Ιράν: Η μαντίλα και οι πρόσφατες νίκες της χώρας

Το νέο κύμα οργής στο Ιράν με αφορμή τον θάνατο της κούρδισσας μειονοτικής Μαχσά Αμίνι στις 16/9, που είχε προσαχθεί στις 13/9 σε αστυνομικό τμήμα (ηθών) για παραβίαση των κρατικά επιβαλλόμενων κανόνων ένδυσης, προκάλεσε παγκόσμιο κύμα συμπάθειας στις γυναίκες της χώρας που δεν επιθυμούν τη μαντίλα και γενικότερα το σημερινό καθεστώς.

Πολλοί θα επιθυμούσαν την πτώση του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Πιο φωνακλάδες, όμως, είναι οι υποκριτές που υποθάλπτουν τον εβραϊκό θρησκευτικό φανατισμό (σιωναζισμό), αλλά «καταγγέλλουν» τον ισλαμικό θρησκευτικό φανατισμό της εξουσίας στην Τεχεράνη, τον οποίο οι ίδιοι καλλιέργησαν στις μουσουλμανικές χώρες για να ανακοπεί το επαναστατικό εργατικό (κομμουνιστικό) κίνημα (μέχρι, φυσικά, κι αυτός να αποκτήσει, συχνά, αυτόνομη δράση και να στραφεί εναντίον τους). Παρ’ όλα αυτά, κάθε άνθρωπος οφείλει να βάζει στην άκρη την δικαιολογημένη οργή του για τους υποκριτές και να στέκεται στο πλευρό των γυναικών του Ιράν που δεν επιθυμούν την καταπίεση της μαντίλας και όχι μόνο.

Αυτό το κύμα διαδηλώσεων έρχεται σε συνέχεια άλλων διαμαρτυριών τους τελευταίους μήνες για έλλειψη νερού και ενέργειας σε διάφορες περιοχές της χώρας, αλλά και για συλλήψεις συνδικαλιστών. Όμως είναι δύσκολο να πέσει τόσο απλά ένα καθεστώς. Στην Τυνησία, για παράδειγμα (και τηρουμένων των αναλογιών), υπήρχε συγκροτημένο εργατικό κίνημα, υπήρχε διάδοχος κατάσταση. Στο Ιράν υπάρχει η φιλελεύθερη μεσοαστική τάξη που πλήττεται από τις κυρώσεις των ΗΠΑ και αξιοποιεί τη δυσαρέσκεια των εργαζόμενων για να φαίνεται η ίδια, σε διάκριση, ωστόσο, από τους αγώνες των τελευταίων. Δεν υπάρχει, δηλαδή, ούτε ο συνεκτικός κρίκος μεταξύ αυτών των κινημάτων, ενώ δεν πρέπει να αγνοείται ούτε η απήχηση του καθεστώτος σε πλατιά λαϊκά στρώματα (συμπεριλαμβανομένων γυναικών). Ακόμα χειρότερα, η φιλελεύθερη μεσοαστική τάξη, διαφημιζόμενη (αν όχι υποθαλπόμενη) από τη Δύση και τον λακέ της (Ισραήλ), δεν κομίζει στην ιρανική κοινωνία μια συνολική πρόταση για τη χώρα και μια εγγύηση για το ότι αυτή δεν θα περιέλθει στην κατάσταση μπανανίας που βρισκόταν προ της Επανάστασης του 1979.

Αντίθετα, το σημερινό καθεστώς μπορεί να δείχνει, έστω, στο λαό πως έχει βάλει πια τις βάσεις για να ξεπεράσει οριστικά τα εμπόδια από τις δυτικές κυρώσεις που συμβάλλουν στην καθυστέρηση της χώρας. Θα πρέπει, συνεπώς, να δούμε το κύμα διαδηλώσεων στο φόντο των γενικότερων εξελίξεων.

Το Ιράν βρίσκεται λίγες μέρες πια πριν την απόκτηση της δυνατότητας να έχει πυρηνικά όπλα (κάτι που καθιστά την πτώση του καθεστώτος ακόμα πιο δύσκολη). Αυτή η κατάκτηση, πέραν του ότι αποτελεί ήττα των ΗΠΑ και του λακέ τους (Ισραήλ) εντείνει την τάση απογαλακτισμού από τη Μόσχα, από μια σχέση που διεπόταν εξαρχής, και για ιστορικούς λόγους, από καχυποψία από πλευράς Τεχεράνης. Προσοχή: δεν πρέπει να γίνεται λόγος για απομάκρυνση, αλλά για δυσανάλογη βελτίωση των σχέσεων του Ιράν με άλλες δυνάμεις σε σχέση με τη βελτίωση των σχέσεων με τη Μόσχα. Η τάση αυτή εντάθηκε από την ένταξη στον ελεγχόμενο πρωτίστως από την Κίνα Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (που είναι πιο trendy πια έναντι των BRICS), η οποία έλαβε χώρα όταν η Κίνα το ήθελε (το ‘χε προτείνει η Ρωσία το ’16, όταν δεν υπήρχε τέτοιο κλίμα στο διεθνές σκηνικό και η Κίνα δεν ήθελε πολιτικοποίηση-ανοιχτή αντιδυτικοποίηση του ΟΣΣ, για να προκαλέσει, όπως και προκάλεσε, ψύχρανση Κίνας-Ιράν, λόγω άρνησης ως τώρα της Κίνας).

Επιπροσθέτως, το Μάρτη του ’21, Κίνα-Ιράν είχαν υπογράψει τεραστίων διαστάσεων 25ετούς συμφωνία καθολικής συνεργασίας, που δεν συγκρίνεται με την 40 δις $ συμφωνία με τη Ρωσία τον Ιούλη, η οποία, έτσι κι αλλιώς, θα καλύπτει προσωρινές ανάγκες του Ιράν σε αέριο: Κι αυτό γιατί η συμφωνία με την Κίνα, περιλαμβάνοντας τον τομέα των υποδομών του αερίου-πετρελαίου (όπου το Ιράν είναι αντίστοιχα 2ο και 4ο σε παγκόσμια αποθέματα, αλλά δεν έχει υποδομές για άντληση), προβλέπει επενδύσεις 300-400 δις $. Η Ρωσία δεν επιθυμεί την ανάπτυξη των υποδομών άντλησης του Ιράν, γιατί τότε αυτό θα την ανταγωνίζεται παγκοσμίως. Και η Τεχεράνη, προσωρινά έστω, αποδέχεται τον περιορισμένο ρόλο του διαμετακομιστή ρωσικού αερίου για τον οποίο την προορίζει η Μόσχα.

Δυσμενής για τη Μόσχα είναι, όμως, και η συμφωνία με Αζερμπαϊτζάν-Τουρκμενιστάν για εξαγωγή στο πρώτο αερίου του δεύτερου: θα δημιουργήσει υποδομές ανεξάρτητες της Ρωσίας, άσχετα αν, σε πρώτη φάση, θα μπορεί να δέχεται και ρωσικό αέριο. Με αυτό, η Τεχεράνη βοηθά, συν τοις άλλοις, το Ασγκαμπάτ να εξέλθει της κατάστασης αποστράγγισής του από τη Μόσχα και «μπαίνει στο μάτι» της τελευταίας. Εξίσου δυσμενής για τη Μόσχα είναι και η συμφωνία δημιουργίας διαδρόμου με το Καζαχστάν που του προσφέρει διέξοδο, με δεδομένη την επιδείνωση των σχέσεων του τελευταίου με τη Ρωσία και τα εμπόδια της Μόσχας στο Νουρ Σουλτάν, λόγω της μη στήριξης του τελευταίου στη ναζιστική εισβολή Πούτιν στην Ουκρανία. Αυτή η συμφωνία έρχεται ταυτόχρονα με τη συμφωνία Κίνας με Ουζμπεκιστάν και Κιργιζία για σιδηροδρομική σύνδεση που αποτελεί ένα ακόμα λιθαράκι υπερπήδησης της Ρωσίας.

Εξάλλου, σε μια κίνηση αντιστάθμισης της κινεζικής παρουσίας, αλλά, σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα της Ρωσίας, το Ιράν υπέγραψε τέλη Αυγούστου συμφωνία με την Ινδία για το (διεκδικούμενο και από την Κίνα) λιμάνι του Τσαμπαχάρ στα νοτιοανατολικά της χώρας, το οποίο στην Ινδία δίνει χερσαία πρόσβαση στην Τουρκία και τη Μεσόγειο.

Ομοίως, λόγω της ναζιστικής εισβολής Πούτιν στην Ουκρανία, το Ιράν καλύπτει μερικώς το (στρατιωτικό, αλλά και πολιτικό) κενό της Ρωσίας στη Συρία.

Τέλος, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και την επανέναρξη των επαφών με Γαλλία και Γερμανία (την πλέον επωφελή, για τον απογαλακτισμό και των δύο μερών από Ρωσία και ΗΠΑ αντίστοιχα) και την αναβίωση της ανεξάρτητης συζήτησης της ΕΕ με το Ιράν για το πυρηνικό.

Εδώ δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε τις εξελίξεις στις σχέσεις Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίας. Το πρώτο πιέζει ώστε στον εμμέσως προβλεπόμενο από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του 2020 διάδρομο Ζανγκεζούρ που, από το έδαφος της Αρμενίας, συνδέει τη χώρα με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν, να δοθούν τα ίδια δικαιώματα με τον διάδρομο Λάτσιν που συνδέει Αρμενία με Καραμπάχ. Όμως ο πρώτος διάδρομος θα αποκόπτει την Αρμενία από το Ιράν, γεγονός για το οποίο το Ιράν διαμαρτύρεται και αποτελεί και λόγο για την επιδείνωση των σχέσεών του με το Αζερμπαϊτζάν. Το τελευταίο, ενισχυμένο και από τη νίκη του στον πόλεμο του 2020 με την Αρμενία, επιδίδεται σε εθνικιστικό παραλήρημα για το ιρανικό Αζερμπαϊτζάν. Βλέποντας όλα αυτά, η Ρωσία άφησε, τελικά, να εννοηθεί ότι δεν θα προχωρήσει η απόδοση ίσου στάτους στους δύο διαδρόμους, ώστε να μη ρίξει το Ιράν υπέρ, μάλιστα, της Τουρκίας (που με το διάδρομο αποκτά πρόσβαση στην Κασπία). Ωστόσο, μια τέτοια υπόσχεση είναι έωλη, αφ’ης στιγμής το Αζερμπαϊτζάν επιδεικνύει δουλοπρέπεια έναντι της Ρωσίας, προσφέροντάς της τρίτο διάδρομο στην περιοχή, και συγκεκριμένα buffer zone στα σύνορά του με την Αρμενία (εξ ού και η πρόσφατη αναταραχή). Εντούτοις, το Ιράν μόνο αναταραχή δεν θέλει στα βόρεια σύνορά του, γιατί είδαμε ότι αυτή ενισχύει την παρουσία του Ισραήλ (από το Αζερμπαϊτζάν θα πληγεί με ισραηλινά ντρόουν το Ιράν), ενώ είναι λογικό να εκτιμά πως το αν αποκοπεί από το Βορρά ή αν ενισχυθεί το αποσχιστικό κίνημα στο βόρειο τμήμα της χώρας δεν μπορεί να εξαρτάται από τις κάθε φορά διαθέσεις της Ρωσίας.

Με βάση τα παραπάνω, που, όσον αφορά τη συνδεσιμότητα του Ιράν με άλλες χώρες, αποσπούν την προσοχή του Ιράν από τον – έτσι κι αλλιώς λιγότερο συμφέροντα για την Τεχεράνη – ρωσικό Διεθνή Διάδρομο Μεταφορών Βορρά-Νότου (παρά την σχετική πρόοδο στη δημιουργία του),  η Ρωσία θα επιθυμούσε, όπως συνηθίζει σε αντίστοιχες περιπτώσεις, μια πτώση του γοήτρου στο Ιράν, άσχετα τι θα μπορούσε να δηλώσει επισήμως, ως συνήθως (περί έγχρωμων επαναστάσεων). Ακριβώς για αυτό, λοιπόν, κίνητρο για πρόκληση αναταραχής «λελογισμένης έκτασης» εντός του Ιράν, όπως και δυνατότητα (μέσω αζερικού εθνικισμού, αλλά και κουρδικού), έχει, πέρα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ (πράκτορες του οποίου έχουν πιαστεί πολλάκις), η Ρωσία.

Ένα ερώτημα, λοιπόν, όσον αφορά τα πυρηνικά όπλα του Ιράν που, αφαιρώντας το σιωνιστικό μονοπώλιο, θα αποκαταστήσουν την ισορροπία στην περιοχή, είναι ποιος έχει συμφέρον από τις εξελίξεις και, άρα, ποιος θα του δώσει – αν δεν του έδωσε ήδη – την τεχνογνωσία. Με βάση τα προαναφερόμενα, η Κίνα. Γιατί αυτή έχει (βραχυμεσοπρόθεσμα) συμφέρον από μια ισορροπία στη Μ. Ανατολή, σε αντίθεση με τη Ρωσία που μόνο με την αναταραχή είδαμε πως ενίσχυσε την παρουσία της και ενδιαφέρεται να έχει το Ιράν υπό την αιγίδα της εσαεί.

Σε κάθε περίπτωση, αν και η πλήρως ανεξάρτητη πορεία του Ιράν είναι προς το συμφέρον της παγκόσμιας ειρήνης και του λαού του, καθήκον των προοδευτικών ανθρώπων είναι να μην αντιπαραβάλλουν αυτή την πορεία στη στήριξη του εκδημοκρατισμού του Ιράν. Είναι μόνο οι ιμπεριαλιστές (δυτικοί και ανατολικοί), οι σιωνιστές και το σημερινό καθεστώς που προσπαθούν να δείξουν πως ανεξαρτησία και δημοκρατία στο Ιράν είναι δύο αντίθετοι στόχοι.

Tagged: , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: