσης ανάμεσά σας άλλη μία, όχι ορθή αντίληψη. Συχνά γίνεται λόγος ότι το 1922 αυτός και αυτός ψήφισαν υπέρ του Τρότσκι. Ούτε αυτό είναι ορθό. Ένας άνθρωπος μπορεί να ήταν νέος, απλώς να μην κατανοούσε, να του άρεσε η φασαρία. Ο Τζερζίνσκι ψήφιζε υπέρ του Τρότσκι, και όχι απλώς ψήφιζε, αλλά και ανοιχτά υποστήριζε τον Τρότσκι επί Λένιν και ενάντια στο Λένιν. Αυτό το ξέρετε; Δεν ήταν άνθρωπος ο οποίος θα μπορούσε να παραμείνει απαθής σε οτιδήποτε. Ήταν πολύ ενεργός τροτσκιστής και ήθελε όλη τη GPU να τη βάλει να υπερασπίζεται τον Τρότσκι. Αυτό δεν το κατάφερε. Ο Αντρέγιεφ ήταν πολύ ενεργός τροτσκιστής το 1921.

Φωνή από την αίθουσα. Ποιος Αντρέγιεφ;

Στάλιν: Ο Γραμματέας της ΚΕ, Αντρέι Αντρέγιεβιτς Αντρέγιεφ. Όπως βλέπετε, η γενική άποψη ότι αυτός και αυτός είχε ψηφίσει ή ο τάδε και ο δείνα ήταν διστακτικός, επίσης και ποτέ δεν είναι σωστή.

Επομένως, αυτή η δεύτερη αιτιολόγηση, η οποία είναι ευρέως διαδεδομένη ανάμεσά σας και στο κόμμα, δεν είναι ούτε αυτή ορθή. Θα έλεγα, όχι πάντα ορθή, και πολύ συχνά αποτυγχάνει.

Έτσι, για το χαρακτηρισμό αυτού του πυρήνα και των μελών του εγώ επίσης αυτή την αντίληψη, ως μη ορθή, δεν θα τη χρησιμοποιούσα.

Το καλύτερο είναι να κρίνουμε τους ανθρώπους από τις πράξεις τους, από το έργο τους. Υπήρχαν άνθρωποι που δίσταζαν, έπειτα απομακρύνθηκαν, απομακρύνθηκαν ανοιχτά, έντιμα, και από τις τάξεις μας πλέον παλεύουν καλά ενάντια στους τροτσκιστές. Πάλεψε πολύ καλά ο Τζερζίνσκι, παλεύει πολύ καλά ο σύντροφος Αντρέγιεφ. Υπάρχουν ακόμα πολλοί τέτοιοι άνθρωποι. Θα μπορούσα να απαριθμήσω δυο ή τρεις δεκάδες άτομα τα οποία απομακρύνθηκαν από τον τροτσκισμό, απομακρύνθηκαν δυναμικά και παλεύουν εναντίον του πολύ καλά. Και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, γιατί, καθ’ όλη την ιστορία του κόμματός μας, τα γεγονότα απέδειξαν ότι η γραμμή του Λένιν, από τότε που ενάντιά μας άρχισαν ανοιχτό πόλεμο οι τροτσκιστές, αποδείχτηκε ορθή. Τα γεγονότα απέδειξαν ότι, ακολούθως, μετά το Λένιν η γραμμή της ΚΕ του κόμματός μας, η γραμμή του κόμματός μας, σε γενικές γραμμές, αποδείχτηκε ορθή. Αυτό δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει αρκετούς πρώην τροτσκιστές. Και δεν είναι να εκπλήσσεται κανείς για το ότι άνθρωποι όπως ο Τζερζίνσκι, ο Αντρέγιεφ, και 20-30 πρώην τροτσκιστές κατάλαβαν, είδαν με τα μάτια τους ότι η γραμμή του κόμματος ήταν σωστή και μεταπήδησαν στην πλευρά μας.

Επιπρόσθετα, γνωρίζω μερικούς μη τροτσκιστές, οι οποίοι ναι μεν δεν ήταν τροτσκιστές, όμως ούτε και σε εμάς ήταν πολύ χρήσιμοι. Αυτοί ψήφιζαν τυπικά υπέρ του κόμματος. Αποτελεί αυτό μεγάλη τιμή για αυτούς τους “λενινιστές”; Και αντίθετα, υπήρχαν άνθρωποι, οι οποίοι πάλεψαν, αμφέβαλλαν, δεν αναγνώρισαν πλήρως το ορθό και δεν είχαν αρκετή ποσότητα δειλίας για να κρύψουν τις αμφιβολίες τους, ψήφιζαν ενάντια στη γραμμή του κόμματος, αλλά έπειτα μεταπήδησαν στην πλευρά μας.

Έτσι, και αυτή τη δεύτερη αντίληψη, η οποία υπάρχει και είναι διαδεδομένη ανάμεσά σας, την απορρίπτω ως απόλυτη.

Χρειάζεται μια τρίτη αντίληψη για τα χαρακτηριστικά των ηγετών του πυρήνα αυτής της συνωμοσίας. Αυτή είναι η αντίληψη για τα χαρακτηριστικά των ανθρώπων βάσει των πράξεών τους επί σειρά ετών.

Προχωρώ σε αυτό. Απαρίθμησα 13 ανθρώπους. Επαναλαμβάνω: Τρότσκι, Ρίκοφ, Μπουχάριν, Γιενουκίτζε, Καραχάν, Ρουτζουτάκ, Γιάγκοντα, Τουχατσέφσκι, Γιακίρ, Ουμπόρεβιτς, Κορκ, Έιντεμαν, Γκάμαρνικ. Από αυτούς 10 κατάσκοποι. Ο Τρότσκι οργάνωσε ομάδα, η οποία άμεσα εκπαίδευσε και ανέθεσε: δώστε πληροφορίες στους Γερμανούς ώστε αυτοί να πιστεύουν ότι εγώ ο Τρότσκι έχω ανθρώπους. Κάντε σαμποτάζ, καταστροφές, ώστε για εμένα, τον Τρότσκι, οι Ιάπωνες και οι Γερμανοί να πιστεύουν ότι έχω δύναμη. Ένας άνθρωπος ο οποίος κύρηττε στους ανθρώπους τους την αναγκαιότητα να προβούν σε κατασκοπευτική δράση, γιατί εμείς, ας πούμε, οι τροτσκιστές πρέπει να έχουμε μπλοκ με τους γερμανούς φασίστες, ή, π.χ, πρέπει να συνεργαστούμε, ή, π.χ., πρέπει να βοηθήσουμε έτσι ώστε και αυτοί να μας βοηθήσουν σε περίπτωση ανάγκης. Τώρα αυτοί χρειάζονται βοήθεια όσον αφορά πληροφορίες – δώστε πληροφορίες. Θυμηθείτε την κατάθεση Ράντεκ, θυμηθείτε την κατάθεση Λίβσιτς, θυμηθείτε την κατάθεση Σοκόλνικοφ – έδωσαν πληροφορίες. Αυτό είναι κατασκοπία. Ο Τρότσκι – ο οργανωτής των κατασκόπων από ανθρώπους που ήταν στο κόμμα μας ή βρίσκονταν γύρω από το κόμμα μας – είναι ο αρχικατάσκοπος.

Ρίκοφ. Δεν έχουμε πληροφορίες ότι ο ίδιος έδωσε πληροφορίες στους Γερμανούς, όμως ενθάρρυνε τη μετάδοση πληροφοριών μέσω ανθρώπων του. Με αυτόν στενά συνδέονταν οι Γιενουκίτζε και Καραχάν, και οι δύο αποδείχτηκαν κατάσκοποι. Από το 1927 ο Καραχάν και από το 1927 ο Γιενουκίτζε. Γνωρίζουμε μέσω ποιου μετέδωσαν ευαίσθητες πληροφορίες, μέσω ποιου μετέδωσαν αυτές τις πληροφορίες – μέσω ανθρώπου από τη γερμανική πρεσβεία στη Μόσχα. Γνωρίζουμε. Ο Ρίκοφ τα γνώριζε όλα αυτά. Δεν έχουμε στοιχεία ότι ο ίδιος ήταν κατάσκοπος.

Μπουχάριν. Δεν έχουμε στοιχεία ότι ο ίδιος έδωσε πληροφορίες, όμως με αυτόν ήταν στενά συνδεδεμένοι και ο Γιενουκίτζε, και ο Καραχάν και ο Ρουτζουτάκ, αυτοί πήραν συμβουλή από αυτόν – δώστε πληροφορίες, όμως όχι οι ίδιοι.

Γκαμάρνικ. Δεν έχουμε στοιχεία ότι ο ίδιος έδωσε πληροφορίες, όμως όλοι του οι φίλοι, οι στενότεροι φίλοι: ο Ουμπόρεβιτς, ιδίως ο Γιακίρ, ο Τουχατσέφσκι – μετέδιδαν συστηματικά πληροφορίες στο γερμανικό Γενικό Επιτελείο.

Οι υπόλοιποι. Για τους Γιενουκίτζε, Καραχάν, είπα ήδη. Γιάκοντα – κατάσκοπος και ο ίδιος στη GPU καθοδήγησε κατασκόπους. Αυτός πληροφόρησε τους γερμανούς ποιος από τους εργαζόμενους της GPU έχει ποιο ελάττωμα. Τέτοιους Τσεκίστες έστειλε στο εξωτερικό για ξεκούραση. Από αυτά τα προβλήματα, η γερμανική υπηρεσία πληροφοριών άρπαζε αυτούς τους ανθρώπους, τους στρατολογούσε και τους γυρνούσε στρατολογημένους. Ο Γιάγκοντα τούς έλεγε: γνωρίζω ότι σας έχουν στρατολογήσει οι Γερμανοί, όπως θέλετε, είτε γίνεστε άνθρωποί μου και δουλεύετε όπως θέλω εγώ, τυφλά, είτε πληροφορώ την ΤσεΚά ότι είστε γερμανοί κατάσκοποι. Εκείνοι στρατολογούνταν και υπάκουαν στο Γιάγκοντα ως οι άνθρωποί του. Έτσι αυτός έδρασε με τον Γκάι, έναν κατάσκοπο των Γερμανών και των Ιαπώνων. Αυτό ο ίδιος το αναγνώρισε. Αυτοί οι ίδιοι το ομολόγησαν. Έτσι έκανε και με το Βολόβιτς – έναν κατάσκοπο των Γερμανών, όπως ο ίδιος το ομολόγησε. Έτσι έκανε και με τον Πάουκερ – κατάσκοπο των Γερμανών, από παλιά, από το 1923. Έτσι ο Γιάγκοντα. Επόμενος, ο Τουχατσέφσκι. Διαβάσατε την κατάθεσή του.

Φωνή: Ναι, διαβάσαμε.

Στάλιν: Αυτός το επιχειρησιακό σχέδιο μας, το επιχειρησιακό σχέδιο μας, τα ιερά των ιερών μας, το έδωσε στο γερμανικό Ράιχσβερ. Είχε μια συναντηση με εκπροσώπους του γερμανικού Ράιχσβερ. Κατάσκοπος; Κατάσκοπος. Για λόγους ευπρέπειας, στη Δύση, αυτούς τους απατεώνες, στις δυτικοευρωπαϊκές πολιτισμένες χώρες, τους αποκαλούν πληροφοριοδότες, όμως εμείς γνωρίζουμε στα ρώσικα, ότι αυτός λέγεται απλώς κατάσκοπος. Ο Γιακίρ συστηματικά πληροφορούσε το γερμανικό επιτελείο. Επινόησε την ασθένειά του στο συκώτι πιθανώς, ή πραγματικά την είχε. Πήγε εκεί για να θεραπευτεί. Ο Ουμπόρεβιτς όχι μόνο μέσω φίλων, με συντρόφων, αλλά ατομικά ο ίδιος έδωσε πληροφορίες. Ο Καραχάν – γερμανός κατάσκοπος. Ο Έιντεμαν – γερμανός κατάσκοπος. Ο Καραχάν έδωσε πληροφορίες στο γερμανικό επιτελείο, από καιρό άρχισε, όταν ήταν στρατιωτικός επιτετραμμένος στη Γερμανία. Ρουτζουτάκ. Έχω ήδη πει ότι αυτός δεν αναγνωρίζει ότι αυτός είναι κατάσκοπος, όμως έχουμε όλα τα στοιχεία για αυτό. Γνωρίζουμε σε ποιον μετέδωσε πληροφορίες. Υπάρχει μία έμπειρη ανιχνεύτρια στη Γερμανία, στο Βερολίνο. Όταν, ίσως, θα πρέπει να πάτε στο Βερολίνο, η Γιοζεφίνα Γκένζι, ίσως κάποιος από εσάς να το γνωρίζει. Είναι μια όμορφη γυναίκα. Παλιά ανιχνεύτρια. Αυτή στρατολόγησε τον Καραχάν. Στρατολόγησε αξιοποιώντας τα κάλλη της. Στρατολόγησε το Γιενουκίτζε. Βοήθησε να στρατολογηθεί ο Τουχατσέφσκι. Κρατά ακόμα και το Ρουτζουτάκ στα χέρια της. Είναι πολύ έμπειρη ανιχνεύτρια η Γιοζεφίνα Γκένζι. Φαίνεται είναι μια δανεζούλα στην υπηρεσία του γερμανικού Ράιχσβερ. Όμορφη, πολύ πρόθυμη να ικανοποιήσει όλες τις προτάσεις των ανδρών, και μετά τους καταστρέφει. Ίσως να διαβάσατε ένα άρθρο στην “Πράβντα” για κάποιες από τις πιο δόλιες μεθόδους των στρατολογητών. Να μία από τις πιο ξεχωριστές στον τομέα των ανιχνευτών του γερμανικού Ράιχσβερ. Δείτε ανθρώπους. 10 που έχει τεκμηριωθεί ότι είναι κατάσκοποι και τρεις οργανωτές και άτομα που ανέχτηκαν την κατασκοπία υπέρ του γερμανικού Ράιχσβερ. Δείτε ανθρώπους.

Μπορεί κανείς να θέσει, φυσικά, αυτό το ερώτημα – πώς είναι δυνατό αυτοί οι άνθρωποι, χτες ακόμα κομμουνιστές, ξαφνικά να καταστούν τα πιο παθιασμένα εργαλεία στα χέρια της γερμανικής κατασκοπίας; Και να που στρατολογήθηκαν. Σήμερα ζητούν από αυτούς – δώσε πληροφορίες. Δεν δίνεις; Έχουμε ήδη την υπογραφή σου ότι έχεις στρατολογηθεί, θα τη δημοσιεύσουμε. Υπό το φόβο της αποκάλυψης, αυτοί δίνουν πληροφορίες. Αύριο τους ζητάνε: όχι, αυτό είναι λίγο, δώσε περισσότερα και πάρε και χρήματα, δώσε απόδειξη. Μετά από αυτό τους ζητάνε – αρχίστε συνωμοσία, καταστροφές. Πρώτα σαμποτάζ, υπονομευτική δραστηριότητα, αποδείξετε ότι ενεργείτε υπέρ μας. Δεν δείχνετε; Θα αποκαλύψουμε, αύριο δα θα δώσουμε στους πράκτορες της σοβιετικής εξουσίας και θα σας πάρουν τα κεφάλια. Αρχίζουν αυτοί την υπονομευτική δραστηριότητα. Έπειτα από αυτό λένε – όχι, εσείς είστε κάπως στο Κρεμλίνο, προσπαθείστε κάτι να δημιουργήσετε ή στη μοσχοβίτικη φρουρά πάρτε θέσεις διοικητικές. Και αυτοί αρχίζουν να προσπαθούν όσο καλύτερα μπορούν. Αργότερα και αυτό ακόμα είναι λίγο. Δώστε πραγματικά στοιχεία, κάτι που να αξίζει. Και αυτοί σκοτώνουν τον Κίροφ. Να, ορίστε, λένε. Και τους λένε – προχωρήστε περαιτέρω, αν δεν μπορεί να απομακρυνθεί ολόκληρη η κυβέρνηση. Και οργανώνουν μέσω του Γιενουκίτζε, μέσω του Γκορμπατσόφ, το Γιέγκοροφ, ο οποίος ήταν τότε επικεφαλής της (σ.parapoda: ανώτατης στρατιωτικής) σχολής της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής, ενώ η σχολή ήταν στο Κρεμλίνο, τον Πέτερσον. Τους λένε – οργανώστε ομάδα, η οποία θα συλλάβει την κυβέρνηση. Στέλνουν έκθεση ότι υπάρχει ομάδα, όλα θα τα κάνουμε, θα συλλάβουμε κοκ. Όμως έχοντας δώσει αυτό – συλλήψεις, εκτελέσεις αρκετών ανθρώπων, υπάρχει ο λαός, ο στρατός. Δηλαδή, ανακοινώνουν ότι εμείς έχουμε κάμποσες διοικητικές θέσεις, εμείς οι ίδιοι θα καταλάβουμε περισσότερες διοικητικές θέσεις – εγώ, ο Τουχατσέφσκι, και αυτός, ο Ουμπόρεβιτς εδώ, και εδώ ο Γιακίρ. Και μετά τους ζητούν – και τι θα γίνει με την Ιαπωνία, την Άπω Ανατολή; Και να που αρχίζει μία καμπάνια, μια σοβαρή καμπάνια. Θέλουν να απομακρύνουν το Μπλιούχερ. Και εκεί δα υπάρχει ήδη μια υποψηφιότητα, ήδη, βέβαια, ο Τουχατσέφσκι. Αν όχι αυτός, τότε ποιος. Γιατί να τον απομακρύνουν. Τη ζύμωση καθοδηγεί ο Γκαμάρνικ, ο Αρονστάμ. Έτσι αυτοί πονηρά το πάνε, ώστε ξεσήκωσαν σχεδον όλους τους γύρω από το Μπλιούχερ εναντίον του. Περαιτέρω, αυτοί έπεισαν όλη την ηγεσία του στρατιωτικού κέντρου ότι πρέπει να τον απομακρύνουν. Γιατί, τους ρωτάνε, ξεκαθαρίστε, για ποιο λόγο; Να, αυτός πίνει. Ωραία. Και; Τίποτε άλλο ακόμα; Να, αυτός δεν ξυπνά νωρίς το πρωί, δεν πηγαίνει στα στρατεύματα. Τίποτε άλλο ακόμα; Έχει παλιώσει, δεν καταλαβαίνει τις νέες μεθόδους εργασίας. Ε, σήμερα δεν καταλαβαίνει, αύριο θα καταλάβει, η εμπειρία του παλιού μαχητή δεν χάνεται. Δείτε, η ΚΕ βρίσκεται ενώπιον του γεγονότος ότι όλων των ειδών οι λάσπες έχουν ειπωθεί για το Μπλιούχερ. Ο Πούτνα βομβαρδίζει, ο Αρονστάμ μάς βομβαρδίζει στη Μόσχα, βομβαρδίζει ο Γκαμάρνικ. Στο τέλος, συγκαλούμε συνεδρίαση. Όταν αυτός έρχεται, συναντιόμαστε μαζί του. Άνθρωπος, ως άνθρωπος, δεν είναι κακός. Εμείς δεν τον γνωρίζουμε, τι συμβαίνει; Του δίνουμε το λόγο – μεγαλειώδης. Ας τον εξετάσουμε αυτόν και με αυτή τη σειρά. Άνθρωποι από το χώρο του έδωσαν σήμα, να συγκαλέσουμε συνεδρίαση στην αίθουσα της ΚΕ.

Αυτός, φυσικά, είναι εξυπνότερος, εμπειρότερος από οποιονδήποτε Τουχατσέφσκι, από οποιονδήποτε Ουμπόρεβιτς, ο οποίος φαίνεται ότι βρίσκεται σε πανικό, και από οποιονδήποτε Γιακίρ, ο οποίος στα ζητήματα του πολέμου σε τίποτα δεν διακρίνεται. Ήταν μια μικρή ομάδα. Ας πάρουμε τον Κοτόφσκι, αυτός ούτε στρατό, ούτε μέτωπο δεν είχε διοικήσει. Αν τέτοιοι άνθρωποι δεν γνωρίζουν το αντικείμενό τους, εμείς τους διώχνουμε – πηγαίνετε στο διάολο, δεν είμαστε μοναστήρι. Βάλτε ανθρώπους σε θέσεις ευθύνης, οι οποίοι δεν πίνουν και δεν γνωρίζουν να πολεμούν – αυτό δεν είναι καλό. Υπάρχουν άνθρωποι με 10ετή εμπειρία διοίκησης, πραγματικά, σε αυτούς πέφτει λάσπη, όμως δεν τους διώχνουν, το αντίθετο, τους διατηρούν. Εμείς τότε επιπλήξαμε το Γκαμάρνικ, όμως ο Τουχατσέφσκι τον υποστήριξε. Αυτό είναι μοναδική περίπτωση συνωμοσίας. Ίσως οι Γερμανοί το επεσήμαναν, και πήραν όλα τα μέτρα. Ήθελαν να τοποθετήσουν άλλον, όμως δεν τους βγήκε.

Ένας πυρήνας, αποτελούμενος από 10 πατενταρισμένους κατασκόπους και τρεις πατενταρισμένους υποστηρικτές κατασκόπων. Ξακάθαρο είναι ότι η ίδια η λογική αυτών των ανθρώπων εξαρτάται από το γερμανικό Ράιχσβερ. Αν αυτοί θα εκπληρώνουν τις εντολές του γερμανικού Ράιχσβερ, τότε το Ράιχσβερ θα τους φτάσει ως εδώ. Να το υπόβαθρο της συνωμοσίας. Αυτό είναι στρατιωτικοπολιτική συνωμοσία. Αυτό είναι ιδιόχειρη σύνθεση του γερμανικού Ράιχσβερ. Πιστεύω ότι αυτοί οι άνθρωποι έγιναν μαριονέτες και κούκλες στα χέρια του Ράιχσβερ. Το Ράιχσβερ θέλει σε εμάς να υπάρξει συνωμοσία, και αυτοί οι κύριοι έστησαν μια συνωμοσία. Το Ράιχσβερ θέλει αυτοί οι κύριοι συστηματικά να τους παραδίνουν στρατιωτικά μυστικά, και να, αυτοί οι κύριοι τους ανακοίνωσαν στρατιωτικά μυστικά. Το Ράιχσβερ θέλει ώστε η υπάρχουσα κυβέρνηση να απομακρυνθεί, να εκτελεστεί, και να, αυτοί ανέλαβαν αυτή την υπόθεση, όμως δεν το κατάφεραν. Ο Ράιχσβερ ήθελε σε περίπτωση πολέμου όλα να είναι έτοιμα, ώστε στο στρατό να γίνει σαμποτάζ προκειμένου να μην είναι έτοιμος για άμυνα, αυτό ήθελε το Ράιχσβερ και αυτό το πράγμα προετοίμαζαν αυτοί. Αυτό είναι το πρακτορείο, ο καθοδηγητικός πυρήνας της στρατιωτικοπολιτικής συνωμοσίας στην ΕΣΣΔ, αποτελούμενος από 10 πατενταρισμένους πρακτορίσκους και 3 πατενταρισμένους υποκινητές κατασκόπων. Αυτοί είναι πρακτορείο του γερμανικού Ράιχσβερ. Να ποιο είναι το κύριο πράγμα. Η συνωμοσία αυτή έχει, επομένως, όχι τόσο εσωτερική βάση, όσο εξωτερική, όχι τόσο πολιτική για την εσωτερική γραμμή στη χώρα μας, όσο πολιτική του γερμανικού Ράιχσβερ. Ήθελαν να κάνουν την ΕΣΣΔ δεύτερη Ισπανία και βρέθηκαν να στρατολογούνται οι ίδιοι και να στρατολογούν κατασκόπους, οι οποίοι να εργάζονται για αυτή την υπόθεση. Να πώς έχει η κατάσταση.

Ο Τουχατσέφσκι, ιδίως, ο οποίος έκανε τον ευγενή άνθρωπο, για βρώμικα κόλπα όχι ικανό, έκανε τον καλλιεργημένο άνθρωπο. Εμείς τον θεωρούσαμε όχι κακό στρατιωτικό, εγώ τον θεωρούσα όχι κακό στρατιωτικό. Τον ρωτούσα: πώς μπορέσατε στη διάρκεια τριών μηνών να φτάσετε τον αριθμό των ταγμάτων σε 7.000 ανθρώπους; Τι είναι αυτό; Αυτά τα κάνει βλάκας, όχι στρατιωτικός. Τι είναι τάγμα με 7.000 ανθρώπους; Είτε τάγμα χωρίς εξοπλισμό, είτε τάγμα με εξοπλισμό αλλά χωρίς κάλυψη. Γενικά, δεν πρόκειται για τάγμα, αλλά για αίσχος. Πώς μπορεί να υπάρχει τέτοιο τάγμα. Εγώ ρωτούσα τον Τουχατσέφσκι: πώς εσείς, ένας άνθρωπος που θεωρείτε εαυτόν γνώστη του αντικειμένου αυτού, πώς μπορείτε να επιμένετε, ότι ο αριθμός των ταγμάτων να φτάσει τους 7.000 ανθρώπους και μαζί με αυτό να ζητάτε ώστε τα τάγματά μας να έχουν 60-40 οβιδοβόλα και 20 κανόνια, να ζητάτε να έχουμε τόσα πολλά τανκς, τόσο πυροβολικό, τόσους όλμους. Εδώ ισχύει ένα από τα δύο – είτε πρέπει να στείλετε στο διάολο αυτό τον εξοπλισμό και να βάλετε ανθρώπους, είτε πρέπει να βάλετε μόνο τον εξοπλισμό. Μου είπε: “σύντροφε Στάλιν, αυτό είναι πάθος”. Αυτό δεν είναι πάθος, είναι σαμποτάζ, το οποίο γίνεται υπό τις εντολές του γερμανικού Ράιχσβερ.

Να ποιος είναι ο πυρήνας. Και τι είναι όμως αυτός; Ψήφιζαν αυτοί τον Τρότσκι; Ο Ρουτζουτάκ ποτέ δεν είχε ψηφίσει τον Τρότσκι, όμως βγήκε σκάρτος. Ο Γιενουκίτζε ποτέ δεν είχε ψηφίσει τον Τρότσκι, όμως βγήκε το ίδιο. Να λοιπόν ποια είναι η αντίληψή σας για το ποιος ψήφιζε ποιον.

Ή, η αριστοκρατική καταγωγή. Εγώ δεν γνωρίζω, ποιος άλλος ακόμα είναι από αριστοκρατική οικογένεια, φαίνεται είναι μόνο ένας, ο Τουχατσέφσκι. Η ταξική καταγωγή δεν αλλάζει την υπόθεση. Κάθε μεμονωμένη περίπτωση χρειάζεται να την κρίνουμε ξεχωριστά. Επί σειρά ετών άνθρωποι είχαν σύνδεση με το γερμανικό Ράιχσβερ, ήταν κατάσκοποι. Πρέπει συχνά να δίσταζαν και να μην έκαναν πάντοτε τη δουλειά τους. Πιστεύω λίγοι από αυτούς έκαναν τη δουλειά τους από την αρχή ως το τέλος. Βλέπω πώς κλαίνε όταν τους πηγαίνουν φυλακή. Να, ακόμα και ο Γκαμάρνικ. Βλέπετε, αν ήταν αντεπαναστάτης από την αρχή ως το τέλος, τότε δεν θα φερόταν έτσι, γιατί αν εγώ ήμουν στη θέση του, αν ήμουν συνεπής αντεπαναστάτης, θα ζητούσα πρώτα ραντεβού με το Στάλιν, πρώτα θα τον σκότωνα και μετά θα αυτοκτονούσα. Έτσι δρουν οι αντεπαναστάτες. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ήταν παρά δούλοι του γερμανικού Ράιχσβερ, στρατολογημένοι κατάσκοποι, και αυτοί οι σκλάβοι έπρεπε να κυλήσουν στο δρόμο μιας συνωμοσίας, στο δρόμο της κατασκοπίας, στο δρόμο της παράδοσης του Λένινγκραντ, της Ουκρανίας κ.ο.κ. Το Ράιχσβερ ως μεγάλη δύναμη βασίζεται σε σκλάβους, σε αδύναμους ανθρώπους, και οι αδύναμοι άνθρωποι πρέπει να δρουν όπως τους διατάζουν. Ο σκλάβος είναι σκλάβος. Αυτό σημαίνει ότι χάνεται στην τροχιά της κατασκοπίας. Αν έχεις πέσει σε αυτή την τροχιά, θες δε θες, αυτή θα σε τυλίξει και θα κατρακυλίσεις σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Να ποια είναι η βάση. Όχι ότι έχουν πολιτική κοκ., κανείς δεν τους ρώτησε για πολιτική. Πρόκειται απλά για ανθρώπους που βρίσκονται στο έλεός τους.

Κολχόζ. Όμως, πόσο νοιάζονται για τα κολχόζ; Βλέπετε, λυπούνται τους αγρότες. Π.χ., αυτός ο παλιάνθρωπος ο Γιενουκίτζε, ο οποίος το 1918 έδιωξε τους αγρότες και παλινόρθωσε το τσιφλικάδικο νοικοκυριό, τώρα λυπάται τους αγρότες. Όμως, καθώς μπόρεσε να προσποιηθεί τον απλό και έκλαιγε, αυτό τον τύπο, τότε τον πιστέψανε.

Δεύτερη φορά, στην Κριμαία, όταν ήρθαν σε αυτόν κάποιες κυριούλες, γυναίκες, όπως ακριβώς και στη Λευκορωσία, ήρθαν και του κλαίγονταν, αυτός έδιωξε τους μουζίκους, αυτός ο παλιάνθρωπος έδιωξε τους αγρότες και παλινόρθωσε κάποιους ευγενείς. Εγώ ήδη τότε είχα εισηγηθεί την εκδίωξή του από το κόμμα, δεν με πίστεψαν όμως, πίστευαν ότι εγώ, ως Γεωργιανός, έιμαι πολύ αυστηρός έναντι των Γεωργιανών. Και οι Ρώσοι, βλέπετε, ανέλαβαν το καθήκον να υπερασπιστούν “αυτό το Γεωργιανό”. Τι τον ένοιαζε, αυτόν τον παλιάνθνρωπο, ο οποίος αποκατέστησε τους μεγαλοκτηματίες, τι τον νοιάζει για τους αγρότες.

Αυτή η υπόθεση δεν έχει να κάνει με πολιτική, κανείς δεν τον ρώτησε για πολιτική. Αυτοί ήταν σκλάβοι στα χέρια του γερμανικού Ράιχσβερ.

Εκείνοι διέταζαν, έδιναν διαταγές, και αυτοί ιδρώνοντας τις εκτελούσαν. Σε αυτούς τους ηλίθιους τούς φαινόταν ότι είμαστε τυφλοί, ότι τίποτα δεν βλέπουμε. Θέλουν, βλέπετε, να συλλάβουν την κυβέρνηση στο Κρεμλίνο. Τελικά, είδαμε κάτι. Θέλουν να έχουν στη μοσχοβίτικη φρουρά τους ανθρώπους τους και γενικά να αυξήσουν τον αριθμό των ανδρών. Πίστευαν ότι κανείς δεν θα παρατηρήσει ότι είμαστε έρημος Σαχάρα, και όχι χώρα, όπου υπάρχει πληθυσμός, όπου υπάρχουν εργάτες, αγρότες, διανόηση, όπου υπάρχει κυβέρνηση και κόμμα. Τελικά, κάτι είδαμε.

Και να οι σκλάβοι του γερμανικού Ράιχσβερ κάθονται τώρα στη φυλακή και κλαίνε. Πολιτικοί! Ηγέτες!.

Δεύτερο ζήτημα – γιατί αυτοί οι κύριοι τόσο εύκολα κατάφεραν να στρατολογήσουν κόσμο. Εδώ εμείς έχουμε 300-400 ανθρώπους στις τάξεις του στρατού που έχουμε συλλάβει. Ανάμεσά τους υπάρχουν καλοί άνθρωποι. Πώς τους στρατολόγησαν;

Να πω ότι αυτοί είναι ικανοί, ταλαντούχοι άνθρωποι, εγώ δεν μπορώ. Πόσες φορές αυτοί εξαπόλυσαν ανοιχτό πόλεμο ενάντια στο Λένιν, ενάντια στο κόμμα επί Λένιν και μετά το Λένιν και κάθε φορά έχαναν; Και τώρα αυτοί εξαπόλυσαν μια μεγάλη καμπάνια και πάλι απέτυχαν. Δεν είναι δα και τόσο ταλαντούχοι άνθρωποι, αυτοί που κάθε τόσο έχαναν, από το 1921 μέχρι το 1937. Δεν είναι τόσο ταλαντούχοι, ούτε τόσο λαμπροί.

Πώς όμως κατάφεραν τόσο εύκολα να στρατολογήσουν ανθρώπους; Αυτό είναι πολύ σοβαρό ζήτημα. Εγώ πιστεύω ότι αυτοί έδρασαν κατ’ αυτό τον τρόπο. Υπάρχει ο δυσαρεστημένος με κάτι άνθρωπος, για παράδειγμα, δυσαρεστημένος με το ότι αυτός είναι πρώην τροτσκιστής ή ζηνοβιεφικός και δεν προωθείται τόσο άνετα, είτε δυσαρεστημένος με το ότι αυτός είναι ανίκανος, δεν τα καταφέρνει και υποβαθμίζεται, ενώ ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του ικανό. Πολύ δύσκολο είναι ενίοτε για έναν άνθρωπο να καταλάβει το μέτρο των δυνατοτήτων του, το μέτρο των θετικών και των αρνητικών του στοιχείων. Ενίοτε ο άνθρωπος πιστεύει ότι είναι ιδιοφυία, και για αυτό προσβάλλεται όταν δεν προάγεται.

Άρχισαν από κάτι μικρό, από ιδεολογική ομάδα και μετά προχώρησαν περισσότερο. Μιλούσαν ως εξής: ε, παιδιά, υπάρχει εδώ κάτι. Η GPU είναι στα χέρια μας, ο Γιάγκοντα στα χέρια μας, το Κρεμλίνο στα χέρια μας, όπως και ο Πέτερσον είναι μαζί μας, η Περιφέρεια (Όκρουγκ) Μόσχας, ο Κορκ και ο Γκορμπατσόφ επίσης μαζί μας. Όλοι είναι μαζί μας. Είτε τώρα θα προαχθείτε, είτε αύριο, όταν έρθουμε στην εξουσία, θα παραμείνετε χαμηλά. Και πολλοί αδύναμοι, ασταθείς άνθρωποι σκέφτηκαν ότι αυτή η υπόθεση είναι πραγματική, να πάρει ο διάολος, τους φάνηκε ότι είναι ακόμα και επικερδής. Και έτσι εσύ θα χάσεις, τον καιρό που θα συλλάβουν την κυβέρνηση, αρπάξουν τη μοσχοβίτικη φρουρά και τα πάντα, και εσύ θα παραμείνεις χαμηλά.

Ακριβώς αυτά λέει στην κατάθεσή του ο Πέτερσον. Απλώνει τα χέρια και λέει: αυτή η υπόθεση έχει βάση, πώς να μη στρατολογηθείς;

Αποδείχτηκε ότι η υπόθεση δεν είχε και τόση βάση. Όμως αυτοί οι αδύναμοι άνθρωποι σκέφτονταν ως εξής: πώς, να πάρει ο διάολος, να μη μείνουμε πίσω από όλους. Ας βιαστούμε να το κάνουμε πράξη, ώστε να μη μείνουμε χαμηλά.

Σίγουρα, έτσι μπορείς να στρατολογήσεις μόνο κάποιους ανθρώπους. Σίγουρα, η ισχύς αυτής της υπόθεσης επίσης εξαρτάται από το χαρακτήρα και από τη διαπαιδαγώγηση κάποιου. Να λοιπόν, αυτοί οι αδύναμοι, θα έλεγα, σύντροφοι, τι χρησιμοποίησαν ως υλικό για στρατολόγηση. Να γιατί αυτοί οι παλιάνθρωποι τόσο εύκολα κατάφεραν να εμπλέξουν αδύναμους ανθρώπους. Τους υπνώτισαν: αύριο όλα θα είναι στα χέρια μας, οι Γερμανοί μαζί μας, το Κρεμλίνο μαζί μας, εμείς από μέσα θα δράσουμε, αυτοί – απ’ έξω. Στρατολόγησαν με αυτό τον τρόπο αυτούς τους ανθρώπους.

Το τρίτο ερώτημα – γιατί εμείς τόσο παράξενα κινηθήκαμε σε αυτή την υπόθεση. Σημάδια υπήρχαν. Το Φλεβάρη είχαμε ολομέλεια της ΚΕ. Παρ’ όλα αυτά, καθώς το κατάπιαμε, και το παραβλέψαμε, λίγους ανακαλύψαμε εμείς από στρατιωτικούς. Τι συνέβη; Μήπως είμαστε ανίκανοι ή ήδη τυφλωθήκαμε; Εδώ πρόκειται για μια γενική αιτία. Σίγουρα, ο στρατός δεν είναι αποσπασμένος από τη χώρα, από το κόμμα, αλλά στο κόμμα σάς είναι γνωστό ότι αυτές οι επιτυχίες κάπως μας έκαναν να γυρίσουμε το κεφάλι από την άλλη, όταν κάθε μέρα έχουμε επιτυχίες, τα πλάνα εκπληρώνονται, η ζωή καλυτερεύει, η πολιτική φαίνεται να είναι όχι άσχημη, το διεθνές βάρος της χώρας μας αυξάνεται αδιαμφισβήτητα, ο ίδιος ο στρατός, στις κατώτερες και τις μεσαίες τάξεις του, όπως και μερικώς στα ανώτερα κλιμάκια είναι αρκετά υγιής και κολοσιαία δύναμη, όλα πάνε μπροστά, χωρίς να το συνειδητοποιήσουμε χαλαρώνουμε, η οξυδέρκεια χάνεται, αρχίζουν οι άνθρωποι να σκέφτονται: τι άλλο χρειάζεται; Τι δεν αρκεί; Η πολιτική δεν είναι άσχημη. Ο Εργατο – Αγροτικός Κόκκινος Στρατός είναι μαζί μας, το διεθνές βάρος της χώρας μας αυξάνεται, σε όλους μας ο δρόμος είναι ανοιχτός ώστε να προχωρήσει, είναι δυνατό κανείς σε τέτοιες συνθήκες να σκέφτεται για αντεπανάσταση; Υπάρχουν τέτοιες σκέψεις στα κεφάλια μας. Εμείς αυτό δεν το γνωρίζαμε, ότι αυτός ο πυρήνας ήταν ήδη στρατολογημένος από τους Γερμανούς και αυτοί, ακόμα και αν το επθυμούσαν, δεν μπορούσαν να απομακρυνθούν από το δρόμο της αντεπανάστασης, γιατί ζουν υπό το φόβο ότι θα τους αποκαλύψουν και θα χάσουν το κεφάλι τους. Όμως η γενική κατάσταση, η ανάπτυξη των δυνάμεών μας, η εκθετική ανάπτυξη και στο στρατό και στη χώρα και στο κόμμα, μας έκαναν να χάσουμε το αίσθημα της πολιτικής επαγρύπνησης και μερικώς αποδυνάμωσαν την οξυδέρκειά μας. Και σε αυτό τον τομέα φανήκαμε ότι χαλάσαμε.

Χρειάζεται να ελέγχουμε τους ανθρώπους – και τους ξένους που έρχονται και τους δικούς μας. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να έχουμε μία ευρέως αναπτυγμένη υπηρεσία πληροφοριών, ώστε κάθε κομματικός και μη κομματικός μπολσεβίκος, ιδίως τα όργανα της OGPU, δίπλα από τα όργανα της υπηρεσίας, ώστε να αναπτύξουν το δίκτυό τους και να βλέπουν με πνεύμα επαγρύπνησης. Σε όλους τους τομείς τσακίσαμε την αστική τάξη, μόνο στον τομέα των υπηρεσιών πληροφοριών φάνηκε ότι ηττηθήκαμε, σα να είμαστε μικροί, παιδάκια. Να η κύρια αδυναμία μας. Δεν έχουμε ανιχνευτές, πραγματική υπηρεσία πληροφοριών. Εννοώ με την πλατιά έννοια του όρου, με την έννοια της επαγρύπνησης, αλλά και με τη στενότερη έννοια του όρου – με την έννοια της καλής οργάνωσης υπηρεσίας πληροφοριών. Η υπηρεσία πληροφοριών μας στις τάξεις του στρατού δεν είναι καλή, είναι αδύναμη, ευάλωτη σε κατασκοπία. Η υπηρεσία πληροφοριών μας στις τάξεις της GPU επιβλέπεται από τον κατάσκοπο Γκάι, και εντός των υπηρεσιών πληροφοριών της Τσε-Κα είχαμε ολόκληρη ομάδα επικεφαλής, η οποία εργαζόταν για τη Γερμανία, την Ιαπωνία, την Πολωνία όσο ήθελαν, και πάντως όχι για εμάς. Ο τομέας των υπηρεσιών πληροφοριών είναι ο τομέας όπου εμείς για πρώτη φορά στα 20 χρόνια υποστήκαμε βαριά ήττα. Και καθήκον είναι να τον στήσουμε στα πόδια του αυτό τον τομέα. Πρόκειται για τα μάτια μας, τα αυτιά μας. Όσο περισσότερες νίκες πετύχαμε, σύντροφοι, τόσο περισσότερο θελκτική έγινε η ΕΣΣΔ για κάθε άρπαγα. Μία τεράστια χώρα, μεγαλειώδεις σιδηρόδρομοι, η αεροπορία αναπτύσσεται, η παραγωγή ψωμιού αναπτύσσεται, ανθίζει η γεωργία και θα ανθίζει, η βιομηχανία πηγαίνει στα ύψη. Αυτός ο τόσο θελκτικός μεζές για τους ιμπεριαλιστές άρπαγες, μας υποχρεώνει να επαγρυπνούμε. Η μοίρα, η ιστορία ανέθεσε αυτό τον πλούτο, αυτή τη μεγαλειώδη και μεγάλη χώρα σε εμάς, και εμείς αποκοιμηθήκαμε, ξεχάσαμε ότι ένας τέτοιος πλούτος, όπως η χώρα μας, δεν μπορεί παρά να προκαλεί φθόνο, λύσσα, ζήλεια και επιθυμία κατάκτησης. Να η Γερμανία η πρώτη που σοβαρά θέλει να απλώσει το χέρι. Η Ιαπωνία η δεύτερη – καθοδηγεί τους δικούς της ανιχνευτές, έχει το δικό της εξεγερσιακό πυρήνα. Εκείνοι που θέλουν να αποκτήσουν το Πριμόριε, αυτοί θέλουν να αποκτήσουν το Λένινγκραντ. Εμείς αυτό το παραβλέψαμε, δεν καταλάβαμε. Έχοντας αυτές τις επιτυχίες, μετατρέψαμε την ΕΣΣΔ στην πλουσιότερη χώρα και μαζί με αυτό σε ποθητό μεζέ για όλους τους άρπαγες, οι οποίοι δεν θα ησυχάσουν μέχρι να πάρουν όλα τα μέτρα για να αρπάξουν ένα κομματάκι από αυτό. Εμείς αυτή την πλευρά την παραβλέψαμε. Να γιατί οι υπηρεσίες πληροφοριών μας είναι κακές, και σε αυτό τον τομέα φάνηκε ότι χάσαμε, σα να είμαστε μικροί, παιδάκια.

Όμως δεν είναι μόνο το ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν είναι καλές. Εντάξει. Η χαλαρότητα έφυγε. Γεγονός. Πρώτη επιτυχία. Αυτό είναι πολύ μεγάλη υπόθεση, επιτυχία, και παλεύουμε για αυτή. Όμως σε αυτές τις επιτυχίες υπάρχει και μια κρυμμένη πλευρά – η ικανοποίηση από αυτές ζαλίζει. Όμως έχουμε και άλλες ανεπάρκειες, οι οποίες παρ’όλες τις επιτυχίες ή αποτυχίες υπάρχουν, και τις οποίες χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε. Να εδώ έγινε λόγος για σήματα που στέλνονταν, ότι κάποιοι επεσήμαναν πράγματα. Εγώ πρέπει να πω ότι επεσήμαναν πράγματα πολύ άσχημα από τη θέση τους που τα έβλεπαν. Άσχημα. Αν επεσήμαναν πράγματα περισσότερο, αν είχαμε μια κατάσταση όπως ο Λένιν την ήθελε, τότε κάθε κομμουνιστής, κάθε μη κομματικός που θεωρούσε υποχρεωμένο τον εαυτό του να αναφέρει τις ανεπάρκειες, θα έγραφε την προσωπική του γνώμη. Έτσι θα έκανε. Ο Ίλιτς για αυτό πάλεψε, όμως ούτε αυτός ούτε οι νεοσσοί του πετύχαμε να το καθιερώσουμε αυτό. Χρειάζεται όχι μόνο να παρατηρούμε, να βλέπουμε, να αναφέρουμε τις ανεπάρκειες και τις καινοτομίες, να επισημαίνουμε τον εχθρό, αλλά και όλοι οι υπόλοιποι σύντροφοι να παρατηρούν αυτό το ζήτημα. Σε εμάς από εδώ δεν είναι ορατό. Πιστεύουν ότι το κέντρο όλα τα γνωρίζει, όλα τα βλέπει. Όχι, το κέντρο δεν τα βλέπει όλα, καμία σχέση. Το κέντρο βλέπει μόνο ένα μέρος, το υπόλοιπο το βλέπουν επί τόπου. Το κέντρο στέλνει ανθρώπους, όμως δεν τους γνωρίζει 100%, εσείς πρέπει να τους ελέγχετε. Υπάρχει ένα μέσο πραγματικής επαλήθευσης – είναι η εξέταση των ανθρώπων στη δουλειά τους, με βάση τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Και αυτό μόνο οι άνθρωποι που βρίσκονται στο συγκεκριμενο τόπο μπορούν να το δουν.

Να, ο σύντροφος Γκοριάτσεφ έκανε λόγο για περιπτώσεις πρακτικών που προκαλούν ίλιγγο. Αν εμείς το γνωρίζαμε, βέβαια, θα παίρναμε μέτρα. Έκαναν λόγο για το ότι έχουμε μια άσχημη κατάσταση με τα τουφέκια, ότι τα πολεμικά τουφέκια μετατρέπονται σε ερασιτεχνικά.

Φωνή: Τα κοντόκανα Μάχνοφσκι.

Στάλιν: Όχι μόνο τα κοντόκανα, αποδυνάμωσαν το ελατήριο ώστε να μη χρειάζεται σφίξιμο. Ένας απλός στρατιώτης του Κόκκινου Στρατού μου είπε ότι αυτό είναι πολύ άσχημο – έδωσαν εντολή ποιον να εξετάσουν. Ένας προστατεύει το Βασιλένκο, άλλος – δεν προστατεύει. Στο τέλος αποδείχτηκε ότι ήταν πραγματικά υπεύθυνος. Εμείς δεν μπορούσαμε να γνωρίζουμε ότι επρόκειτο για σαμποτάζ. Και για ποιον πρόκειται; Πρόκειται για κατάσκοπο. Ο ίδιος το είπε. Από ποια χρονιά, σ. Γιέζοφ;

Γιέζοφ. Από το 1926.

Στάλιν: Φυσικά, δηλώνει τροτσκιστής, καθώς είναι καλύτερο να παριστάνεις τον τροτσκιστή, παρά να δηλώνεις κατάσκοπος.

Δεν δίνετε καλά σήματα, όμως χωρίς τα σήματά σας, ούτε ο επίτροπος άμυνας ούτε η ΚΕ μπορούν να γνωρίζουν τίποτα. Στέλνουν ανθρώπους όχι στο 100% των λεπτομερειών δοκιμασμένους, στο κέντρο τέτοιοι άνθρωποι είναι λίγοι. Στέλνουν ανθρώπους που μπορούν να φανούν χρήσιμοι. Το καθήκον σας είναι να ελέγχετε τους ανθρώπους επί του έργου, στη δουλειά, και αν υπάρχουν αποκλίσεις, να ενημερώνετε. Κάθε μέλος του κόμματος, κάθε τίμιος μη κομματικός, πολίτης της ΕΣΣΔ, δεν έχει απλώς δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση να ενημερώσει για τις ανεπάρκειες που επισημαίνει. Αν είναι αλήθεια έστω και το 5%, τότε υπάρχει ψωμί σε αυτή την υπόθεση. Είναι υποχρεωμένοι να στέλνουν επιστολή στο Λαϊκό Επιτροπάτο τους, με κοινοποίηση στην ΚΕ. Όπως επιθυμείτε. Ποιος είπε ότι υποχρεούνται μόνο στο Λαϊκό Επιτροπάτο να γράφουν; Αυτό δεν είναι σωστό.

Θα σας πω ένα περιστατικό, που έχει να κάνει με το Λένιν και τον Τρότσκι. Ήταν όταν οργανωνόταν το Συμβούλιο της Άμυνας. Ήταν, φαίνεται, τέλος 1918 ή 1919.

Ο Τρότσκι ήρθε παραπονούμενος: κάποιοι κομμουνιστές στέλνουν επιστολές στην ΚΕ, ενίοτε στέλνουν αντίγραφο σε αυτόν ως Λαϊκό Επίτροπο, άλλες φορές ακόμα και αντίγραφο δεν στέλνουν, και οι επιστολές στέλνονται εν αγνοία του στην ΚΕ. “Αυτό δεν είναι καλό”. Ο Λένιν ρώτησε: γιατί; “Αφού εγώ είμαι ο επίτροπος, τότε δεν θα μπορώ να απαντώ”. Ο Λένιν τον επέπληξε σαν να ήταν μικρό παιδί ο Τρότσκι και του είπε: “Μη νομίζετε ότι μόνο σε εσάς έχουν ανατεθεί τα στρατιωτικά ζητήματα. Ο πόλεμος είναι υπόθεση όλης της χώρας, υπόθεση του κόμματος. Αν ένας κομμουνιστής επειδή το ξέχασε, ή για οποιοδήποτε λόγο, γράφει απευθείας στην ΚΕ, δεν υπάρχει τίποτα το κακό σε αυτό. Πρέπει να διαμαρτύρεται στην ΚΕ. Τι νομίζετε, ότι η ΚΕ θα σας παραχωρήσει τις αρμοδιότητές της; Όχι. Και εσείς θα ασχοληθείτε με την εξέταση της βασιμότητας αυτής της διαμαρτυρίας. Νομίζετε ότι δεν θα σας πει η ΚΕ – θα σας πει. Εσείς πρέπει να ενδιαφέρεστε για την ουσία της επιστολής αυτής – αν είναι αλήθεια ή όχι. Ακόμα και αν δεν μπορούν να στέλνουν στο Λαϊκό Επίτροπο αντίγραφα.

Σας απαγόρευσε ποτέ ο Τουχατσέφσκι να στείλετε γράμματα στην ΚΕ; (Φωνές: Όχι, ποτέ). Ποιος από εσάς μπορεί να πει ότι σας απαγόρευσαν να στείλετε γράμματα στην ΚΕ; (Φωνές: Όχι, κανείς). Όταν αρνείστε να γράψετε στην ΚΕ και ακόμα και στο Λαϊκό Επιτροπάτο δεν γράφετε για υποθέσεις που αποδεικνύονται άσχημες, τότε συνεχίζετε την παλιά τροτσκιστική γραμμή. Ο αγώνας ενάντια στις επιβιώσεις του τροτσκισμού στο νου πρέπει να συνεχίσει να διεξάγεται και τώρα, χρειάζεται να εγκαταλειφθεί αυτή η τροτσκιστική πρακτική. Μέλος του κόμματος, επαναλαμβάνω, μη κομματικός, τον οποίο τον πονάει η καρδιά για πράγματα που βλέπει ότι δεν είναι εντάξει – και αρκετοί εξωκομματικοί γράφουν καλύτερα, τιμιότερα, από όσο άλλοι, οι οποίοι είναι κομμουνιστές – είναι υποχρεωμένος να γράφει στο Λαϊκό Επιτροπό του, στον αναπληρωτή του Λαϊκού Επιτρόπου, να γράφει στην ΚΕ για περιπτώσεις, οι οποίες του φαίνονται απειλητικές.

Λοιπόν, αν αυτός ο κανόνας τηρούταν – και αυτό είναι λενινιστικός κανόνας – δεν θα βρείτε κανέναν άνθρωπο στο Πολιτικό Γραφείο, ο οποίος να είναι κάπως αντίθετος με αυτό που είπα – αν αυτός ο κανόνας ακολυθούταν, τότε θα είχαμε αρκετά νωρίτερα αποκαλύψει αυτή την υπόθεση. Αυτά, σχετικά με τα σήματα.

Άλλη μια έλλειψη αναφορικά με τον έλεγχο των ανθρώπων που βρίσκονται επάνω. Δεν ελέγχουν. Εμείς για ποιο λόγο οργανώσαμε το Γενικό Επιτελείο; Για να ελέγχει τους στρατιωτικούς διοικητές των περιφερειών. Και τι κάνει; Εγώ δεν άκουσα ότι το Γενικό Επιτελείο έλεγξε ανθρώπους, ότι το Γενικό Επιτελείο βρήκε για τον Ουμπόρεβιτς κάτι και αποκάλυψε όλες τις μεθοδεύσεις του. Να, εδώ ήταν ένας σύντροφος και διηγούταν για το ιππικό. Πού ήταν το Γενικό Επιτελείο; Τι νομίζετε, ότι το Γενικό Επιτελείο υπάρχει για διακοσμητικό στοιχείο; Όχι, πρέπει να ελέγχει τους ανθρώπους στη δουλειά από τα πάνω. Οι διοικούντες τις περιφέρειες δεν είναι Ζανγκ Τζολίν (σ.parapoda: επικεφαλής της Μαντζουρίας, 1928 – 1931), στον οποίον παρέδωσαν περιφέρεια στο..

Φωνή: Έτσι ήταν.

Στάλιν: Η πρακτική αυτή δεν είναι καλή. Πράγματι, δεν αρέσει ενίοτε όταν δεν μας μιλάνε όπως θα θέλαμε, αλλά αυτό δεν είναι μπολσεβικισμός. Σαφώς, μερικές φορές συμβαίνει να πηγαίνουν άνθρωποι ενάντια στο ρεύμα και να ακούνε άσχημα πράγματα. Όμως, ενίοτε, συμβαίνει και να μη θέλουν να προσβάλλουν το στρατιωτικό διοικούντα της περιφέρειας. Αυτό δεν είναι σωστό, αυτό είναι καταστροφικό. Το Γενικό Επιτελείο υπάρχει ώστε να ελέγχει καθημερινά τους ανθρώπους, να τους δίνει συμβουλές, να τους διορθώνει. Ίσως, κάποιος στρατιωτικός διοικητής περιφέρειας να έχει λίγη εμπειρία, απλώς ο ίδιος να έκανε κάτι, χρειάζεται να το διορθώσουμε και να προστρέξουμε προς βοήθεια. Να ελέγχουμε, ως φαίνεται.

Έτσι μπόρεσαν να συμβούν όλα αυτά τα έργα, στην Ουκρανία ο Γιακίρ, εδώ, στη Λευκορωσία ο Ουμπόρεβιτς.

Και γενικά, σε εμάς, δεν είναι γνωστά όλα τους τα έργα, γιατί οι άνθρωποι αυτοί είχαν μείνει μόνοι τους στις θέσεις τους, και το τι σκάρωσαν εκεί, ένας θεός ξέρει!

Το Γενικό Επιτελείο θα έπρεπε να τα γνωρίζει όλα αυτά, αν θέλει πραγματικά να ασκεί έμπρακτη καθοδήγηση. Δεν βλέπω κανένα σημάδι στο ότι το Γενικό Επιτελείο βρισκόταν στο ύψος του, όσον αφορά την επιλογή ανθρώπων.

Περαιτέρω. Δεν επέδειξαν επαρκή προσοχή, κατ’ εμέ, στην υπόθεση του διορισμού στις θέσεις των διοικητών. Βλέπετε τι συμβαίνει. Όμως, πολύ σημαντικό ζήτημα είναι πώς κάνεις τη διάταξη των στελεχών. Στα ζητήματα άμυνας, είναι σύνηθες το: υπάρχει διαταγή – πρέπει να υπακούσεις. Αν επικεφαλής αυτής της υπόθεσης είναι ένας παλιάνθρωπος, τότε μπορεί να τα μπερδέψει όλα. Μπορεί καλούς στρατιώτες, καλά μέλη του Κόκκινου Στρατού, εξαιρετικούς μαχητές να μην τους τοποθετήσει εκεί όπου χρειάζονται, όχι γύρω, αλλά απέναντι στον εχθρό. Η στρατιωτική πειθαρχία είναι αυστηρότερη από την πειθαρχία στο κόμμα. Ο άνθρωπος που τοποθετήθηκε σε μια θέση, διατάζει, είναι η κύρια δύναμη, καθήκον του είναι να ακούει τα πάντα. Χρειάζεται να επιδεικνύεται ιδιαίτερη προσοχή κατά το διορισμό ανθρώπων.

Εγώ είμαι ένας άνθρωπος που τα βλέπει απ’ έξω και πρόσφατα τα σημείωσα όλα αυτά. Προέκυψε ότι κάπως, στις μηχανοκίνητες ταξιαρχίες, σχεδόν παντού, υπάρχουν άνθρωποι μη ελεγμένοι, ασταθείς. Γιατί έτσι; Πάρτε, αν θέλετε τον Αμποσίτζε – ένας έκλυτος άνθρωπος, μεγάλος παλιάνθρωπος, άκουσα με τα αυτιά μου για αυτόν. Για κάποιο λόγο, υποχρεωτικά χρειάζεται να του δώσουμε μηχανοκίνητη ταξιαρχία. Σωστά καταλαβαίνω, σύντροφε Βοροσίλοφ;

Βοροσίλοφ: Είναι επικεφαλής του σώματος ΑΜπΤ (τεθωρακισμένων).

Στάλιν: Δεν ξέρω τι σημαίνει ΑμπΤ.

Φωνή: Επικεφαλής του σώματος των τεθωρακισμένων.

Στάλιν: Ευχαριστώ! Ευχαριστώ! Πολύ καλά! Γιατί έπρεπε να είναι εκεί; Ποιες είναι οι αρετές του; Άρχισαν να ελέγχουν. Αποδείχτηκε ότι αρκετές φορές τον είχαν διώξει από το κόμμα, μετά τον αποκαθιστούσαν, γιατί κάποιος τον βοηθούσε. Στον Καύκασο έστειλαν τηλεγράφημα, έλεγξαν, φαίνεται, ότι ο πρώην εξαγνιστής στη Γεωργία, είναι έκλυτος, δέρνει μέλη του Κόκκινου Στρατού. Με βέργα.

Άρχισαν να σκάβουν περισσότερο. Ποιος τον σύστησε, που να πάρει ο διάολος. Και φανταστείτε, αποδείχτηκε ότι τον είχαν συστήσει ο Ελιάβα, οι σύντροφοι Μπουντιόνιν και Γιέγκοροφ. Και οι Μπουντιόνιν και Γιέγκοροφ δεν γνωρίζουν. Ο άνθρωπος, καθώς φαίνεται, δεν είναι χαζός να πίνει, γνωρίζει πώς να φέρεται, αλλά με βέργα. Σήμερα θα βγάλει μια διακήρυξη υπέρ της σοβιετικής εξουσίας, αύριο κατά της σοβιετικής εξουσίας, όπως θέλετε. Είναι ποτέ δυνατό να προτείνει κανείς έναν τέτοιο μη ελεγμένο άνθρωπο; Λοιπόν, τον έδιωξαν, φυσικά.

Άρχισαν να κοιτούν περαιτέρω. Αποδείχτηκε ότι παντού υπάρχει τέτοια κατάσταση. Στη Μόσχα, για παράδειγμα, ο Ολσάνσκι.

Φωνή από την αίθουσα: Κάθαρμα!

Φωνή από την αίθουσα: Ολσάνσκι ή Ολσένσκι;

Στάλιν: Υπάρχει και ο Ολσάνσκι και ο Ολσένσκι. Μιλάω για τον Ολσάνσκι. Ρωτούσα το Γκαμάρνικ για αυτόν. Γνωρίζω τους γεωργιανούς πρίγκιπες, είναι μεγάλο καθίκι. Έχασαν πολλά και δεν θα συμφιλιωθούν ποτέ με τη σοβιετική εξουσία, ιδίως αυτός ο Αμποσίτζε είναι γνωστό καθίκι, πώς τον πήρατε; Λένε, δεν μπορεί να συμβαίνει, σύντροφε Στάλιν: Πώς δεν μπορεί, όταν διοικεί. Βρήκαν τον πρώην διοικητή του τμήματος τεθωρακισμένων Χαλέπσκι – δεν ξέρω πώς τρύπωσε, είναι πότης, κακός άνθρωπος, εγώ τον είχα διώξει από τη Μόσχα, πώς τρύπωσε;

Μετά, ξέθαψαν τους συντρόφους Γιέγκοροφ, Μπουντιόνιν, Ελιάβα, λένε ο Σέργκο τους σύστησε. Αποδείχτηκε ότι κινήθηκε επιφυλακτικά – δεν υπέγραψε (Φωνή: Απλώς ρώτησε). Δεν έχω συστάσεις για να σας διαβάσω.

Γιέγκοροβ: Εκείνη την περίοδο βρισκόταν στην Ακαδημία.

Στάλιν: Συστήνεται ως άνθρωπος με καθαρή σκέψη, ευθυτενής, με ισχυρή θέληση. Αυτό είναι όλο, και ποιος είναι στην πολιτική – δεν γνώριζαν, και του ανατέθηκαν μονάδες τανκς. Μετά τις αποτυχίες σε αυτό το ζήτημα, πρόσεξαν. Επίσης δεν έδωσαν πολύ προσοχή στο ότι στη θέση του επικεφαλής του ελέγχου της διοίκησης κάθονταν επί σειρά ετών οι Γκάρκαβι, Σάβιτσκι Φέλντμαν, Εφίμοφ. Λοιπόν, βέβαια, προσπάθησαν, όμως πολλά δεν εξαρτώνται από αυτούς, παρ’ όλα αυτά. Ο Λαϊκός Επίτροπος είναι που πρέπει να υπογράψει. Χρησιμοποίησαν κάποιο κόλπο; Χρειάζεται στρατιωτικός επιτετραμμένος, έχουν εφτά υποψηφίους, έξι ηλίθιους και έναν δικό τους, ανάμεσα στους χαζούς φαίνεται έξυπνος. Επιστρέφουν χαρτιά στους έξι – δεν ταιριάζετε, και στέλνουν τον έβδομο. Είχαν πολλές πιθανότητες. Όταν παρουσιάζουν υποψηφιότητες 16 ηλιθίων και έξυπνο, σίγουρα θα υπογράψεις. Σε αυτό το ζήτημα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Δεν επέδειξαν αρκετή προσοχή στις στρατιωτικές σχολές, κατ’ εμέ, στην καλύτερη εκπαίδευση, τους έβαλαν εκεί όλους μέσα. Αυτό πρέπει να διορθωθεί, να ξεκαθαριστεί.

Φωνή: Δέκα φορές έθεσαν ζήτημα, σύντροφε Στάλιν:

Στάλιν: Δεν είναι αρκετό να θέτει κανείς το ζήτημα, πρέπει να το επιλύει.

Φωνή: Εγώ δεν έχω δικαίωμα.

Στάλιν: Τα ζητήματα δεν τίθενται για να τίθενται, αλλά για να επιλύονται.

Επίσης δεν δόθηκε αρκετή προσοχή στα όργανα του εκδοτικού οίκου της Βοενβέντ (σ.parapoda: παλιά “πολιτεία” της πολεμικής αεροπορίας στο Χάρκοβο). Εγώ κάποια περιοδικά διαβάζω, και ενίοτε εμφανίζονται πολλά αμφισβητήσιμα πράγματα. Λάβετε υπόψη ότι οι νέοι μας στο στρατό διαβάζουν περιοδικά και τα παίρνουν στα σοβαρά. Για εμάς, μπορεί να μην είναι κάτι σοβαρό αυτό που διαβάζουμε στα περιοδικά, όμως η νεολαία βλέπει σε αυτό κάτι το ιερό, διαβάζει και θέλει να μάθει, και αν σκουπίδια επιτρέπεται να εκδίδονται, αυτό δεν είναι καλό.

Να ένα περιστατικό, τι περίπτωση υπήρξε. Έστειλε ο Κουτιάκοφ την μπροσούρα του – δεν την τυπώσαν. Εγώ, στη βάση της εμπειρίας μου κλπ κλπ, γνωρίζω ότι όταν ένας άνθρωπος γράφει, ένας διοικητής, ένας πρώην παρτιζάνος, χρειάζεται να δίνουμε σε αυτό προσοχή. Δεν γνωρίζω αν ήταν καλό ή κακό, αλλά το ότι τα ‘λεγε μπερδεμένα, αυτό το γνωρίζω. Του έγραψα, ότι στο Λένινγκραντ υπάρχουν κάθε είδους άνθρωποι – κι ο Ντενίκιν από το Λένινγκραντ, και ο Μιλιουκόφ – κι αυτός από το Λένινγκραντ. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι, οι οποίοι είχαν απογοητευτεί παλιά και δεν θα έλεγαν όχι στο να έρθουν. Εμείς θα τους είχαμε επιτρέψει, γιατί για αυτό πρέπει να κάνουμε κάθε εκδήλωση. Θα γράψουμε στους πρέσβεις μας, και αυτοί θα τους αφήσουν. Μόνο που δεν θέλουν, και αν ακόμα έρθουν – δεν είναι πολεμιστές. Έχουν κουραστεί από φασαρίες, θέλουν απλώς να ασχοληθούν με τα του οίκου τους. Του εξήγησαν πολύ ήρεμα, έμεινε ευχαριστημένος. Έπειτα, το δεύτερο γράμμα: με ξεγράφουν. Έγραψα βιβλίο για την εμπειρία του σοβιετο-πολωνικού πολέμου.

Φωνή: Τα “Κανόνια του Κιέβου”.

Στάλιν: Τα “Κανόνια του Κιέβου” για το 1920. Και αυτοί δεν το τύπωσαν. Διαβάστε το. Εγώ είμαι απασχολημένος πολύ, ρώτησα στρατιωτικούς. Λένε – άχρηστο. Ρώτησα τον Κλιμ – σκουπίδι. Τελικά το διάβασα. Πραγματικά, άχρηστο. Εκθειάζει υπερβολικά την πολωνική στρατιωτική διοίκηση, αμαυρώνει υπερβολικά τη δική μας διοίκηση. Και βλέπω ότι ο όλος σκοπός της μπροσούρας συνίσταται στο να εκθέσει το ιππικό, το οποίο ασχολιόταν με το ζήτημα εκεί, και να βάλει στην πρώτη θέση την 28η, νομίζω, ταξιαρχία.

Φωνή:Την 25η.

Στάλιν: Υπήρχαν πολλές ταξιαρχίες εκεί. Γνωρίζω ένα πράγμα, ότι εκεί οι αγρότες ήταν χαρούμενοι, ότι έφτασαν εκεί Μπασκίριοι, και ψοφίμια, άλογα έτρωγαν, δεν είχαν να επιλέξουν. Να καλοί αγρότες. Και το ότι η ταξιαρχία αυτή ιδιαίτερα ξεχώρισε, αυτό δεν φαίνεται. Και είναι ενδιαφέρον ότι ο σ. Σεντιάκιν έγραψε τον πρόλογο σε αυτό το βιβλίο. Εγώ λίγο γνωρίζω το σύντροφο Σεντιάκιν. Ίσως, είναι άσημο, ότι εγώ λίγο γνωρίζω, όμως αν κρίνω από αυτό τον πρόλογο, είναι ένας πολύ ύποπτος πρόλογος. Εγώ δεν ξέρω, αν είναι στρατιωτικός, πώς μπόρεσε να βγάλει κάτι από αυτή τη μπροσούρα. Μία μπροσούρα εκδίδεται, όπου λασπώνονται οι διοικητές μας και όπου εξυψώνονται στους ουρανούς η στρατιωτική διοίκηση της Πολωνίας. Ο σκοπός της μπροσούρας – να απομυθοποιηθεί το ιππικό. Γνωρίζω ότι χωρίς αυτό, ούτε ένα σοβαρό ζήτημα δεν θα επιλυόταν στο νοτιοδυτικό μέτωπο. Το ότι εκθειάζει την 28η ταξιαρχία, εντάξει, ο θεός και η ψυχή του, είναι κατανοητό αυτό, αλλά ότι εκθειάζει χωρίς να το αξίζει την πολωνική διοίκηση, και ότι θέλει να απομυθοποιήσει το ιππικό μας, αυτό δεν είναι σωστό. Πώς του ξέφυγε αυτό του συντρόφου Σεντιάκιν; Ο πρόλογος λέει – υπάρχουν γενικά ελλείψεις και όλων των ειδών τα παρόμοια πράγματα, όμως γενικά είναι ενδιαφέρον, λέει, είναι μια εμπειρία. Ένας αμφίβολος πρόλογος είναι και μάλιστα ύποπτος.

Φωνή: Συμφωνώ.

Στάλιν: Σύμφωνοι, δεν επιδείχτηκε προσοχή στην έκδοση, αλλά την έκδοση πρέπει υποχρεωτικά να την προσέχουμε.

Τώρα ένα ακόμα ζήτημα. Αυτές τις ελλείψεις χρειάζεται να τις εξαλείψουμε, δεν θα τις επαναλάβω.

Ποια είναι η βασική αδυναμία των συνωμοτών, και σε τι έγκειται η βασική δύναμή μας; Να αυτοί οι κύριοι προσλήφθηκαν ως σκλάβοι του γερμανικού σαμποτάζ. Είτε το θέλουν είτε όχι, κατρακύλησαν στο δρόμο της συνωμοσίας, του ξεπουλήματος της ΕΣΣΔ. Δεν τους ζητούν, αλλά τους δίνουν εντολές, και αυτοί πρέπει να τις εκπληρώσουν.

Σε τι έγκειται η αδυναμία τους; Στο ότι δεν έχουν σύνδεση με το λαό. Φοβούνταν το λαό, προσπάθησαν από τα πάνω να κινηθούν: έθεσαν ένα στόχο, εδώ ένα πόστο διοίκησης να αρπάξουν – εκεί, κάποιο άλλο, από ‘κει υπάρχει ένα σημείο στο οποίο έχουν κολλήσει, ένα σημείο δυσάρεστο. Αυτοί δεν υπολόγιζαν στις δικές τους δυνάμεις, αλλά στις δυνάμεις των γερμανών, πίστευαν ότι οι γερμανοί θα τους στήριζαν, όμως οι γερμανοί δεν ήθελαν να τους υποστηρίξουν. Σκέφτονταν: ας κάνουμε φασαρία και βλέπουμε. Αυτό είναι μια δύσκολη δουλειά, αυτοί ήθελαν, ώστε να τους δείξουν επιτυχίες, έλεγαν ότι οι Πολωνοί δεν θα περάσουν, εδώ υπάρχουν σύνορα, εδώ στο Βορρά, στο Λένινγκραντ, εκεί είναι ευκολότερη δουλειά. Και γνώριζαν ότι στο Βορρά, στο Λένινγκραντ, αυτοί δεν είναι τόσο δυνατοί. Αυτοί υπολόγιζαν στους Γερμανούς, δεν καταλάβαιναν ότι οι Γερμανοί παίζουν μαζί τους, φλερτάρουν μαζί τους. Αυτοί φοβούνταν το λαό. Αν είχατε διαβάσει το σχέδιο, πώς ήθελαν να αρπάξουν το Κρεμλίνο, πώς ήθελαν να εξαπατήσουν τη σχολή της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής. Κάποιους ήθελαν να τους εξαπατήσουν, κάποιους να τους βάλουν στη μία θέση, κάποιους σε κάποια άλλη, άλλους σε κάποια άλλη και έλεγαν, προκειμένου να φυλάνε το Κρεμλίνο, ότι χρειάζεται να υπερασπιστούν το Κρεμλίνο, και μέσα αυτοί θα συλλάμβαναν την κυβέρνηση. Την ημέρα, φυσικά, είναι καλύτερα, όταν συγκεντρώνονται εκεί, να τη συλλάβουν, όμως πώς να γίνει αυτό την ημέρα; “Γνωρίζετε πώς είναι ο Στάλιν! Θα αρχίσουν να πυροβολούν, και αυτό είναι επικίνδυνο”. Έτσι, αποφάσισαν, καλύτερα τη νύχτα. Όμως και τη νύχτα είναι επίσης επικίδυνα, ξανά θα αρχίσουν να πυροβολούν.

Αδύναμοι, δυσαρεστημένοι άνθρωποι, αποσπασμένοι από τις λαϊκές μάζες, μη βασιζόμενοι στην υποστήριξη του λαού, στην υποστήριξη του στρατού, φοβούμενοι το στρατό και κρυβόμενοι από το στρατό και από το λαό. Υπολόγιζαν στους Γερμανούς και σε όλων των ειδών τις μεθοδεύσεις τους: πώς να εξαπατήσουν τη σχολή της ΠΚΕΕ, πώς να παραστήσουν ότι το κάνουν για την ασφάλεια, πώς να κάνουν φασαρία στη φρουρά. Στο στρατό δεν βασίζονταν – να σε τι έγκειται η αδυναμία τους. Σε αυτό, από την άλλη, είναι η δύναμή μας.

Λένε, πώς τόσο μεγάλος αριθμός ανθρώπων από το διοικητικό επιτελείο εξώκειλε. Εδώ βλέπω κάποια διστακτικότητα πώς να τους αντικαταστήσουμε.

(Φωνή: Ανοησίες, πρόκειται για θαυμάσιους ανθρώπους).

Στο στρατό μας υπάρχεί πλειάδα ταλέντων. Στη χώρα μας, στο κόμμα μας, στο στρατό μας, υπάρχει απεριόριστος αριθμός ταλέντων. Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε να αναδείξουμε ανθρώπους, δυναμικότερα να τους αναδεικνύετε από τα κάτω. Να, δείτε το παράδειγμα της Ισπανίας.

Οι Τουχατσέφσκι και Ουμπόρεβιτς ζήτησαν να τους στείλουμε στην Ισπανία. Εμείς λέμε: “Όχι, δεν μας χρειάζονται ονόματα. Στην Ισπανία θα στείλουμε ανθρώπους λίγο γνωστούς”. Δείτε, τι βγήκε από αυτό. Εμείς τους είπαμε – αν σας στείλουμε, όλοι θα το επισημάνουν, δεν πρέπει. Και στείλαμε ανθρώπους λίγο γνωστούς, και ήδη εκεί κάνουν θαύματα. Ποιος ήταν ο Παυλόφ; Ήταν προηγουμένως γνωστός;

Φωνή: Διοικητής συντάγματος.

Φωνή: Διοικητής ταξιαρχίας.

Μπουντιόνι: Διοικητής 6ης μηχανοκίνητης μεραρχίας.

Βοροσίλοφ: Υπάρχουν δύο Παυλόφ. Ο παλιός υπολοχαγός…

Στάλιν: Ο Παυλόφ ξεχώρισε ιδιαίτερα.

Βοροσίλοφ: Μιλάς για το νεότερο Παυλόφ;

Φωνή: Υπάρχει ο Γκούριεφ και ο λοχαγός Παυλόφ.

Στάλιν: Κανείς δεν σκέφτηκε, ούτε εγώ άκουσα για τις ικανότητες του διοικητή Μπέρζιν. Και δείτε, πώς τα πήγε. Περίφημη δουλειά έκανε.

Γνωρίζετε το Στέρν. Μόλις πριν λίγο καιρό ήταν γραμματέας του συντρόφου Βοροσίλοφ: Πιστεύω ότι ο Στερν δεν ήταν κατά πολύ χειρότερος από όσο ο Μπέρζιν, ίσως μάλιστα, όχι απλώς χειρότερος, αλλά καλύτερος. Να ποια είναι η δύναμή μας – οι άνθρωποι χωρίς ονόματα. “Στείλτε”, λένε, “εμάς, που είμαστε άνθρωποι επώνυμοι, στην Ισπανία”. Όχι, ας στείλουμε ανθρώπους ανώνυμους, κατώτερους και μεσαίους αξιωματικούς του επιτελείου μας. Να ποια είναι η δύναμή μας, έχει να κάνει με το στρατό, θα κάνει θαύματα, σας διαβεβαιώνω. Εδώ, από αυτούς τους ανθρώπους να προάγετε με μεγαλύτερη ώθηση, όλα θα τα αναδιαμορφώσουν, δεν θα αφήσουν πέτρα στην πέτρα. Προωθήστε ανθρώπους από τα κάτω θαρραλέα. Πιο θαρραλέα – μη φοβάστε.

Βοροσίλοφ: Θα δουλέψουμε μέχρι τις 4 η ώρα.

Φωνές: Θα χρειαστεί διάλειμμα, για κάπνισμα.

Βοροσίλοφ: Κηρύττω διάλειμμα 10 λεπτών… Χρειάζεται να διανείμουμε τα πρακτικά, όπως ελήφθησαν.

Μπλιούχερ: Τώρα εμείς, επιστρέφοντας στο στράτευμα, θα πρέπει να αρχίσουμε με το να συγκαλέσουμε ένα όχι μεγάλο αχτίφ, γιατί στο στρατό λέγονται διάφορα, και όχι όπως πρέπει. Με δυο λόγια, χρειάζεται να πούμε στο στρατευμα τι συμβαίνει.

Στάλιν: Δηλαδή, να μετρήσουμε ποιος έχει συλληφθεί;

Μπλιούχερ: Όχι, όχι ακριβώς έτσι.

Στάλιν: Αν ήμουν στη θέση σας, διοικητής της Ειδικής Κόκκινης Στρατιάς Άπω Ανατολής (ΟΚΝτΒΑ), θα κινούμουν ως εξής: θα συγκέντρωνα μια ομάδα από ανώτερους στο επιτελείο και θα τους μιλούσα λεπτομερώς. Μετά, παρουσία εμού, θα συγκαλούσα μία σνεδρίαση από κατώτερους αξιωματικούς και θα τους εξηγούσα με μεγαλύτερη συντομία, όχι ακριβώς, αλλά έξυπνα, ώστε να καταλάβουν, ότι ο εχθρός έχει παρεισφρύσει στο στρατό μας, ότι θέλει να υπονομεύσει τη δύναμή μας, ότι υπάρχουν ξεπουλημένοι στους εχθρούς μας άνθρωποι, στους Ιάπωνες και τους Γερμανούς. Θα καθαρίσουμε το στρατό μας από αυτούς, μη φοβάστε, ουδέν κρυπτόν υπό του ήλιου. Εγώ έτσι θα μιλούσα. Στα ψηλότερα κλιμάκια θα μιλούσα πιο ανοιχτά.

Μπλιούχερ: Στους στρατιώτες χρειάζεται να πούμε κάτι για στενό κύκλο;

Στάλιν: Κάτι για πλατύ κύκλο.

Βοροσίλοφ: Ίσως, για λόγους απλοποίησης, να εκδοθεί μια ειδική διαταγή ότι κάτι έχει ανακαλυφθεί στο στρατό. Και όταν βγει αυτή η διαταγή, το ανώτερο επιτελείο θα διαβάσει με όλες τις λεπτομέρειες.

Στάλιν: Ναι. Χρειάζεται να εξηγηθώ. Και προκειμένου, ωστόσο, το ανώτερο διοικητικό επιτελείο και οι πολιτικοί καθοδηγητές να γνωρίζουν, να τους διανεμηθούν τα πρακτικά.

Βοροσίλοφ: Ναι αυτό θα είναι πολύ καλό. Στα πρακτικά έχω αναφέρει πολλά. Εδώ θα υπάρχει πλήρης παρουσίαση.

Στάλιν: Καλό θα ήταν αν οι σύντροφοι μπορούσαν να αναλάβουν να ορίσουν σε κάθε συγκεκριμένη οργάνωση δύο εκπροσώπους τους και να αρχίσουν να τους αναπτύσσουν τόσο σε πολιτικό, όσο και σε διοικητικό επίπεδο.

Βοροσίλοφ: Ας κινηθούμε έτσι. Στο κόμμα αυτό είναι κάτι το σύνηθες.

Στάλιν: Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα να μελετήσουμε και τους ανθρώπους.

Βοροσίλοφ: Να ο κύριος Φέλντμαν, εγώ, επί σειρά ετών, του ζητούσα: δώσε μου 150 ανθρώπος τους οποίους μπορούμε να αναδείξουμε. Αυτός έγραψε στους διοικητές, περίμενε 2,5 – 3 χρόνια. Αυτή η λίστα κάπου υπάρχει. Χρειάζεται να τη βρούμε.

Μπουντιόνι; Εγώ την έχω δει – εκεί είναι όλο τροτσκιστές, κάποιοι ήδη έχουν συλληφθεί, άλλοι είναι ύποπτοι.

Στάλιν: Αφού οι μισοί από αυτούς έχουν συλληφθεί, τότε αυτό σημαίνει πως δεν υπάρχει τίποτα να δούμε.

Μπουντιόνι: Δεν χρειάζεται να εκδοθεί αυτή η διαταγή, αλλά απλώς να πούμε – δεν είναι για να αποκαλυφθεί.

Στάλιν: Μόνο για το στρατό, και έπειτα να επιστραφεί. Τα πρακτικά επίσης να επιστραφούν. Υπάρχει ακόμα κάτι καλό εδώ. Εσείς κάθε πόσο συγκεντρώνεστε; Κάθε δυο μήνες;

Βοροσίλοφ: Κάθε τρεις μήνες.

Στάλιν: Αφού δεν έχετε ανοιχτή κριτική, τότε καλά θα ήταν να αναπτύσσετε την κριτική σας εντός του συμβουλίου σας, να έχετε έναν άνθρωπο από την αμυντική βιομηχανία, την οποία θα επικρίνετε.

(Φωνές: Πράγματι).

Και από εσάς θα υπάρχουν αντιπρόσωποι στο Συμβούλιο αμυντικής βιομηχανίας πέντε άνθρωποι.

(Φωνές: Σωστά).

Αρχίζοντας, ίσως, από το διοικητή του συντάγματος, αλλά θα ήταν καλύτερο αν έχετε επίσης και τον κατώτερο, τον αναπληρωτή.

Βοροσίλοφ: Το διοικητή της μεραρχίας ή το διοικητή του συντάγματος εγώ θα τον ορίσω αναπληρωτή.

(Φωνές:Υπάρχει τέτοια εντολή).

Εντολή υπάρχει. Όμως πρέπει να έχουμε τους καλύτερους ανθρώπους, καθένας πρέπει να ψάξει, και τότε εγώ δεν θα παρέμβω. Εγώ θα ξέρω ότι ο ο διοικητής υποβρυχίου νο.22 Κοχάνοφ ή ο διοικητής του “Κόκκινη Ουκρανία” είναι ο επιλεγμένος, ο οποίος θα προαχθεί. Εγώ δεν θα παρέμβω.

Φωνή: Τέτοια εντολή ήδη έχει δοθεί.

Βοροσίλοφ: Καθόλου τέτοια δεν είναι.

Στάλιν: Ίσως δεν έχετε τέτοιους ανθρώπους οι οποίοι να μπορούν να είναι αναπληρωτές

Βοροσίλοφ: Υπάρχουν. Έχουμε μια διάσημη σειρά υπό ανάπτυξη. Ο διοικητής Εφίμοφ, διοικητής σώματος, θα ψάξει ανάμεσα στους διοικητές των μεραρχιών, όμως, καθώς αυτοί είναι λίγοι και δεν μπορούν να αντληθούν από εκεί, θα ψάξει στους διοικητές των ταγμάτων.

Στάλιν: Δεν θα υπάρχει φόβος ότι θα ακυρώσουν αυτά που έχουν προγραμματιστεί;

Φωνή: Υπάρχει πράγματι τέτοιος φόβος.

Στάλιν: Τότε, χρειάζεται να ψάξουμε καλύτερους ανθρώπους αν υπάρχουν.

Βοροσίλοφ: Λοιπόν, στις 8 η ώρα έχω στην αίθουσα συνεδρίαση.

Στάλιν: Μια αδιάκριτη ερώτηση. Πιστεύω ότι ανάμεσά μας, όπως και στις τάξεις του στρατού, έτσι και στις τάξεις των πολιτικών, υπάρχουν ακόμα τέτοιοι σύντροφοι που έχουν τυχαία πληγεί. Τους είπαν κάτι, ήθελαν να τους εμπλέξουν, να τους βοήσουν, εκβιάστηκαν. Θα ήταν καλό να εισάγουμε μια τέτοια πρακτική, ώστε αν τέτοιοι άνθρωποι προσέλθουν και οι ίδιοι μιλήσουν για όλα αυτά – να συγχωρεθούν. Υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι;

Φωνές: Σίγουρα. Σωστά.

Σαντένκο: Όπως κατά το παρελθόν, στους κακοποιούς δινόταν υπόσχεση για συγχώρεση, αν παρέδιδαν τα όπλα και ομολογούσαν.

Στάλιν: Σε αυτούς ούτε όπλα δεν υπάρχουν, ίσως, αυτοί μόνο γνωρίζουν για τον εχθρό, όμως δεν το αναφέρουν.

Βοροσίλοφ: Η κατάστασή τους είναι, επι τη ευκαιρία, μη ελκυστική: όταν θα μιλήσετε και θα αποσαφηνίσετε ό,τι χρειάζεται να εξηγήσετε ότι τώρα όχι ο ένας, έτσι ο άλλος, όχι ο άλλος, έτσι ο τρίτος – όλοι εξίσου θα μιλήσουν, απλώς, καλύτερα ας έρθουν οι ίδιοι.

Στάλιν: Χρειάζεται να συγχωρήσουμε, να δώσουμε το λόγο μας ότι θα συγχωρήσουμε, έναν έντιμο λόγο να δώσουμε.

Μετάφραση από τα ρώσικα.

Περιοδικό “Πηγή”(Ιστότσνικ), νο.3, 1994.

Πηγή: Στάλιν, Άπαντα, τ.14, Εκδοτικός Οίκος “Πισάτσελ”(“Συγγραφέας”), 1997, σ.σ. 214 – 235

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: