Η Ινδία το Βιετνάμ, όπως η Κίνα το Πακιστάν

Κι ενώ η ένταση στη διαφιλονικούμενη περιοχή του οροπεδίου Ντόκλαμ στα σύνορα Κίνας – Ινδίας μειώνεται, με την υποχώρηση των ινδικών στρατευμάτων, το μέλλον των σχέσεων Κίνας – Ινδίας δείχνει ζοφερό. Δύο γίγαντες οι οποίοι, ενωμένοι, θα μπορούσαν να λύνουν και να δένουν στην περιοχή και παγκοσμίως, αποτελώντας σοβαρό εμπόδιο για τις δύο υπερδυνάμεις ΗΠΑ-Ρωσία, βυθίζονται σε ασταμάτητες συγκρούσεις, υποσκάπτοντας και τη δική τους αναβάθμιση. Τώρα, οι δύο χώρες βρίσκονται σε κατάσταση που μόνο ΗΠΑ και Ρωσία ευνοούνται. Μάλιστα, προβαίνουν στη σύναψη συμμαχιών για να υπονομεύει η μια την άλλη. Έτσι, σε απάντηση της μακρόχρονης σχέσης της Κίνας με το Πακιστάν, η Ινδία βελτιώνει τις σχέσεις της με το Βιετνάμ, το οποίο μάλιστα αποτελεί και βατήρα για την παρουσία της Ινδίας στη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Σημειωτέον ότι αυτή τη σχέση φαίνεται να βλέπει θετικά και η Ουάσιγκτον λόγω της αναζήτησης αναχωμάτων απέναντι στην Κίνα. Όμως, αυτή τη θετική στάση της Ουάσιγκτον για τις ινδοβιετναμέζικες σχέσεις αξιοποιεί και η Ρωσία, αφού και αυτή πετυχαίνει να εκτραπεί η σκέψη της Κίνας σε μικρότερης στρατηγικής σημασίας ζητήματα από όσο είναι οι αυξανόμενες (δευτερεύουσας επί του παρόντος σημασίας) αντιθέσεις της με τη Ρωσία (οι οποίες αντικειμενικά θα φανούν πιο πολύ σε επόμενο χρόνο).

Ινδοί συνοριοφρουροί ολοταχώς πάνω στους κινέζους συνοριοφρουρούς στο οροπέδιο Ντόκλαμ. Στο βάθος μια από τις πολλές πινακίδες στα σύνορα που μιλούν για τους δύο αρχαίους γειτονικούς πολιτισμούς που ενώνονται για ένα λαμπρό και ένδοξο μέλλον. (πηγή)

Μια τέτοια εξέλιξη, η οποία αναστέλλει τη δημιουργία ενός κόσμου με πλήρως ανεξάρτητους πολλούς πόλους, δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορους όσους και όσες ανήκουν στο επαναστατικό στρατόπεδο, καθώς τους μειώνει τα περιθώρια για μια εξωτερική πολιτική που θα εκμεταλλεύεται όλων των ειδών τις αντιθέσεις, για να καταφέρει πλήγματα σε κύριους και δευτερεύοντες αντιπάλους.

Η σχέση Ινδίας – Βιετνάμ: Πέρα από τη σύνδεση λόγω των πυραύλων BrahMos

Η στρατηγική συνεργασία ανάμεσα σε Ινδία και Βιετνάμ

του Harsh V. Pant

Σε μια περίοδο που η Ινδία και η Κίνα βρίσκονται αντιμέτωπες η μία με την άλλη σε μια κατάσταση με αβέβαιη έκβαση στο οροπέδιο Ντόκλαμ, το Βιετνάμ προέβη σε μια ένδειξη την τελευταία εβδομάδα ότι απέκτησε ρωσο-ινδικής ανάπτυξης υπερηχητικούς πυραύλους κατά στόχων επιφανείας και εδάφους BrahMos από την Ινδία, ένα οπλικό σύστημα στο οποίο αποτελούσε εδώ και κάποιο καιρό προτεραιότητα για το Ανόι. Χωρίς να προχωρήσει σε λεπτομέρειες, το Υπουργείο Εξωτερικών του Βιετνάμ δήλωσε ότι «η απόκτηση αμυντικού εξοπλισμού BrahMos από το Βιετνάμ συνάδει με την πολιτική ειρήνης και αυτοάμυνας και είναι η συνήθης πρακτική για την εθνική άμυνα». Το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας, στην απάντησή του, χαρακτήριζε αυτές τις αναφορές ως «εσφαλμένες». Όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ανόι βρίσκεται όλο και πιο πολύ στο επίκεντρο της πολιτικής «Δράση προς Ανατολάς» της Ινδίας.

Ο πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι επισκέφτηκε το Βιετνάμ πέρσι, μάλλον στοχευμένα, στο δρόμο για την Κίνα και τη σύνοδο G-20. Η επίσκεψη Μόντι κατέστησε σαφές ότι το Νέο Δελχί δεν δίσταζε πια να επεκτείνει την παρουσία του στην περιφέρεια της Κίνας. Ήταν η πρώτη επίσκεψη από Ινδό πρωθυπουργό στο Βιετνάμ τα τελευταία 15 χρόνια, φαινομενικά για τον εορτασμό 10 χρόνων στρατηγικής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες.

Αν και σημαντική η τοποθεσία για την Κίνα, καθώς, σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης θα μπορούσε να αποκόψει τις ανατολικές πολιτείες της Ινδίας, είναι προφανές πως το πρόβλημα του οροπεδίου Ντόκλαμ είναι μικρότερο από αυτό της Νότιας Κινεζικής Θάλασσας (πηγή)

Η Ινδία επί Μόντι δεν κρατά μυστική την επιθυμία της να παίξει πιο ηγετικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή Ινδικού – Ειρηνικού. Ο ίδιος ο Μόντι έχει ισχυριστεί ότι η Ινδία μπορεί να είναι φάρος ειρήνης, ευημερίας και σταθερότητας από την Ασία ως την Αφρική και από τον Ινδικό ως τον Ειρηνικό Ωκεανό. Επομένως, μία πιο φιλόδοξη προσέγγιση του Βιετνάμ δεν θα πρέπει να εκπλήσσει. Η κυβέρνηση Μόντι επίσης έχει αναφέρει ότι παραμένει πρόθυμη να πουλήσει τους κατασκευασμένους από μία ινδορωσική κοινοπραξία υπερηχητικούς πυραύλους BrahMos στο Βιετνάμ, μετά από μια αναποφασιστικότητα έναντι του αιτήματος του Ανόι για αυτή την πώληση, η οποία υπάρχει από το 2011. Παρότι οι δεσμοί της Ινδίας με το Βιετνάμ αυξάνονται τα τελευταία λίγα χρόνια, αυτή η πώληση θεωρούταν ένα βήμα εξαιρετικά μακρόπνοο, το οποίο θα έφερνε την Ινδία αντιμέτωπη την Κίνα.

Όμως η κυβέρνηση Μόντι πέρσι έδωσε εντολή στη BrahMos Aerospace, η οποία παράγει τους πυραύλους, να προχωρήσει σε αυτή την πώληση στο Βιετνάμ καθώς και τέσσερις άλλες χώρες, οι οποίες περιλαμβάνουν την Ινδονησία, τη Νότια Αφρική, τη Χιλή και τη Βραζιλία. Η Ινδία επίσης παρέχει μια ευνοϊκή πιστωτική γραμμή 100 εκ. $ για την παροχή αμυντικού εξοπλισμού και, ως πρώτα του είδους, πώλησε τέσσερα υπερπόντια περιπολικά σκάφη στο Βιετνάμ, τα οποία είναι πιθανό να χρησιμοποιηθούν για να ενισχύσουν την αμυντική ικανότητα της χώρας στην ενεργειακά πλούσια Νότια Κινεζική Θάλασσα. Η προσέγγιση από την Ινδία έρχεται σε μια στιγμή όπου οι ΗΠΑ έχουν επίσης άρει τη μακρόχρονη απαγόρευση πώλησης θανατηφόρου στρατιωτικού εξοπλισμού στο Βιετνάμ. Μόνιμο ενδιαφέρον της Ινδίας και στο Βιετνάμ παραμένει το πεδίο της άμυνας. Η Ινδία θέλει να οικοδομήσει σχέσεις με κράτη όπως το Βιετνάμ, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία πίεσης της Κίνας. Με αυτό κατά νου, το Νέο Δελχί βοηθά το Ανόι να ενισχύσει τις αμυντικές του δυνατότητες σε Πολεμικό Ναυτικό και Αεροπορία.

Οι στρατιώτες των μεν καλούν με… πανώ τους στρατιώτες των δε να κάνουν πίσω (φωτό)

Οι δύο χώρες έχουν επίσης ενδιαφέρον να διασφαλίζουν την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, καθώς και κοινές ανησυχίες για την κινεζική πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό και τη Νότια Κινεζική Θάλασσα. Έτσι, η Ινδία βοηθά το Βιετνάμ να αποκτήσει ικανότητα συντήρησης και επιδιόρθωσης των δικών του αμυντικών πλατφορμών. Ταυτόχρονα, οι ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών έχουν αρχίσει συνεργασία σε περιοχές όπως η τεχνολογία πληροφοριών (ΙΤ) και η αγγλόφωνη εκπαίδευση του βιετναμέζικου στρατιωτικού προσωπικού. Οι δύο χώρες δυνάμει μοιράζονται έναν κοινό φίλο επίσης και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Νέο Δελχί έχει μια αναπτυσσόμενη σχέση με την Ουάσινγκτον, με τους δύο να υπογράφουν συμφωνία λογιστικής υποστήριξης αυτή την εβδομάδα, ενώ το Βιετνάμ καλοπιάνει τις ΗΠΑ καθώς η Νότια Κινεζική Θάλασσα καθίσταται ένα σημείο αυξανόμενης έντασης. Καθώς οι τρεις αυτές χώρες ασχολούνται με το πώς να διαχειριστούν την άνοδο της Κίνας, έχουν έρθει πιο κοντά.

Είναι ενδεικτικό ότι η Ινδία εισήλθε στην περιοχή της Νότιας Κινεζικής Θάλασσας, όπου συνυπάρχουν πολλοί δρώντες, μέσω του Βιετνάμ. Η Ινδία υπέγραψε τον Οκτώβρη του 2011 συμφωνία με το Βιετνάμ για επέκταση και προώθηση της έρευνας για πετρέλαιο στη Νότια Κινεζική Θάλασσα και, έπειτα, επανεπιβεβαίωσε την απόφασή του να προχωρήσει, παρά την αμφισβήτηση της νομιμότητας της ινδικής παρουσίας από την Κίνα. Το Πεκίνο είπε στο Νέο Δελχί ότι χρειαζόταν η άδειά του ώστε η ινδική κρατική εταιρία πετρελαίου και αερίου να κάνει έρευνες για ενέργεια στα δύο βιετναμέζικα οικόπεδα σε αυτή τη θάλασσα. Όμως το Βιετνάμ άμεσα επικαλέστηκε τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 για να διεκδικήσει κυριαρχικά δικαιώματα στα δύο υπό αμφισβήτηση οικόπεδα. Το Ανόι δημόσια φιλονικεί με το Πεκίνο για τη Νότια Κινεζική Θάλασσα τα τελευταία χρόνια, επομένως, μία τέτοια απάντηση ήταν αναμενόμενη.

Χάρτης με τις συνοριακές διαφορές της περιοχής. Να σημειωθεί ότι η περιοχή της Ινδίας κοντά στο Ντόκλαμ είναι το Σικκίμ, μέχρι το 1974 ανεξάρτητο κράτος που η Ινδία καταβρόχθισε. (πηγή)

Αυτή που ήταν νέα, ωστόσο, ήταν η επίθεση του Νέου Δελχί στην Κίνα. Άμεσα αποφάσισε να υποστηρίξει τους ισχυρισμούς του Ανόι. Αποδεχόμενη τη βιετναμέζικη πρόκληση για έρευνα πετρελαίου και αερίου στα οικόπεδα 127 και 128, η ινδική κρατική εταιρία πετρελαίου και αερίου ONGC Videsh Ltd (OVL), όχι μόνο εξέφρασε την επιθυμία του Νέου Δελχί να βαθύνει τη φιλία του με το Βιετνάμ, αλλά και αγνόησε την προειδοποίηση της Κίνας να μείνει μακριά. Αυτή η επίδειξη υποστήριξης βοήθησε την Ινδία να ενισχύσει τη σχέση της με το Βιετνάμ.

Το Ανόι βαθμιαία καθίσταται ο κεντρικός μοχλός αυτής της στροφής του Νέου Δελχί προς Ανατολάς. Το Ανόι είχε έναν μικρής διάρκειας πόλεμο με το Πεκίνο το 1979 και όλο και πιο έντονα ανησυχεί για το αυξανόμενο οικονομικό και στρατιωτικό βάρος του «Μεσαίου Βασιλείου» (σ.parapoda: η Κίνα στη μανδαρίνικη γλώσσα). Να γιατί σε κάποιες γειτονιές του Νέου Δελχί, το Βιετνάμ ήδη θεωρείται ως αντίβαρο, κατά τον ίδιο τρόπο που το Πακιστάν είναι για την Κίνα. Αν η Κίνα θέλει να επεκτείνει την παρουσία της στη Νότια Ασία και την περιοχή του Ινδικού – είναι το σκεπτικό του Νέου Δελχί – η Ινδία μπορεί να κάνει το ίδιο στην Ανατολική Ασία. Και αν η Κίνα μπορεί να έχει μια στρατηγική συνεργασία με το Πακιστάν και να αγνοεί τις ανησυχίες της Ινδίας, η Ινδία μπορεί να αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με κράτη όπως το Βιετνάμ στην περιφέρεια της Κίνας, χωρίς να δίνει δικαιώματα βέτο στην Κίνα για τέτοιες σχέσεις. 

Ο ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι με το βιετναμέζο πρόεδρο Τραν Ντάι Κουάνγκ στο Ανόι το Σεπτέμβρη του 2016 (φωτό)

Προσεγγίζοντας το Ανόι, το Δελχί δείχνει έτοιμο να αμφισβητήσει το Πεκίνο στο δικό του γήπεδο. Και τουλάχιστον επί του παρόντος, αυτή τη στάση την καλωσορίζουν κράτη όπως το Βιετνάμ, τα οποία φοβούνται την αυξανόμενη επιθετικότητα της Κίνας. Μια πιο μπλεγμένη στα θέματα της περιοχής Ινδία θα οδηγήσει σε μια πιο σταθερή ισορροπία ισχύος στην περιοχή. Ενώ η Ινδία μπορεί να θέλει να μειώσει τη σημασία της σύνδεσης λόγω BrahMos σε αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή επαφής της με το Βιετνάμ, μια τελική απόφαση για αυτό το θέμα θα πρέπει να ληφθεί σύντομα. Η κρίση στο Ντόκλαμ δεν μπορεί να είναι η καθοριστική μεταβλητή. Η απόφαση της Ινδίας θα πρέπει να βασίζεται σε μακροπρόθεσμες προτεραιότητες για την εξωτερική πολιτική και ασφάλεια της χώρας.

Ο Harsh V. Pant είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Τμήμα Αμυντικών Σπουδών και το Ινστιτούτο Ινδίας στο Kings College του Λονδίνου. Το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ: http://thediplomat.com/2017/08/the-india-vietnam-relationship-beyond-the-brahmos-connection/

Advertisements

Tagged: , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: