Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Λόγοι στο 6ο συνέδριο του ΣΔΕΚΡ (Μπ.): 3.Εισήγηση για την πολιτική κατάσταση – 4.Απαντήσεις – 5.Τελικός λόγος – 6.Απάντηση στον Πρεομπραζένσκι, 30/07-03/08/1917)

Στο 18ο μέρος του αφιερώματος για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, παρατίθενται κι άλλες τοποθετήσεις του Στάλιν στο 6ο συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος Ρωσίας (μπολσεβίκων), όπου αναδεικνύονται κορυφαία θεωρητικά (και πρακτικά) ζητήματα που συχνά προκύπτουν και στο σημερινό κίνημα, ωσάν όμως να μην έχουν δοθεί σε αυτά απαντήσεις προ πολλού. Πρώτα από όλα, ο Στάλιν, στην εισήγηση για την πολιτική κατάσταση που του ανέθεσε η Κεντρική Επιτροπή ο ίδιος να κάνει, αναδεικνύει, όπως και ο Λένιν, το γεγονός ότι, πολιτικές αλλαγές μπορεί να έλθουν, ακόμα και με “αντικειμενικούς” συμμάχους από το εξωτερικό. Αυτό δεν το καταλαβαίνει ένα μεγάλο τμήμα της σημερινής αριστεράς στην Ελλάδα, το οποίο, στην καλύτερη, να κάνει μια ταξική ανάλυση για τη διαφοροποίηση στρωμάτων της εγχώριας αστικής τάξης που δίνουν το πράσινο φως στη μια ή την άλλη κυβέρνηση. Στην καλύτερη, να πουν κάποιοι ότι η τάδε κυβέρνηση αναδείχτηκε “με την ευχή του Λευκού Οίκου” και αυτό ήταν: ούτε αντιθέσεις εντός των ΗΠΑ, ούτε εντός της Δύσης, ούτε άλλους ιμπεριαλιστές βλέπουν. Κι όμως, μόνο τυφλός δεν βλέπει ότι, για παράδειγμα, η κυβέρνηση Τσίπρα έχει συμβάλλει στην εδραίωση των θέσεων και της Ρωσίας και της Κίνας σε Ευρώπη και Ελλάδα, και βγήκε με τις ευλογίες του τμήματος εκείνου των ΗΠΑ που θέλουν να οξύνουν περαιτέρω τις αντιθέσεις εντός ΕΕ.

Το άλλο μεγάλο ζήτημα που αναδεικνύει ο Στάλιν είναι το ζήτημα της σχέσης μορφής και περιεχομένου. Πολλοί είναι αυτοί που συχνά λένε – π.χ. σε αριστερές φοιτητικές παρατάξεις – “όλη η εξουσία στις γενικές συνελεύσεις”. Το λαθρόβιο έντυπο “Δρόμος της Αριστεράς”, για παράδειγμα, συχνά κάνει λόγο ότι η διέξοδος θα βρεθεί αν οργανωθούμε “όπως στις πλατείες”, προπαγανδίζει δια πάσα νόσο “τη μορφή – κίνημα” (πρώτα σε όλη την κοινωνία, σε κάθε συλλογικότητα, μετά στο Σύριζα, μετά στο ίδιο το συνεργείο υποστήριξής του εντύπου). Αποκόπτοντας τη μορφή από το περιεχόμενο, πολλοί είναι αυτοί που δεν βλέπουν ότι το περιεχόμενο είναι το βασικό στην ενότητα (αντίθεση) μορφής – περιεχομένου. Μάλιστα, κατηγορούν όποιον αναδεικνύει την υπεροχή του περιεχομένου ότι διάκειται “ενάντια” στις γ.σ., στις πλατείες, ή, όπως του 1917, ενάντια στα Σοβιέτ. Πολλοί είναι, δε, αυτοί που νομίζουν ότι αν ελέγξουμε όλες τις γενικές συνελεύσεις ή τις “πλατείες” (με την έννοια του ότι θα περνά η δική μας αντίληψη για αυτές, όχι απαραίτητα ότι θα υιοθετούν τις δικές μας θέσεις μία προς μία), θα έχουμε κάτι σαν δυαδική εξουσία, στη χειρότερη (όχι όμως με αντίθετες πορείες τις δύο πτυχές της, αλλά μια εξουσία όπου οι “πλατείες”, η μορφή έκφρασης του υποκειμένου, θα ελέγχουν και θα δίνουν ώθηση στην κυβέρνηση). Ωστόσο, η απολυτοποίηση της μορφής οργάνωσης, ανεξάρτητα από την υπάρχουσα κάθε φορά εξουσία, καθιστά ακόμα πιο ακίνδυνη την υπόστασή μας. Αυτό αναδεικνύει ο Στάλιν, όταν εξηγεί γιατί απόσυραν για κάποιο διάστημα οι μπολσεβίκοι το σύνθημα “όλη η εξουσία στα Σοβιέτ”. Γιατί, ακόμα κι αν ως σύνθημα προπαγάνδισης, για τη μελλοντική κοινωνία, όπου την εξουσία θα έχουν οι εργαζόμενοι, μπορεί αυτό το σύνθημα να είναι σωστό, όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι και στο δρόμο για αυτήν, μία μόνο μορφή πρέπει να υιοθετείται.

Τέλος, ο Στάλιν αναφέρεται στο ζήτημα που συχνά ακούμε, ότι σοσιαλισμός μπορεί να υπάρξει μόνο σε χώρες ανεπτυγμένου καπιταλισμού. Ο ισχυρισμός αυτός “αντικειμενικοποιεί” παραπάνω από όσο πρέπει τη ροή της ιστορίας, και απαλλάσσει τους επαναστάτες από τα (ομολογουμένως, βαριά) καθήκοντα της δουλειάς αποκάλυψης και επεξήγησης για να πειστούν οι μάζες να υποστηρίξουν το σοσιαλισμό. Είναι σαν αυτούς που περίμεναν την αντικειμενική και φυσιολογική εξέλιξη – να φέρει η αστική τάξη, και οι ξένες δυνάμεις το Σύριζα στην εξουσία και, ακολούθως, να αποκαλυφθεί ο Σύριζα – για να πουν ότι “επιβεβαιώθηκαν”, χωρίς τόσα χρόνια να κάνουν την (υποκειμενική) προσπάθεια να οργανώσουν και να προετοιμάσουν τον κόσμο. Πολύ εύκολο, για να είναι επαναστατικό…

***

3.Εισήγηση για την πολιτική κατάσταση

30 του Ιούλη

Σύντροφοι!

Το ζήτημα της πολιτικής κατάστασης στη Ρωσία είναι ζήτημα που συνδέεται με την τύχη της επανάστασής μας, με τις νίκες και τις ήττες της μέσα στις συνθήκες του ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Από το Φλεβάρη κιόλας φάνηκε καθαρά ότι οι βασικές δυνάμεις της επανάστασής μας είναι το προλεταριάτο και η αγροτιά που λόγω του πολέμου είναι ντυμένη στο χακί.

Τα πράγματα ήρθαν έτσι, ώστε στην πάλη ενάντια στον τσαρισμό να βρεθούν στο ίδιο στρατόπεδο με τις δυνάμεις αυτές, λες και σε συνασπισμό μαζί τους, κι άλλες ακόμα δυνάμεις, η φιλελεύθερη κεφαλαιοκρατία και το συμμαχικό κεφάλαιο.

Το προλεταριάτο ήταν και θα παραμείνει ο θανάσιμος εχθρός του τσαρισμού.

Η αγροτιά πίστεψε στο προλεταριάτο και βλέποντας πως χωρίς το γκρέμισμα του τσαρισμού δε θα πάρει τη γη των τσιφλικάδων πήγε με το προλεταριάτο.

Η φιλελεύθερη κεφαλαιοκρατία είχε απογοητευθεί από τον τσαρισμό και απομακρύνθηκε από κοντά του, γιατί ο τσαρισμός όχι μόνο δεν της εξασφάλισε καινούργιες αγορές, αλλά δε μπόρεσε να διατηρήσει ούτε και τις παλιές και παράδοσε στη Γερμανία 15 κυβερνεία.

Το συμμαχικό κεφάλαιο, ο φίλος του Νικολάου του 2ου, και ο προστάτης του βρέθηκε επίσης “υποχρεωμένο” να προδώσει τον τσαρισμό, γιατί ο τσαρισμός όχι μόνο δεν του εξασφάλισε την ποθητή “ενότητα του μετώπου”, μα ακόμα ετοίμαζε απροκάλυπτα χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία.

Έτσι ο τσαρισμός βρέθηκε απομονωμένος.

Έτσι εξηγείται επίσης και το “καταπληχτικό” γεγονός ότι ο τσαρισμός “ξεψύχησε τόσο ήσυχα και ήρεμα”.

Οι δυνάμεις όμως αυτές επιδίωκαν εντελώς διαφορετικούς σκοπούς.

Η φιλελεύθερη κεφαλαιοκρατία και οι αγγλογάλλοι κεφαλαιοκράτες ήθελαν να κάνουν στη Ρωσία μια μικρή επανάσταση, σαν την επανάσταση των Νεότουρκων, έτσι ώστε να ξεσηκώσουν τον ενθουσιασμό μέσα στις λαϊκές μάζες και να τον χρησιμοποιήσουν για το μεγάλο πόλεμο, ενώ η εξουσία των κεφαλαιοκρατών και των τσιφλικάδων θα παρέμενε ουσιαστικά ακλόνητη.

Μικρή επανάσταση για ένα μεγάλο πόλεμο!

Οι εργάτες κι οι αγρότες επιδίωκαν απεναντίας να ανατρέψουν από τα θεμέλιά του το παλιό καθεστώς, επιδίωκαν δηλαδή αυτό που λέμε μεγάλη επανάσταση, για να βάλουν, με το γκρέμισμα των τσιφλικάδων και τη χαλιναγώγηση της ιμπεριαλιστικής κεφαλαιοκρατίας, τέλος στον πόλεμο και να εξασφαλίσουν την υπόθεση της ειρήνης.

Μεγάλη επανάσταση και ειρήνη!

Αυτή ακριβώς η ριζική αντίφαση βρισκόταν στη βάση της ανάπτυξης της επανάστασής μας, στη βάση όλων των “κρίσεων της εξουσίας”.

Η “κρίση” της 20 – 21 του Απρίλη είναι η πρώτη ανοιχτή εκδήλωση αυτής της αντίφασης. Αν στην ιστορία αυτών των “κρίσεων” η επιτυχία βρισκόταν προσωρινά και κάθε φορά με το μέρος της ιμπεριαλιστικής κεφαλαιοκρατίας, αυτό εξηγείται όχι μόνο από την καλή οργάνωση του μετώπου της αντεπανάστασης με επικεφαλής το κόμμα των καντέτων, μα πρώτ’ απ’ όλα από το γεγονός ότι τα συμφιλιωτικά κόμματα των εσέρων και των μενσεβίκων, που ταλαντεύονταν προς την πλευρά του ιμπεριαλισμού είχαν ακόμα τότε μαζί τους τις πλατιές μάζες και συνεπώς έσπαζαν κάθε φορά το μέτωπο της επανάστασης, λιποταχτούσαν στο στρατόπεδο της κεφαλαιοκρατίας, κι έδιναν έτσι την υπεροχή στο μέτωπο της αντεπανάστασης.

Αυτό συνέβηκε τον Απρίλη.

Το ίδιο έγινε και τον Ιούλη.

Η “αρχή” του συνασπισμού με την ιμπεριαλιστική κεφαλαιοκρατία, που είχαν βάλει μπρος οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι, αποδείχτηκε στην πράξη ολέθρια. Εξαιτίας ακριβώς αυτής της αρχής το καντέτικο κόμμα των κεφαλαιοκρατών και των τσιφλικάδων, ενώ από το ένα μέρος απομόνωνε τους μπολσεβίκους, από το άλλο στερέωνε βήμα προς βήμα τις θέσεις του με τα χέρια των ίδιων των μενσεβίκων και των εσέρων…

Η ηρεμία που επικράτησε το Μάρτη – Απρίλη – Μάη στο μέτωπο, χρησιμοποιήθηκε για την παραπέρα ανάπτυξη της επανάστασης. Η επανάσταση, που την επιτάχυνε η γενική καταστροφή μέσα στη χώρα και που την ενθάρρυνε η ύπαρξη ελευθεριών τέτοιων που δεν υπήρχαν σε καμιά εμπόλεμη χώρα, αποχτούσε κάθε μέρα και μεγαλύτερο βάθος και έβαζε στην ημερήσια διάταξη τα κοινωνικά προβλήματα. Η επανάσταση εισορμά στη σφαίρα της οικονομίας και βάζει το πρόβλημα του εργατικού ελέγχου στη βιομηχανία, της εθνικοποίησης της γης και του εφοδιασμού της φτωχής αγροτιάς με εργαλεία και ζώα, της οργάνωσης κανονικών ανταλλαγών ανάμεσα στην πόλη και το χωριό, της εθνικοποίησης των τραπεζών και τέλος το πρόβλημα της κατάληψης της εξουσίας από το προλεταριάτο και τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς. Η επανάσταση έφτασε άμεσα πια στο σημείο που έκανε απαραίτητους τους σοσιαλιστικούς μετασχηματισμούς.

Μερικοί σύντροφοι υποστηρίζουν ότι επειδή ο καπιταλισμός στη χώρα μας δεν είναι και πολύ αναπτυγμένος, θα ήταν ουτοπία να βάλουμε ζήτημα σοσιαλιστικής επανάστασης. Οι σύντροφοι αυτοί θα είχαν δίκιο αν δεν είχαμε τον πόλεμο, αν δεν υπήρχε η καταστροφή, αν δεν είχαν κλονιστεί οι βάσεις της καπιταλιστικής οργάνωσης της εθνικής οικονομίας. Το πρόβλημα της επέμβασης στη σφαίρα της οικονομίας μπαίνει σε όλα τα κράτη σαν πρόβλημα απαραίτητο μέσα στις συνθήκες του πολέμου. Στη Γερμανία το πρόβλημα αυτό μπήκε επίσης από την ίδια τη ζωή και αντιμετωπίζεται χωρίς την άμεση και ενεργή συμμετοχή των μαζών. Διαφορετικά μπαίνει το ζήτημα σ’ εμάς εδώ στη Ρωσία. Σ’ εμάς εδώ η καταστροφή πήρε πιο τρομαχτικές διαστάσεις. Από το άλλο μέρος δεν υπάρχει πουθενά τέτοια ελευθερία σαν κι αυτή που έχουμε εμείς μέσα στις συνθήκες του πολέμου. Ύστερα πρέπει να πάρουμε υπόψη και τον ανεβασμένο βαθμό οργάνωσης των εργατών: λόγου χάρη, εδώ στην Πετρούπολη τα 66% των μεταλλουργών είναι οργανωμένοι. Τέλος, το προλεταριάτο δεν είχε πουθενά και δεν έχει τέτοιες μαζικές οργανώσεις, όπως είναι τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Είναι ευκολονόητο γιατί οι εργάτες που απολάμβαναν το ανώτατο όριο ελευθερίας και οργάνωσης δε μπορούσαν να αρνηθούν να πάρουν δραστήριο μέρος στην οικονομική ζωή της χώρας και να προβούν σε σοσιαλιστικές μεταρρυθμίσεις, γιατί αλιώς θα διέπρατταν με την άρνησή τους αυτή πολιτική αυτοκτονία. Θα ήταν σχολαστικισμός ανάξιος επαναστάτη να έχει την αξίωση “να περιμένει” η Ρωσία ν’ “αρχίσει” πρώτη η Ευρώπη τους σοσιαλιστικούς μετασχηματισμούς. “Αρχίζει” η χώρα εκείνη που έχει τις περισσότερες δυνατότητες….

Εφόσον η επανάσταση βάδισε τόσο πολύ μπροστά, δε μπορούσε παρά να οξύνει την επαγρύπνηση των αντεπαναστατών, και ήταν φυσικό να κεντρίσει την αντεπανάσταση. Αυτός είναι ο πρώτος παράγοντας που προκάλεσε την κινητοποίηση της αντεπανάστασης.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η τυχοδιωκτική πολιτική που άρχισε με την πολιτική της επίθεσης στο μέτωπο καθώς και ολόκληρη σειρά από ρήγματα στο μέτωπο που έκαναν να χάσει κάθε κύρος η Προσωρινή κυβέρνηση και εδωσαν φτερά στην αντεπανάσταση έτσι που να περάσει στην επίθεση ενάντια στην κυβέρνηση. Κυκλοφορούν φήμες ότι στη χώρα μας άρχισε ένα κύμα προκλήσεων σε πλατιά κλίμακα. Οι αντιπρόσωποι από το μέτωπο έχουν τη γνώμη ότι και η επίθεση και η υποχώρηση, με λίγα λόγια όλα όσα έγιναν στο μέτωπο, έχουν προετοιμαστεί για να δυσφημιστεί η επανάσταση και να ανατραπούν τα Σοβιέτ. Δεν ξέρω αν οι φήμες αυτές είναι σωστές ή όχι, αξίζει όμως να σημειωθεί ότι στις 2 του Ιούλη έφυγαν από την κυβέρνηση οι καντέτοι, στις 3 αρχίζουν τα γεγονότα του Ιούλη και στις 4 καταφθάνουν οι ειδήσεις για ρήγμα στο μέτωπο. Περίεργη σύμπτωση! Δε μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι οι καντέτοι αποχώρησαν από την κυβέρνηση εξαιτίας της απόφασης για την Ουκρανία, γιατί δεν είχαν αντίρρηση στη λύση του ουκρανικού ζητήματος. Υπάρχει και ένα δεύτερο γεγονός που δείχνει ότι έχει αρχίσει πραγματικά ένα κύμα προκλήσεων: έχω υπόψη μου τους τουφεκισμούς στην Ουκρανία (59). Οι σύντροφοι πρέπει να καταλάβουν καλά απ’ αυτά τα γεγονότα ότι το ρήγμα του μετώπου ήταν μέσα στο σχέδιο της αντεπανάστασης ένας από τους παράγοντες, που προοριζόταν να χρεωκοπήσει την ιδέα της επανάστασης στα μάτια των πλατιών μικροαστικών μαζών.

Υπάρχει ακόμα κι ένας τρίτος παράγοντας που ενίσχυσε τις αντεπαναστατικές δυνάμεις της Ρωσίας. Ο παράγοντας αυτός είναι το συμμαχικό κεφάλαιο. Αν το συμμαχικό κεφάλαιο πρόδωσε την κυβέρνηση του Νικόλαου επειδή έβλεπε ότι ο τσαρισμός τραβάει για χωριστή ειρήνη, κανένας δεν το εμποδίζει να ξεκόψει και από τη σημερινή κυβέρνηση, αν αποδειχτεί ανίκανη να διαφυλάξει την “ενότητα” του μετώπου. Ο Μιλιουκόφ σε μια από τις συνεδριάσεις δήλωσε ότι η Ρωσία υπολογίζεται στη διεθνή αγορά σαν προμηθευτής ανθρώπινου κρέατος και ότι γι’ αυτό χρηματοδοτείται και ότι αν αποδειχθεί πως η καινούργια εξουσία, που εκπροσωπείται από την Προσωρινή κυβέρνηση, δεν είναι ικανή να διαφυλάξει το ενιαίο μέτωπο επίθεσης ενάντια στη Γερμανία, τότε δεν αξίζει τον κόπο και να χρηματοδοτηθεί μια τέτοια κυβέρνηση. Και χωρίς χρήματα, χωρίς πιστώσεις η κυβέρνηση δε θα μπορούσε παρά να χρεωκοπήσει. Εδώ βρίσκεται το μυστικό γιατί στην περίοδο της κρίσης οι καντέτοι απόχτησαν μεγάλη δύναμη. Και ο Κερένσκι και όλοι οι υπουργοί αποδείχτηκαν ανδρείκελα στα χέρια των καντέτων: η δύναμη των καντέτων βρίσκεται στο γεγονός ότι τους υποστηρίζει το συμμαχικό κεφάλαιο.

Μπροστά στη Ρωσία ανοίχτηκαν δύο δρόμοι:

Είτε τερματίζεται ο πόλεμος, κόβονται όλοι οι οικονομικοί δεσμοί με τον ιμπεριαλισμό, προωθείται παραπέρα η επανάσταση, κλονίζονται τα θεμέλια της αστικής κοινωνίας και αρχίζει η εποχή της εργατικής επανάστασης.

Είτε ακολουθείται ο δεύτερος δρόμος, ο δρόμος της συνέχισης του πολέμου, της συνέχισης της επίθεσης στο μέτωπο, της υποταγής σε όλες τις διαταγές του συμμαχικού κεφαλαίου και των καντέτων – με αποτέλεσμα την πλέρια εξάρτηση από το συμμαχικό κεφάλαιο (στα ανάχτορα Ταυρίδας κυκλοφόρησαν συγκεκριμένες φήμες ότι η Αμερική θα δώσει 8 δισεκατομμύρια ρούβλια, θα δώσει τα χρηματικά μέσα για να “ανορθωθεί” η οικονομία) και το θρίαμβο της αντεπανάστασης.

Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.

Η προσπάθεια των εσέρων και των μενσεβίκων να παρουσιάσουν σαν ένοπλη στάση τις εκδηλώσεις της 3 – 4 του Ιούλη είναι απλώς γελοία. Στις 3 του Ιούλη προτείναμε ενότητα του επαναστατικού μετώπου ενάντια στην αντεπανάσταση. Το σύνθημά μας: “Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ!” σημαίνει ακριβώς τη δημιουργία ενιαίου επαναστατικού μετώπου. Οι μενσεβίκοι όμως κι οι εσέροι επειδή φοβούνταν να κόψουν τους δεσμούς τους με την κεφαλαιοκρατία μάς γύρισαν τις πλάτες, πράγμα που διέσπασε το επαναστατικό μέτωπο προς όφελος των αντεπαναστατών. Αν θελήσουμε να μιλήσουμε για τους υπεύθυνους της νίκης της αντεπανάστασης, πρέπει να πούμε ότι υπεύθυνοι είναι οι εσέροι κι οι μενσεβίκοι. Έχουμε το ατύχημα ότι η Ρωσία είναι χώρα μικροαστική, ότι για την ώρα πάει ακόμα με τους εσέρους και τους μενσεβίκους, που συμβιβάζονται με τους καντέτους. Και μέχρι τότε που οι μάζες δε θα έχουν απογοητευθεί από την ιδέα του συμβιβασμού με την κεφαλαιοκρατία, η επανάσταση θα κουτσαίνει και θα σκοντάφτει.

Μπροστά μας έχουμε τώρα την εικόνα της διχτατορίας της ιμπεριαλιστικής κεφαλαιοκρατίας και των αντεπαναστατών στρατηγών. Η κυβέρνηση που φαινομενικά παλεύει ενάντια σ’ αυτή τη διχτατορία, στην πράξη εφαρμόζει τη θέλησή της και είναι απλώς ένα προκάλυμμα που σκεπάζει τη διχτατορία και την προφυλάει από τη λαϊκή οργή. Τα Σοβιέτ που έχασαν τη δύναμή τους και εξευτελίστηκαν με την πολιτική τους των ατέλειωτων υποχωρήσεων, συμπληρώνουν απλώς την εικόνα, και αν δεν τα διαλύουν είναι ακριβώς γιατί τα “χρειάζονται” σαν “απαραίτητο” και πολύ “κατάλληλο” προκάλυμμα.

Έτσι, λοιπόν, η κατάσταση άλλαξε ριζικά.

Πρέπει λοιπόν να αλλάξει και η ταχτική μας.

Προηγούμενα υποστηρίζαμε το ειρηνικό πέρασμα της εξουσίας στα Σοβιέτ και θεωρούσαμε πως ήταν αρκετό να ψηφίσει η ΚΕΕ των Σοβιέτ μια απόφαση για την κατάληψη της εξουσίας, για να μας αφήσει ειρηνικά ελεύθερο το δρόμο η κεφαλαιοκρατία. Και πραγματικά το Μάρτη, Απρίλη και Μάη κάθε απόφαση των Σοβιέτ θεωρούταν νόμος, γιατί μπορούσε κάθε φορά να στηριχτεί στη δύναμη. Με τον αφοπλισμό των Σοβιέτ και τον (έμπραχτο) υποββιβασμό τους σε απλές “επαγγελματικές” οργανώσεις, η κατάσταση άλλαξε. Τώρα οι αποφάσεις των Σοβιέτ δεν παίρνονται υπόψη. Τώρα για την κατάληψη της εξουσίας χρειάζεται προκαταρχτικά να ανατραπεί η σημερινή διχτατορία.

Το άμεσο σύνθημα του κόμματός μας είναι σήμερα: ανατροπή της διχτατορίας της ιμπεριαλιστικής κεφαλαιοκρατίας.

Η ειρηνική περίοδος της επανάστασης τελείωσε. Άρχισε η περίοδος των ταξικών συγκρούσεων και των εκρήξεων.

Το σύνθημα ανατροπή της σημερινής διχτατορίας μπορεί να πραγματοποιηθεί μονάχα με τον όρο ότι θα έχουμε μια καινούργια ισχυρή πολιτική άνοδο σε πανρωσική κλίμακα. Η άνοδος αυτή είναι αναπόφευχτη. Την υπαγορεύει όλη η πορεία της εξέλιξης. Επιβάλλεται από το γεγονός ότι δεν έχει λυθεί κανένα από τα βασικά προβλήματα της επανάστασης, γιατί δεν έχουν λυθεί τα ζητήματα της γης, του εργατικού ελέγχου, της ειρήνης, της εξουσίας.

Η τρομοκρατία δε λύνει κανένα ζήτημα της επανάστασης, απλούστατα οξύνει την κατάσταση.

Οι βασικές δυνάμεις του καινούργιου κινήματος θα είναι το προλεταριάτο της πόλης και τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς. Αυτές ακριβώς οι δυνάμεις θα πάρουν την εξουσία στα χέρια τους σε περίπτωση νίκης.

Το χαρακτηριστικό γνώρισμα της στιγμής είναι ότι τα αντεπαναστατικά μέτρα εφαρμόζονται μέσω των “σοσιαλιστών”. Μονάχα δημιουργώντας ένα τέτοιο προκάλυμμα, η αντεπανάσταση μπορεί να κρατηθεί ακόμα ένα – δύο μήνες. Εφόσον όμως αναπτύσσονται οι δυνάμεις της επανάστασης, θα έχουμε εκρήξεις και θα ‘ρθει η στιγμή που οι εργάτες θα ξεσηκώσουν και θα συγκεντρώσουν γύρω τους τα φτωχά στρώματα της αγροτιάς, θα σηκώσουν τη σημαία της εργατικής επανάστασης και θα ανοίξουν την εποχή της σοσιαλιστικής επανάστασης στην Ευρώπη.

4.Απάντηση σε ερωτήματα πάνω στην εισήγηση για την πολιτική κατάσταση

31 του Ιούλη

Πάνω στο πρώτο σημείο: “Ποιες μορφές μαχητικής οργάνωσης προτείνει ο εισηγητής αντί των Σοβιέτ των εργατών βουλευτών”, απαντώ πως δεν είναι σωστό να μπαίνει έτσι το ζήτημα. Εγω δε μίλησα ενάντια στα Σοβιέτ σα μορφή οργάνωσης της εργατικής τάξης. Ένα σύνθημα δεν καθορίζεται από τη μορφή οργάνωσης ενός επαναστατικού κρατικού θεσμού, αλλά από το περιεχόμενο, που αποτελεί τη σάρκα και τα οστά του δοσμένου θεσμού. Αν μέσα στα Σοβιέτ βρίσκονταν καντέτοι, ποτέ δε θα ρίχναμε το σύνθημα να περάσει η εξουσία στα Σοβιέτ.

Τώρα ρίχνουμε το σύνθημα να περάσει η εξουσία στα χέρια του προλεταριάτου και της πιο φτωχής αγροτιάς. Συνεπώς δεν πρόκειται εδώ για τη μορφή αλλά για το ζήτημα σε ποια τάξη μεταβιβάζεται η εξουσία, πρόκειται για τη σύνθεση των Σοβιέτ.

Τα Σοβιέτ είναι η πιο κατάλληλη μορφή οργάνωσης της πάλης της εργατικής τάξης για την εξουσία, τα Σοβιέτ όμως δεν είναι η μοναδική μορφή επαναστατικής οργάνωσης. Είναι μια καθαρά ρωσική μορφή. Στο εξωτερικό είδαμε τον καιρό της μεγάλης γαλλικής επανάστασης να παίζουν το ρόλο αυτό οι δημαρχίες και τον καιρό της Κομμούνας η Κεντρική Επιτροπή της εθνοφρουράς. Και σ’ εμάς επίσης έκανε την εμφάνισή της η άποψη για μια επαναστατική επιτροπή. Ίσως το εργατικό τμήμα να αποδειχτεί η πιο κατάλληλη μορφή στην πάλη για την εξουσία.

Πρέπει όμως να καταλάβουμε καλά ότι το ζήτημα της μορφής της οργάνωσης δεν είναι το αποφασιστικό ζήτημα.

Στην πραγματικότητα, το αποφασιστικό ζήτημα είναι αν η εργατική τάξη ωρίμασε ή όχι για τη διχτατορία, όλα τ’ άλλα θα γίνουν στην πορεία, θα τα πραγματοποιήσει η δημιουργική ικανότητα της επανάστασης.

Σχετικά με το δεύτερο και τρίτο σημείο – δηλαδή, ποια θα είναι πραχτικά η στάση μας απέναντι στα σημερινά Σοβιέτ – η απάντηση είναι πέρα για πέρα ξεκάθαρη. Εφόσον πρόκειται για το πέρασμα όλης της εξουσίας στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ, πρέπει να πούμε ότι το σύνθημα αυτό πάλιωσε. Και μόνο γι’ αυτό πρόκειται. Το ζήτημα της ανατροπής των Σοβιέτ είναι κάτι που το επινόησαν. Κανένας εδώ δεν έβαλε τέτοιο ζήτημα. Αν εμείς προτείνουμε να αποσυρθεί το σύνθημα “Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ!”, απ’ αυτό δε βγαίνει καθόλου το συμπέρασμα ότι προτείνουμε και το σύνθημα “Κάτω τα Σοβιέτ!”. Και μείς που αποσύρουμε αυτό το σύνθημα, ταυτόχρονα δε φεύγουμε και από αυτή ακόμα την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ, παρ’ όλο τον αξιοθρήητο ρόλο που παίζει τον τελευταίο καιρό.

Τα τοπικά Σοβιέτ μπορούν ακόμα να παίξουν κάποιο ρόλο, γιατί θα αναγκαστούν να αμυνθούν ενάντια στις απαιτήσεις της Προσωρινής κυβέρνησης και στην πάλη τους αυτή εμείς θα τα υποστηρίξουμε.

Επαναλαμβάνω λοπόν: η άρση του συνθήματος να περάσει η εξουσία στα χέρια των Σοβιέτ δε σημαίνει και “Κάτω τα Σοβιέτ!”. Η στάση μας απέναντι στα Σοβιέτ εκείνα, οπου έχουμε την πλειοψηφία, χαρακτηρίζεται από την πιο μεγάλη συμπάθεια. Να μας ζήσουν αυτά τα Σοβιέτ και να δυναμώσουν. Η δύναμη όμως δε βρίσκεται πια στα Σοβιέτ. Προηγούμενα η Προσωρινή κυβέρνηση έβγαζε ένα διάταγμα και η Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ ένα αντιδιάταγμα, και πρέπει να προσθέσουμε ότι μόνο το δεύτερο αποχτούσε ισχύ νόμου. Θυμηθείται την ιστορία με τη διαταγή αρ.1 (60). Τώρα όμως, η Προσωρινή κυβέρνηση δε λογαριάζει καθόλου την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή. Η συμμετοχή της ΚΕΕ των Σοβιέτ στην ανακριτική επιτροπή για τα γεγονότα της 3 – 5 του Ιούλη δεν ακυρώθηκε από την ΚΕΕ των Σοβιέτ, αλλά και δεν πραγματοποιήθηκε ύστερα από διαταγή του Κερένσκι. Τώρα δεν πρόκειται για την κατάχτηση της πλειοψηφίας στα Σοβιέτ, πράγμα αυτό καθ’αυτό πολύ σπουδαίο, αλλά για το γκρέμισμα της αντεπαναστατικής διχτατορίας.

Πάνω στο τέταρτο σημείο – να δοθεί πιο συγκεκριμένος ορισμός της έννοιας “πιο φτωχή αγροτιά” και να υποδειχθεί η μορφή οργάνωσής της – απαντώ ότι ο όρος “πιο φτωχή αγροτιά” δεν είναι νέος όρος. Τον καθιέρωσε στη μαρξιστική φιλολογία ο σ. Λένιν από το 1905, χρησιμοποιήθηκε από τότε σχεδόν σε κάθε φύλλο της “Πράβντα” και μπορεί να τον βρει κανείς και στις αποφάσεις της συνδιάσκεψης του Απρίλη.

Τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς είναι τα στρώματα που έρχονται σε αντίθεση με τα ανώτερα στρώματα των αγροτών. Το Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών, που “εκπροσωπεί” δήθεν 80 εκατομμύρια αγρότες (υπολογίζοντας και τις γυναίκες) είναι οργάνωση των ανώτερων στρωμάτων της αγροτιάς. Τα κάτω στρώματα της αγροτιάς αγωνίζονται σκληρά ενάντια στην πολιτική αυτού του Σοβιέτ. Τη στιγμή που ο αρχηγός του κόμαμτος των σοσιαλεπαναστατών Τσερνόφ και σε συνέχεια ο Αυξέντιεφ και άλλοι προτείνουν στους αγρότες να μην καταλάβουν αμέσως τη γη, αλλά να περιμένουν το γενικό διακανονισμό του ζητήματος της γης από τη Συνταχτική συνέλευση, οι αγρότες σε απάντηση καταλαμβάνουν τη γη, την οργώνουν, παίρνουν υπό την κατοχή τους τα εργαλεία και τα ζώα κλπ. Τέτοιες ειδήσεις μάς έρχονται από τα κυβερνεία Πένζα, Βορόνεζ, Καζάν και μια σειρά άλλα κυβερνεία. Και μόνο το γεγονός αυτό δείχνει καθαρά το χωρισμό του χωριού σε κατώτερα και ανώτερα στρώματα, δείχνει ότι η αγροτιά δεν υπάρχει πια σαν ενιαίο σύνολο. Τα ανώτερα στρώματα ακολουθούν κυρίως τους σοσιαλεπαναστάτες, τα κατώτερα στρώματα δεν είναι σε θέση να ζήσουν χωρίς γη και βρίσκονται σε αντίθεση με την Προσωρινή κυβέρνηση. Είναι οι αγρότες με λίγη γη, οι αγρότες που έχουν ένα άλογο, οι αγρότες που δεν έχουν άλογο κλπ. Μαζί τους πάνε και τα στρώματα που δεν έχουν σχεδόν καθόλου γη, τα μισοπρολεταριακά στρώματα.

Θα ήταν παράλογο να μην επιχειρήσουμε σε επαναστατική περίοδο να πετύχουμε μια ορισμένη συμφωνία με τα στρώματα αυτά της αγροτιάς. Ταυτόχρονα όμως είναι απαραίτητο να οργανώσουμε χωριστά τους εργάτες γης και να τους συνενώσουμε γύρω από τους προλετάριους.

Είναι δύσκολο να προβλέψουμε ποια θα είναι η μορφή οργάνωσης αυτών των στρωμάτων. Τα κατώτερα στρώματα της αγροτιάς οργανώνονται σήμερα είτε στα αυτοδύναμα Σοβιέτ, είτε προσπαθούν να πάρουν στα χέρια τους τα σημερινά Σοβιέτ. Έτσι, πριν ενάμιση μήνα οργανώθηκε, λόγου χάρη, στην Πετρούπολη, ένα Σοβιέτ από τους πιο φτωχούς αγρότες (από αντιπροσώπους 80 στρατιωτικών τμημάτων και από αντιπροσώπους εργοστασίων) και το Σοβιέτ αυτό παλεύει θαρραλέα ενάντια στην πολιτική του Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών.

Γενικά, τα Σοβιέτ είναι η πιο κατάλληλη μορφή οργάνωσης των μαζών, εκείνο όμως που πρέπει να κάνουμε δεν είναι να μιλάμε με τη γλώσσα των κρατικών θεσμών, αλλά να δείχνουμε το ταξικό περιεχόμενο και πρέπει να επιδιώκουμε να διακρίνουν και οι μάζες τη μορφή από το περιεχόμενο.

Γενικά, το ζήτημα των μορφών οργάνωσης δεν είναι το βασικό. Όταν θα έχουμε επαναστατική άνοδο θα δημιουργηθούν και οι οργανωτικές μορφές. Το ζήτημα των μορφών οργάνωσης δεν πρέπει να επισκιάζει το βασικό ζήτημα που είναι: σε ποιας τάξης τα χέρια πρέπει να περάσει η εξουσία;

Από δω και μπρος δεν έχει για μας κανένα νόημα ο συνασπισμός με τους οπαδούς της πολιτικής της άμυνας. Τα κόμματα της πολιτικής της άμυνας συνέδεσαν την τύχη τους με την κεφαλαικρατία και η ιδέα ενός συνασπισμού που θα άρχιζε από τους σοσιαλεπαναστάτες και θα έφτανε ως τους μπολσεβίκους χρεωκόπησε. Το ζήτημα που μπαίνει στην ημερήσια διάταξη είναι: αγώνας ενάντια στο ανώτερο στρώμα των Σοβιέτ, σε συμμαχία με τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς και σάρωμα της αντεπανάστασης.

5.Τελικός λόγος

31 του Ιούλη

Σύντροφοι!

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να κάνω ορισμένες ουσιαστικές διευκρινήσεις.

Ο σ. Γιαροσλαφσκι, αντικρούοντας την άποψή μου ότι το προλεταριάτο της Ρωσίας είναι το πιο οργανωμένο προλεταριάτο, μας ανέφερε το παράδειγμα του προλεταριάτου της Αυστρίας. Εγώ όμως, σύντροφοι, μίλησα για το “κόκκινο”, για το επαναστατικό περιεχόμενο της οργάνωσης και τέτοιο περιεχόμενο οργάνωσης δεν το έχει καμια χώρα στο βαθμό που το έχει το προλεταριάτο της Ρωσίας.

Ο Αγκάρσκι δεν έχει καθόλου δίκιο όταν ισχυρίζεται ότι θέλω δήθεν να επιβάλω την ιδέα της συνένωσης όλων των δυνάμεων. Δε μπορούμε όμως να κλείνουμε τα μάτια μπροστά στο γεγονός ότι από διαφορετικούς λόγους, όχι μόνο η αγροτιά και το προλεταριάτο, μα και η κεφαλαιοκρατία της Ρωσίας και το ξένο κεφάλαιο γύρισαν τις πλάτες στον τσαρισμό. Αυτό είναι γεγονός. Και δεν είναι καλό να υπάρχουν μαρξιστές που κλείνουν τα μάτια σ’ ένα γεγονός. Αργότερα όμως οι δυο πρώτες δυνάμεις, ακολούθησαν το δρόμο της παραπέρα ανάπτυξης της επανάστασης, ενώ οι δυο άλλες, δηλαδή, η κεφαλαιοκρατία της Ρωσίας και το ξένο κεφάλαιο ακολούθησαν το δρόμο της αντεπανάστασης.

Περνώ στην ουσία του ζητήματος. Με μεγαλύτερη οξύτητα απ’ όλους έβαλε το ζήτημα ο Μπουχάριν, μα κι αυτός δεν το πήγε ως το τέλος. Ο Μπουχάριν ισχυρίζεται πως ο αστός – ιμπεριαλιστής έκλεισε συνασπισμό με το μουζίκο. Με ποιο μουζίκο όμως; Έχουμε διάφορους μουζίκους. Ο αστός – ιμπεριαλιστής έκλεισε συνασπισμό με τους δεξιούς μουζίκους, έχουμε όμως και μουζίκους που ανήκουν στα κατώτερα στρώματα, αριστερούς, που εκπροσωπούν τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς. Μ’ αυτούς όμως δε μπόρεσε να πραγματοποιήσει έναν τέτοιο συνασπισμό. Αυτοί δεν έκαναν συνασπισμό με τη μεγάλη κεφαλαιοκρατία, αλλά την ακολουθούν γιατί δεν έχουν συνείδηση της θέσης τους, απλώς τους εξαπατούν και τους τραβάν ξοπίσω τους.

Ενάντια σε ποιον έγινε, λοιπόν, ο συνασπισμός;

Αυτό δεν το ‘πε ο Μπουχάριν. Ο συνασπισμός αυτός είναι συνασπισμός του συμμαχικού και του ρωσικού κεφαλαίου, του σώματος αξιωματικών και των ανώτερων στρωμάτων της αγροτιάς, που τα εκπροσωπούν οι σοσιαλεπαναστάτες τύπου Τσερνόφ. Ο συνασπισμός αυτός συγκροτήθηκε ενάντια στα κατώτερα στρώματα της αγροτιάς και ενάντια στους εργάτες.

Ποια είναι η προοπτική του Μπουχάριν; Η ανάλυσή του δεν είναι σωστή από την ίδια της τη βάση. Κατά τη γνώμη του, στο πρώτο στάδιο τραβάμε για επανάσταση των αγροτών. Αυτή όμως η επανάσταση δε μπορεί να μη συναντηθεί, να μη συμπέσει με την εργατική επανάσταση. Δε μπορεί η εργατική τάξη, η πρωτοπορία της επανάστασης, να μην αγωνίζεται ταυτόχρονα και για τις ιδιαίτερες, δικές της διεκδικήσεις. Γι’ αυτό θεωρώ το σχήμα του Μπουχάριν αβασάνιστο.

Το δεύτερο στάδιο κατά τη γνώμη του Μπουχάριν είναι η προλεταριακή επανάσταση με την υποστήριξη της Δυτικής Ευρώπης, χωρίς τη συμμετοχή των αγροτών, που θα έχουν πάρει τη γη και θα είναι ικανοποιημένοι. Μα ενάντια σε ποιον στρέφεται αυτή η επανάσταση; Ο Μπουχάριν παραμένει στο παιδιάστικο σχήμα του και δε δίνει απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα. Άλλες μέθοδες ανάλυσης των γεγονότων δεν προτάθηκαν.

Τώρα για την πολιτική κατάσταση. Κανείς δε μιλάει σήμερα πια για δυαδική εξουσία. Αν προηγούμενα τα Σοβιέτ αποτελούσαν μια πραγματική δύναμη, τώρα δεν είναι παρά όργανα συγκέντρωσης των μαζών, όργανα χωρίς καμιά εξουσία. Γι’ αυτό ακριβώς δεν είναι δυνατό να τους παραδώσει κανείς “απλώς” την εξουσία. Ο σ. Λένιν στη μπροσούρα του (61) προχωρεί ακόμα περισσότερο. Μας δείχνει πολύ συγκεκριμένα πως δεν υπάρχει δυαδική εξουσία, γιατί όλη η εξουσία πέρασε στα χέρια του κεφαλαίου και είναι δονκιχοτισμός να ρίχνουμε τώρα το σύνθημα: “Όλη η εξουσία στα Σοβιέτ!”.

Αν προηγούμενα κανένας νόμος δεν αποχτούσε ισχύ χωρίς να επικυρωθεί από την Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ, σήμερα ούτε καν μπορεί συζήτηση να γίνει για δυαδική εξουσία. Και όλα τα Σοβιέτ να πάρετε στα χέρια σας πάλι δε θα έχετε την εξουσία!
Κοροϊδεύαμε τους καντέτους όταν γίνονταν οι εκλογές για τα συμβούλια των διαμερισμάτων γιατί αποτελούσαν την πιο ασήμαντη ομάδα, που πήρε τα 20% των ψήφων. Τώρα μας κοροϊδεύουν αυτοί. Τι συμβαίνει; Η εξουσία, με την ανοχή της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ, πέρασε στα χέρια της κεφαλαιοκρατίας.

Οι σύντροφοι βιάζονται στο ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας. Μα την εξουσία δεν την έχετε ακόμα στα χέρια σας!

Το κύριο καθήκον μας είναι να προπαγανδίζουμε την ανάγκη να ανατραπεί η σημερινή εξουσία. Και δεν είμαστε ακόμα αρκετά προετοιμασμένοι γι’ αυτό το έργο. Πρέπει όμως να προετοιμαστούμε.

Πρέπει οι εργάτες, οι αγρότες κι οι φαντάροι να καταλάβουν ότι χωρίς την ανατροπή της σημερινής εξουσίας δεν πρόκειται να καταχτήσουν ούτε ελευθερία, ούτε γη!

Κι έτσι, το ζήτημα που μπαίνει δεν είναι να οργανωθεί η εξουσία, αλλά να ανατραπεί. Και όταν πάρουμε την εξουσία στα χέρια μας, θα ξέρουμε και να την οργανώσουμε.

Και τώρα λίγα λόγια για ν’ απαντήσω στον Ανγκάρσκι και το Νογκίν σχετικά με τις αντιρρήσεις τους για τους σοσιαλιστικούς μετασχηματισμούς στη Ρωσία. Από τη συνδιάσκεψη του Απρίλη ακόμα λέγαμε πως έφτασε η στιγμή ν’ αρχίσουμε να κάνουμε βήματα προς το σοσιαλισμό (διαβάζει το τέλος της απόφασης της συνδιάσκεψης του Απρίλη “Για τη σημερινή στιγμή”):

Το προλεταριάτο της Ρωσίας, που δρα μέσα σε μια από τις πιο καθυστερημένες χώρες της Ευρώπης, μέσα σε μια μάζα μικροαγροτικού πληθυσμού, δε μπορεί να βάλει για σκοπό του να πραγματοποιήσει άμεσα σοσιαλιστικούς μετασχηματισμούς. Θα ήταν όμως το πιο μεγάλο λάθος, και στην πράξη θα σήμαινε και ολοκληρωτικό ακόμα πέρασμα με το μέρος της κεφαλαιοκρατίας, αν απ’ αυτό βγάζαμε το συμπέρασμα ότι η εργατική τάξη πρέπει να υποστηρίξει την κεφαλαιοκρατία, ή ότι είναι ανάγκη να περιορίσει τη δράση της στα πλαίσια που είναι παραδεχτά για τη μικροαστική τάξη, ή ότι το προλεταριάτο πρέπει να παραιτηθεί από τον καθοδηγητικό ρόλο του να εξηγήσει στο λαό ότι επείγει το ζήτημα να πραγματοποιηθούν μια σειρά βήματα προς το σοσιαλισμό, βήματα που έχουν κιόλας ωριμάσει πραχτικά”.

Οι σύντροφοι έμειναν τρεις μήνες πίσω. Τι έχει γίνει μέσα σ’ αυτούς τους τρεις μήνες; Η μικροαστική τάξη διαφοροποιήθηκε, τα κατώτερα στρώματά της απομακρύνονται από τα ανώτερα, το προλεταριάτο οργανώνεται, η καταστροφή μεγαλώνει βάζοντας ακόμα πιο επιταχτικά στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα της πραγματοποίησης του εργατικού ελέγχου (λόγου χάρη, στην Πετρούπολη, στην περιοχή του Ντονέτσκ κλπ). Όλα αυτά συνηγορούν υπέρ των θέσεων που ψηφίστηκαν από τον Απρίλη ακόμα. Οι σύντροφοι όμως θέλουν να μας τραβήξουν προς τα πίσω.

Τώρα σχετικά με τα Σοβιέτ. Αν έχουμε αποσύρει το παλιό σύνθημα για την εξουσία των Σοβιέτ, αυτό δε σημαίνει ότι στρεφόμαστε ενάντια στα Σοβιέτ. Αντίθετα, μπορούμε και πρέπει να δουλέψουμε μέσα στα Σοβιέτ, ακόμα και μέσα στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ – το όργανο αυτό που χρησιμεύει για να καλύπτει την αντεπανάσταση. Αν και τα Σοβιέτ είναι τώρα απλώς όργανα συγκέντρωσης των μαζών, εμείς όμως είμαστε πάντα με τις μάζες και δε θα φύγουμε από τα Σοβιέτ, ώσπου να μας διώξουν. Εξάλλου, παραμένουμε και στις εργοστασιακές επιτροπές και στα δημοτικά συμβούλια, παρ’ όλο που δεν έχουν εξουσία στα χέρια τους. Παραμένοντας όμως στα Σοβιέτ, εξακολουθούμε να ξεσκεπάζουμε την ταχτική των σοσιαλεπαναστατών και των μενσεβίκων.

Ύστερα από το γεγονός ότι η αντεπανάσταση αποκάλυψε ολοκάθαρα τη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στην κεφαλαιοκρατία μας και το συμμαχικό κεφάλαιο, έγινε ακόμα πιο εξόφθαλμο ότι στον επαναστατικό μας αγώνα πρέπει να στηριζόμαστε σε τρεις παράγοντες: στο προλεταριάτο της Ρωσίας, στην αγροτιά μας και στο διεθνές προλεταριάτο, γιατί η τύχη της επανάστασής μας συνδέεται στενά με το κίνημα της Δυτικής Ευρώπης.

6.Απάντηση στον Πρεομπραζένσκι σχετικά μετο άρθρο 9 του σχεδίου απόφασης “Για την πολιτική κατάσταση”

3 του Αυγούστου

(Ο Στάλιν διαβάζει το άρθρο 9 του σχεδίου απόφασης)

9.“Το καθήκον των επαναστατικών αυτών τάξεων θα είναι τότε να εντείνουν όλες τους τις δυνάμεις για να πάρουν στα χέρια τους την κρατική εξουσία και για να την κατευθύνουν, σε συμμαχία με το επαναστατικό προλεταριάτο των προοδευμένων χωρών, προς την ειρήνη και το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της κοινωνίας”.

Πρεομπραζένσκι: Πρότεινα να διατυπωθεί διαφορετικά το τέλος του σχεδίου απόφασης: “Για να την κατευθύνουν προς την ειρήνη και – σε περίπτωση που θα έχουμε προλεταριακή επανάσταση στη Δύση – προς το σοσιαλισμό”. Αν ψηφίσουμε τη διατύπωση που έκανε η επιτροπή, θα παρουσιαστεί αντίφαση με το σχέδιο απόφασης του Μπουχάριν, που έχει ήδη ψηφιστεί.

Στάλιν: Είμαι αντίθετος με μια τέτοια τροπολογία. Δεν αποκλείεται η δυνατότητα η Ρωσία ακριβώς να είναι η χώρα που θα ανοίξει το δρόμο προς το σοσιαλισμό. Ως τα τώρα καμιά χώρα δεν είχε μέσα σε πολεμικές συνθήκες τέτοια ελευθερία όπως η Ρωσία και καμιά χώρα δεν δοκίμασε να πραγματοποιήσει τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή. Εκτός από αυτό, η βάση της επανάστασής μας είναι πιο πλατιά απ’ ό,τι στη Δυτική Ευρώπη, όπου το προλεταριάτο βρίσκεται αντιμέτωπο με την κεφαλαιοκρατία εντελώς μοναχό του. Αντίθετα, στη χώρα μας, τους εργάτες τούς υποστηρίζουν τα πιο φτωχά στρώματα της αγροτιάς. Τέλος, ο κρατικός μηχανισμός της Γερμανίας λειτουργεί ασύγκριτα καλύτερα απ’ ό,τι ο ατελής μηχανισμός της δικής μας κεφαλαιοκρατίας, που κι η ίδια πληρώνει φόρο υποτελείας στο ευρωπαϊκό κεφάλαιο. Πρέπει να απορρίψουμε την απαρχαιωμένη αντίληψη πως μόνο η Ευρώπη μπορεί να μας δείξει το δρόμο. Υπάρχει μαρξισμός δογματικός και μαρξισμός δημιουργικός. Είμαι υπέρ του δημιουργικού μαρξισμού.

Πρόεδρος: Βάζω σε ψηφοφορία την τροπολογία του Πρεομπραζένσκι.

Απορρίπτεται*

Για πρώτη φορά δημοσιεύτηκε στο Βιβλίο “Τα Πραχτικά του 6ου συνεδρίου του ΣΔΕΚΡ (μπολσεβίκων)”, Εκδ. Κομμουνιστής, 1919

*Επειδή “Τα Πραχτικά του 6ου συνεδρίου του ΣΔΕΚΡ (μπολσεβίκων) είναι σύντομα και πολύ ελλειπή και εκτός από αυτό έχουν εκδοθεί και δυο χρόνια ύστερα από το συνέδριο, η συνταχτική επιτροπή θεώρησε απαραίτητο για την αποκατάσταση του κειμενου των λόγων του σ. Στάλιν στο 6ο συνέδριο, να χρησιμοποιήσει εκτός από τα “Πραχτικά”, και τα επίσημα πραχτικά, των λόγων του σ. Στάλιν στο συνέδριο, που δημοσιεύτηκαν τον Ιούλη – Αύγουστο του 1917 στις εφημερίδες “Ραμπότσι ι Σολντάτ”, αρ. 7 και 14 και “Προλετάριος”, αρ. 3.

Σημειώσεις

(59)Στις 27 του Ιούλη 1917 τα κλιμάκια του ουκρανικού συντάγματος Μπογντάν Χμελνίτσκι, που κατευθύνονταν στο μέτωπο, πυροβολήθηκαν από τους κοζάκους και τους θωρακοφόρους στους σταθμούς που βρίσκονται κοντά στο Κίεβο και στο σταθμό του ίδιου του Κίεβου.

(60)Η Διαταγή αρ.1 εκδόθηκε την 1η του Μάρτη 1917 από το Σοβιέτ της Πετρούπολης, ύστερα από απαίτηση των αντιπροσώπων των επαναστατικών στρατιωτικών τμημάτων, που δήλωσαν ότι μεγαλώνει η δυσπιστία των φαντάρων προς την προσωρινή επιτροπή της Κρατικής Δούμας και προς τη στρατιωτική επιτροπή, που διόρισε η προσωρινή επιτροπή.

Η “Διαταγή” πρότεινε στα στρατιωτικά τμήματα (λόχους, τάγματα κλπ) να εκλέγουν Επιτροπές σρτατιωτών, να στέλνουν τους αντιπροσώπους τους στα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, παραχωρούσε τον οπλισμό των στρατιωτικών τμημάτων στη διάθεση των Επιτροπών των στρατιωτών, επέτρεπε να εκτελούνται οι διαταγές της στρατιωτικής επιτροπής μόνο στις περιπτώσεις που δεν έρχονται σε αντίθεση με τις διαταγές και τις αποφάσεις του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών κλπ.

(61)Ο Ι.Β.Στάλιν αναφέρεται στη μπροσούρα του Λένιν “Για τα συνθήματα” που γράφτηκε τον Ιούλη του 1917 (βλ.Β.Ι.Λένιν, ρωσική έκδοση, Άπαντα, τόμος 21ος, σελ. 33).

***

Βλ. επίσης

Το 1ο μέρος του αφιερώματος στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση: Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο (14-16/03/1917)

Το 2ο μέρος: Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης (17-18/03/1917)

Το 3ο μέρος: Στάλιν: Η κατάργηση των εθνικών περιορισμών & Είτε – Είτε (25-26/03/1917)

To 4ο μέρος: Στάλιν: Ενάντια στην ομοσπονδιακή οργάνωση & Αυτοκριτική (28/03/1917)

Το 5ο μέρος: Στάλιν: Δύο Αποφάσεις & Η γη στους αγρότες (11-14/04/1917)

Το 6ο μέρος: Στάλιν: Η προσωρινή κυβέρνηση & Η σύσκεψη στα ανάχτορα της αυτοκράτειρας Μαρίας (18-25/04/1917)

Το 7ο μέρος: Στάλιν: Πάνω στο ζήτημα της σημερινής στιγμής & Εισήγηση και Τελικός λόγος για το εθνικό ζήτημα (24-29/04/1917)

Το 8ο μέρος: Στάλιν: Έμειναν πίσω από την επανάσταση & Τι περιμέναμε από τη συνδιάσκεψη; (04-06/05/1917)

Το 9ο μέρος: Στάλιν: Η καμπάνια για τις δημοτικές εκλογές & Τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Πετρούπολης (21-24-26/05/1917 & 15/06/1917)

Το 10ο μέρος: Στάλιν: Χτες και Σήμερα (Κρίση της επανάστασης) & Ενάντια στις μεμονωμένες διαδηλώσεις (13-14/06/1917)

Το 11ο μέρος: Στάλιν: Προς όλους τους εργαζόμενους – προς όλους τους εργάτες και τους φαντάρους της Πετρούπολης, Η διαδήλωση & Πυκνώστε τις γραμμές σας (17-20/06 & 15/07/1917)

Το 12ο μέρος: Στάλιν: Λόγοι στην έκτακτη συνδιάσκεψη της Οργάνωσης της Πετρούπολης του ΣΔΕΚΡ (Μπ.) (16 –20/07/1917)

Το 13ο μέρος: Στάλιν: Πρωτομαγιά (18/04/1917)

Το 14ο μέρος: Στάλιν: Τι συνέβηκε; – Νίκη της Αντεπανάστασης – Νίκη των Καντέτων (23-24/07/1917)

Το 15ο μέρος: Στάλιν: Προς όλους τους εργαζόμενους, προς όλους τους εργάτες και φαντάρους της Πετρούπολης – Δυο συνδιασκέψεις – Η καινούργια κυβέρνηση (25 – 26/07/1917)

Το 16ο μέρος: Στάλιν: Προς τις εκλογές της Συνταχτικής Συνέλευσης (27/07/1917)

Το 17ο μέρος: Στάλιν: Λόγοι στο 6ο συνέδριο του ΣΔΕΚΡ (Μπ.): 1. Έκθεση Δράσης της ΚΕ – 2. Τελικός λόγος, 27/07/1917

Advertisements

Tagged: , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: