Για τη στάση της Κίνας στην κρίση της Βενεζουέλας (+ένα σχόλιο για τους «ούτε – ούτε»)

Η στάση πολλών τμημάτων του αριστερού και επαναστατικού κινήματος στην Ελλάδα για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα αντανακλούν τα βασικά αδιέξοδα του κινήματος, τα οποία προκαλούνται από την απλοϊκή και πρόχειρη μελέτη των αντιθέσεων του σύγχρονου κόσμου. Δεν έχει νόημα να σταθεί κανείς στις ποικίλες αποχρώσεις των δύο βασικών στρατοπέδων που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα (οι “ούτε – ούτε” και οι “ναι μεν αλλά” κριτικά στηρίζοντες, βλ. εδώ), αλλά στην ανάδειξη της απλοϊκότητας της μελέτης τους. Κάποιοι βλέπουν τον κόσμο ως μετεξέλιξη των δύο στρατοπέδων του Ψυχρού Πολέμου, και μάλιστα, της δεκαετίας του ’50: ΗΠΑ-Ρωσία, πάνω κάτω, με τους αντίστοιχους συμμάχους τους. Κάποιοι άλλοι θεωρούν πως πρέπει να μελετηθούν άλλες δυο βασικές αντιθέσεις, όπως ΗΠΑ-Κίνα και ΗΠΑ – ΕΕ. Προς τη σωστή κατεύθυνση είναι αυτό, όμως, ούτε αυτό αρκεί, γιατί και αυτό δεν αποκλείει να καταλήγουμε στο παραλυτικό και ακολούθως διαλυτικό -και καθόλου αντικαπιταλιστικό – “ούτε-ούτε” (που ήδη, στα τέλη της δεκαετίας του ’70 έδειξε τα όριά του). Το “ούτε – ούτε” δεν διασφαλίζει καμία “ταξική ανεξαρτησία”. Αντίθετα, στερεί από τους επαναστάτες τη δυνατότητα να εκτιμήσουν το ευνοϊκό ή μη της διεθνούς συγκυρίας, την ύπαρξη ή μη άτυπων διεθνών συμμάχων (δευτερεουσών αντιθέσεων) δικών τους ή των άλλων τάξεων και των πολιτικών τους εκπροσώπων, την ένταση ή την εξασθένιση της παρέμβασής τους στη χώρα, ώστε να μπορούν να ασκήσουν την πολιτική τους στο εσωτερικό αυτόνομα.

Γιατί, για να ασκήσουμε αυτόνομα πολιτική, πρέπει να έχουμε πλήρη εικόνα. Και επειδή δεν γίνεται να βρισκόμαστε στο κυνήγι της μελέτης όσων περισσότερων αντιθέσεων γίνεται (πράγμα αδύνατο και ίσως όχι χρήσιμο, από ένα σημείο και μετά), πρέπει να μελετούμε τις αντιθέσεις στη δυναμική τους διάσταση, πώς εξελίσσονται και πώς επιδρά η μία στην άλλη. Επίσης, πρέπει να μελετούμε τις εσωτερικές αντιθέσεις (εντός των ΗΠΑ, εντός του ρωσοκινεζικού στρατόπεδου) και πώς αυτές δημιουργούν ενότητες εκεί που βλέπαμε παλιά μόνο αντίθεση (π.χ. ΗΠΑ-Ρωσία εναντίον αναδυόμενων και ΕΕ).

Οι “ούτε-ούτε”, στην περίπτωση της Βενεζουέλας, λένε απλοϊκά ότι ναι μεν υπάρχει η αντίθεση με τις ΗΠΑ, οπότε στεκόμαστε αλληλέγγυοι, “αλλά και ο Μαδούρο…” δεν προχώρησε, καθότι ρεφορμιστής. Αυτή η ανάλυση παραβλέπει τη μελέτη της αντίθεσης ΗΠΑ- Ρωσίας έναντι Κίνας, αλλά και τη μελέτη των ιδιαίτερων αλλαγών της Κίνας. Έτσι, ναι μεν λέει “για το πετρέλαιο γίνονται όλα”, αλλά δεν βλέπει συγκεκριμένα το πώς εντάσσεται ο παράγοντας “ενέργεια” (και όχι μόνο πετρέλαιο) στις συγκεκριμένες ανάγκες της Κίνας στη συγκεκριμένη φάση της (στροφή στην καινοτομία και μια παγκόσμια θέση). Δεν βλέπει ότι το πετρέλαιο φεύγει (όχι με απόλυτους όρους, προς θεού, αλλά με όρους τάσης), το λίθιο έρχεται (όσον αφορά τις ενεργειακές ανάγκες). Τις ευθύνες στο Μαδούρο τις ρίχνουν μόνο για το ότι δεν “εμβάθυνε το προτσες” και όχι για το ότι εμβάθυνε την εξάρτηση της χώρας του (σε σημείο που οι Ρώσοι τώρα ελέγχουν ως και τη ροή πετρελαίου προς τις ΗΠΑ). Δεν βλέπει ότι οι Ρώσοι θέλουν το μπρεζνιεφικό “σοσιαλιστικό” διεθνή καταμερισμό εργασίας, όπου η Βενεζουέλα, παράγοντας μόνο πετρέλαιο, θα εξαρτιέται όλο και περισσότερο από όσους την προστατεύουν από την “κακή” Ουάσινγκτον, και, αφού δε μελετά το ρόλο της Κίνας με δεδομένες τις εσωτερικές της ανάγκες, δεν βλέπει γιατί, σε αντίθεση με τη Ρωσία, η Κίνα επιθυμεί την εκβιομηχάνιση της Βενεζουέλας. Και δεν βλέπει γιατί τώρα δεν είναι τόσο δραστήριοι στην υποστήριξη Μαδούρο οι Ρώσοι, παρά τα όσα κάνει (βλ.και εδώ).

Το παρακάτω άρθρο θέτει και άλλα ζητήματα. Για το αν η Κίνα, με δεδομένο ότι π.χ. στην Αργεντινή, μετά την πολιτική αλλαγή, δεν έφυγε από τη χώρα, έχει μια στάση παθητική στη χώρα (και την περιοχή). Ο αρθρογράφος απαντά αρνητικά, χωρίς όμως να κρίνει την Κίνα στη σημερινή της φάση με τους όρους που θα έκαναν οι “ούτε – ούτε” (που σε κάποια χρόνια θα νιώθουν “δικαιωμένοι”).

***

Για τη στάση της Κίνας στην κρίση της Βενεζουέλας

του Μάλφρεντ Γκέριγκ

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι εκτιμήσεις μας και οι παρατηρήσεις μας για τις εξελίξεις στη διεθνή πολιτική πλήττονται από τις καλά ριζωμένες στον τρόπο σκέψης μας αντιλήψεις που είχαμε για μια παλαιότερη γεωπολιτική σύγκρουση, η σημασία της οποίας ήταν τόσο μεγάλη που καθόρισε τον πραγματικό κόσμο στον οποίο ζούμε. Έτσι, όμως, μόνιμα εκτιμούμε τη μετάβαση του πυρήνα της καπιταλιστικής συσσώρευσης από το Βόρειο Ατλαντικό στην Ανατολική Ασία, την άνοδο της Κίνας, την παρακμή των ΗΠΑ και την κρίση διευρυμένης αναπαραγωγής στις ευρω-δυτικές οικονομίες, και τις γεωστρατηγικές συνάφειές τους, με ψυχροπολεμικά “γυαλιά”. Δηλαδή: απαιτώντας να υπάρχουν ξεκάθαρες συμμαχίες, ιδεολογικές καθαρότητες και ηθικές πολώσεις. Το να ξεφύγουμε από το ερμηνευτικό σχήμα του Ψυχρού Πολέμου αποτελεί ένα επιτακτικό καθήκον.

Η κρίση στη Βενεζουέλα δεν αποτέλεσε την εξαίρεση, και ένα πρόσφατο κύριο άρθρο στη σημαντική κινεζική εφημερίδα Global Times, με τίτλο “Η Βενεζουέλα στο μικρόκοσμο του λατινοαμερικανικού αινίγματος”(1) προκάλεσε ερωτηματικά για την άποψη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, και ιδίως του ΚΚΚ, αναφορικά για τον πόλεμο θέσεων που διεξάγεται σήμερα στη Λατινική Αμερική(2).

Από την Ουάσινκγτον, και τα υποταγμένα σε αυτή τμήματα της βενεζουελάνικης Δεξιάς, διατυπώθηκε η θέση, σύμφωνα με την οποία, το ΚΚΚ δεν θα προστατεύσει τελικά την κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο (και οποιοδήποτε άλλο μπολιβαριανό πρόεδρο). Υποστηρίζουν ότι, μπροστα σε μια αλλαγή κυβέρνησης στη Βενεζουέλα, η Κίνα θα σεβαστεί το Δόγμα Μονρόε, προτιμώντας να καταλήξει σε πραγματιστικές συμφωνίες που εδραιώνουν την εμπορική θέση της στη χώρα και την περιοχή. Από την πλευρά τους, στα τμήματα εκείνα που πρόσκεινται στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας, η πεποίθηση που προκαλείται από τις στρατηγικές σχέσεις με την Κίνα, οι οποίες εγκαινιάστηκαν από την κυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες και συνεχίστηκαν από το Νικολάς Μαδούρο, οδήγησαν στο να ριζώσει η ιδέα για έναν αντι-Ουάσινγκτον άξονα ανάμεσα στο Καράκας, το Πεκίνο και τη Μόσχα. Αυτή η άποψη προωθεί ως στρατηγική την οικοδόμηση μιας “προστατευτικής ασπίδας” από κινεζικές επενδύσεις στη Βενεζουέλα, η οποία θα δυσκολεύει μια πιθανή επέμβαση των ΗΠΑ στη χώρα.

Επομένως, ποια είναι η στάση της κινεζικής κυβέρνησης έναντι της σύγκρουσης στη Βενεζουέλα και των περιφερειακών της επιπτώσεων; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, είναι απαραίτητο να εγκαταλείψουμε τη “βενεζουελανική εντροπία” και να στρέψουμε το βλέμμα μας σε δύο κεντρικές πτυχές: από τη μια πλευρά, τις ιδιαιτερότητες της κινεζικής διπλωματίας. Από την άλλη, τις γεωστρατηγικές αναγκαιότητες που προκύπτουν από την οικονομική δυναμική του ασιατικού γίγαντα εν μέσω της τρέχουσας μετάβασης της ηγεμονίας στο καπιταλιστικό ιστορικό σύστημα και εν μέσω μιας εγχώριας (κινεζικής) μετάβασης προς μια οικονομία της καινοτομίας (στην οποία, συνήθως, δεν δίνουμε αρκετή προσοχή).

Στην ομιλία του στη Διάσκεψη του Μπαντούννγκ το 1955, ο πρωθυπουργός Τσου Εν Λάι, διατυπώνοντας τις βάσεις της κινεζικής διπλωματίας, έλεγε: “Αν όλες οι χώρες δεσμευτούν να μην επεμβαίνουν στα εσωτερικά ζητήματα του άλλου, οι λαοί των διαφόρων χωρών θα μπορούν να εκλέγουν, σύμφωνα με τη ηθέλησή τους, το πολιτικό σύστημα και τον τρόπο ζωής που επιθυμούν” (3). Αυτή η πολιτική βρίσκεται σε αντίθεση με τη φιλελεύθερη-Γουιλσονιανή θέση που καθοδηγούσε τον παρεμβατικό “κοσμοπολιτισμό” των ΗΠΑ από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τις ημέρες μας, και από τον οποίο πρόσφατα η Βενεζουέλα πήρε μια γερή δόση. Επομένως, πρέπει να πάρουμε σοβαρά το κύριο άρθρο των Global Times της 1ης Αυγούστου, στο οποίο υποστηρίζεται ότι “η Κίνα δεν θα παρέμβει στην πολιτική διαδικασία της Βενεζουέλας ή οποιασδήποτε άλλης λατινοαμερικάνικης χώρας. Ελπίζουμε ότι οι λατινοαμερικάνικες χώρες θα μπορέσουν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες και να απολαύσουν τα οφέλη από τη συνεργασία με την Κίνα”(4). Με δυο λόγια, η άμεση επέμβαση δεν είναι το στυλ της διπλωματίας της Κίνας, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι η Κίνα καθοδηγεί την εξωτερική της πολιτική από ιδεαλιστικές ηθικές αντιλήψεις. Η εμπορική διπλωματία της Κίνας έχει μια ιστορία τουλάχιστον 500 ετών στην Ανατολική Ασία, σε αυτό που ειναι γνωστό ως “εμπορικό φορολογικό κινεζοκεντρικό σύστημα”: αρχές που έχουν επεκταθεί εδαφικά, με την πρόσφατη οικονομική άνοδο της Κίνας.

Η κινεζική ηγεσία είναι πεπεισμένη ότι η μοναδική της ευκαιρία για να ακυρώσει το Δόγμα Μονρόε στη Λατινική Αμερική είναι να προσφέρει ό,τι οι ΗΠΑ δεν μπορούν: επενδύσεις μεγάλης κλίμακας και αμοιβαία επωφελές εμπόριο. Και οι επενδύσεις στη Βενεζουέλα δείχνουν ότι το Καράκας παίζει έναν κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική. Σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε το Inter-American Dialogue, η Βενεζουέλα είναι ο κύριος λήπτης κινεζικών δανείων στην περιοχή, το ύψος των οποίων ανέρχεται σε 62,2 τρις δολάρια περίπου από το 2007 ως το 2916 (5), και το οποίο καλύπτει 650 κοινά πρότζεκτ μέχρι σήμερα. Οι κινεζικές επενδύσεις στη Βενεζουέλα έχουν συγκεντρωθεί, και καθώς δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, δεδομένης της ιστορικά διαμορφωμένης ένταξης της Βενεζουέλας στο διεθνή καταμερισμό εργασίας, στον ενεργειακό τομέα, των υδρογονανθράκων. Σε αντίθεση με τη Βραζιλία η οποία εξάγει 1.402 προϊόντα στην Κίνα, όντας η χώρα που είναι επικεφαλής σε αυτό, στην περιοχή, η Βενεζουέλα εξάγει μόλις 14 προϊόντα, ένας αριθμός που δεν έχει αλλάξει μεταξύ 2000 και 2014 (6). Αυτό δείχνει ότι η ένταξη της Βενεζουέλας στο σύστημα, εν μέσω μιας μετακίνησης του πυρήνα της παγκόσμιας οικονομίας προς την Ανατολική Ασία, δεν έχει αλλάξει.

Ωστόσο, ήδη από τη συνάντηση Ξι και Μαδούρο το 2015, η κινεζική κυβέρνηση τονίζει τη σημασία να προωθηθεί η βιομηχανική ανάπτυξη στη Βενεζουέλα (7), θέτοντας στη διάθεσή της μια σειρά βιομηχανιών με δυνατότητα μεγάλης προστιθέμενης αξίας που θα μπορούσαν να εγκατασταθούν στη χώρα (τσιμέντο, πετροχημική βιομηχανία, σιδηρουργία, αυτοκίνητα). Παρ’ όλα αυτά, οι πρωτοβουλίες αυτές δεν αποδείχτηκαν καρποφόρες, τόσο λόγω των ιδιαιτεροτήτων της βενεζουελάνικης ραντιέρικης οικονομίας, όσο και της σοβαρής ύφεσης που την πλήττει, καθώς και των διαταραχών της παγκόσμιας οικονομίας μετά το 2008 και της επίδρασής της στη Λατινική Αμερική το 2010. Δεν είναι να εκπλήσσεται κανείς, λοιπόν, για το ότι, με έναν τόνο ρεαλιστικό και ειλικρινή, το προαναφερθέν κύριο άρθρο των Global Times, υποδεικνύει ότι, μπροστά στις δυσκολίες ανάπτυξης μιας δυναμικής εκβιομηχάνισης, θα χρησιμοποιήσουν τους φυσικούς πόρους τους στη σημερινή παγκόσμια οικονομική αναταραχή.

Έτσι, μετά από μια αρχική φάση επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα, η Κίνα ενδιαφέρεται όλο και περισσότερο στην εγκατάσταση βιομηχανιών στη Λατινική Αμερική. Επομένως, θα πρέπει να αναμένεται ότι ο ασιατικός γίγαντας θα συνεχίσει τις επενδύσεις του στην ενέργεια, τους υδρογονάνθρακες, τον ορυκτό πλούτο, χωρίς να εγκαταλείπει την εντατικοποίηση των πρωτοβουλιών για τη βιομηχανία. Αξίζει να θυμήσουμε ότι το εμπόριο ανάμεσα σε Κίνα και Βενεζουέλα ήταν ένα από τα πιο επιτυχημένα όσον αφορά τις χώρες της περιοχής. Σύμφωνα με την CEPAL (Οικονομική Επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική του ΟΗΕ), το 2014 μόνο 3 λατινοαμερικανικές χώρες είχαν θετικό εμπορικό ισοζύγιο με την Κίνα: η Χιλή (4,205 δις $), η Βραζιλία (3,276 δις $) και η Βενεζουέλα (2,201 δις $). Αντίθετα, ελλείμματα έχουν η Αργεντινή και η Κολομβία, τα οποία βρίσκονται πάνω από τα 6 δις $ (8).

Το κεντρικό ερώτημα, λοιπόν, είναι: Ποια στάση θα κρατήσει η Κίνα απέναντι στον πόλεμο θέσεων που διεξάγεται στη Λατινική Αμερική; Διαβάζοντας κανείς το προαναφερθέν κύριο άρθρο των Global Times, το οποίο ισχυρίζεται ότι “η διατήρηση της συνεργασίας με την Κίνα είναι υπεράνω των παραταξιακών συμφερόντων στη Βενεζουέλα”(9), κάποιος που δεν είναι επαρκώς καχύποπτος θα μπορούσε να συνάγει ότι η Κίνα θα κάνει στην άκρη καθώς η σύγκρουση στη Βενεζουέλα κλιμακώνεται αμετάκλητα και θα προσπαθήσει να διασφαλίσει τα οικονομικά της συμφέροντα. Ισχύει το αντίθετο. Στο Πεκίνο φαίνεται ότι έχουν αρκετά ξεκάθαρο ότι ένας υποθετικός θρίαμβος της συντηρητικής παλινόρθωσης από την Ουάσινγκτον στην περιοχή θα επέφερε των προσανατολισμό των λατινοαμερικανικών οικονομιών στο να αποτελούν συμπλήρωμα των αποδυναμωμένων και χρηματιστικοποιημένων κυκλωμάτων συσσώρευσης κεφαλαίου των ΗΠΑ, δημιουργώντας πολιτικά κελύφη προστασίας ώστε να μη μπορεί να διεισδύει το κινεζικό χρήμα. Αυτό άμεσα θα μεταφραζόταν σε μια υποχώρηση στη στρατηγική της Κίνας να ακυρώσει το Δόγμα Μονρόε μέσω της διπλωματίας του Γουάν που προώθησε ο πρωθυπουργός Λι Κεκιάνγκ με την επίσκεψή του στην περιοχή το 2015 (10). Η παρουσία της Κίνας στη Λατινική Αμερική έρχεται να καλύψει ένα κενό το οποίο δεν μπορούν να καλύψουν οι ΗΠΑ, όχι μόνο στην περιοχή, αλλά σε όλο τον κόσμο.

Ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούν πάση θυσία να αναδειχτούν ως ο διαιτητής στο λατινοαμερικανικό πόλεμο θέσεων μέσω μιας άμεσης πολιτικής υποστήριξης στις ολιγαρχίες της περιοχής οι οποίες επιθυμούν την παλινόρθωση, η Κίνα αποφεύγει όσο το δυνατό γίνεται να αναμειχθεί στα πολιτικά ζητήματα κάθε χώρας. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υποστηιρίζει ενεργά τους κύριους στρατηγικούς συμμάχους της σε οικονομικό και πιστωτικό επίπεδο. Για παράδειγμα, η Γουόλ Στρητ Τζέρναλ σε άρθρο της το Σεπτέμβρη του 2016 με τίτλο “Η Κίνα ξανασκέφτεται τη συμμαχία της με την καταρρέουσα Βενεζουέλα” (12), το οποίο υπέγραφε ο Κέγιαλ Βίας, έκανε λόγο για μια δήθεν διστακτικότητα της Κίνας να συνεχίσει τα δάνειά της προς την κυβέρνηση Μαδούρο. Ταυτόχρονα, έκανε λόγο για μια πρόσκληση της Κίνας σε μια ομάδα οικονομολόγων προσκείμενων προς την αντιπολιτευόμενη Στρογγυλή Τράπεζα Δημοκρατικής Ενότητας (MUD), με σκοπό τη διασφάλιση της προστασίας των συμφερόντων της σε μια υποθετική μεταβατική κυβέρνηση. Μόλις δύο μήνες αργότερα, η Κίνα ενέκρινε μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Κίνας, μια χρηματοδότηση 2,2 δις στη Βενεζουέλα. Το Μάρτη του 2017, η Βενεζουέλα γινόταν δεκτή ως μέλος της Ασιατικής Τράπεζας Επενδύσεων στις Υποδομές (13), και τον Ιούνη του 2017 η Βενεζουέλα ανακοίνωνε μια κοινή επένδυση 4,250 δις $ σε υποδομές πετρελαίου (14).

Βάσει των όσων φαίνονται, και λαμβάνοντας υπόψη το όχι λιγότερο σημαντικό γεγονός ότι η Βενεζουέλα είναι η κυριότερη πετρελαϊκή εφεδρεία στον κόσμο, θα σκεφτόταν κανείς ότι αυτό που λαμβάνουν υπόψη η αναδυόμενη δύναμη και η παρακμάζουσα δύναμη στη Βενεζουέλα έχει να κάνει αποκλειστικά με το πετρέλαιο. Αυτές οι αντιλήψεις παραβλέπουν την προσωρινότητα στην οποία αναπτύσσεται μία ηγεμονική διαμάχη για τη θέση του επικεφαλής της παγκόσμιας οικονομίας, όπως και τους μετασχηματισμούς που σε αυτή τη μακρά διαδικασία προκαλούνται. Μια ενεργειακή επανάσταση λαμβάνει χώρα με ολοένα και μεγαλύτερη ταχύτητα, και οποιος είναι σε θέση να διασφαλίσει την ηγεσία στους στρατηγικούς πόρους και γνώσεις, θα έχει ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα για τη διαμόρφωση του κόσμου προς όφελός του (15). Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου φαίνεται ότι είναι το κεντρικό στοιχείο αυτής της ενεργειακής επανάστασης και η Λατινική Αμερική κατέχει το 41% των παγκόσμιων αποθεμάτων αυτής της πρώτης ύλης. Όλα δείχνουν ότι καμία αναδυόμενη δύναμη δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια παρακμάζουσα στο καπιταλιστικό ιστορικό σύστημα χωρίς να διεξάγει μια ενεργειακή επανάσταση που ταυτόχρονα επαναστατικοποιεί την παραγωγικότητα της εργασίας, χωρίς αυτό να σημαίνει τη μείωση της σχετικής σημασίας της προηγούμενης βασικής πηγής ενέργειας. Στη Λατινική Αμερική συναντάμε τη χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα της παρακμάζουσας πηγής ενέργειας, τη Βενεζουέλα, με το 41% της ζωτικής πρώτης ύλης της αναδυόμενης πηγής ενέργειας, το λίθιο. Αυτό δείχνει ένα μέλλον της περιφέρειας το οποίο θα χαρακτηρίζεται από τη συνέχεια του υποδείγματος της ένταξής της στο διεθνή καταμερισμό εργασίας και την ενεργητική παρουσία των ανταγωνιζόμενων παγκόσμιων δυνάμεων.

Την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, οι γεωοπολιτικές συμμαχίες ήταν ξεκάθαρες, οι ηθικές στάσεις απέναντι στα γεγονότα καθορίζονταν από ένα “δόγμα” και η αλληλεγγύη που προκαλούταν αυτόματα ήταν κάτι το φυσιολογικό. Οι γεωπολιτικές στρατηγικές έμοιαζαν με μια παρτίδα σκάκι και οι τακτικές ήταν διαθέσιμες για μια ξεκάθαρη κατανόηση από οποιονδήποτε παρατηρητή. Τη σημερινή εποχή, με την κινεζική ανάδυση, την κρίση της ηγεμονίας των ΗΠΑ και τη μετάβαση του πυρήνα της παγκόσμιας οικονομίας στην Ανατολική Ασία, η γεωπολιτική πραγματικότητα μοιάζει περισσότερο με μια παρτίδα wéiqí: όλα τείνουν να είναι οικονομικά και η ιδεολογία περνά σε δεύτερο πλάνο, οι ιεραρχίες διαλύονται δίνοντας τη θέση τους στην οικοδόμηση στρατηγικών και συσχετισμών δύναμης που μπορούν να δρουν σε πολλαπλά επίπεδα. Συνοψίζοντας, μια παρτίδα Zhongnanhai παίζεται στη Λατινική Αμερική, ιδίως στη Βενεζουέλα, ένα σημαντικό βήμα στη στρατηγική της για παγκόσμια ηγεμονία, πάνω από όλα εξαιτίας της σημασίας που έχει δώσει ο Λευκός Οίκος για να πετύχει την πτώση της Μπολιβαριανής κυβέρνησης ως μιας μάχης για το θρίαμβο της συντηρητικής παλινόρθωσης στην περιοχή.

Ο Μάλφρεντ Γκέριγκ είναι κοινωνιολόγος στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας, Καθηγητής – Ερευνητής στη Βενεζουελάνικη Σχολή Σχεδιασμού.

Σημειώσεις

1 “Venezuela a microcosm of Latin American conundrum”, Global Times, 1-08-2017: http://www.globaltimes.cn/content/1059160.shtml

2 R. Zibechi, “La mirada de china sobre Venezuela”, La Jornada, 4-08-2017: http://www.jornada.unam.mx/2017/08/04/politica/017a1pol

3 Zhou Enlai, “Discurso en la Conferencia de Bandung”: https://www.marxists.org/espanol/zhou/1955/abril-a.htm.

4 “Venezuela a microcosm of Latin American conundrum”, ό.π.

5 K. P. Gallagher y M. Myers, «China-Latin America Finance Database,» Inter-American Dialogue, 2016: http://www.thedialogue.org/map_list/

6 CEPAL, “El Panorama de la Inserción Internacional de América Latina y el Caribe”, 2015, p. 68.

7 Βλ.“President Xi meets with Venezuelan president”, Xinhua, 01-09-2015: http://news.xinhuanet.com/english/2015-09/01/c_134577642.htm

8 CEPAL, “América Latina y el Caribe y China hacia una nueva era de cooperación económica”, Mάης 2015:  http://repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/38196/1/S1500389_es.pdf

9 “Venezuela a microcosm of Latin American conundrum”, ό.π.

10 “Visita de Li inspira nuevos modos de cooperación entre China y América Latina”, Xinhua, 29-05-2015: http://spanish.xinhuanet.com/chinaiber/2015-05/29/c_134281463.htm

11 Μπροστά στη γενικευμένη διεθνή συζήτηση για τη Συντακτική Εθνοσυνέλευση, η Κίνα δήλωσε ότι “Οι εκλογές για τη Συντακτική Εθνοσυνέλευση στη Βενεζουέλα έλαβαν χώρα γενικά με τρόπο ομαλό και λάβαμε υπόψη τις αντιδράσεις όλων των μερών (…) Η Κίνα είναι πεπεισμένη ότι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας και ο λαός της θα είναι σε θέση να επιλύσουν τα εσωτερικά τους ζητήματα και να πετύχουν μια ομαλοποίηση της κατάστασης της χώρας, η οποία να αναπτύσσεται σύμφωνα με τα συμφέροντα όλων των μερών”. “China respeta elección de la ANC y aboga por no intervenir en Venezuela”, AVN, 03-08-2017: http://www.avn.info.ve/contenido/china-defiende-constituyente-y-aboga-no-intervenir-venezuela.

12 Kejal Vyas, “China Rethinks Its Alliance With Reeling Venezuela”, The Wall Street Journal, 11 de septiembre del 2016: https://www.wsj.com/articles/china-rethinks-its-alliance-with-reeling-venezuela-1473628506

13 “Venezuela ingresó al Banco Asiático de Inversión e Infraestructura”, AVN, 23-03-2017: http://www.avn.info.ve/contenido/venezuela-ingres%C3%B3-banco-asi%C3%A1tico-inversi%C3%B3n-e-infarestructura

14 “Venezuela y China acuerdan inversiones petroleras por $ 4.250 millones”, El Universal, 13 de junio de 2017: http://www.eluniversal.com/noticias/economia/venezuela-china-acuerdan-inversiones-petroleras-por-4250-millones_656744

15 Joe Ryan, “China Is About to Bury Elon Musk in Batteries”, Bloomberg, 28 de junio de 2017: https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-06-28/china-is-about-to-bury-elon-musk-in-batteries 

Μετάφραση από τα ισπανικά. Το κείμενο στα ισπανικά βρίσκεται εδώ: http://www.alainet.org/es/articulo/187345

Advertisements

Tagged: , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: