Π. Μαυρομάτη (Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε.): Η καπηλεία του μακεδονικού ζητήματος απ’ την προδοτική κλίκα του Τίτο (1949)

Παρατίθεται παρακάτω ένα άρθρο στο οποίο περιέχεται ένα συνοπτικό ιστορικό της υπονομευτικής και διασπαστικής δράσης του Τίτο ανάμεσα στους σλαβομακεδόνες της Ελλάδας σε συνδυασμό, μάλιστα, με τη δράση ιμπεριαλιστών στην περιοχή της ελληνικής Μακεδονίας. Με συγκεκριμένα στοιχεία αναδεικνύεται ότι το ΚΚΕ ήταν το μόνο κόμμα στην Ελλάδα που χτυπήθηκε απευθείας από χώρες του εξωτερικού, ακριβώς λόγω του πατριωτικού του χαρακτήρα. Γιατί, σε ποιο άλλο κόμμα της Ελλάδας, άραγε, προσπάθησε ο Τίτο να γράψει μέλη… του κόμματός του, για να προβοκάρει τη γραμμή του πρώτου και να το υπονομεύσει;

***

Το εθνικό ζήτημα στάθηκε πάντα ένα από τα λεπτότερα και δυσκολότερα ζητήματα που αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν τα κόμματα της εργατικής τάξης. Και το δυσκολότερο στο όλο αυτό ζήτημα είναι η υπερνίκηση του σωβινισμού, που αποτελεί μιαν από τις κυριότερες μορφές με τις οποίες εκδηλώνεται η επίδραση της αστικής ιδεολογίας στις γραμμές του επαναστατικού προλεταριακού κινήματος. Χωρίς την υπερνίκηση αυτή, είναι ανίκανο το κόμμα της εργατικής τάξης να παίξει τον πρωτοπόρο ρόλο του για την απελευθέρωση της τάξης κι ολάκερου του εργαζόμενου λαού από τα δεσμά του καπιταλισμού. Έτσι ακριβώς όπως ένας λαός δεν μπορεί να απελευθερωθεί ο ίδιος εφόσον καταπιέζει άλλους λαούς (Μαρξ), το ίδιο και το προλεταριάτο μιας χώρας δεν θα μπορέσει να παίξει το ρόλο του εφόσον δεν ξεριζώνει από μέσα του κάθε σωβινιστικό υπόλειμμα και δεν διαπαιδαγωγείται στο πνεύμα του προλεταριακού διεθνισμού.

Στις 18/11/1944 ιδρύθηκε στα Μπίτολα η 1η Λαϊκή Απελευθερωτική Ταξιαρχία Κρούσης της Μακεδονίας του Αιγαίου από φιλοτιτοϊκούς σλαβομακεδόνες της Ελλάδας που συγκρούστηκαν ένοπλα με τον ΕΛΑΣ και διέσχισαν τα σύνορα. Στα αρχικά 4 συντάγματα με 2.000 μέλη, λόγω των διώξεων από το κράτος των Αθηνών, σύντομα προστέθηκαν άλλα δύο συντάγματα. Ο Τίτο ίδρυε και η Αθήνα επάνδρωνε…

Στο ζήτημα αυτό δοκιμάστηκαν και σκόνταψαν τα κόμματα της παλιάς 2ης Διεθνούς που παρέκλιναν απ’ το μαρξισμό ώσπου γλίστρησαν στο δρόμο της προδοσίας, του σοσιαλσωβινισμού και του σοσιαλιμπεριαλισμού στα χρόνια του πρώτου παγκόσμιου πολέμου και μετά. Στο ζήτημα αυτό δοκιμάστηκαν και σκόνταψαν σχεδόν όλα τα δεξιά και “αριστερά” οπορτουνιστικά στοιχεία στις γραμμές των ΚΚ που εμφανίστηκαν κατά καιρούς στις διάφορες χώρες, από τις πιο ασήμαντες μικροομάδες ως τον αντεπαναστατικό τροτσκισμό, με τελευταίο και κλασικό παράδειγμα την προδοτική κλίκα του Τίτο.

Στη χώρα μας η εθνικιστική σωβινιστική ιδεολογία καλλιεργήθηκε δεκαετίες ολόκληρες και ενσταλάχθηκε στη συνείδηση του λαού μας με τη μορφή του μεγαλοϊδεατισμού. Και ήταν τόση η δύναμή της που στάθηκε φρένο στην ανάπτυξη ενός πραγματικά ελεύθερου προοδευτικού δημοκρατικού κινήματος. Μόνο με την ανάπτυξη του προλεταριάτου και την ίδρυση του κόμματός του και κάτω από την αιματηρή πείρα μιας σειράς καταχτητικών τυχοδιωχτικών πολέμων με αποκορύφωμα την ουκρανική και μικρασιατική εκστρατεία, άρχισε να ξεπερνιέται η επίδραση του αστικού σωβινισμού στις γραμμές του προοδευτικού δημοκρατικού κινήματος, ώσπου το κόμμα μας, ανδρωμένο και ώριμο, φώτισε το ελληνικό κοινωνικό πρόβλημα με το φως του μαρξισμού-λενινισμού και αποκάλυψε σαν τον πυρήνα όλων των σωβινιστικών παρεκκλίσεων τη μεγαλοϊδεάτικη επίδραση.

Το κεντρικό ζήτημα, η λυδία λίθος, μπορεί να πει κανείς, που πάνω της δοκιμάστηκε η εθνική πολιτική του κόμματός μας, είναι το μακεδονικό ζήτημα. Το μακεδονικό ζήτημα, όπως είναι γνωστό, δεν λύθηκε σύμφωνα με τη θέληση του μακεδόνικου λαού. Με την αντιδραστική λύση που δόθηκε σ’ αυτό σύμφωνα με τα συμφέροντα της αστικής τάξης των βαλκανικών χωρών που συνορεύουν μαζί της, η Μακεδονία με την απελευθέρωσή της από τον τούρκικο ζυγό χωρίστηκε σε τρία μέρη που προσαρτήθηκε το καθένα σε μια διαφορετική βαλκανική χώρα. Ένα κομμάτι (η Μακεδονία του Βαρδάρη) το προσάρτησε η Σερβία, ένα δεύτερο (τη Μακεδονία του Αιγαίου) προσάρτησε η Ελλάδα, και ένα τρίτο, το μικρότερο, (τη Μακεδονία του Πιρίν) το προσάρτησε η Βουλγαρία. Έτσι το μακεδόνικο ζήτημα έμεινε άλυτο. Κι όχι μονάχα αυτό, αλλά παράμεινε το μήλο της έριδας και αντικείμενο ανταγωνισμού ανάμεσα στα αντιδραστικά μοναρχικά καθεστώτα των τριών αυτών χωρών, που το καθένα επεδίωκε για λογαριασμό του την ηγεμονία στη βαλκανική. Και ηγεμονία στα Βαλκάνια χωρίς την κατοχή ολόκληρης της Μακεδονίας, αποτελούσε μια χίμαιρα. Έτσι άναψε ο καυγάς γύρω σ’αυτή. Τον ανταγωνισμό αυτόν τον εκμεταλλεύονταν, τον υποδαύλιζαν και τον προωθούσαν οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που χρησιμοποιούσαν οι μοναρχικές κυβερνήσεις των βαλκανικών χωρών σαν πιόνια στο μεγάλο σκάκι της παγκόσμιας πολιτικής, κυνηγώντας τις δικές τους ληστρικές ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις.

Τμήμα της ένοπλης ΤΟΜΟ (Μυστικής Απελευθερωτικής Μακεδονικής Οργάνωσης) που ιδρύθηκε στις 20 Γενάρη 1945 (δηλαδή, ακριβώς μετά το Δεκέμβρη του ’44 και ενόψει αποστράτευσης του ΕΛΑΣ) κοντά στο Βολκογιάνεβο (Λύκοι) και το Κροντσέλοβο (Κερασιά) Πέλλας από τον φιλοτιτοϊκό Βάνγκελ Αγιάνοβσκι (Ότσε).

Στη Μακεδονία του Αιγαίου, που προσαρτήθηκε στην Ελλάδα σαν αποτέλεσμα των βαλκανικών και του πρώτου παγκόσμιου πολέμου, της ανταλλαγής των πληθυσμών με την Τουρκία και τη Βουλγαρία και της αμείλιχτης δίωξης κάθε σλαβικού στοιχείου από τα αντιδραστικά ελληνικά καθεστώτα, πραγματοποιήθηκαν ριζικές αλλαγές στην εθνική σύνθεση του πληθυσμού. Μα παρ’ όλα αυτά έμεινε μια σχετικά μικρή αλλά συμπαγής σλαβομακεδόνικη μειονότητα, κυρίως στη Δυτική Μακεδονία (Νομός Καστοριάς, Φλώρινας και Έδεσσας) που αγωνιζόταν κι αγωνίζεται ακόμα για την απελευθέρωσή της. Η θέση του κόμματός μας απέναντι στο ζήτημα αυτό είχε για γνώμονα τη θέση του μαρξισμού-λενινισμού-σταλινισμού στο εθνικό ζήτημα και το γενικότερο συμφέρο της επανάστασης που πρωτεύει πάντα στην περίπτωση αυτή. Έτσι άλλαξε το κεντρικό σύνθημα πάνω στο μακεδόνικο ζητημα, ανάλογα με την κατάσταση, τις αλλαγές που παρουσιάζονται στη σύνθεση του πληθυσμού και το γενικότερο συμφέρο της επανάστασης στην Ελλάδα και στη ΝΑ Ευρώπη. Εξελίσσονταν και άλλαζε σύμφωνα με την εξέλιξη και τις αλλαγές της κατάστασης (Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία – παλιά – ισοτιμία από το 1935 και δω και δικαίωμα αυτοδιάθεσης στο μακεδόνικο λαό σαν αποτέλεσμα του σημερινού του αγώνα, σύμφωνα με την απόφαση της 5ης ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ).

Οι κυρίαρχες τάξεις στην Ελλάδα και τα αντιδραστικά της καθεστώτα και μαζί μ’ αυτές όλα τα ξένα αφεντικά της που πέρασαν απ’τη χώρα μας (εγγλέζοι, γερμανοί, αμερικάνοι) χρησιμοποίησαν και εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το μακεδόνικο ζήτημα σαν ένα από τους κύριους στόχους προκλήσεων και συκοφαντικών εκστρατειών ενάντια στο ΚΚΕ και στο προοδευτικό δημοκρατικό κίνημα του λαού μας. Το γεγονός αυτό βέβαια δεν τους εμπόδιζε να παζαρεύουν και να πουλάν τη Μακεδονία κάθε τόσο όταν το επέβαλλαν τα συμφέροντα των ξένων αφεντικών τους ή το δικό τους στενότερο ταξικό συμφέρον (προδοσία και παράδοση του Ρούπελ και της Καβάλας το 1916, υπογραφή συμφώνου Αντών Τσαούς – Συράκοφ το 1944, ύποπτα παζαρέματα των σημερινών μοναρχοφασιστών με τους προδότες της κλίκας του Τίτο που εποφθαλμιά τη Θεσσαλονίκη κλπ). Σκοπός των κυρίαρχων τάξεων και των ξένων αφεντικών τους ήταν πάντα, με μια αχαλίνωτη σωβινιστική προπαγάνδα, συνδυασμένη με μια άγρια αιματηρή, εξοντωτική τρομοκρατία να κλονίσουν την πίστη του λαού της Ελλάδας στο φυσικό του ηγέτη, το ΚΚΕ, για να διασπάσουν την ενότητα του δημοκρατικού προοδευτικού μετώπου και να το χτυπήσουν κατακέφαλα. Πρωτεργάτες στην προσπάθεια αυτή ήταν ο αγγλικός ιμπεριαλισμός. Μα όταν το 1941 η Ελλάδα υποδουλώθηκε στη χιτλερική Γερμανία αυτή ανέλαβε να συνεχίσει το έργο των εγγλέζων στο σημείο αυτό. Τρομαγμένοι μπρος στην παλλαϊκή αντίσταση του λαού μας κάτω από τη σημαία του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, οι χιτλερικοί καταχτητές και οι ντόπιοι κουίσλιγκς ξεφούρνισαν τη γνωστή προβοκάτσια του συμφώνου Δασκάλοφ-Ιωαννίδη το 1943, νομίζοντας έτσι πως θα κλονίσουν την εμπιστοσύνη του αγωνιζόμενου για τη λευτεριά του λαού μας στην ηγεσία του, για να διασπάσουν το κίνημα αντίστασης που τόσες δυσκολίες δημιουργούσε στις κρίσιμες εκείνες στιγμές του πολέμου για το χιτλερισμό.

Ποια ήταν η εξέλιξη του μακεδόνικου ζητήματος στα μαύρα εκείνα χρόνια της βάρβαρης χιτλερικής κατοχής στη χώρα μας; Πώς εκδηλώθηκε η συνεργασία κι η αλληλεγγύη ανάμεσα στα κινήματα εθνικής αντίστασης των λαών της Βαλκανικής γύρω στο επίμαχο μακεδόνικο ζήτημα, πιο συγκεκριμένα, ποια ήταν η στάση της ομάδας Τίτο, διευκόλυνε ή δυσκόλεψε τον αγώνα μας;

Το ΕΑΜ που καθοδηγούταν από το ΚΚΕ και που αποτελούσε την παλλαϊκή συμμαχία στον αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας από το χιτλερικό ζυγό, ξεκινώντας απ’ την ανάγκη της συγκέντρωσης όλων των προοδευτικών αντιφασιστικών δημοκρατικών δυνάμεων κάτω από τη σημαία του για να τις ρίξει στην πλάστιγγα της ένοπλης πάλης ενάντια στους φασίστες επιδρομείς διακήρυξε την πλήρη ισοτιμία του σλαβομακεδόνικου λαού με τον ελληνικό. Η προγραμματική αυτή διακήρυξη του ΕΑΜ βρήκε την έκφρασή της στην πολιτική της ΠΕΕΑ, της πρώτης κυβέρνησης που συγκροτήθηκε το Μάρτη του 1944 στα ελεύθερα βουνά της Ελλάδας και εκδηλώθηκε με την ίδρυση σλαβομακεδόνικων σχολειών, τη συγκρότηση κοινωνικών συμβουλίων αυτοδιοίκησης από τους ντόπιους σλαβομακεδόνες, τη συμμετοχή τους στη λαϊκή δικαιοσύνη, την ελεύθερη χρησιμοποίηση της γλώσσας τους κλπ κλπ. Ακόμα, μέσα στη φωτιά του απελευθερωτικού πολέμου εμφανίζονται από το 1943 οι πρώτες λαϊκές απελευθερωτικές σλαβομακεδόνικες οργανώσεις (ΣΟΦ, ΣΝΟΦ) που βρίσκονται έξω από το ΕΑΜ και συνεργάζονταν μαζί του.

Βέβαια όλα αυτά δεν συντελούνταν και δεν πραγματοποιούνταν ομαλά, αλλά μέσα σε σκληρή πάλη, από τη μια ενάντια στα σωβινιστικά υπολείμματα στις γραμμές του δημοκρατικού κινήματος και από την άλη ενάντια στους ανοιχτούς και κρυφούς πράχτορες του εχθρού. Κι ήταν οι πράχτορες αυτοί πολλοί και διάφοροι, που ο καθένας τους χτυπούσε με το δικό του τρόπο. Ήταν πρώτα οι πράχτορες της βουλγάρικης Οχράνας με κεντρικά πρόσωπα τους Κάλτσεφ και Ντίμτσεφ που εκπροσωπούσαν την τάση του βουλγάρικου μεγαλοϊδεατισμού για την προσάρτηση όλης της Μακεδονίας στη Βουλγαρία, παλιό μεγαλοβουλγάρικο όνειρο. Ήταν έπειτα οι πράχτορες του ιταλικού ιμπεριαλισμού με κεντρικό πρόσωπο το Ραβάλι, που ονειρευόταν την προσάρτηση σημαντικού τμήματος της Μακεδονίας του Αιγαίου στην τότε ιταλική αποικία της Αλβανίας. Ήταν, τρίτο, οι πράχτορες της γερμανικής Γκεστάπο που έπαιζαν το δικό τους παιχνίδι, και καθοδηγούσαν τους δυο πρώτους. Ήταν, τέταρτο, οι πράχτορες της αγγλικής Ιντέλιτζενς Σέρβις που συνεργάζονταν με όλους τους παραπάνω, και με την Οχράνα και με την Καραμπιναρία και με τη Γκεστάπο, με ένα μοναδικό σκοπό, την υπόσκαψη της επιρροής του ΕΑΜ και του ΚΚΕ, τη διάσπασή του, τη διατήρηση ανοιχτής της μακεδόνικης πληγής για την υπονόμευση της ενότητας πάλης όλων των βαλκανικών λαών μεταξύ τους. Ήταν η παλιά μέθοδος του αγγλικού ιμπεριαλισμού, η μέθοδος του διαίρει και βασίλευε. Σε σκληρή πάλη ενάντια σ’ όλους αυτούς αναπτύσσονταν ο απελευθερωτικός αγώνας στη Μακεδονία του Αιγαίου, που στην πάλη τους ενάντια στο κίνημα αντίστασης του λαού της Ελλάδας χρησιμοποιούσαν και τους ανθρώπους του Τίτο, που εκμεταλλεύονταν τα τυχόν λάθη και τις αναπόφευχτες δυσκολίες που προέρχονταν απ’ αυτό το χαραχτήρα και τη σύνθεση του ΕΑΜ στο μακεδόνικο ζήτημα.

Σκοπός τους ήταν να υποσκάψουν το κίνημα αντίστασης στην Ελλάδα, να διασπάσουν τις ένοπλες δυνάμεις που αγωνίζονταν για την απελευθέρωσή της και συγκεκριμένα τον ΕΛΑΣ, και μάλιστα στις πιο κρίσιμες στιγμές, τις μέρες που διεξάγονταν οι συνομιλίες του Λίβανου, το Μάη του 1944 και τις μέρες που απελευθερωνόταν η Ελλάδα, τον Οχτώβρη του 1944. Στο σημείο αυτό ταυτίζονταν η πολιτική των εγγλέζων ιμπεριαλιστών και των πραχτόρων του Τίτο που καθοδηγούνταν από την Ιντέλιτζενς Σέρβις, γιατί και οι δυο επεδίωκαν να δημιουργήσουν ζητήματα για να δυσκολέψουν και να ματώσουν το πέρασμα της εξουσίας στο ΕΑΜ. Οι πράχτορες του Τίτο, που εποφθαλμιούσαν από τότε τη Μακεδονία του Αιγαίου μαζί με τη Θεσσαλονίκη, φοβόνταν μια πραγματικά δημοκρατική λύση του μακεδόνικου ζητήματος με το οριστικό πέρασμα της εξουσίας στο ΕΑΜ, πράγμα που θα ‘βαζε τέρμα στα καταχτητικά τους σχέδια, γι’ αυτό επιδίωκαν τη ματαίωσή του. Οι εγγλέζοι με τη σειρά τους από τη μια υποβοηθούσαν τις βλέψεις του Τίτο για να τον έχουν του χεριού τους κι από την άλλη επιδίωκαν έτσι για να δέσουν δυνάμεις του ΕΛΑΣ στη βορειοδυτική Ελλάδα για να ‘χουν λεύτερα τα χέρια τους μια και οργάνωναν το αιματηρό πραξικόπημα του Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα.

Πρώτη αφορμή στους πράχτορες του Τίτο για την ανοιχτή διάσπαση το ΕΛΑΣ (η υπονομευτική τους δράση αρχίζει ακόμα πιο νωρίς, το 1943) αποτέλεσε η λαθεμένη κατά τα άλλα απόφαση για τη διάλυση του ΣΝΟΦ και την προσχώρηση των μελών του στο ΕΑΜ που έγινε τον Απρίλη του 1944. Η διάσπαση πραγματοποιήθηκε το Μάη 1944 όταν ο Πέιος μαζί με 80 σλαβομακεδόνες ελασίτες έφυγε για τη Γιουγκοσλαβία, όπου έγινε δεχτός με ανοιχτές τις αγκάλες και όχι σαν διασπαστής και εχθρός του κινήματος αντίστασης. Σε λίγο ξαναγύρισε στην Ελλάδα εφοδιασμένος με καινούργιο οπλισμό και με συγκεκριμένες οδηγίες για την οργάνωση της διασπαστικής του δράσης. Τότε δημιουργήθηκαν οι πρώτες γκρούπες των σλαβομακεδόνων που είχαν πολιτικό και ημιστρατιωτικό χαραχτήρα και που έπαιρναν γραμμή από τη Γιουγκοσλαβία και όπου δέχονταν έτοιμα σερβιρισμένα και τα συνθήματά τους: “Η Μακεδονία μπορεί να ενωθεί και μάλιστα όχι σαν ανεξάρτητο κράτος αλλά σαν τμήμα της Γιουγκοσλαβίας” κλπ. Έτσι εξυπηρετούνταν τα καταχτητικά σχέδια του Τίτο που τα υπόθαλπταν από τότε ορισμένοι ιμπεριαλιστικοί κύκλοι. Κι αυτό τη στιγμή που επιβαλλόταν ο συντονισμός όλων των δυνάμεων στην Ελλάδα για την αποτίναξη του χιτλερικού ζυγού, αφήνοντας την οριστική λύση του όλου μακεδόνικου ζητήματος, σύμφωνα με την επιθυμία του σλαβομακεδόνικου λαού, σε ευνοϊκότερο χρόνο, ύστερα από την απελευθέρωση όλων των Βαλκανίων από όλους τους ξένους επιδρομείς.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, στην καλύτερη περίπτωση, υποτάσσονταν το γενικότερο πρόβλημα της επανάστασης στο μερικότερο εθνικό ζήτημα, παρεκκλίνοντας από το λενινισμό-σταλινισμό.

Ενώ, όπως τονίζει ο σ. Στάλιν: “Ο λενινισμός απόδειξε και ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και η επανάσταση στη Ρωσία επικύρωσαν ότι το εθνικό ζήτημα μπορεί να λυθεί μονάχα σε σχέση με την προλεταριακή επανάσταση και πάνω στο έδαφος της προλεταριακής επανάστασης (…) Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι το προλεταριάτο είναι υποχρεωμένο να υποστηρίξει πάντα και παντού σ’ όλες τις ξεχωριστές συγκεκριμένες περιπτώσεις κάθε εθνικό κίνημα. Πρόκειται εδώ για την υποστήριξη των εθνικών κινημάτων που συντελούν στο αδυνάτισμα και στην ανατροπή του ιμπεριαλισμού και όχι στο στερέωμα και στη διατήρησή του” (Στάλιν, Οι βάσεις του λενινισμού). Μα εδώ, εκτός από την προσπάθεια λύσης του εθνικού ζητήματος της Μακεδονίας, στην καλύτερη περίπτωση, με τρόπο μηχανικό, αντιδιαλεχτικό και αντιμαρξιστικό, μια και το αποσπούσαν από το συμφέρον της επανάστασης στην Ελλάδα και γενικότερα στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ο τρόπος αυτός της αντιμετώπισης του μακεδόνικου ζητήματος τη συγκεκριμένη εκείνη ιστορική στιγμή, εξυπηρετούσε και τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις των άγγλων και αμερικάνων ιμπεριαλιστών που υπονόμευαν τότε τα κινήματα αντίστασης στα Βαλκάνια και ιδιαίτερα στην Ελλάδα για να αποτρέψουν τη νίκη της λαϊκής επανάστασης με την ήττα του χιτλερικού ιμπεριαλισμού, που διαγράφονταν πια ξεκάθαρα ύστερα από τα θανάσιμα χτυπήματα του Κόκκινου Στρατού. Έτσι έχουμε εδώ συνάντηση συμφερόντων, επιδιώξεων και συνθημάτων των πραχτόρων του Τίτο και των πραχτόρων της Ιντέλιτζενς Σέρβις στη Μακεδονία του Αιγαίου, που εκδηλώθηκε με καμουφλαρισμένη συνεργασία ενάντια στο κίνημα αντίστασης των λαών της Ελλάδας, του ελληνικού και του σλαβομακεδόνικου. Από δω και μπρος δεν χρειάζεται και πολύ για να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι η συνεργασία αυτή γινόταν ύστερα από συνεννόηση.

Πραχτικά βρήκε την έκφρασή της η συνεργασία αυτή πραχτόρων του Τίτο και της Ιντέλιτζενς Σέρβις στις κρίσιμες στιγμές του Οχτώβρη του 1944 όταν, τη στιγμή που οι γερμανοί μπρος στον κίνδυνο να αποκοπούν από τον προελαύνοντα Κόκκινο Στρατό και κάτω από τα χτυπήματα του ΕΛΑΣ αποχωρούσαν από την Ελλάδα και η εξουσία περνούσε στα χέρια του λαού, ένας άλλος πράχτορας του Τίτο, ο Γκότσε, διάσπασε τον ΕΛΑΣ στη Δυτική Μακεδονία και με ένα τάγμα σλαβομακεδόνες ελασίτες κατέφυγε στη Γιουγκοσλαβία, δημιουργώντας αιματηρά επεισόδια και μια άσχημη κατάσταση στην περιοχή αυτή. Την ίδια εποχή στις γκρούπες των σλαβομακεδόνων που καθοδηγούνταν απευθείας από τη Γιουγκοσλαβία διασπώντας έτσι την ενότητα του κινήματος αντίστασης του ελληνικού και σλαβομακεδόνικου λαού, οι εγγλέζοι έκαμαν έμμεσα ρίψεις όπλων και εφοδίων τον Οχτώβρη του 1944. Οι ρίψεις γίνονταν στο αεροδρόμιο της Χρούπιστας τάχα για τον ΕΛΑΣ. Απ’ εκεί οι εγγλέζοι τα έπαιρναν και τα αποθήκευαν στο Βαψώρι απ’ όπου τα “έκλεβαν” δήθεν οι γκρούπες του Πέιου και του Γκότσε για να τα χρησιμοποιήσουν ενάντια στον ΕΛΑΣ. Στο μεταξύ, στο Μοναστήρι, ριχνόταν το σύνθημα για την κατάχτηση της Θεσσαλονίκης.

Οι γκρούπες αυτές εξακολουθούσαν να υπάρχουν και μετά τη Βάρκιζα ως το 1946 και καθοδηγούνταν από τη λεγόμενη Πολιτική Επιτροπή της Μακεδονίας του Αιγαίου που είχε την έδρα της στα Σκόπια και έπαιρνε εντολές κατευθείαν απ’ τον Κολισέφσκι.

Η δράση των γκρούπων αυτών μπλέκεται και με την μεταβαρκιζιανή δράση των άγγλων πραχτόρων της Ιντέλιτζενς Σέρβις που είχαν για ορμητήριο το αγγλικό υποπροξενείο στη Φλώρινα που έσπευσαν να το ιδρύσουν οι εγγλέζοι χωρίς κανένα λόγο αμέσως μετά την απελευθέρωση και που είχαν για αρχιπράχτορες τον υποπρόξενο Χιλς και τον άγγλο αξιωματικό Έβανς. (Ας σημειωθεί ότι το υποπροξενείο αυτό φρόντισαν να το καταργήσουν οι εγγλέζοι όταν ξεσκεπάστηκε η δράση του απ’ τον προοδευτικό Τύπο της χώρας μας και λίγες μέρες προτού έρθει στην Ελλάδα το άλλο επίσημο πραχτορείο του ιμπεριαλισμού, η λεγόμενη Βαλκανική Επιτροπή του ΟΕΕ).

Στο διάστημα της ανοιχτής ένοπλης επέμβασης των άγγλων ιμπεριαλιστών στην Αθήνα, το Δεκέμβρη του 1944, χαλάρωσε κάπως η πίεση – χωρίς όμως να σταματήσει ολωσδιόλου – από μέρους των γιουγκοσλάβων στο μακεδόνικο ζήτημα, δίχως να βοηθήσουν έστω και κατά ελάχιστο τον ελληνικό λαό στη νέα αιματηρή φάση του απελευθερωτικού του αγώνα.

Με την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας ξανάρχισε η επίθεση κάτω από το σύνθημα πως επρόκειτο για προδοσία, πως το ΚΚΕ πουλήθηκε στους εγγλέζους κλπ. Οι γκρούπες συνέχισαν τη δράση τους που άρχισε να παίρνει πιο αιματηρή μορφή με τη δολοφονία σλαβομακεδόνων στελεχών που μέναν πιστά κάτω από τη σημαία του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Τέτοιες δολοφονίες έγιναν στα χωριά Μανιάκι, Λεύκη, Τειχιό κλπ, ενώ ταυτόχρονα οργανώνονταν απαγωγές σλαβομακεδόνων στελεχών που τους μετέφεραν στη Γιουγκοσλαβία, όπως έγινε συγκεκριμένα με την απαγωγή του Γιώργη Μπογδάνη από το χωριό Ανταρτικό το Μάρτη του 1945.

Εκεί τους πίεζαν να γίνουν πράχτορες της ΟΖΝΑ μέσα στο ΚΚΕ και στο ΕΑΜ και όταν αρνιούνταν τούς απαγόρευαν να γυρίσουν στην Ελλάδα για να πάρουν μέρος στον αγώνα του ελληνικού και σλαβομακεδόνικου λαού κάτω από τις καινούργιες συνθήκες της αγγλικής κατοχής και της αιματηρής δολοφονικής μοναρχοφασιστικής τρομοκρατίας. Ακόμα, έπαιρναν αρνητική και εχθρική στάση απέναντι στους αγώνες και την πολιτική του ΕΑΜ και του κόμματός μας. Στα συνθήματα του κόμματός μας απαντούσαν με δικά τους αρνητικά συνθήματα που εξυπηρετούσαν το μοναρχοφασισμό και τους άγγλους. Να ένα συγκεκριμένο: Στο σύνθημα του κόμματός μας να παρουσιαστούμε και να καταταχτούμε στο στρατό που οργάνωνε το μεταδεκεμβριανό κράτος, οι πράχτορες του Τίτο έριχναν το αντιδραστικό σύνθημα να μην παρουσιαστεί κανένας, πράγμα που δυσκόλευε τη δουλειά μας μέσα στις καινούργιες ένοπλες δυνάμεις που οργάνωνε ο μοναρχοφασισμός. Ταυτόχρονα έριχναν σε συνεργασία με τους ανθρώπους του Χιλς και του Έβανς αυτονομιστικά συνθήματα μέσα στο σλαβομακεδόνικο πληθυσμό, διευκολύνοντας έτσι την πολιτική των προκλήσεων ενάντια στο προοδευτικό δημοκρατικό κίνημα της Ελλάδας, προκλήσεων που οργάνωναν ο μοναρχοφασισμός και οι εγγλέζοι καταχτητές και που δικαιολογούσαν τις επιδρομές των ορδών του μοναρχοφασισμού και των άγγλων στα χωριά της Μακεδονίας, επιδρομές που στοίχιζαν ακριβό αίμα στο λαό μας.

Τον Απρίλη του 1945 ιδρύεται στα Σκόπια το ΝΟΦ ειδικά για τη Μακεδονία του Αιγαίου, σαν προέχταση της πολιτικής του Τίτο στη χώρα μας. Λίγο αργότερα εμφανίζονται οι πρώτες νοφικές ομάδες στην Ελλάδα, που στην αρχή παρουσιάστηκαν σαν συνέχεια των γκρούπων και έπαιρναν καθοδήγηση από τη Γιουγκοσλαβία. Το ΝΟΦ είχε στην αρχή στενό χαραχτήρα. Ο σλαβομακεδόνικος λαός το ‘βλεπε με δυσπιστία γιατί μυρίζονταν από πίσω ξένους πράχτορες. Τότε οργανώνονται οι πρώτοι πυρήνες μέσα στο ΕΑΜ και το ΚΚΕ από πράχτορες του Τίτο και ανθρώπους του ΚΚΜ διασπώντας έτσι την ενότητα και των δυο. Μέσα στις πρώτες εκείνες ομάδες του ΝΟΦ δρούσαν ανενόχλητα οι άνθρωποι του Χιλς και του Έβανς που ένας από τους πράχτορές τους ήταν ο Κλιτσίδης από την Κρυσταλλοπηγή.

Όταν το 7ο συνέδριο του ΚΚΕ πήρε την απόφαση να διαλύσει τις οργανώσεις του στα χωριά και να προσχωρήσουν τα μέλη και τα στελέχη του στο ΑΚΕ, οι πράχτορες του Τίτο τάχθηκαν ενάντια νομίζοντας πως θα ψαρέψουν έτσι στα θολά νερά.

Μα η ζωή, με σκληρή δουλειά του ΚΚΕ, γρήγορα μετάτρεψε την οργάνωση του ΝΟΦ σε πραγματική απελευθερωτική οργάνωση του σλαβομακεδόνικου λαού. Σ’ αυτό συντέλεσε πρώτ’ απ’ όλα η θετική θέση που άρχισε να παίρνει το Κόμμα μας απέναντι στην οργάνωση αυτή από τα τέλη του 1945, πράγμα που επέτρεψε τη μαζικοποίηση του ΝΟΦ και τη βαθμιαία απόσπασή της από τα νύχια των πραχτόρων του Τίτο. Οι πράχτορες του Τίτο από τη στιγμή αυτή αρχίζουν να οργανώνουν τους πυρήνες του ΚΚΜ μέσα στο ΝΟΦ όπως και στο ΚΚΕ για να συνεχίσουν τη διασπαστική, υπονομευτική και προβοκατόρικη δουλειά τους, που περισσότερο ήταν πια ξεκάθαρο πως τα πράγματα στην Ελλάδα τραβούσαν για νέα ένοπλη αναμέτρηση λαού και μοναρχοφασισμού που υποστηρίζονταν ανοιχτά από τους αγγλοαμερικάνους ιμπεριαλιστές.

Βρισκόμαστε στα μέσα του 1946. Από δω και μπρος η ταχτική της προδοτικής κλίκα του Τίτο-Κολισέφσκι και των πραχτόρων τους, Γκότσε-Κεραμιτζίεφ κλπ, προσαρμόζεται στη νέα κατάσταση. Η αμείλιχτη δίωξη του σλαβομακεδόνικου λαού από τις ορδές του μοναρχοφασισμού και των άγγλων είχε σαν αποτέλεσμα, δεκάδες χιλιάδες σλαβομακεδόνες με τις οικογένειές τους να περάσουν τα σύνορα και να φύγουν στις γειτονικές λαϊκές δημοκρατίες. Ένα σημαντικό μέρος απ’ αυτούς έφυγε στη Γιουγκοσλαβία. Με την έναρξη του καινούργιου ένοπλου αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας από το μοναρχοφασισμό και τους ξένους ιμπεριαλιστές, χιλιάδες φυγάδες κινήθηκαν να γυρίσουν στην πατρίδα τους για να πάρουν μέρος στον καινούργιο ένοπλο αγώνα του λαού τους στο πλευρό του ελληνικού λαού. Οι άνθρωποι όμως του Τίτο και του Κολισέφσκι εμπόδιζαν και απαγόρευαν με χίλιους δυο τρόπους την επιστροφή τους. Έτσι υποβοηθούσαν το αιματηρό έργο του μοναρχοφασισμού και των αγγλοαμερικάνων που προσπαθούσαν και προσπαθούν να υποδουλώσουν τον περήφανο ελληνικό λαό και να μετατρέψουν τη χώρα του σε πολεμικό προγεφύρωμα και στρατηγική βάση ενάντια στις χώρες της λαϊκής δημοκρατίας και τη Σοβιετική Ένωση. Κι όταν ο αναπτυσσόμενος ένοπλος αγώνας του ελληνικού λαού οδήγησε στη δημιουργία του ΔΣΕ και αργότερα της ΠΔΚ, οι άνθρωποι των προδοτών Τίτο-Κολισέφσκι-Γκότσε-Κεραμιτζίεφ, οργάνωσαν στα Σκόπια κέντρο διάσπασης, οργάνωσης λιποταξιών και κατασκοπείας σε βάρος του μαχόμενου ΔΣΕ, του ΚΚΕ και του ΝΟΦ που βρήκε οριστικά το σωστό δρόμο, ιδιαίτερα με το τελευταίο δεύτερο συνέδριό του.

Σκοπός της δράσης τους αυτής είναι, όπως τονίζει η τελευταία απόφαση της ΚΟΕΜ, να υπονομεύσουν το ΚΚΕ και ιδιαίτερα το ΝΟΦ απ’ τα μέσα, να υποτάξουν την πολιτική τους στην πολιτική του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας που για κύρια επιδίωξή του έβαζε να προσαρτήσει τη Μακεδονία του Αιγαίου μαζί με τη Θεσσαλονίκη στη Γιουγκοσλαβία για να λυθεί το μακεδόνικο ζήτημα όχι βέβαια σύμφωνα με τα συμφέροντα του μακεδόνικου λαού, αλλά για να μπερδέψει ακόμα περισσότερο δίνοντάς του λύση σύμφωνα με τα συμφέροντα της τροτσκιστικής σωβινιστικής προδοτικής κλίκας του Τίτο που βρίσκεται στην υπηρεσία των αμερικανοάγγλων ιμπεριαλιστών που οργανώνει τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Από το σημείο αυτό ως το τελευταίο γλίστρημα των προδοτών του Βελιγραδίου και των Σκοπίων που επέτρεψαν μοναρχοφασιστικά στρατεύματα να περάσουν από το γιουγκοσλαβικό έδαφος για να χτυπήσουν τα τμήματα του ΔΣΕ στο Καϊμακτσαλάν τα νώτα, ο δρόμος ήταν ανοιχτός. Αλλά δεν πρόκειται να σταθούμε στο ζήτημα αυτό. Σκοπός του άρθρου μας είναι να δείξουμε τον ύποπτο και αντεπαναστατικό ρόλο που έπαιξαν οι σιχαμεροί αυτοί προδότες εκμεταλλευόμενοι το μακεδόνικο ζήτημα και τον αγνό πόθο ενός χιλιοβασανισμένου για τη λευτεριά λαού, όχι για να το λύσουν σύμφωνα με το συμφέρον της επανάστασης και της δημοκρατίας, αλλά προς το συμφέρον του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού που καταρρέει και που, μπλεγμένος μέσα στις αντιθέσεις του, διαλογίζεται την επανάληψη του χιτλερικού εγχειρήματος που το οιχτρό τέλος του τον τρομάζει ακόμα. Μα δεν αργεί η μέρα που οι λαοί της Γιουγκοσλαβίας μαζί με το λαό της Μακεδονίας του Βαρδάρη, που αντίς λευτεριά βρήκε καινούργια φασιστικά δεσμά, θα δώσουν τέλος στο εγκληματικό καθεστώς του Τίτο, του Κολισέφσκι και όλου του συρφετού των προδοτών που τους ακολουθούνε.

Δημοσιεύτηκε στη συλλογή άρθρων των Νίκου Ζαχαριάδη, Κώστα Καραγιώργη, Ζήση Ζωγράφου, Μιλτιάδη Πορφυρογένη και Πέτρου Ρούσου (συμπ/νης – ως παραρτήματος – της απόφασης της 4ης Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ (30-31/07/1949) πάνω στην απόφαση του Γραφείου Πληροφοριών Κομμουνιστικών & Εργατικών Κομμάτων για την κατάσταση στο ΚΚ Γιουγκοσλαβίας) με τίτλο “Η κλίκα του Τίτο χτυπάει πισώπλατα τη Δημοκρατική Ελλάδα”, Εκδοτικό “Νέα Ελλάδα”, 1949). Το άρθρο γράφτηκε από τον Παναγιώτη Μαυρομάτη, μέλος τότε της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Ο Μαυρομάτης διαγράφτηκε στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, στις 16/5/1950, λόγω αντισοβιετικών και αντικομματικών εκδηλώσεων κατά την παραμονή του στην ΕΣΣΔ, καθώς, σύμφωνα με την απόφαση της ΚΕ, η στάση του δεν ήταν τέτοια που αρμόζει σε στέλεχος και μέλος του Κόμματος. Ο Μαυρομάτης, το 1956, συμμετείχε στην ιδρυτική συνέλευση (“6η Ολομέλεια”) ομώνυμου κόμματος, με εισηγητή το ρουμάνο ρεβιζιονιστή Γκ. Ντεζ.

Βλ. επίσης

ΚΚΕ-ΕΛΑΣ-ΣΝΟΦ Καστοριάς: Για την οργάνωση λιποταξιών Σλαβομακεδόνων στην Ελλάδα από τους τιτοϊκούς (Μάης 1944)

Παύλου Κούφη: Για την απόφαση του ΕΑΜ για διδασκαλία της σλαβομακεδονικής γλώσσας σε Φλώρινα-Καστοριά το Σεπτέμβρη του 1944

ΚΚΕ-ΕΑΜ Έδεσσας: “Σλαβομακεδόνες, στο πλευρό του ελληνικού λαού, ενάντια στους διασπαστές” (09/08/1945)

Η 1η Ολομέλεια του ΚΣ του ΝΟΦ (08/08/1948)

Γκεόργκι Δημητρώφ: Η Νοτιοσλαβική Ομοσπονδία και το Μακεδονικό Ζήτημα (19/12/1948)

Η αλληλογραφία ΚΚΕ – ΚΚ Γιουγκοσλαβίας για την αναγνώριση δικαιώματος αυτοδιάθεσης στους Σλαβομακεδόνες και η τιτοϊκή κατηγορία περί “απόσπασης γιουγκοσλαβικών εδαφών”(1949)

Χαιρετισμός Ν. Ζαχαριάδη στο 2ο συνέδριο του ΝΟΦ (25-26/03/1949)

Μιλτιάδη Πορφυρογένη: Απάντηση στους σοσιαλιστές προδότες (Μάρτης 1949)

Μιχάλη Μάλιου: Εισήγηση της Οργανωτικής Επιτροπής στην 1η Συνδιάσκεψη της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Μακεδονίας του Αιγαίου – Κ.Ο.Ε.Μ. (Αύγουστος 1949)

Σταύρος Κωτσόπουλος: Μακεδόνικες Εκδόσεις (1951)

Συμπεράσματα της σύσκεψης των σλαβομακεδόνων στελεχών του ΚΚΕ (1951)

Σταύρου Κωτσόπουλου – Τάκη Γουσόπουλου: Προς το συνέδριο των σλαβομακεδόνων(Γενάρης 1952)

Αλέκου Ψηλορείτη: Πού οδηγεί η τιτομοναρχοφασιστική συνεργασία (Γενάρης 1952)

Οι αγώνες του σλαβομακεδόνικου λαού για απελευθέρωση (Εισήγηση-αποφάσεις-διακήρυξη του 1ου συνεδρίου της οργάνωσης «Ήλιντεν») (Απρίλης 1952)

Για το βιβλίο του εδεσσαίου Βάνγκελ Αγιάνοβσκι – Ότσε, “Αιγαιάτικες Καταιγίδες” και για τα αντιΚΚΕ “φιλομειονοτικά” επιχειρήματα

Tagged: , , , ,

2 thoughts on “Π. Μαυρομάτη (Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε.): Η καπηλεία του μακεδονικού ζητήματος απ’ την προδοτική κλίκα του Τίτο (1949)

  1. ανων.γ 15 Νοεμβρίου, 2018 στο 9:26 μμ Reply

    Διάβασα προσεκτικά το κείμενο κ δεν έβγαλα άκρη . Κάπου ανακατεύσατε κ τον Αντών Τσαούς που πλέον μετά το 1997 κ απελευθέρωση των σχετικών αρχείων Βουλγαρίας ,Μ.Βρετ. κ.λ.π απεδείχθη ότι ενεργούσε με εντολές του Συμμαχικού Στρ.Μέσης Ανατολής,μάλλον για να πάρει τον Συράκωφ με το μέρος των Συμμάχων κ να μην προκύψουν ανεξέλεχτες καταστάσεις.Πάει αυτό .Στα υπόλοιπα μου φαίνεται μιά προσπάθεια δικαιολόγησης-απολογίας των θέσεων του τότε ΚΚΕ , χωρίς αυτό να είναι κακό.Σημασία έχει τι γίνεται από δω κ μετά,κ σε αυτό μάλλον δεν δίδεται απάντηση ίσως γιατί είναι δύσκολο να
    προβλεφθούν τα μελλούμενα…….

  2. parapoda 15 Νοεμβρίου, 2018 στο 10:08 μμ Reply

    Πρώτα από όλα, ας διευκρινιστεί ότι η ανάρτηση, πλην της πρώτης παραγράφου, είναι το κείμενο του Π.Μαυρομάτη.
    Δεύτερον, η σχετικοποίηση της συνεργασίας με τους κατακτητές είναι η μαραντζίδικη-μεταμοντέρνα αντίληψη της ιστορίας που (πέραν του ότι παρουσιάζει την ιστορία ως συρραφή μεμονωμένων επεισοδίων και μεγέθυνση της τρίχας σε τριχιά) παρουσιάζει ως “τακτική” τη συνεργασία με τους Ναζί αφού “στρατηγικός” ήταν ο αντικομμουνισμός. Κάτι τέτοιο όμως, εν τέλει, δικαιολογεί τη συνεργασία με τους κατακτητές. Αν όμως, στρατηγικός είναι ο αντικομμουνισμός (που τέτοιος είναι για τους καπιταλιστές), αναγκαστικά στρατηγική είναι και η συνεργασία με τους ανέκαθεν κατακτητές και η ξενοδουλία (αφού κάθε φορά τον αντικομμουνισμό θα επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τη συνεργασία-υποταγή τους στους ξένους δυνάστες του λαού). Αυτό είναι το δίδαγμα για το μέλλον: Ο αντικομμουνισμός οδηγεί στην ξενοδουλία: στην περίπτωση εξαρτημένων χωρών όπως η Ελλάδα, σημαίνει ξενοδουλία.
    Από κει και πέρα, επειδή τον τελευταίο καιρό, ελέω ένταξης της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, μονομερώς γίνεται επίθεση στην πολιτική (της δεκαετίας του ’40) του ΚΚΕ για το Μακεδονικό, χρειάζεται σίγουρα μια αποσαφήνιση των θέσεών του με παράθεση πρωτογενών πηγών, ειδικά αφού μερίδα της αριστεράς που έχει -γενικώς και αορίστως- αναφορές σε εκείνη (τη χρυσή) περίοδο της αριστεράς, υιοθέτησε στάση σιωπής. Πουθενά δεν υπάρχει τάση “απολογίας”, δεν εκτιμάται ως “κακή αλλα αναγκαστική” η πολύ σωστή θέση της 5ης Ολομέλειας (παρότι ,πράγματι, ο συνδυασμός διαλυτικής προπαγάνδας Τίτο και σφαγής από την Αθήνα, μαζί με την εδώ και λίγα χρόνια ίδρυση της ΛΔΜ -οπου οι ομοεθνείς της μειονότητας πρώτη φορά ανάσαιναν σχετικά ελεύθεροι-, ανάγκασαν το ΚΚΕ να την υιοθετήσει). Αντίθετα, γίνεται προσπάθεια να αναδειχθεί ότι η θέση για τα εθνικά ζητήματα (ή τα εσωτερικά που ο ιμπεριαλισμός τα ανάγει σε εθνικά ή διακρατικά) από τη στιγμή που παρεμβαίνει σε αυτά ο ιμπεριαλισμός, δεν μπορεί να είναι η ίδια ανά τους αιώνας: πρέπει να αλλάζει, όπως έκανε το ΚΚΕ (άλλαζε τη θέση ανάλογα με τις συνθήκες και στο βαθμό που ευνοούσε τη λαϊκή υπόθεση και την ανεξαρτησία) τη δεκαετία του ’40, με αποτέλεσμα να διατηρηθεί η μαχητική ενότητα Ελλήνων και Σλαβο-Μακεδόνων (που, χωρίς τη θέση της 5ης Ολομέλειας – που δεν αναγνώριζε μόνο δικαίωμα-και όχι υποχρέωση-αυτοδιάθεσης, αλλά και εξαπέλυε επίθεση ενάντια στα σλαβομακεδονικά “ξενοκίνητα και αντιδραστικά σοβινιστικά στοιχεία”, οι δεύτεροι, ακόμα κι όσοι έμειναν στην Ελλάδα μετά το ’49, θα είχαν πάει όλοι με τον Τίτο).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: