Εζεκίας Παπαϊωάννου (γ.γ. ΑΚΕΛ): “Ανήκουμε στην Κύπρο και στην Ελλάδα, όχι στη Δύση” (συνέντευξη στη Daily Worker, Μάης 1955)

Επέτειος σήμερα της πρώτης ενέργειας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο. Κόβοντας και ράβοντας την ιστορία, η ελλαδική δεξιά παρουσιάζει (βλ. ενδεικτικά εδώ) τη σειρά βομβιστικών εκρήξεων που σφράγισε την πρώτη δημόσια εμφάνιση της οργάνωσης αυτής, ως την έναρξη ή την κορύφωση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του κυπριακού λαού. Ακόμα χειρότερα για την αλήθεια, παρουσιάζει την ελλαδική και κυπριακή αριστερά ως “προδοτική” για τον αγώνα.

Αξιοποιώντας τη λήθη, κάνει πως δεν γνωρίζει ότι ήταν το υπό εκκόλαψη αγγλόδουλο μοναρχοφασιστικό καθεστώς της Αθήνας που, μεταπολεμικά, και ως αποζημίωση για την συμμετοχή της Ελλάδας στο πλευρό των Συμμάχων έναντι του ναζιφασισμού, ζητούσε εδάφη από την… Βουλγαρία και, “όλως τυχαίως”, ξεχνούσε να ζητήσει την Κύπρο. Κάνει πως δεν γνωρίζει ότι το αμερικανόδουλο πια καθεστώς της Αθήνας απέσυρε την προσφυγή του για την Κύπρο στον ΟΗΕ, ότι δεν έθετε ζήτημα ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα στους Βρετανούς και τη διεθνή κοινότητα.

Επίσης, δεν έχει κουβέντα να πει για τα πεπραγμένα της κυπριακής δεξιάς, που έσπευσε να ακυρώσει μια βασική προϋπόθεση για τη νίκη σε έναν εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα: την ενότητα του λαού που ζητά την αυτοδιάθεση. Μεταφέροντας τον ελλαδικό εμφύλιο στην Κύπρο, η κυπριακή δεξιά, ήδη από το 1948, έσπευσε να διασπάσει την κυπριακή κοινωνία, σε τέτοιο βαθμό ώστε να δημιουργούνται εξαιτίας της διασπαστικής αυτής στάσης ως και ξεχωριστές… ποδοσφαιρικές ομάδες. Η επιδίωξη αποκλεισμού ενός μεγάλου κομματιού της κυπριακής κοινωνίας, που ήταν η αριστερά, από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα υπονόμευε τον ίδιο τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Ήταν, με δυο λόγια, φιλοϊμπεριαλιστική στάση. Πολλώ δε μάλλον όταν η αριστερά ήδη συμμετείχε στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.

Μπορεί, έτσι, η δεξιά να κοκορεύεται για την μονοπώληση της πιο δυναμικής δράσης στην Κύπρο από το 1955 και μετά, αλλά δεν μπορεί να αποκρύψει το ατελέσφορο της όλης δράσης. Γιατί, στα παραπάνω, θα πρέπει να προσθέσουμε και το γεγονός ότι η έναρξη ένοπλου αγώνα στην Κύπρο το 1955 ήταν όχι μόνο ασύνδετη με το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα ως τότε, δεν ήταν, δηλαδή, κορύφωσή του, μια ποιοτική ανέλιξή του, ως συνέχειά του, αλλά και δεν λάμβανε υπόψη τις γενικότερες εξελίξεις στην περιοχή ακριβώς εκείνη την εποχή. Η εκδίωξη του βασιλιά Φαρούκ από την Αίγυπτο το 1952 έδειξε, παρά το “μνημόνιο” που υπέγραψε αρχικά ο Νάσερ με τους Βρετανούς, ότι τα θεμέλια της αγγλικής παρουσίας στην ανατολική Μεσόγειο, μετά και την εκδίωξή της από την Παλαιστίνη (έστω και μέσω της ίδρυσης του φιλοϊμπεριαλιστικού Ισραήλ), έτριζαν. Δεν υπήρχε περίπτωση, λοιπόν, ένας εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας που ξεκινά διασπαστικά, αποκλείοντας μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, και τη χειρότερη στιγμή, να κερδίσει κάτι σημαντικό.

Εξάλλου, πώς να κερδίσει κάτι σημαντικό, όταν του διασπαστικού αυτού αγώνα ηγούνται άνθρωποι αυτών τους οποίους στοχοποιούσε ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας, άνθρωποι των Άγγλων; Όλα τα στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί, και είναι γνωστά εδώ και δεκατίες στην Κύπρο, αλλά όχι τόσο στην Ελλάδα, πιστοποιούν ότι η παρουσία του ανθρώπου των Άγγλων Γρίβα στην Κύπρο ήταν γνωστή στους Άγγλους. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι, πρακτικά, πολύ σύντομα το δίκτυο της ΕΟΚΑ είχε εξαρθρωθεί. Κι αυτό γιατί, ακριβώς επειδή η βάση είναι διαφορετική από την ηγεσία, ενίοτε η βάση, που δεν είχε φυσικά υπόψη τις γεωπολιτικές π.χ.εξελίξεις, γίνεται επικίνδυνη έναντι των στόχων της “πιασμένης” από τον ιμπεριαλισμό ηγεσίας.

Τέλος, η ελλαδική δεξιά έχει το θράσος να λέει πως οι παραπάνω επισημάνσεις, που δεν είναι καινούργιες, είναι προσβολή στους ήρωες νεκρούς της ΕΟΚΑ. Πράγματι, η ΕΟΚΑ είχε ήρωες νεκρούς. Όποιος πολεμά, πολλώ δε μάλλον πεθαίνει πολεμώντας ιμπεριαλιστές είναι ήρωας ανεξαρτήτως πεποιθήσεων ή παράταξης ή εσφαλμένης τακτικής των ηγετών του. Όμως η ελλαδική δεξιά ξεχνά και τους νεκρούς στην Ελλάδα που σκοτώθηκαν από τα πυρά της αστυνομίας του κράτους της δεξιάς σε συγκεντρώσεις υπέρ της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, ξεχνά τη λογοκριτική στάση της κυβέρνησης της Αθήνας στα ελλαδικά ΜΜΕ που καλούσαν σε απελευθέρωση της Κύπρου, για να μην την κάνει “ντα” ο “συμμαχικός παράγων”.

Ενάντια στην αξιοποίηση της λήθης από την ελλαδική δεξιά, παρατίθεται μία συνέντευξη που έδωσε ο τότε γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Εζεκίας Παπαϊωάννου, στην οποία περιλαμβάνονται και άλλα στοιχεία για να έχει κανείς πλήρη εικόνα για την πραγματική στάση της ελλαδικής και κυπριακής δεξιάς την εποχή της εμφάνισης της ΕΟΚΑ.

Η παράθεση της συνέντευξης αυτής δεν σημαίνει άκριτη υποστήριξη της τότε, πολλώ δε μάλλον της σημερινής στάσης του ΑΚΕΛ ούτε της ακόλουθης πορείας του ίδιου του Παπαϊωάννου. Είναι γεγονός πως το ΑΚΕΛ έχασε την ηγεσία του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα στην Κύπρο (Άλλο αυτό, βέβαια, και άλλο οι γκαιμπελικές κατηγορίες για προδοσία, που έφτασαν ως και στη δολοφονία αρκετών μελών του ΑΚΕΛ εκείνη την εποχή). Ο λόγος για την απώλεια της ηγεσίας του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος δεν είναι άλλος από τις εξελίξεις στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα. Η μεταπολεμική επίθεση του ρεβιζιονισμού στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, μάλιστα, “έδεσε” με την ρεφορμιστική τάση του ΑΚΕΛ που επηρεαζόταν από το κλίμα άλλων εργατικών και κομμουνιστικών κομμάτων της βρετανικής αυτοκρατορίας. Είναι χαρακτηριστική η μαρτυρία του Εζεκία Παπαϊωάννου ότι, όταν ο γενικός γραμματέας της ΚΕ του ΚΚ Ελλάδας, Νίκος Ζαχαριάδης, του είχε προτείνει να ξεκινήσει ο κυπριακός λαός ένοπλο αντιαποικιακό αγώνα, αυτός δεν ήξερε ούτε από ποιο σημείο του όπλου βγαίνει η σφαίρα. Ενώ, λοιπόν, σωστά το ΑΚΕΛ επέμενε στην απαραίτητη προϋπόθεση για νίκη ενός εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, την ενότητα, την οποία επέκτεινε και στην τουρκοκυπριακή κοινότητα/λαό (άλλο ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας που η ΕΟΚΑ όχι απλώς αγνοούσε, αλλά, στην καλύτερη, υποτιμούσε), εσφαλμένα είχε βγάλει από τον ορίζοντά του την έναρξη ένοπλου αγώνα. Φυσικά, το ΑΚΕΛ, παρά την απομόνωσή του από την κυπριακή δεξιά και τις δολοφονίες, δεν σταμάτησε τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και να τον θέτει στη σωστή βάση και μάλιστα προέβαινε σε ενέργειες που η κυπριακή δεξιά δεν προέβαινε, όπως θα δούμε και στη συνέντευξη. Όμως, έπρεπε να απαντήσει ένοπλα στις δολοφονίες των μελών του, για να αποκαλύψει τους υπονομευτές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα.

Για περισσότερα, βλ.και το σχετικό άρθρο του Νίκου Ζαχαριάδη, που τόσο έχει παραποιήσει η δεξιά.

***

Το ΑΚΕΛ και ο Ενιαίος Αγώνας του Κυπριακού Λαού

Συνέντευξη του γ.γ. του ΑΚΕΛ, Εζεκία Παπαϊωάννου στη Daily Worker

Πώς βλέπει το ΑΚΕΛ και ο κυπριακός λαός τις πρόσφατες εξελίξεις στην Κύπρο;

Το ΑΚΕΛ πιστεύει ακράδαντα πως μόνο με την μαζική συσπείρωση και πάλη στην Ελλάδα και στην Κύπρο θα πραγματοποιηθεί η απελευθέρωση του κυπριακού λαού. Η κυπροκαπηλεία σκοπό έχει να συγκαλύψει την προδοσία της κυβέρνησης Παπάγου και της Εθναρχίας απέναντι στο θέμα της ένωσης. Για τους ίδιους αντικειμενικούς σκοπούς προσπαθούν να εκμεταλλευθούν και τα πατριωτικά αισθήματα του λαού της Ελλάδας και της Κύπρου με δημαγωγίες και πυροτεχνήματα.

Όμως τα αδιάσειστα γεγονότα λένε πως η κυβέρνηση Παπάγου ζήτησε παραχώρηση Συντάγματος με αντάλλαγμα την παραχώρηση βάσεων και απέσυρε τη δική της προσφυγή στον ΟΗΕ. Και ο Μακάριος, και πριν και ύστερα, παζάρευε σε παρασκηνιακές συνομιλίες με τους άγγλους την παραχώρηση Συντάγματος και υποσχόταν σε αντάλλαγμα βάσεις. Ο Μακάριος απέρριψε την πρόταση του ΑΚΕΛ για την αποκατάσταση συνεργασίας και τάχτηκε ενάντια της μαζικής πάλης γιατί αυτή θα προσέκρουε στις αντιδράσεις της Δύσης. Κάλεσε έπειτα τους άγγλους αποικιστές να πάρουν μέτρα εναντίον του ΑΚΕΛ και επαίνεσε την κυβέρνηση Παπάγου που απέσυρε την προσφυγή της στον ΟΗΕ.

Ο Μακάριος είχε δηλώσει ότι “ανήκομεν στη Δύσιν και θα υπεραμυνθούμε του Δυτικού πολιτισμού”. Σ’ αυτά το ΑΚΕΛ απαντά: Ανήκουμε στην Κύπρο και στην Ελλάδα και όχι στους ιμπεριαλιστές της Δύσης. Ούτε σπιθαμή γης δεν εκχωρούμε στους ατομομανείς της Δύσης. Ένωση χωρίς Σύνταγμα και χωρίς όρους. Το ΑΚΕΛ λέει: Ενιαίο Πατριωτικό Μέτωπο με βάση αυτή την πατριωτική γραμμή και μαζικό αγώνα του λαού της Κύπρου και της Ελλάδας. Αυτά λέει το ΑΚΕΛ και γι’ αυτά παλεύει, αυτά υποστηρίζει η τεράστια πλειοψηφία του κυπριακού λαού και αυτά κάνει πράξη. Αυτοί που ονειρεύονται διάσπαση εκφράζουν ευσεβείς πόθους. Γιατί το ΑΚΕΛ ποτέ δεν ήταν τόσο μονολιθικό και τόσο σίγουρο για την ορθότητα της γραμμής του. Το Πατριωτικό μέτωπο θα πραγματοποιηθεί, είτε το θέλει ο Αρχιεπίσκοπος είτε όχι.

Γιατί ο “Νέος Δημοκράτης” (σ.parapoda: όργανο του ΑΚΕΛ) αρνήθηκε να δημοσιεύσει την επικήρυξη ενός νέου, σε αντίθεση προς όλες τις δεξιές εφημερίδες;

Ο “Νέος Δημοκράτης” αρνήθηκε, παρά τις συνέπειες που επιβάλλει ο δικτατορικός νόμος, γιατί σαν μαχητικό όργανο του λαού δεν μπορεί να μετατρέπεται σε βήμα της αστυνομίας. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι το πρόσωπο που επικηρύχτηκε ανήκει σε αντίθετη παράταξη.

Ποια γνώμη έχετε για τις πρόσφατες δηλώσεις του κ.Παπάγου, πως η κυβέρνησή του θα επαναλάβει την προσφυγή στον ΟΗΕ;

Η κυβέρνηση Παπάγου βρίσκεται κολλημένη στον τοίχο και υποχρεώνεται να δημοκοπεί και να μπλοφάρει για να κατευνάσει την αγανάκτηση του λαού. Το ζήτημα δεν είναι αν θα επαναλάβει το περσινό της παιχνίδι, αλλά αν θα διεκδικήσει εθνοπρεπώς το αίτημα. Αλλά αυτό δεν θα το κάνει η κυβέρνηση που παραχώρησε όλη την Ελλάδα στους αμερικάνους και που χτυπά τους πατριώτες που αγωνίζονται για την ανεξαρτησία της Κύπρου και της Ελλάδας.

Ο σίγουρος δρόμος είναι ο ενιαίος μαζικός αγώνας του λαού της Κύπρου και της Ελλάδας που θα έχει στο πλευρό του και την αλληλεγγύη ολόκληρης της προοδευτικής ανθρωπότητας.

Η συνέντευξη μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε στην “Αυγή” και αναδημοσιεύτηκε, μεταξύ άλλων, στον “Λαϊκό Αγώνα”, όργανο των προσφύγων της Ελλάδας στη Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας, αρ.φ.880, Σάββατο 7 Μάη 1955, σ.2. Το κείμενο της συνέντευξης είχε δημοσιευτεί με καθαρευουσιάνικες καταλήξεις των λέξεων και αναφορά σε ΟΕΕ αντί για ΟΗΕ.

Βλ. επίσης:

Ν. Ζαχαριάδη: Ενάντια στους ιμπεριαλιστές και τους εθνοπροδότες κυπροκάπηλους – Λεύτερη Κύπρος στη Λεύτερη Ελλάδα (πλήρες κείμενο – 22/04/1955)

Tagged: , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: