Οι νόμοι της διαλεκτικής & η οικοδόμηση του κομμουνιστικού κόμματος

Εσχάτως, ανάμεσα στις διάφορες συζητήσεις που έχουν αρχίσει στο χώρο πέραν του Σύριζα (συγκεκριμένα, μεταξύ Ανταρσύα και ΛΑΕ), έχει φουντώσει και αυτή για την ανάγκη ύπαρξης κομμουνιστικού φορέα. Ας γίνει, κατ’αρχάς, μια αρχική παρατήρηση, και, προς αποφυγή παρεξηγήσεων, χωρίς να σχετίζεται με τη συγκεκριμένη συζήτηση σε αυτό τον πολιτικό χώρο: ότι μια τέτοια συζήτηση είναι πιθανό να αξιοποιηθεί ακόμα και από τον αντίπαλο. Γιατί το “ό,τι δηλώσεις είσαι”, στην Ελλάδα, δεν αφορούσε μόνο τον όρο “αριστερά”, αλλά και τον όρο “κομμουνιστής”. Και είναι λογικό, αφού το σύστημα αξιοποίησε τον δεξιό οπορτουνισμό, όταν του στερέψει και αυτό το στήριγμα, να μην το ‘χει σε τίποτα να αξιοποιήσει και τον “αριστερό”. Το ‘χει κάνει και στην Ινδία και στη Ρωσία, και αλλού.

Επιστρέφοντας όμως στην αρχική πρόταση, η συζήτηση για το θέμα αυτό από αυτό τον πολιτικό χώρο, όταν δεν απορρίπτει όλες τις θετικές κατακτήσεις σε οργανωτικό επίπεδο που έχει αφήσει η εμπειρία του 20ού αιώνα (π.χ. το σύνολο των οργανωτικών αρχών που αποτελούν το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό), μέχρι στιγμής (και αν τη θεωρήσει κανείς ειλικρινή, ότι δεν γίνεται, δηλαδή, για λόγους εκλογικών συσπειρώσεων και αλλαγής μικροσυσχετισμών), αφήνει να εννοηθεί ότι το κόμμα αυτό θα χτιστεί πάνω σε πολιτική ενότητα (π.χ. “μεταβατικό πρόγραμμα”, “έξω από το ευρώ”, “ενότητα της αριστεράς”, κοκ.). Όμως, το κόμμα χτίζεται σε διαλεκτική σχέση πολιτικής και ιδεολογικής ενότητας. Αφ’ενός δεν μπορεί να οικοδομηθεί σε συνθήκες εργαστηρίου (γραφείου) και αποσπασμένο από την πολιτική συγκυρία και τους αντίστοιχους αγώνες που αναπτύσσονται. Αφέτέρου, αν προταχθεί η οικοδόμηση κόμματος πάνω σε αμιγώς πολιτική ενότητα, τότε μόλις οι συνθήκες ή απλώς η τακτική αλλάξουν ή η συμμαχία που υπήρχε κατά την οικοδόμηση αυτού του κόμματος αποτύχει, θα υπάρχει σε αυτό το κόμμα ταυτοτική κρίση και αποστράτευση.

Σε κάθε περίπτωση, εγγύηση για την αποτυχία τέτοιων πειραμάτων είναι όχι μόνο η μη αξιοποίηση της συσσωρευθείσας εμπειρίας και των θετικών κατακτήσεων σε οργανωτικό επίπεδο, αλλά και η αδιαφορία για τη μελέτη της οικοδόμησης από φιλοσοφική σκοπιά. Το παρακάτω κείμενο, γραμμένο από μέλος του Μαρξιστικού – Λενινιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος Εκουαδόρ, μελετά την οικοδόμηση σε σχέση με τους τρεις νόμους της διαλεκτικής: όχι όμως σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά σε εντελώς πρακτικό. Αναδεικνύει έτσι την αναγκαιότητα να οικοδομούμε την οποια οργάνωση ανοίγοντας μέτωπο με συγκεκριμένα φαινόμενα που εκδηλώνονται (και τα οποία μπορούμε να αναγνωρίζουμε ότι εμφανίζονται ακόμα και στον ίδιο μας τον εαυτό). Αν και η έμφαση δίνεται κυρίως στον πρώτο νόμο (ιδεολογική διαπάλη εντός του κομμουνιστικού κόμματος), σημασία έχει και ο δεύτερος (πλατιά απεύθυνση) και ο τρίτος (άρνηση της άρνησης, που πρακτικά μεταφράζεται – αν και δεν το αναφέρει ο αρθρογράφος – στην ταχύτητα προσαρμογής μας σε μια νέα κατάσταση).

***

Domingo Sevilla: Οι νόμοι της διαλεκτικής & η οικοδόμηση του κομμουνιστικού κόμματος

Η μαρξιστική – λενινιστική φιλοσοφία βασίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την αντίληψη για τον κόσμο και τη μέθοδο ανάλυσης των φαινομένων που λαμβάνουν χώρα σε τρία πεδία: τη φύση, την κοινωνία και τη σκέψη, παρότι αυτή η διάκριση γίνεται μόνο για διδακτικούς σκοπούς, καθότι η αντίληψη και η μέθοδος είναι στενά αλληλοσυνδεόμενες τόσο που η ιδεαλιστική αντίληψη αντιστοιχεί στη μεταφυσική μέθοδο και η υλιστική στη διαλεκτική. Επιπρόσθετα, κάθε μια από αυτές, αντιστοιχούν στα συμφέροντα της τάξης που τις υιοθετεί: η μία για να διατηρήσει το εκμεταλλευτικό σύστημα και η άλλη για να το καταστρέψει.

Ας θυμηθούμε επιγραμματικά τις αντιλήψεις για τον κόσμο: υπάρχουν μόνο δύο, η ιδεαλιστική και η υλιστική, οι οποίες συνίστανται απλούστατα στην διατύπωση του τι είναι πρωταρχικό ή ποιο πράγμα παράγει ποιο, η ύλη και το πνεύμα ή η ύλη και η νόηση.

Για τους ιδεαλιστές, η ιδέα ή ένα “καθολικό πνεύμα” είναι η πηγή της ύλης, δημιούργησε το σύμπαν και τα ανθρώπινα όντα. Ως εκ τούτου, η ύλη είχε μια αρχή και, κατά συνέπεια, θα έχει και τέλος.

Για τους υλιστές, η ύλη είναι αιώνια και μπορεί αυτό να αποδειχθεί από το γεγονός ότι είναι αδύνατο να δημιουργήσει κανείς ύλη από το τίποτα ή να την κάνει να εξαφανιστεί, καθώς αν αυτό ήταν εφικτό, όπως ισχυρίζονται οι ιδεαλιστές, οι λαοί θα είχαν επιλύσει τα υλικά τους προβλήματα, αφού, μόνο με την ιδέα ή τη σκέψη θα μπορούσε να δημιουργηθεί στέγη, τροφή, οχήματα και άλλα αναγκαία για τη ζωή στοιχεία.

Υποστηρίζουμε, επομένως, ότι η ύλη πάντοτε υπήρχε και πάντοτε θα υπάρχει, φυσικά, σε διαφορετικές μορφές· ότι τίποτε δεν τη δημιούργησε, αλλά βρισκόταν σε συνεχή αλλαγή και ανάπτυξη, μέχρι του σημείου να φτάσει τη μέγιστη έκφρασή της που είναι μέχρι στιγμής γνωστή, τον ανθρώπινο εγκέφαλο, τη μόνη ύλη που είναι ικανή να γεννήσει τη σκέψη, την ιδέα ή τη συνείδηση. Για αυτό, αποδεχόμενοι το φαινόμενο του Big Bang, αυτό δεν σημαίνει, όπως ισχυρίζονται οι ιδεαλιστές, την αποδοχή της απαρχής της ύπαρξης της ύλης, παρά την αποδοχή της αρχής μιας ανάπτυξης της ίδιας μέχρις ότου να φτάσει τη σημερινή της κατάσταση.

Η διαλεκτική

Ο μαρξισμός ισχυρίζεται ότι είναι η “επιστήμη η οποία πραγματεύεται τους πιο γενικούς νόμους της ανάπτυξης της φύσης, της κοινωνίας και της ανθρώπινης σκέψης”, με τέτοιο τρόπο που όλα τα φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα στα τρία πεδία που προαναφέρθηκαν μπορούν να αναλυθούν με τη διαλεκτική μέθοδο, η οποία προέρχεται από την ελληνική λέξη “διαλέγομαι”, που σημαίνει διάλογος αλλά και πολεμική. Στην αρχαιότητα λεγόταν ότι μέσω του διαλόγου ή της σύγκρουσης ιδεών ανακαλύπτεται η αλήθεια. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για το ότι η πάλη ανάμεσα σε αντίθετα πράγματα είναι ο νόμος που βρίσκεται στη βάση της ανάπτυξης οποιουδήποτε φαινομένου σε οποιοδήποτε από τα τρία προαναφερθέντα πεδία.

Σε αντίθεση με τη μεταφυσική, ο διαλεκτικός υλισμός έχει τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:

1.Δεν βλέπει τα αντικείμενα ή τα φαινόμενα απομονωμένα το ένα από τα άλλα, αλλα ως συνδεόμενα μεταξύ τους, καθώς, σε διαφορετική περίπτωση, θα είχαμε φαινόμενα μη εξηγήσιμα, μεμονωμένα. Δεν υπάρχει, επομένως, φαινόμενο χωρίς αιτία, ούτε αιτία που δεν παράγει κάποιο νέο φαινόμενο.

2.Βλέπει ότι μέσα σε κάθε φαινόμενο υπάρχουν δύο στοιχεία αντίθετα, ευρισκόμενα σε διαπάλη και μόνιμη σύγκρουση, η οποία συνιστά την κινητήρια δύναμη ανάπτυξης του φαινομένου.

3.Πραγματεύεται τη φύση, την κοινωνία και τη σκέψη ωσάν αυτές να βρίσκονται σε μόνιμη κίνηση και αλλαγή. Τίποτα δεν είναι σε ηρεμία: η ακινησία είναι επιφανειακή, γιατί η ύλη βρίσκεται σε μόνιμη κίνηση και, ως εκ τούτου, σε διαρκή αλλαγή και ανάπτυξη.

4.Θεωρεί ότι υπάρχουν δύο τύποι στις αλλαγές που προκαλούνται κατά τη διαδικασία της ανάπτυξης της ύλης: ποιοτικοί και ποσοτικοί· αλλαγές στην ποσότητα, οι ίδιες που συσσωρεύονται στο φαινόμενο και καθορίζουν, σε μια συγκεκριμένη στιγμή, μία αλλαγή στην ποιότητα του ίδιου του φαινομένου, το οποίο αποκτά μια νέα διακριτή από την προηγούμενη ποιότητα και ενός σταδίου ανώτερου.

Έννοια του νόμου

Κατά το μαρξισμό – λενινισμό, είναι η βαθιά, ουσιαστική, σταθερή, επαναλαμβανόμενη σχέση ανάμεσα σε φαινόμενα ή σε πτυχές του ίδιου φαινομένου. Ο νόμος είναι η αντανάκλαση του ουσιαστικού στην κίνηση του καθολικού.

Οι νόμοι, ανάλογα με τα πεδία που επενεργούν, μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε καθολικούς, γενικούς και ιδιαίτερους. Σε αυτό το κείμενο θα αναφερθούμε στους καθολικούς νόμους, οι οποίοι επενεργούν στα πεδία της φύσης, της κοινωνίας και της σκέψης, δηλαδή, στους νόμους της διαλεκτικής και την εφαρμογή τους στην οικοδόμηση του κόμματος του προλεταριάτου.

Οι τρεις νόμοι της διαλεκτικής και η οικοδόμηση του κόμματος

Πρώτος νόμος: ενότητα και πάλη των αντιθέτων

Είναι η πηγή της ανάπτυξης των φαινομένων και εκφράζεται με το ότι σε κάθε φαινόμενο υπάρχουν δύο αντιτιθέμενα, δύο αντίθετα, τα οποία υπάρχουν υπό τον όρο ότι υπάρχει το άλλο, δηλαδή αποκαλείται ενότητα για αυτό το λόγο· όμως δεν συμφιλιώνονται, αλλά βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση, επιχειρώντας το ένα να αντικαταστήσει το άλλο· και αυτή η σύγκρουση είναι που καθορίζει την ανάπτυξη του φαινομένου.

Όμως ας δούμε πώς αυτός ο νόμος διέπει την ανάπτυξη ενός φαινομένου όπως είναι το κόμμα του προλεταριάτου, το κομμουνιστικό κόμμα.

Το κομμουνιστικό κόμμα είναι αυτό που εκπροσωπεί τα οικονομικά, πολιτικά και ιδεολογικά συμφέροντα της εργατικής τάξης, σε αντιπαράθεση με τα συμφέροντα της αστικής τάξης, με δεδομένο ότι πρόκειται για τις δύο σημαντικότερες (όχι τις μοναδικές) τάξεις που υπάρχουν στην καπιταλιστική κοινωνία.

Σε κοινωνικό, πολιτικό, εκλογικό επίπεδο, η αστική και η εργατική τάξη είναι τα δύο ανταγωνιστικά αντίθετα για τα οποία κάνει λόγο ο πρώτος νόμος και για αυτό βρίσκονται σε μια διαλεκτική ενότητα, δηλαδή, στην καπιταλιστική κοινωνία, όμως ευρισκόμενες σε μόνιμη σύγκρουση και διαπάλη: η μία για να διατηρήσει το σύστημά της και η εργατική τάξη για να το καταστρέψει και να το αντικαταστήσει από ένα άλλο, το σοσιαλισμό.

Όμως, καθώς αυτός ο νόμος, ο οποίος έχει καθολικό χαρακτήρα, επενεργεί επίσης στη σφαίρα της σκέψης, αυτή η πάλη των τάξεων ανάμεσα στην αστική τάξη και το προλεταριάτο αναπαράγεται και στο ιδεολογικό πεδίο, τόσο εντός κοινωνίας όσο και εντός κομμουνιστικού κόμματος. Πώς; Εντός κοινωνίας, με την παρουσία της αστικής τάξης και την επιβολή από πλευράς της των ιδεών της, των πεποιθήσεών της, των αντιλήψεών της κλπ. Και, από την άλλη, με την παρουσία – στην ίδια καπιταλιστική κοινωνία – των ιδεών του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Και οι δύο συγκρούονται στον καπιταλισμό, με την αστική τάξη να έχει το πλεονέκτημα, καθώς, κατέχει την εξουσία.

Επίσης εκφράζεται εντός κομμουνιστικού κόμματος, με την ιδεολογική διαπάλη ανάμεσα σε ιδέες, αντιλήψεις, πρακτικές και δράσεις αστικές και μικροαστικές, τις οποίες υιοθετούν κάποια μέλη του κόμματος, και τις προλεταριακές αντιλήψεις, πρακτικές και δράσεις των άλλων. Δεν πρόκειται απλώς για μια φυσική ή φραστική συγκρουση: πρόκειται για μια βαθιά σύγκρουση ανάμεσα σε ιδεολογικές αντιλήψεις και πρακτικές αντιτιθέμενων τάξεων.

Ποιες είναι αυτές οι μη προλεταριακές αντιλήψεις, πρακτικές και δράσεις που υιοθετούν κάποια μέλη του κόμματος;

Ο υποκειμενισμός, ρεύμα που βλέπει και αναλύει τα φαινόμενα σύμφωνα με τις επιθυμίες μας και όχι με την πραγματικότητα, δηλαδή, μια ιδεαλιστική εκτίμηση της πραγματικότητας, η οποία τοποθετεί πιο ψηλά την ιδέα, τη σκέψη μας, πιο πάνω από αυτό που είναι πραγματικό. Ως εκ τούτου, δεν επιτρέπει να αναλύουμε με αντικειμενικό τρόπο το ή τα φαινόμενα, την ουσία τους, ώστε να μετασχηματίσουμε αυτή την πραγματικότητα· και με το να μη μπορούμε να τη μετασχηματίσουμε, αυτή συνεχίζει απαράλλαχτη προς όφελος της αστικής τάξης, η οποία κυριαρχεί. Όταν δρούμε κατ’ αυτό τον τρόπο, τα τίμια μέλη, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, υπηρετούμε τα συμφέροντα της αστικής τάξης.

Ένα από τα στυλ δουλειάς μας που αντιμετωπίζουμε μόνιμα με την ιδεολογική πάλη είναι ο γραφειοκρατισμός, το οποίο είναι ένα αντιδραστικό ρεύμα που αποσπά την ηγεσία από τα μέλη του κόμματος, αποσπά τον αγωνιστή της βάσης από τις μάζες, επιδιώκει με ιδεαλιστικό τρόπο να “διευθύνει και να ελέγχει” την επαναστατική δουλειά από την καρέκλα, το γραφείο, το σπίτι ή με τις νέες τεχνολογίες, μέσω του διαδικτύου, με το κινητό ή το facebook, αφήνοντας στην άκρη μια προλεταριακή πρακτική άμεσης σύνδεσης για την καλύτερη γνώση της πραγματικότητας όπου εργαζόμαστε και για να μπορούμε έγκαιρα να κάνουμε τροποποιήσεις και αλλαγές πορείας. Πρόκειται για μια ιδεαλιστική μέθοδο, γιατί θέτει σε πρώτο πλάνο την περιορισμένη, επιφανειακή και όχι επιστημονική γνώση της πραγματικότητας.

Άλλη έκφραση επίσης ιδεαλιστικών αντιλήψεων μέσα στο κομμουνιστικό κόμμα είναι ο βολονταρισμός, ο οποίος εκφράζεται με το να θέλουμε να εκπληρώσουμε καθήκοντα εκτός πραγματικότητας, πέραν των δυνατοτήτων, μόνο με την “απόφαση και θέληση” να τα εκπληρώσουμε. Και, συγκρουόμενες με την πραγματικότητα, οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί, δεν μπορούν να υλοποιηθούν ή υλοποιούνται μόνο μερικώς, προκαλώντας έτσι στον αγωνιστή απογοήτευση, αποθάρρυνση, με συνέπεια τη μη ανάληψη ευθυνών. Και, με την επιμονή σε αυτή την πρακτική, ενίοτε επέρχεται ως και η έξοδος από την κομματική οργάνωση, αφού τότε κυριαρχεί το μικροαστικό πνεύμα της αποκαρδίωσης μπροστά στα πρώτα εμπόδια, μία ταξική πρακτική η οποία αντιτίθεται στο επίμονο και ανθεκτικό πνεύμα της εργατικής τάξης. Η καταπολέμηση αυτής της πρακτικής αποτελεί επίσης τμήμα της ταξικής πάλης που λαμβάνει χώρα εντός κόμματος.

Άλλη πρακτική η οποία καταπολεμάται με την μαρξιστική – λενινιστική ιδεολογία μας είναι ο εμπειρισμός, ένα ρεύμα το οποίο θεωρεί μόνο την “εμπειρία” μέσο γνώσης, περιφρονεί τη μελέτη και την έρευνα, και το οποίο επίσης εκφράζει μια μικροαστική πρακτική, καθώς οι επιστημονικές γνώσεις για την επίλυση των πρακτικών προβλημάτων της επανάστασης δεν μελετώνται, δεν αφομοιώνονται και δεν τίθενται στην πράξη από τους αγωνιστές, κάτι που σημαίνει περιφρόνηση ενός πολύ σημαντικού εργαλείου για τη γνώση και την καλύτερη ανάλυση της πραγματικότητας που επιθυμούμε να αλλάξουμε.

Αυτή η αντίληψη δουλειάς στις τάξεις των επαναστατών βρίσκει μια ξεκάθαρη έκφραση στον πρακτικισμό, ένα ρεύμα το οποίο μετατρέπει το μέλος σε απλό εκτελεστή καθηκόντων, σε άνθρωπο που δεν εκπονεί πολιτική ούτε πρωτοβουλίες για το μέτωπο ή τον τομέα δουλειάς που βρίσκεται, και το οποίο έτσι μετατρέπει τη δράση του σε ένα σύνολο ατομικιστικών ενεργειών οι οποίες είναι απομονωμένες από τις μάζες, άσκοπες, χωρίς συγκεκριμένο στόχο ο οποίος να συμβάλλει στην επαναστατική διαδικασία, και οι οποίες τελικά καταλήγουν να το εξουθενώσουν, το κάνουν να χάσει την επαναστατική προοπτική και, σε όχι λίγες περιπτώσεις, να εγκαταλείψει τις τάξεις του κόμματος της εργατικής τάξης.

Πρόκειται για μια ακόμα μικροαστική πρακτική η οποία έλκει, όπως και στις άλλες κοινωνικές τάξεις, την καταγωγή της στην παραγωγή. Ο μικροαστός, όπως ο μικροϊδιοκτήτης, ο χειροτέχνης, ο ιδιοκτήτης μικρού εργαστηρίου, η μοδίστρα, ο ράφτης, ο τσαγκάρης και άλλοι μικροπαραγωγοί εκτελούν όλα τα καθήκοντα της παραγωγής: προετοιμάζουν την πρώτη ύλη, την επεξεργάζονται και τελικά αποκτούν ένα προϊόν προορισμένο για ανταλλαγή, δηλαδή ένα εμπόρευμα το οποίο ήταν το προϊόν της μοναχικής δράσης του καθενός από αυτούς. Πέραν αυτού, ένα άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παραγωγής είναι ότι είναι χωρίς τάξη, μη σχεδιασμένη, αυθόρμητη και, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, ατελής την ώρα που προσφέρεται στους πελάτες. Τελικά, το χαρακτηριστικό του χειροτέχνη είναι ότι αισθάνεται ευχαριστημένος με το καθήκον του που ολοκλήρωσε μοναχικά.

Αυτό αντιτίθεται προς τη συλλογική, συντεταγμένη και σχεδιασμένη δράση της ίδιας της αστικής τάξης στην οποία υποτάσσει και υποχρεώνει το προλεταριάτο στην παραγωγική διαδικασία εμπορευμάτων σε ένα εργοστάσιο. Όλοι οι εργάτες εισέρχονται με ακρίβεια για να υλοποιήσουν τους “στόχους” της παραγωγής που έχουν τεθεί από τον εκμεταλλευτή, με ωράρια και δράση που τοποθετούν τον εργαζόμενο σχεδόν σε κατάσταση “επέκτασης” των μηχανών που χειρίζεται. Αντίθετα με το μικροαστό χειροτέχνη, κανένας εργάτης δεν μπορεί να πει ότι παρήγαγε αυτός μόνος το ζευγάρι παπούτσια, ρούχα, καρέκλες κλπ, καθώς επρόκειτο για μία συλλογική δράση των εργαζομένων για να παράγουν πολλά εμπορεύματα.

Στην επαναστατική μας δουλειά εκφράζονται με σαφήνεια αυτά τα δύο αντιτιθέμενα ρεύματα: Το ένα, το χειροτεχνικό, το οποίο εμφανίζεται όταν αρνούμαστε να συνδέσουμε επαναστατικά καθήκοντα και τις πιο πρωτοπόρες μάζες και τμήματα, να τα κερδίσουμε ιδεολογικά και πολιτικά στις θέσεις του κόμματος και να τα πείσουμε ότι τα καθήκοντα που τίθενται είναι τμήμα της επαναστατικής διαδικασίας ώστε συλλογικά να μπορούμε να προχωρήσουμε σε αυτή τη διαδικασία. Θυμίζοντας τον χειροτέχνη που είναι ευχαριστημένος, όταν δρούμε ως μικροαστοί, προκειμένου να έχουμε εκπληρώσει τα καθήκοντα, αισθανόμαστε μια “επαναστατική ικανοποίηση”, όμως, όπως και ο χειροτέχνης, είμαστε μονάχοι.

Αυτή η πρακτική, η οποία έχει μια ιδεολογική προέλευση, δίνει τροφή στο να εμφανιστεί σε πολλά στελέχη ο προσωποκεντρισμός, τα οποία πιστεύουν ότι είναι απαραίτητα για την επαναστατική διαδικασία, τα οποία πιστεύουν ότι “χωρίς εμένα τίποτα δεν ολοκληρώνεται, τίποτα δεν βγαίνει”, υιοθετώντας πολλές φορές πρακτικές “αυτάρκειας”, αλαζονίας, υπεροχής, σύγκρουσης ανάμεσα στα ίδια τα μέλη, για το “ποιος θα είναι στην πρώτη γραμμή”, ή “ποιος θα καταλαμβάνει το πρώτο πλάνο στον Τύπο ή τα τηλεοπτικά μέσα”, και τα οποία εκφυλίζονται ενίοτε σε θέσεις οπορτουνιστικές. Η πάλη ενάντια σε αυτή την παρέκκλιση αποτελεί τμήμα μιας ιδεολογικής πάλης: πρέπει να αντιτάξουμε σε αυτό τον τύπο εκφράσεων την επαναστατική ταπεινότητα, την επαναστατική απλότητα, την ευελιξία για να ξεπερνάμε δυσμενείς καταστάσεις, δηλαδή, να αντιτάξουμε τις προλεταριακές στάσεις απέναντι στις αστικές και μικροαστικές στάσεις, οι οποίες είναι εσφαλμένες.

Όμως επίσης, ως τμήμα μη προλεταριακών εκφράσεων, συναντούμε και το φορμαλισμό, το μικροαστικό εκείνο κίνημα της βολικότητας, της “εκπλήρωσης” των καθηκόντων χωρίς επαναστατική πρωτοβουλία, όταν δουλεύουμε “με τη δύναμη της συνήθειας”, δηλαδή, αφήνουμε τα πράγματα ως έχουν παρότι είμαστε κομμουνιστές, “προκειμένου να μη μας ασκηθεί κριτική”. Η σύγκρουση σε αυτή την τάση είναι επίσης τμήμα της πάλης των τάξεων στο εσωτερικό του κόμματος.

Αυτές δεν είναι οι μοναδικές ιδεολογικές εκφράσεις που απαντώνται κατά την ιδεολογική πάλη που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του κόμματος, όμως είναι οι πιο σημαντικές και, ως εκ τούτου, είναι αυτές που πρέπει να αντιπαλεύουμε έχοντας μια θεμελιώδη αντίληψη: οι μαρξιστές – λενινιστές δεν είμαστε μάζα, είμαστε επαναστάτες ηγέτες, οργανωτές και καθοδηγητές της επαναστατικής διαδικασίας, δηλαδή – ας το αποσαφηνίσουμε αυτό – πηγαίνουμε με μια διαφορετική νοοτροπία να αναλάβουμε τις ευθύνες μας, να τις κάνουμε κτήμα των μεσαίων στελεχών, των μελών του κόμματος, των υποψήφιων μελών, των μελών των αριστερών μετώπων, πηγαίνουμε με μια πρακτική οργανωτών της διαδικασίας, να κάνουμε τα καθήκοντα κτήμα κάθε φορά όλο και πιο πλατιών στρωμάτων των μαζών.

Αν πραγματευόμαστε αυτά τα ιδεολογικά καθήκοντα με προλεταριακές αντιλήψεις, αναπτύσσοντας μια δίκαιη, επίμονη και βαθιά ιδεολογική διαπάλη στους κόλπους μας, θα τα εκπληρώσουμε και θα επιβάλλουμε τη μαρξιστική – λενινιστική πρακτική και, συνεπώς, θα βάλουμε το κόμμα σε μια άλλη κατάσταση, που θα σημάνει μια αλματική πρόοδο στην οικοδόμηση του κόμματος.

Δεύτερος νόμος: νόμος της μετατροπής των ποσοτικών αλλαγών σε ποιοτικές

Ας αρχίσουμε ορίζοντας αυτό το οποίο στη φιλοσοφία συνιστά ποιότητα: είναι το σύνολο των ιδιοτήτων που κάνει ένα φαινόμενο ή ένα αντικείμενο αυτό που είναι. Δηλαδή, το σύνολο χαρακτηριστικών που κάνουν ένα σκύλο να είναι σκύλος, μια εστία να είναι μια εστία και ένα κοινωνικό σύστημα να είναι κοινωνικό σύστημα, για παράδειγμα, ο καπιταλισμός.

Ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι τα φαινόμενα, τα πράγματα, ή γενικά η ύλη δεν βρίσκονται σε ηρεμία, αλλά είναι σε διαρκή αλλαγή. Για ποιο λόγο προκαλείται αυτή η αλλαγή; Ας πούμε, βασικά, από τη σύγκρουση ανάμεσα στα αντίθετα που υπάρχουν στο εν λόγω φαινόμενο. Όμως εδώ πρέπει να διακρίνουμε τι τύποι αλλαγών υπάρχουν: αλλαγές ποσοτικές, οι οποίες δεν αλλάζουν την ουσία του φαινομένου, και αλλαγές στην ποιότητά του, δηλαδή, μια αλλαγή στην ουσία του.

Ωστόσο, οι αλλαγές στην ουσία ενός φαινομένου δεν λαμβάνουν χώρα με τρόπο αυθόρμητο, αλλά είναι το αποτέλεσμα συσσώρευσης αλλαγών στην ποσότητα. Για παράδειγμα, η αλλαγή από την ποιότητα ενός εμβρύου σε αυτή ενός νεογέννητου ανθρώπου, αποτελεί προϊόν μηνών εγκυμοσύνης, μέχρις ότου η συσσώρευση αλλαγών θα δημιουργήσει σε μια πολύ σύντομη στιγμή την αλλαγή σε μια νέα ποιότητα. Αυτή η ξαφνική, βίαιη, κομβική αλλαγή ονομάζεται διαλεκτικό άλμα.

Το κομμουνιστικό κόμμα είναι ένα φαινόμενο, μια διαλεκτική ενότητα όπου, όπως είδαμε προηγουμένως, συγκρούονται σε ιδεολογικό επίπεδο οι δύο κοινωνικές τάξεις της καπιταλιστικής κοινωνίας και, σε αυτό, συναντούμε ηγετικά κλιμάκια όπως και δεκάδες, εκατοντάδες και χιλιάδες μελών που, ως σύνολο, και με την επαναστατική τους πρακτική, διαμορφώνουν, σε μια συγκεκριμένη στιγμή, μια ποιότητα.

Το κομμουνιστικό κόμμα έχει συνείδηση του ότι δεν μπορεί από μόνο του να αποκτήσει την ιδιότητα του οδηγητή της επαναστατικής διαδικασίας και να τη φτάσει στην κορύφωσή της με την κατάληψη της εξουσίας: χρειάζεται να καταλάβουμε ότι η συσσώρευση ποσοτικών αλλαγών τόσο στην πολιτική, όσο και στο οργανωτικό σκέλος του κόμματος θα οδηγήσει σε μία νέα ποιότητά του· ως εκ τούτου, επιβάλλεται να κατανοήσουμε την υποχρεωτικότητα της διαδικασίας συσσώρευσης δυνάμεων οι οποίες έχουν συμφέρον από την κοινωνική αλλαγή, οι οποίες επιδιώκουν την εγκαθίδρυση ενός νέου κοινωνικού καθεστώτος, χωρίς εκμεταλλευτές. Για όσο αυτό δεν συμβαίνει, απλούστατα, η “έφοδος στον ουρανό” δεν θα μπορεί να αποτελεί πραγματικότητα.

Το πρώτο βήμα για αυτή τη διαδικασία είναι το να διαρθρωθεί η σπονδυλική στήλη της ίδιας, όπως είναι η συμμαχία της εργατικής τάξης με την αγροτιά, κυρίως τη φτωχή· όμως επίσης σημαίνει να εντάξουμε σε αυτό το σχέδιο όλες τις εργαζόμενες κοινωνικές τάξεις και στρώματα και τους καταπιεσμένους λαούς του Ισημερινού που νιώθουν κοινωνική και γενική περιθωριοποίηση, αποστρέφονται την εκμετάλλευση των φυσικών μας πλούτων και την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, θύματα του ιμπεριαλισμού, όλους τους άντρες και τις γυναίκες του Εκουαδόρ που αισθάνονται την αναγκαιότητα να φτάσουμε σε μια κοινωνία που δημιουργεί ένα νέο άτομο, ένα νέο πρόσωπο, χωρίς μικροπρέπειες και βλαβερούς ατομικισμούς. Το να καταλαβαίνουμε έτσι την επαναστατική δουλειά σημαίνει πως εφαρμόζουμε σωστά το δεύτερο νόμο της διαλεκτικής, καθώς το αποτέλεσμα θα είναι ένα άλμα στο συσχετισμό των κοινωνικών δυνάμεων το οποίο προφανώς θα φέρει πιο κοντά τη στιγμή της εξέγερσης στο Εκουαδόρ και την ανατροπή της αστικής τάξης ως τάξης.

Ως τμήμα αυτής της ενιαίας διαδικασίας, είναι υποχρεωτικό οι δυνάμεις της επαναστατικής αριστεράς να μεγαλώσουν ταχύτατα και σε μεγάλη ποσότητα, με τρόπο ώστε να διασφαλιστεί η καθοδήγηση από πλευράς εργατικής τάξης αυτής της ενιαίας διαδικασίας. Ως εκ τούτου, πρέπει να καταλαβαίνουμε επίσης αυτό το νόμο ως την ανάγκη οι διάφορες τακτικές του κόμματος του προλεταριάτου να επιφέρουν μία μετεωρική ανάπτυξη σε οργανωτικό επίπεδο· και, τέλος, στο εσωτερικό του κόμματος του προλεταριάτου, να αναπτύσσεται η συνείδηση του ότι η διαδικασία της συσπείρωσης, επιλογής και στρατολόγησης αποτελεί επίσης και μια διαδικασία συσσώρευσης ποιοτικών αλλαγών ώστε, σε μια δεδομένη στιγμή, αυτή η συσσωρευμένη ποσότητα να επιφέρει ένα διαλεκτικό άλμα στην ποιότητα του κόμματος, και αυτό να φτάνει σε νέο στάδιο για να πραγματεύεται με καλύτερο τρόπο την επαναστατική διαδικασία και τις πολιτικές προϋποθέσεις που αυτή απαιτεί.

Συνεπάγεται, επομένως, ότι πρέπει να καταλάβουμε ότι αυτή η διαδικασία συσπείρωσης μελλοντικών μελών του κομμουνιστικού κόμματος πρέπει να λαμβάνει χώρα με πραγματικά κύματα, με μεγάλο τρόπο, ώστε αυτό να επιτρέψει στο μέλος να επιλέξει τους καλύτερους άντρες και γυναίκες της εργατικής τάξης και του λαού, ώστε να πετύχει την μεγέθυνση του κόμματος.

Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις αυτή η πρακτική ευτελίζεται, συσπειρώνονται λίγοι και φυσικά απομένουν τόσο λίγοι για στρατολόγηση στο τέλος μιας διαδικασίας που αυτές οι στρατολογήσεις δεν διαμορφώνουν πραγματικά ένα άλμα στην ποιότητα. Έτσι, πρέπει να αναμένουμε χρόνια πολλά για να πετύχουμε μία αρκετά σημαντική μεγέθυνση.

Το να μην κατανοούμε, επομένως, ότι η πολιτική και ιδεολογική δουλειά με τις μάζες μας πρέπει να μας κάνει να καθοδηγούμε τους αγώνες για τις υλικές και πολιτικές διεκδικήσεις και ότι, σε αυτή τη διαδικασία, πρέπει να συσπειρώνουμε τους φυσικούς αγωνιστές αυτών των μαζών, τους πιο σκληρά εργαζόμενους, τους πιο εξεγερμένους, αυτούς ακόμα που ενίοτε δεν συμφωνούν με ό,τι λέμε, όμως είναι από σκαρί μαχητών και καθοδηγητών, σημαίνει πως δεν κατανοούμε στην πράξη το δεύτερο νόμο της διαλεκτικής.

Η συσπείρωση δεκάδων, εκατοντάδων, χιλιάδων προσώπων για τη διαμόρφωση πυρήνων υποψηφίων για μέλη του κόμματος, θα επιλύει, εξάλλου, προβλήματα όπως την ανάπτυξη και την πώληση του επαναστατικού Τύπου, τα οικονομικά της οργάνωσης, την ύπαρξη ανθρώπων για τις διάφορες τακτικές και, το πιο σημαντικό: μια νέα και πολυάριθμη στρατιά κομμουνιστών.

Αυτή η μορφή εργασίας για την οικοδόμηση του κόμματος θα έχει ως συνέπεια μια μεγαλύτερη επιρροή στις λαϊκές μάζες, θα πολλαπλασιάσει τον αγώνα στα άλλα κοινωνικά τμήματα, θα δημιουργήσει όρους για αγώνες όλο και πιο μεγάλους, διεκδικητικούς και, πάνω από όλα, το κόμμα, σε μια αδιάσπαστη διαδικασία, θα μεγεθύνεται με μεγάλα άλματα. Κατανοώντας έτσι αυτό το νόμο, θα διασφαλίζουμε ένα κόμμα όλο και πιο μεγάλο και ποιοτικότερο, το οποίο να είναι σε καλύτερες συνθήκες για να εκπληρώσει την ιστορική του αποστολή να οδηγήσει την εργατική τάξη και τους λαούς του Εκουαδόρ στην κατάκτηση της εξοσυάις και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού.

Τρίτος νόμος: ο νόμος της άρνησης της άρνησης

Πρώτα πρέπει να ορίσουμε την έννοια της άρνησης στη διαλεκτική: άρνηση είναι η απαραίτητη, υποχρεωτική αντικατάσταση μιας παλιάς ποιότητας από μια νέα, η οποία γεννήθηκε μέσα στην παλιά, όμως είναι σε ένα στάδιο και ποιοτικά ανώτερη από την προηγούμενη. Έτσι, για παράδειγμα, η πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία αντικαταστάθηκε από τη δουλοκτητική, αυτή από τη φεουδαρχία, αυτή από τον καπιταλισμό και ο καπιταλισμός από το σοσιαλισμό. Αυτό σημαίνει πως η δουλοκτητική ήταν άρνηση της πρωτόγονης κομμουνιστικής κοινωνίας, η φεουδαρχία άρνηση της δουλοκτητικής, ο καπιταλισμός άρνηση της φεουδαρχίας και ο σοσιαλισμός άρνηση του καπιταλισμού, για να φτάσουμε τελικά, στη μετάβαση στον κομμουνισμό. Όλες οι νέες ποιότητες, οι οποίες είναι προϊόν της κοινωνικής ανάπτυξης, συνιστούν ένα ανώτερο στάδιο σε αυτή την ανάπτυξη. Είναι αυτό που αποκαλείται σπειροειδής ανάπτυξη.

Ας εργαστούμε λοιπόν για να αντικαταστήσουμε την παλιά, διεφθαρμένη και εκμεταλλευτική καπιταλιστική αστική κοινωνία από μια νέα κοινωνία, χωρίς εκμετάλλευση, τη σοσιαλιστική κοινωνία, την κοινωνία της ευημερίας. Για κάτι τέτοιο, χρειαζόμαστε επίσης ένα κόμμα με μια νέα ποιότητα, το οποίο έχει τις ιδεολογικές, πολιτικές και οργανωτικές προϋποθέσεις για να εκπληρώσει το πιο σύνθετο ως τώρα καθήκον, αυτό του να προχωρήσει προς τη διαδικασία που να θέτει τις βάσεις για την εγκαθίδρυση του κομμουνισμού στο Εκουαδόρ.

Κάθε φορά που υπάρχει μια σημαντική ποσοτική ανάπτυξη, με τη μορφή που αναπτύχθηκε προηγουμένως, αυτό οδηγεί σε μια νέα ποιότητα που, με τη σειρά της, αποτελεί άρνηση της προηγούμενης, η οποία όμως θέτει το κομμουνιστικό κόμμα σε ένα στάδιο κάθε φορά ανώτερο, το οποίο επιτρέπει, επίσης, ως προϊόν της αριθμητικής του ανάπτυξης, μία καθοδήγηση όλο και πιο ικανή, με μεγαλύτερη αφοσίωση και ανάπτυξη, όπως επίσης και μία βάση όλο και πιο αφοσιωμένη στη διαδικασία που αναφέρεται μια καθοδήγηση του κόμματος, με μεγαλύτερη δεξιότητα για την εκπόνηση επαναστατικών πολιτικών, με καλύτερες ιδεολογικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση αυτής της γραμμής, με μέλη όλο και πιο διακεκριμένα και θαρραλέα, για την ανταπόκριση στις νέες προκλήσεις που θέτει η επαναστατική διαδικασία.

Πρέπει να καταλάβουμε επίσης ότι αυτή η διαδικασία δεν ανακόπτεται: η διαλεκτική ανάπτυξη του κομμουνιστικού κόμματος θα συνεχίσει και μετά την κατάληψη της εξουσίας, με τα καθήκοντα της οικοδόμησης της νέας κοινωνίας· και κάτι τέτοιο θα απαιτεί ένα κόμμα ανώτερης ποιότητας, το οποίο θα σταματήσει να υπάρχει με την οικοδόμηση του κομμουνισμού, η οποία θα προκαλέσει την εξαφάνιση των κοινωνικών τάξεων και την εξαφάνιση τόσο του σοσιαλιστικού κράτους όσο και του ίδιου του κόμματος, καθώς αυτό εκπροσωπεί τα πολιτικά και ιδεολογικά συμφέροντα της εργατικής τάξης· και, καθώς αυτή θα έχει εξαφανιστεί, ούτε το κόμμα θα είναι πλέον απαραίτητο.

Οι νόμοι της διαλεκτικής θα συνεχίσουν να δρουν στην ανθρώπινη κοινωνία σε άλλες σφαίρες και όχι πλέον στην πάλη των τάξεων.

Νοέμβρης 2014

Περιοδικό Revista Politica, Θεωρητικό Περιοδικό της Κεντρικής Επιτροπής του Μαρξιστικού Λενινιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος Εκουαδόρ, τ. 29, Δεκέμβρης 2014, σ.σ. 111-126

Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Ενάντια στην ομοσπονδιακή οργάνωση & Αυτοκριτική, 28/03/1917)

Στο τέταρτο μέρος του αφιερώματος για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το οποίο επικεντρώνεται στον πολιτικό αγώνα που προηγήθηκε αυτής,με την ανάδειξη και εκμετάλλευση των λαθών των αντιπάλων και τη διατύπωση (ή και απόσυρση) των κατάλληλων κάθε φορά συνθημάτων, υπάρχει ένα άρθρο το οποίο πραγματεύεται το ζήτημα της διάρθρωσης του νέου κράτους, το οποίο δημιουργήθηκε μετά την πτώση του Τσάρου, για το οποίο οι μπολσεβίκοι άλλαξαν στάση σταδιακά. Το θέμα λοιπόν δεν αφορά τόσο την ομοσπονδιοποίηση ή όχι ενός κράτους, όσο τη δυνατότητα να αλλάζουμε στάση σε θέματα αρχών χωρίς, ωστόσο, να χάνεται ούτε ο σκοπός. Και πράγματι, όπως αναδεικνύει ο Στάλιν με την αυτοκριτική που προσθέτει στο άρθρο κατά την έκδοσή του στα Άπαντά του το 1924, μπορούμε να αλλάζουμε στάση σε θέματα αρχών, 1) όταν αλλάζουν τα δεδομένα (εν προκειμένω, αμέσως μετά την επανάσταση ολόκληρες περιοχές και εθνότητες είχαν βρεθεί αποκομμένες, άρα, το σύνθημα για “ομοσπονδία” είχε αντιστραφεί και δεν σήμαινε πια τάση για απομάκρυνση, αλλά για ενοποίηση), 2) όταν η ίδια η πείρα δείχνει ότι δεν έρχεται η αλλαγή αυτή σε αντίθεση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς (εν προκειμένω, οικονομική προσέγγιση των εργαζόμενων μαζών των διαφόρων εθνοτήτων), 3) όταν το ειδικό βάρος ενός ζητήματος (εν προκειμένω, το εθνικό) αποδεικνύεται διαφορετικό από ό,τι μπορούσε κανείς να εκτιμά στη θεωρία και προτού αυτό το ζήτημα και η επίλυσή του ανοίξουν στις νέες συνθήκες.

Το α’μέρος: Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο (14-16/03/1917)

Το β’μέρος: Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης (17-18/03/1917)

Το γ’μέρος: Στάλιν: Η κατάργηση των εθνικών περιορισμών & Είτε – Είτε (25-26/03/1917)

***

Ενάντια στην ομοσπονδιακή οργάνωση

Στη “Ντιέλο Ναρόντα”(7), αρ. Φύλλου 5, δημοσιεύτηκε ένα αρθρίδιο με τον τίτλο: “Η Ρωσία – ένωση περιοχών”. Το αρθρίδιο αυτό προτείνει, ούτε λίγο – ούτε πολύ, να μετατραπεί η Ρωσία σε “ένωση περιοχών”, σε “ομοσπονδιακό κράτος”. Ακούστε:

Το ομοσπονδιακό κράτος της Ρωσίας ας πάρει από την κάθε χωριστή περιοχή (Μικρορωσία, Γεωργία, Σιβηρία, Τουρκεστάν κλπ) την ιδιότητα της ανώτατης κυριαρχίας…Ας δόσει όμως στην κάθε χωριστή περιοχή την εσωτερική κυριαρχία. Η επικείμενη Συνταχτική συνέλευση ας δημιουργήσει την ένωση των περιοχών της Ρωσίας”.

Τα λόγια αυτά ο συγγραφέας του αρθρίδιου Ιωσ. Οκούλιτς, τα εξηγεί ως εξής:

Ας υπάρχει ενιαίος ρωσικός στρατός, ενιαίο νόμισμα, ενιαία εξωτερική πολιτική και ενιαίο ανώτατο δικαστήριο. Οι ξεχωριστές όμως περιοχές του ενιαίου κράτους ας είναι ελεύθερες να δημιουργήσουν εντελώς ανεξάρτητα μια καινούργια ζωή. Αν οι αμερικανοί από το 1776 ακόμα..δημιούργησαν με σύμφωνο τις “Ενωμένες Πολιτείες”, γιατί να μη μπορούμε κι εμείς στα 1917 να δημιουργήσουμε μια σταθερή ένωση περιοχών;”.

Αυτά λέει η “Ντιέλο Ναρόντα”.

Πρέπει να ομολογήσουμε ότι το αρθρίδιο είναι από πολλές απόψεις ενδιαφέρον και πάντως πρωτότυπο. Ενδιαφέρον έχει επίσης και ο τόνος του, που είναι πολύ πομπώδης και μοιάζει, σα να λέμε, με “διακήρυξη” (“ας δόσει”, “ας υπάρχει”!).

Σ’ όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε ότι σε γενικές γραμμές αποτελεί και μια περίεργη παρεξήγηση, που οφείλεται στον περισσότερο από επιπόλαιο τρόπο, που αντικρίζει τα διάφορα γεγονότα της ιστορίας της κρατικής συγκρότησης των Ενωμένων Πολιτειών της Βόρειας Αμερικής (καθώς και της Ελβετίας και του Καναδά).

Τι μας δείχνει η ιστορία;

Το 1776 οι Ενωμένες Πολιτείες δεν αποτελούσαν ομοσπονδία, αλλά συμπολιτεία από αποικίες ή πολιτείες ως τότε ανεξάρτητες η μια από την άλλη. Δηλαδή υπήρχαν ανεξάρτητες αποικίες, αργότερα όμως, για να περιφρουρήσουν τα κοινά τους συμφέροντα κυρίως από τους εξωτερικούς εχθρούς, οι αποικίες αυτές δημιούργησαν μεταξύ τους συμμαχία (συμπολιτεία), χωρίς να πάψουν να είναι πέρα για πέρα ανεξάρτητες κρατικές μονάδες. Στην έβδομη δεκαετία του 19ου αιώνα γίνεται μια στροφή στην πολιτική ζωή της χώρας: οι βόρειες πολιτείες ζητούν πιο σταθερή πολιτική προσέγγιση των πολιτειών, αντίθετα από τις νότιες πολιτείες που διαμαρτύρονται ενάντια στο “συγκεντρωτισμό” και μάχονται για το παλιό καθεστώς. Ανάβει ο “εμφύλιος πόλεμος”, που το αποτέλεσμά του ήταν να επικρατήσουν οι βόρειες πολιτείες. Στην Αμερική εγκαθιδρύεται ομοσπονδιακό καθεστώς, δηλαδή, μια ένωση κυρίαρχων πολιτειών, που μοιράζονται την εξουσία με την ομοσπονδιακή (κεντρική) κυβέρνηση. Το καθεστώς αυτό όμως δε διαρκεί και πολύ. Η ομοσπονδία αποδείχνεται εξίσου μεταβατικό μέτρο όπως και η συμπολιτεία. Ο αγώνας ανάμεσα στις πολιτείες και την κεντρική κυβέρνηση δε σταματάει καθόλου, η δυαδική εξουσία καταντά αφόρητη και το αποτέλεσμα της παραπέρα εξέλιξης των Ενωμένων Πολιτειών είναι ότι από ομοσπονδία μετατρέπονται σε ενιαίο (συμπαγές) κράτος, με ενιαίες συνταγματικές διατάξεις και με περιορισμένη αυτονομία (όχι κρατική, μα διοικητική – πολιτική) των πολιτειών, που επιτρέπουν αυτές οι διατάξεις. Η ονομασία “ομοσπονδία” καταντάει έτσι, σχετικά με τις Ενωμένες Πολιτείες, κούφια λέξη, υπόλειμμα του παρελθόντος, που από καιρό έπαψε πια να ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες.

Το ίδιο πρέπει να πούμε και για την Ελβετία και τον Καναδά όπου αναφέρεται ο συντάχτης του παραπάνω αρθρίδιου. Κι εδώ έχουμε στην αρχή τις ίδιες ανεξάρτητες πολιτείες (καντόνια), τον ίδιο αγώνα για μια σταθερότερη ένωσή τους (πόλεμος ενάντια στο Ζόντερμπουντ(8) στην Ελβετία, αγώνας των άγγλων ενάντια στους γάλλους στον Καναδά) και αργότερα πάλι έχουμε την ίδια μετατροπή της ομοσπονδίας σε ενιαίο κράτος.

Τι μας δείχνουν αυτά τα γεγονότα;

Μας δείχνουν μόνο ότι στην Αμερική, όπως και στον Καναδά και στην Ελβετία, η εξέλιξη τράβηκε από τις ανεξάρτητες περιοχές, μέσω της ομοσπονδίας τους, προς το ενιαίο κράτος, ότι η τάση της εξέλιξης δεν είναι υπέρ της ομοσπονδίας, μα εναντίον της. Η ομοσπονδία είναι μορφή μεταβατική.

Κι αυτό δεν είναι τυχαίο. Γιατί η εξέλιξη του καπιταλισμού στις ανώτερες μορφές του και η διεύρυνση των ορίων κάθε οικονομικής περιοχής με τις συγκεντρωτικές της τάσεις, που συνδέεται μ’ αυτή την εξέλιξη, απαιτούν ενιαία μορφή της κρατικής ζωής κι όχι ομοσπονδιακή.

Την τάση αυτή είμαστε υποχρεωμένοι να την παρουμε υπόψη, αν φυσικά δεν έχουμε για σκοπό μας να γυρίσουμε τον τροχό της ιστορίας προς τα πίσω.

Από δω όμως βγαίνει το συμπέρασμα ότι είναι παράλογο να ζητάμε ομοσπονδία για τη Ρωσία, γιατί η ομοσπονδία είναι από την ίδια τη ζωή καταδικασμένη να εξαφανιστεί.

Η εφημερίδα “Ντιέλο Ναρόντα” προτείνει να επαναλάβουμε στη Ρωσία το πείραμα των Ενωμένων Πολιτειών του 1776. Υπάρχει όμως έστω και η πιο μακρινή αναλογία ανάμεσα στις Ενωμένες Πολιτείες του 1776 και τη Ρωσία των ημερών μας;

Οι Ενωμένες Πολιτείες αποτελούσαν τότε μια ομάδα από ανεξάρτητες αποικίες, που δε συνδέονταν μεταξύ τους και που επιθυμούσαν να συνδεθούν τουλάχιστο σε μια συμπολιτεία. Κι η επιθυμία τους αυτή ήταν ευνόητη. Η σημερινή Ρωσία παρουσιάζει κάτι το παρόμοιο; Ασφαλώς όχι! Όλοι ξέρουν πολύ καλά ότι οι περιοχές της Ρωσίας (οι παραμεθόριες περιοχές) συνδέονται με την κεντρική Ρωσία με οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς και ότι όσο πιο δημοκρατική θα ‘ναι η Ρωσία, τόσο πιο στέρεοι θα είναι και οι δεσμοί αυτοί.

Παρακάτω. Για να εγκαθιδρυθεί στην Αμερική συμπολιτεία ή ομοσπονδία ήταν απαραίτητο να ενωθούν οι αποικίες που ως τότε δε συνδέονταν μεταξύ τους. Κι αυτό ανταποκρινόταν στα συμφέροντα της οικονομικής ανάπτυξης των Ενωμένων Πολιτειών. Για να μετατραπεί όμως η Ρωσία σε ομοσπονδία, θα έπρεπε να σπάσουν οι οικονομικοί και πολιτικοί δεσμοί που υπάρχουν σήμερα και που συνδέουν μεταξύ τους τις περιοχές, πράγμα εντελώς παράλογο και αντιδραστικό.

Τέλος, η Αμερική (όπως κι ο Καναδάς και η Ελβετία) είναι χωρισμένη σε πολιτείες (καντόνια) με βάση όχι τα εθνικά αλλά τα γεωγραφικά γνωρίσματα. Εκεί οι πολιτείες ξεπετάχτηκαν από τις αποικίες – κοινότητες, ανεξάρτητα από την εθνική τους σύνθεση. Στις Ενωμένες Πολιτείες υπάρχουν αρκετές δεκάδες πολιτείες, ενώ υπάρχουν μόνο 7-8 εθνικές ομάδες. Στην Ελβετία υπάρχουν 25 καντόνια (περιοχές), ενώ υπάρχουν 3 εθνικές ομάδες όλο – όλο. Δε συμβαίνει το ίδιο πράγμα και στη Ρωσία. Κείνο που στη Ρωσία συνήθισαν να το λένε περιοχή που έχει ας πούμε ανάγκη από αυτονομία (Ουκρανία, Υπερκαυκασία, Σιβηρία, Τουρκεστάν κλπ) δεν είναι μια απλή γεωγραφική ενότητα σαν τα Ουράλια ή την περιοχή του Βόλγα, αλλά ορισμένο τμήμα της Ρωσίας με ορισμένο τρόπο ζωής και ορισμένη (όχι ρωσική) εθνική σύνθεση του πληθυσμού. Γι’ αυτό ακριβώς η αυτονομία (ή ομοσπονδία) των πολιτειών της Αμερικής ή της Ελβετίας όχι μόνο δε λύνει το εθνικό ζήτημα (δεν αποβλέπει καν σ’ αυτό το σκοπό!), μα ούτε και το θέτει. Εν τω μεταξύ, την αυτονομία (ή την ομοσπονδία) των περιοχών της Ρωσίας την προτείνουν ακριβώς για να θέσει και να λύσει το εθνικό ζήτημα της Ρωσίας, γιατί βάση του χωρισμού της Ρωσίας σε περιοχές είναι τα εθνικά γνωρίσματα.

Δεν είναι ολοφάνερο ότι η σύγκριση ανάμεσα στις Ενωμένες Πολιτείες του 1776 και τη Ρωσία των ημερών μας είναι τεχνητή και παράλογη;

Δεν είναι ολοφάνερο ότι στη Ρωσία η αρχή της ομοσπονδιακής οργάνωσης δε λύνει και δε μπορεί να λύσει το εθνικό ζήτημα, ότι μονάχα το μπερδεύει και το κάνει πιο περίπλοκο με τις δονκιχοτικές προσπάθειές της να γυρίσει τον τροχό της ιστορίας προς τα πίσω;

Όχι, η πρόταση να επαναλάβουμε στη Ρωσία το πείραμα της Αμερικής του 1776 είναι εντελώς απαράδεχτη. Η ομοσπονδία, η μεσοβέζικη και μεταβατική αυτή μορφή, δεν ικανοποιεί και δε μπορεί να ικανοποιήσει τα συμφέροντα της δημοκρατίας.

Η λύση του εθνικού ζητήματος πρέπει να είναι βιώσιμη όσο και ριζοσπαστική και οριστική, πρέπει δηλαδή να περιλάβει:

1)το δικαίωμα αποχωρισμού για τα έθνη που κατοικούν ορισμένες περιοχές της Ρωσίας και που δε μπορούν και δε θέλουν να παραμέινουν στα πλαίσια του συνόλου

2)την πολιτική αυτονομία μέσα στα πλαίσια ενός ενιαίου (συμπαγούς) κράτους με ενιαίες συνταγματικές διατάξεις για τις περιοχές που τις διακρίνει μια ορισμένη εθνική σύνθεση και που παραμένουν στα πλαίσια του συνόλου.

Έτσι και μόνο έτσι πρέπει να λυθεί το ζήτημα των περιοχών της Ρωσίας*

Πράβντα”, αρ. 19, 28 του Μάρτη 1917

Υπογραφή: Κ. Στάλιν

*ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Το άρθρο αυτό εκφράζει την αρνητική στάση απέναντι στην ομοσπονδιακή οργάνωση του κράτους, στάση που επικρατούσε τότε μέσα στο κόμμα μας. Η αρνητική αυτή στάση απέναντι στην ομοσπονδιακή οργάνωση του κράτους εκφράστηκε με πολλή δριμύτητα στο γνωστό γράμμα του Λένιν προς το Σαουμιάν, το Νοέμβρη του 1913.

Εμείς – λέει ο Λένιν σ’ αυτό το γράμμα – είμαστε απόλυτα υπέρ του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού.

Είμαστε κατά της ομοσπονδίας…Είμαστε από άποψη αρχών ενάντια στην ομοσπονδία, γιατί η ομοσπονδία εξασθενίζει την οικονομική σύνδεση και είναι ακατάλληλος τύπος κράτους. Θέλεις να χωρίσεις; Δεν πας να κουρεύεσαι, στην περίπτωση που μπορείς να σπάσεις την οικονομική σύνδεση, ή πιο σωστά, όταν η καταπίεση και οι προστριβές εξαιτίας της “συμβίωσης” είναι τέτοιες που χαλάν και χαντακώνουν το έργο της οικονομικής σύνδεσης. Αν όμως δε θέλεις να χωρίσεις, τότε να με συγχωρείς, μην αποφασίζεις για λογαριασμό μου, μη νομίζεις πως έχεις το “δικαίωμα” να φτιάσεις ομοσπονδία” (βλ.τόμος 17, σελ. 90).

Είναι χαρακτηριστικό ότι η απόφαση για το εθνικό ζήτημα, που ψήφισε η συνδιάσκεψη του Απρίλη 1917 (9) του κόμματός μας δε θίγει καθόλου το ζήτημα της ομοσπονδιακής συγκρότησης του κράτους. Η απόφαση μιλάει για το δικαίωμα αποχωρισμού των εθνών, για την αυτονομία των εθνικών περιοχών μέσα στα πλαίσια ενός ενιαίου κράτος, τέλος για τη θέσπιση ενός θεμελιακού νόμου ενάντια σε οποιαδήποτε εθνικά προνόμια, δε λέει όμως ούτε λέξη για την αποδοχή της αρχής της ομοσπονδιακής οργάνωσης του κράτους.

Στο βιβλίο του Λένιν “Κράτος και επανάσταση”(Αύγουστος 1917) το κόμμα, με εκπρόσωπό του το Λένιν, κάνει το πρώτο σοβαρό βήμα προς την αναγνώριση της αρχής ότι μπορεί να γίνει αποδεχτή η ομοσπονδιακή συγκρότηση σα μεταβατική μορφή προς τη “συγκεντρωτική δημοκρατία”. Την αναγνώριση όμως αυτή τη συνοδεύει με μια σειρά σοβαρές επιφυλάξεις:

Ο Ένγκελς, όπως κι ο Μαρξ – λέει ο Λένιν σ’ αυτό το βιβλίο – υπερασπίζει από την άποψη του προλεταριάτου και της προλεταριακής επανάστασης το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, την ενιαία και αδιαίρετη δημοκρατία. Την ομοσπονδιακή δημοκρατία τη θεωρεί είτε εξαίρεση και εμπόδιο για την ανάπτυξη, είτε πέρασμα από τη μοναρχία στη συγκεντρωτική δημοκρατία, “ένα βήμα προς τα μπρος” μέσα σε ορισμένες ιδιαίτερες συνθήκες. Και ανάμεσα σ’ αυτές τις ιδιαίτερες συνθήκες προβάλλει και το εθνικό ζήτημα…Ακόμα και στην Αγγλία, όπου και οι γεωγραφικοί όροι και η κοινότητα της γλώσσας και η ιστορία πολλών αιώνων θα’λεγε κανείς ότι “έβαλε τέρμα” στο εθνικό ζήτημα ορισμένων μικρών τμημάτων της Αγγλίας, ακόμα και δω ο Ένγκελς παίρνει υπόψη του το ξεκάθαρο γεγονός ότι το εθνικό ζήτημα δεν έχει ακόμα ξεπεραστεί και γι’ αυτό παραδέχεται την ομοσπονδιακή δημοκρατία σαν “ένα βήμα προς τα μπρος”. Εννοείται ότι δε βλέπουμε εδώ ούτε την παραμικρότερη παραίτηση από την κριτική των ελαττωμάτων της ομοσπονδιακής δημοκρατίας, την παραίτηση από την πιο αποφασιστική προπαγάνδα και πάλι για μια ενιαία, συγκεντρωτική – λαοκρατική δημοκρατία” (βλ. τόμος 21ος, σελ. 419).

Μονάχα ύστερα από την επανάσταση του Οχτώβρη το κόμμα μας τάσσεται σταθερά και οριστικά με την άποψη της κρατικής ομοσπονδιακής οργάνωσης και την προβάλλει σα δικό του σχέδιο για την κρατική οργάνωση των Σοβιετικών δημοκρατιών στη μεταβατική περίοδο. Η άποψη αυτή βρήκε για πρώτη φορά την έφκρασή της στη γνωστή “διακήρυξη των δικαιωμάτων του εργαζόμενου και εκμεταλλευόμενου λαού” το Γενάρη του 1918, διακήρυξη που γράφτηκε από το Λένιν και επικυρώθηκε από την Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος. Η διακήρυξη αυτή λέει: “Η Σοβιετική Δημοκρατία της Ρωσίας ιδρύεται με βάση την ελεύθερη ένωση των ελεύθερων εθνών, σαν ομοσπονδία των Σοβιετικών εθνικών δημοκρατιών” (βλ. τόμος 22ος, σελ. 174).

Επίσημα το κόμμα επικύρωσε αυτή την άποψη στο 8ο συνέδριο του (του 1919)(10). Όπως είναι γνωστό, στο συνέδριο αυτό ψηφίστηκε το πρόγραμμα του ΚΚ της Ρωσίας. Το πρόγραμμα αυτό αναφέρει: “Σα μια από τις μεταβατικές μορφές στο δρόμο προς την πλήρη ενότητα, το κόμμα προβάλλει την ομοσπονδιακή ένωση των κρατών, οργανωμένων σύμφωνα με το σοβιετικό τύπο κράτους”(βλ. “Πρόγραμμα του ΚΚΡ”).

Αυτός είναι ο δρόμος που διέτρεξε το κόμμα από την άρνηση της ομοσπονδίας ως την αναγνώρισή της σα “μεταβατικής μορφής προς την πλήρη ενότητα των εργαζόμενων των διαφόρων εθνών” (βλ. “Θέσεις για το εθνικό ζήτημα”(11) που ψηφίστηκαν στο 2ο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς).

Αυτή η εξέλιξη των απόψεων του κόμματός μας όσον αφορά το ζήτημα της ομοσπονδιακής οργάνωσης του κράτους, πρέπει να αποδοθεί σε τρεις αιτίες.

Πρώτο, πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι τον καιρό της επανάστασης του Οχτώβρη ολόκληρες εθνότητες της Ρωσίας βρέθηκαν στην πράξη τελείως χωρισμένες και τελείως αποσπασμένες η μία από την άλλη και γι’ αυτό το λόγο η ομοσπονδία παρουσιάστηκε σε βήμα προς τα μπρος: από τη διασπορά των εργαζόμενων μαζών αυτών των εθνοτήτων προς την προσέγγισή τους, προς την ένωσή τους.

Δεύτερο, πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι ίδιες οι μορφές της ομοσπονδίας, όπως διαγράφηκαν μόνες τους στην πορεία της δημιουργίας του σοβιετικού κράτους, αποδείχτηκαν ότι δεν έρχονται και τόσο σε αντίθεση με τους σκοπούς της οικονομικής προσέγγισης των εργαζόμενων μαζών των εθνοτήτων της Ρωσίας, όπως θα μπορούσε να νομίσει κανείς προηγούμενα ή και ότι δεν είναι καθόλου αντίθετες με τους σκοπούς αυτούς, όπως το έδειξε αργότερα η πείρα.

Τρίτο, πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι το ειδικό βάρος του εθνικού κινήματος αποδείχτηκε πολύ πιο σοβαρό κι ο δρόμος της ένωσης των εθνών πολύ πιο περίπλοκος απ’ ό,τι μπορούσε να νομιστεί πρωτύτερα, στην προπολεμική περίοδο, ή στην περίοδο πριν από την επανάσταση του Οχτώβρη.

                                                                                                                   Ι.Στ.

Δεκέμβρης 1924

Σημειώσεις

7.“Ντιέλο Ναρόντα” (“Υπόθεση του λαού”): εφημερίδα των εσέρων, έβγαινε στην Πετρούπολη από τις 15 του Μάρτη 1917 ως το Γενάρη του 1918.

8.Ζόντερμπουντ: αντιδραστική ένωση 7 καθολικών καντονίων της Ελβετίας, που ιδρύθηκε το 1845 και υποστήριζε τον πολιτικό διαμελισμό της χώρας. Το 1847 ξέσπασε ένοπλη πάλη ανάμεσα στο Ζόντερμπουντ και τα υπόλοιπα καντόνια, που ήταν υπέρ της ενιαίας κεντρικής εξουσίας στην Ελβετία. Ο πόλεμος τελείωσε με την ήττα του Ζόντερμπουντ και τη μετατροπή της Ελβετίας από ένωση κρατών σε ενωσιακό κράτος.

9.Η 7η Πανρωσική συνδιάσκεψη (του Απρίλη) του ΣΔΕΚΡ (Μπ.) συνήλθε στις 24-29 του Απρίλη 1917 στην Πετρούπολη. Ήταν η πρώτη νόμιμη συνδιάσκεψη των μπολσεβίκων. Στη ζωή του κόμματος έπαιξε το ρόλο συνεδρίου. Ο Β. Ι. Λένιν στην εισηγητική του έκθεση πάνω στην τρέχουσα κατάσταση ανάπτυξε την πολιτική θέση που είχε διατυπώσει προηγούμενα στις θέσεις του Απρίλη. Ο Ι.Β. Στάλιν στο λόγο του στη συνδιάσκεψη υπεράσπισε το σχέδιο απόφασης που πρότεινε ο Β. Ι. Λένιν σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση. Επίσης ο Ι.Β.Στάλιν έκανε εισήγηση για το εθνικό ζήτημα. Η συνδιάσκεψη καταδίκασε την οπορτουνιστική, συνθηκόλογη θέση των Κάμενεφ, Ρίκοφ, Ζηνόβιεφ, Μπουχάριν και Πιατακόφ, που τάχθηκαν ενάντια στη σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία και υπεράσπισαν στο εθνικό ζήτημα εθνικιστικές σωβινιστικές θέσεις. Η συνδιάσκεψη του Απρίλη προσανατόλισε το κόμμα των μπολσεβίκων στην πάλη για το πέρασμα της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε σοσιαλιστική. Βλ. την απόφαση της συνδιάσκεψης του Απρίλη πάνω στο εθνικό ζήτημα στο βιβλίο “Το ΚΚΣΕ (Μπ.) και οι αποφάσεις των συνεδρίων, συνδιασκέψεων και ολομελειών της ΚΕ”, μέρος 1, έκδ. 6η, 1940, σελ. 233.

10.Το 8ο συνέδριο του ΚΚΡ(Μπ.) έγινε στη Μόσχα από τις 18 ως τις 23 του Μάρτη 1919. Το συνέδριο απόκρουσε κατηγορηματικά τις μεγαλορώσικες σωβινιστικές απόψεις του Μπουχάριν και του Πιατακόφ στο εθνικό ζήτημα. Σχετικά με το “Πρόγραμμα του ΚΚΡ(Μπ.)” που ψήφισε το Συνέδριο βλ.“Το ΚΚΣΕ (Μπ.) και οι αποφάσεις των συνεδρίων, συνδιασκέψεων και ολομελειών της ΚΕ”, μέρος 1, έκδ. 6η, 1940, σελ. 281- 295.

11.Βλ. “Το 2ο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνμούς, Ιούλης – Αύγουστος 1920”, Μόσχα, 1934, σελ. 492.

Κ.Κ. Περού: Για τη δίκη σχετικά με την υπόθεση Ταράτα

Ξεκίνησε στις 14 του μηνός η δίκη για την έκρηξη στην οδό Ταράτα σε μια συνοικία της μεγαλομεσαίας αστικής τάξης στη Λίμα του Περού που σημειώθηκε στις 16 Ιούλη 1992. 12 ηγέτες του ΚΚ Περού (γνωστού και ως “Φωτεινό Μονοπάτι”) κατηγορούνται ως “ηθικοί” αυτουργοί. Η δίκη, όπως είναι «φυσικό», διεξάγεται υπό μιντιακό «αντιτρομοκρατικό» ντελίριο. Πήρε, όμως, αναβολή για τις 28 Φλεβάρη λόγω μη προσέλευσης του κρατούμενου από το 1992 προέδρου του ΚΚ Περού Αμπιμαέλ Γκουζμάν Γκονζάλο.

c4pqwklwqaejzqi-651x367Τα 11 μέλη της ηγεσίας του ΚΚ Περού που παραβρέθηκαν στην έναρξη της δίκης (πηγή)

***

Τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος Περού, μπροστά στη νέα δίκη για την υπόθεση Ταράτα, απορρίπτουμε αυτή τη δικαστική φάρσα

***

Απορρίπτουμε αυτή τη δικαστική φάρσα για τους ακόλουθους λόγους:

1)Παραποιείται η πραγματικότητα των γεγονότων γενικά, καθώς πρόκειται για έναν επαναστατικό πόλεμο ενάντια στην εκμετάλλευση και την καταστολή από ένα σύστημα ημιφεουδαρχικό, ημιαποικιακό και γραφειοκρατικού καπιταλισμού το οποίο βυθίζει τη λαϊκή πλειοψηφία στην πείνα, την εξαθλίωση και την καθυστέρηση (στην επαρχία η ζωή είναι σχεδόν όπως στο 16ο αιώνα).

Όμως στο Περού, αντί να αναγνωριστεί αυτή η επαναστατική πραγματικότητα και να αναλυθούν τα αίτιά της, ποινικοποιείται η επανάσταση και απαγορεύεται να είσαι κομμουνιστής.

Από την άλλη, τα συγκεκριμένα γεγονότα που εκδικάζονται σε αυτή τη δικαστική φάρσα επίσης διαστρεβλώνονται και κατασκευάζονται μάρτυρες, λόγια και έργα, ώστε απλούστατα να υπάρξουν παραδειγματικές τιμωρίες.

Όταν η μόνη αλήθεια είναι ότι η Κεντρκή Επιτροπή ποτέ δεν σχεδίασε ούτε διέταξε να συμβεί αυτό το γεγονός, ούτε αποτελεί τμήμα της κομματικής μας πολιτικής. Ήδη έχουν δικαστεί και καταδικαστεί οι αυτουργοί, και επρόκειτο για ένα γεγονός τυχαίο, το οποίο έχει αναγνωρίσει επίσης ο αρχηγός της ειδικής αστυνομικής υπηρεσίας πληροφοριών Μπενεντίκτο Χιμένεθ σε δήλωσή του και στο βιβλίο του.

2)Εφαρμόζεται ένας γενικός έκτακτος νόμος: ο αντιτρομοκρατικός νόμος 25475 (σ.parapoda:βλ.εδώ), ο οποίος διατηρείται και επιφέρει περαιτέρω περιστολή δικαιωμάτων (για “ναρκοτρομοκρατία”, δεν υπάρχει κανένα προβλεπόμενο δικαίωμα (σ.parapoda:βλ.άρθρο 19), για συνωμοσία, πολιτικός θάνατος, δεν υπάρχει επανακοινωνικοποίηση, αποκατάσταση ή επανένταξη), και τον οποίο νόμο έφερε η ειδεχθεής και γενοκτόνα, προδοτική και πιο διεφθαρμένη δικτατορία σε ολόκληρη την ιστορία του Περού ως κράτους.

Εφαρμόζονται έκτακτοι νόμοι για τη δίκη και δικονομικό δίκαιο: αρχίζοντας από ένα ποινικό δικαστήριο (σ.parapoda: Sala Penal, δικαστικό όργανο τακτικό που δημιουργήθηκε για τα εγκλήματα της τρομοκρατίας, βλ.εδώ) που παραβιάζει το δικαίωμα στο φυσικό δικαστή και που ο ίδιος ο πρόεδρος της δικαστικής εξουσίας αναγνωρίζει ότι πρέπει να αναδιοργανωθεί γιατί δεν έχει καμία νομική βάση·

16-17a-1συνεχίζοντας με το ότι οι προθεσμίες παραγραφής δεν ισχύουν για εμάς, ούτε ένα εύλογο χρονικό διάστημα, ενώ η προληπτική κράτηση ξεπερνά το φυσιολογικό όριο.

Επίσης υπάρχουν και άλλες αρνήσεις δικαιωμάτων που επιφέρουν η “επικινδυνότητα” του ατόμου και η επέκταση της τιμωρητικής εξουσίας του κράτους ή η επιβολή της έμμεσης αυτουργίας, παραβιάζοντας τη νομιμότητα. Επίσης παραβιάζεται συστηματικά η νομική διαδικασία της δίκης. Και, τέλος, εφαρμόζονται έκτακτοι νόμοι έκτισης ποινών όπως ο εγκλεισμός στη Ναυτική Βάση (σ.parapoda: χώρος διεξαγωγής της δίκης), την Ανκόν ή τη φυλακή των Πιέδρας Γκόρδας 1, όλες χωρίς νομική βάση.

3)Κατασκευάζονται νέες κατηγορίες, πέραν της βαριάς τρομοκρατίας. Τώρα έχουμε: Εμπόριο ναρκωτικών, απαγωγή και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, χωρίς πραγματική ή νομική βάση· μόνο για δυσφήμιση και τιμωρία. Όμως, όσο υπάρχει η καπιταλιστική εκμετάλλευση, πάντοτε θα υπάρχει και η παγκόσμια προλεταριακή επανάσταση.

4)Επιβάλλεται ισόβια φυλάκιση για όλους τους ηγέτες χωρίς να ήταν τέτοιοι τη στιγμή των γεγονότων και για να εμποδιστεί η ελευθερία όσων ήδη έχουν εκτίσει τη μέγιστη ποινή.

5)Όλο αυτό το σύστημα έκτακτων μέτρων είναι ποινικό δίκαιο που αρμόζει σε ανοιχτές δικτατορίες και το οποίο επίσης επικρατεί στις επιφανειακές δημοκρατίες (ή τις φάρσες δημοκρατίας) όπως τη σημερινή. Επιπρόσθετα, αυτή η φάρσα έχει στηθεί σε μια ιδιαίτερη συγκυρία, κατά την οποία όλοι οι πρόεδροι που υπήρχαν στο Περού κατά τα τελευταία 40 χρόνια είχαν ή έχουν διωχθεί για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας ή για διαφθορά, κάτι που δείχνει την κρίση του εκμεταλλευτικού καπιταλιστικού συστήματος και της αστικής δημοκρατίας.

Έτσι, μας χρησιμοποιούν για άλλη μια φορά· στην περίπτωση αυτή για να καλύψουν τα δικά τους ειδεχθή εγκλήματα.

483748_346154Ο Αμπιμαέλ Γκουζμάν Γκονζάλο σε παλαιότερη εμφάνισή του (πάντα σε δίκη) (πηγή)

Για όλα αυτά, απορρίπτουμε αυτή τη δικαστική φάρσα, η οποία έχει κατασκευαστεί ενάντια στο Κομμουνιστικό Κόμμα του Περού και τους ηγέτες του, ενάντια στην περουβιανή επανάσταση και τους περουβιανούς επαναστάτες του μαρξισμού – λενινισμού – μαοϊσμού και της σκέψης Γκονζάλο.

Επανεπιβεβαιώνουμε ότι η μαρξιστική – λενινιστική – μαοϊκή Παγκόσμια Προλεταριακή Επανάσταση είναι δίκαια, απαραίτητη και πλήρως εφικτή.

Ζήτω ο Πρόεδρος Γκονζάλο!

Ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα Περού!

Ζήτω η Περουβιανή Επανάσταση!

Φλεβάρης 2017

Κομμουνιστικό Κόμμα Περού

το κείμενο στα ισπανικά εδώ

Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Η κατάργηση των εθνικών περιορισμών & Είτε – Είτε, 25-26/03/1917)

Στο τρίτο μέρος του αφιερώματος για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το οποίο επικεντρώνεται στον πολιτικό αγώνα που προηγήθηκε αυτής,με την ανάδειξη και εκμετάλλευση των λαθών των αντιπάλων και τη διατύπωση (ή και απόσυρση) των κατάλληλων κάθε φορά συνθημάτων, υπάρχουν δύο άρθρα του Στάλιν (βασικού αρθρογράφου στο κεντρικό δημοσιογραφικό όργανο των μπολσεβίκων). Το πρώτο αναδεικνύει την οπορτουνιστική πολιτική της Προσωρινής κυβέρνησης στο εθνικό ζήτημα και το δεύτερο την οπορτουνιστική πολιτική της Προσωρινής κυβέρνησης στο ζήτημα της συνέχισης της συμμετοχής της Ρωσίας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με τις διάφορες “προσωπικές απόψεις” των μελών της, που όχι απλώς παρέτειναν τη συμμετοχή στον πόλεμο, αλλά και την “τεκμηρίωναν”. Και τα δύο όμως ζητήματα δεν μπορούσαν να περιμένουν. Ο λαός προχώρησε στην επίλυσή τους, όμως μόνο επειδή βρήκε την πολιτική εκείνη δύναμη (Μπολσεβίκους) που ενδιαφερόταν για να επιλυθούν.

Το α’μέρος: Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο (14-16/03/1917)

Το β’μέρος: Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης (17-18/03/1917)

***

Η κατάργηση των εθνικών περιορισμών

Μια από τις πληγές της παλιάς Ρωσίας, που αποτελεί πραγματική κηλίδα γι’ αυτήν, είναι η πληγή της εθνικής καταπίεσης.

Οι θρησκευτικοί και εθνικοί διωγμοί, ο βίαιος εκρωσισμός των “αλλογενών”, οι διώξεις σε βάρος των εθνικών εκπολιτιστικών ιδρυμάτων, η στέρηση των εκλογικών δικαιωμάτων, η στέρηση της ελευθερίας μετακίνησης, το ξεσήκωμα της μιας εθνότητας ενάντια στην άλλη, τα πογκρόμ και οι σφαγές – αυτός είναι ο εθνικός ζυγός με την επαίσχυντη ανάμνησή του.

0_6ec55_83bc850b_origΜάρτης 1917. Διαδήλωση στην Πετρούπολη. Το πανώ γράφει: «Να απαρνηθούμε τον παλιό κόσμο» (πηγή)

Πώς θα λυτρωθούμε από την εθνική καταπίεση;

Η κοινωνική βάση της εθνικής καταπίεσης, η δύναμη που την εμψυχώνει είναι η αριστοκρατία της γης που πεθαίνει. Και όσο πιο κοντά στην εξουσία είναι η αριστοκρατία αυτή, όσο πιο γερά κρατάει στα χέρια της την εξουσία, τόσο πιο βαριά είναι η εθνική καταπίεση, τόσο πιο αποτρόπαιες είναι οι μορφές που παίρνει.

Στην παλιά Ρωσία, όταν στην εξουσία βρισκόταν η παλιά φεουδαρχική αριστοκρατία της γης, βασίλευε παντού μια απεριόριστη εθνική καταπίεση που έπαιρνε συχνά τη μορφή πογκρόμ (πογκρόμ ενάντια στους εβραίους) και σφαγών (σφαγές των αρμένηδων και των τατάρων).

Στην Αγγλία, όπου η αριστοκρατία της γης (λάντλορ) μοιράζεται την εξουσία με την αστική τάξη, στην Αγγλία όπου από καιρό τώρα δεν υπάρχει μια αδιαίρετη κυριαρχία αυτής της αριστοκρατίας, η εθνική καταπίεση είναι πιο μαλακιά, λιγότερο απάνθρωπη, αν δεν πάρουμε βέβαια υπόψη μας το γεγονός ότι στην πορεία του πολέμου, όταν η εξουσία πέρασε στα χέρια των γαιοχτημόνων, η εθνική καταπίεση δυνάμωσε σημαντικά (διώξεις σε βάρος των ιρλανδών και των ινδών).

Από τ’ άλλο μέρος, στην Ελβετία και τη Βόρεια Αμερική, όπου δεν υπήρχαν και δεν υπάρχουν γαιοχτήμονες, όπου την εξουσία την κρατά αδιαίρετα στα χέρια της η αστική τάξη, οι εθνότητες αναπτύσσονται λίγο-πολύ ελεύθερα και μιλώντας γενικά δεν υπάρχει εκεί σχεδόν καμιά εθνική καταπίεση.

Όλα αυτά εξηγούνται κυρίως με το γεγονός ότι η αριστοκρατία της γης από την ίδια τη θέση της είναι (και δε μπορεί να μην είναι!) ο πιο αποφασιστικός και αδιάλλαχτος εχθρός κάθε είδους ελευθερίας, μαζί και της εθνικής ελευθερίας, ότι η ελευθερία γενικά και η εθνική ελευθερία ειδικά υποσκάπτουν (και δε μπορεί παρά να υποσκάπτουν!) τις ίδιες τις βάσεις της πολιτικής κυριαρχίας της αριστοκρατίας της γης.

Απομακρύνω από την πολιτική σκηνή τη φεουδαρχική αριστοκρατία και της αποσπώ την εξουσία, σημαίνει ακριβώς ότι βάζω τέρμα στην εθνική καταπίεση και δημιουργώ στην πράξη τους όρους που είναι απαραίτητοι για την εθνική ελευθερία.

Εφόσον η ρωσική επανάσταση νίκησε, έχει δημιουργήσει κιόλας αυτούς τους όρους στην πράξη, γκρεμίζοντας την εξουσία της φεουδαρχίας – δουλοπαροικίας και παραχωρώντας την ελευθερία.

Τώρα είναι απαραίτητο:

1)να διατυπωθούν οριστικά τα δκαιώματα των εθνοτήτων που απελευθερώθηκαν απο την καταπίεση και

2)να κατοχυρωθούν νομοθετικά. Πάνω σ’ αυτό ακριβώς το έδαφος δημιουργήθηκε το διάταγμα της Προσωρινής κυβέρνησης για την κατάργηση των θρησκευτικών και εθνικών περιορισμών.

bund640Διαδήλωση του εβραϊκού Μπουντ το 1917 (πηγή)

Κάτω από τη συνεχή πίεση της αναπτυσσόμενης επανάστασης η Προσωρινή κυβέρνηση βρέθηκε υποχρεωμένη να κάνει το πρώτο αυτό βήμα προς τη χειραφέτηση των λαών της Ρωσίας και το έκανε.

Το περιεχόμενο του διατάγματος συνοψίζεται σε γενικές γραμμές στην κατάργηση των περιορισμών των δικαιωμάτων των πολιτών, που δεν ανήκουν στη ρωσική εθνότητα και την ορθόδοξη εκκλησία, και αφορά τα παρακάτω σημεία: 1) Την εγκατάσταση, διαμονή και μετακίνηση. 2) Την απόχτηση του δικαιώματος της ιδιοχτησίας κλπ. 3) Την άσκηση κάθε επαγγέλματος, εμπορίου κλπ. 4) Τη συμμετοχή στις μετοχικές και άλλες εταιρίες. 5) Το διορισμό σε κρατικές υπηρεσίες κλπ. 6) Τη φοίτηση στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. 7) Τη χρησιμοποίηση και των άλλων γλωσσών και διαλέχτων, εκτός από τη ρωσική, κατά την τήρηση των βιβλίων και εγγράφων των ιδιωτικών εταιριών, στη διδασκαλία στα διάφορα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και κατά την τήρηση των εμπορικών βιβλίων.

Αυτό είναι το διάταγμα της Προσωρινής κυβέρνησης.

Οι λαοί της Ρωσίας, που ως τα τώρα τους έβλεπαν παντού με υποψία μπορούν σήμερα ν’ αναπνεύσουν ελεύθερα και να νιώσουν τον εαυτό τους ελεύθερο πολίτη της Ρωσίας.

Όλα αυτά είναι καλά και άγια.

Θα ήταν όμως ασυγχώρητο λάθος να σχηματίσουμε τη γνώμη πως το διάταγμα είναι ό,τι χρειάζεται για να εξασφαλιστεί η εθνική ελευθερία, και πως έχει ολοκληρωθεί πια το έργο της απελευθέρωσης από τον εθνικό ζυγό.

Πρώτα απ’ όλα το διάταγμα δεν καθιερώνει την εθνική ισοτιμία όσον αφορά τη γλώσσα. Η τελευταία παράγραφος του διατάγματος μιλάει για το δικαίωμα να χρησιμοποιούνται κι οι άλλες γλώσσες, εκτός από τη ρωσική, κατά την τήρηση των βιβλίων και εγγράφων των ιδιωτικών εταιριών και στη διδασκαλία στα ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τι θα γίνει όμως με τις περιοχές που έχουν συμπαγή πλειοψηφία από μη ρώσους πολίτες και δε μιλάν τα ρωσικά (Υπερκαυκασία, Τουρκεστάν, Ουκρανία, Λιθουανία κλπ); Δε χωράει αμφιβολία ότι οι περιοχές αυτές θα έχουν (πρέπει να έχουν!) τις δικές τους βουλές, συνεπώς και τα “έγγραφά” τους (που δε θα είναι καθόλου “ιδιωτικά”!), καθώς και τη “διδασκαλία” στα εκπαιδευτικά ιδρύματα (όχι μόνο στα “ιδιωτικά”!) – και όλα αυτά, βέβαια, δε θα τα έχουν μόνο στη ρωσική γλώσσα, μα και στη γλώσσα του τόπου τους. Η Προσωρινή κυβέρνηση σκέφτεται μήπως να ανακηρύξει τη ρωσική γλώσσα επίσημη γλώσσα του κράτους, στερώντας στις περιοχές που αναφέραμε το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τη μητρικής τους γλώσσα κατά την “τήρηση των εγγράφων” τους και κατά τη “διδασκαλία” στα ιδρύματά τους, που δε θα’ναι καθόλου “ιδιωτικά”; Αυτό σκέφτεται όπως φαίνεται. Ποιος όμως, εξόν από τους απλοϊκούς θα πιστέψει πως μια τέτοια ενέργεια αποτελεί πλέρια εξίσωση των εθνών όσον αφορά τα δικαιώματά τους, εξίσωση που γι’ αυτήν ξεσκίζονται δεξιά κι αριστερά οι αστοί φαφλατάδες της “Ρετς”(3) και της “Ντεν”(4); Ποιος δε θα καταλάβει πως αυτό σημαίνει νομιμοποίηση της ανισότητας των εθνών όσον αφορά τη γλώσσα;

Παρακάτω. Όποιος θέλει να καθιερώσει την πραγματική εθνική ιστορμία, δε μπορεί να περιορίζεται στα αρνητικά μέτρα της κατάργησης των περιορισμών, πρέπει να περάσει από την κατάργηση των περιορισμών σε μια σειρά θετικά μέτρα που θα εξασφαλίσουν την εξάλειψη της εθνικής καταπίεσης.

Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να διακηρύξουμε:

1)την πολιτική αυτονομία (όχι την ομοσπονδία!) των περιοχών, που το έδαφός τους αποτελεί ένα οικονομικό σύνολο, με ιδιαίτερο τρόπο ζωής και ιδιαίτερη εθνική σύνθεση του πληθυσμού και με “διεκπεραίωση των εγγράφων” τους και “διδασκαλία στη γλώσσα τους·

2)το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης για τα έθνη, που για τον ένα ή τον άλλο λόγο δε μπορούν να παραμείνουν στα πλαίσια του ίδιου του κράτους.

Αυτός είναι ο δρόμος που οδηγεί στην πραγματική εξάλειψη της εθνικής καταπίεσης και που εξασφαλίζει στις εθνότητες τον ανώτερο βαθμό ελευθερίας που μπορεί να υπάρξει μέσα στον καπιταλισμό.

Πράβντα”, αρ. 17, 25 του Μάρτη 1917. Υπογραφή: Κ. Στάλιν

Άπαντα, 3ος τόμος, σ.σ. 17 – 21.

***

Είτε – Είτε

Στη γνωστή συνέντευξή του της 23 του Μάρτη ο υπουργός των Εξωτερικών κ. Μιλιουκόφ ανάπτυξε το “πρόγραμμά” του για τους σκοπούς του σημερινού πολέμου. Οι αναγνώστες ξέρουν από τη χθεσινή “Πράβντα”(5) ότι οι σκοποί αυτοί είναι ιμπεριαλιστικοί: κατάληψη της Κωνσταντινούπολης, προσάρτηση της Αρμενίας, μοίρασμα της Αυστρίας και της Τουρκίας, κατάχτηση της βόρειας Περσίας.

Όπως βλέπουμε, οι ρώσοι φαντάροι χύνουν το αίμα τους στα πεδία των μαχών όχι για την “υπεράσπιση της πατρίδας” και την “ελευθερία”, όπως μας διαβεβαιώνει ο πουλημένος αστικός τύπος, αλλά για την κατάχτηση ξένων εδαφών προς όφελος μιας φούχτας ιμπεριαλιστών.

0_6ec57_5ddcceb8_origΣυγκέντρωση αναπήρων και τραυματιών πολέμου στο Μέγαρο της Ταυρίδας τον Απρίλη του 1917 (πηγή)

Αυτά τουλάχιστο λέει ο κ. Μιλιουκόφ.

Μα εξ ονόματος τίνος τα λέει όλα αυτά με τέτοια ειλικρίνεια και μπροστά σ’ όλο τον κόσμο ο κ. Μιλιουκόφ;

Βέβαια, όχι εξ ονόματος του ρωσικού λαού. Γιατί ο ρωσικός λαός – οι ρώσοι εργάτες, αγρότες και φαντάροι – είναι αντίθετοι με την προσάρτηση ξένων εδαφών, είναι ενάντια στην πολιτική της βίας κατά των λαών. Για το ζήτημα αυτό μιλά πολύ εύγλωττα η γνωστή “έκκληση” του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης, που εκφράζει τη θέληση του ρωσικού λαού.

Τότε ποιανού τη γνώμη εκφράζει ο κ. Μιλιουκόφ;

Μήπως τη γνώμη της Προσωρινής κυβέρνησης στο σύνολό της;

Να όμως η ανακοίνωση που δημοσιεύει σχετικά με το ζήτημα αυτό η χθεσινή “Βετσέρνεγιε Βρέμια”(6):

Απ’ αφορμή τη συνέντευξη του υπουργού των Εξωτερικών Μιλιουκόφ, που δημοσιεύτηκε στις 23 του Μάρτη στις εφημερίδες της Πετρούπολης, ο υπουργός της Δικαιοσύνης Κερένσκι εξουσιοδότησε το Γραφείο τύπου και πληροφοριών του υπουργείου Δικαιοσύνης να δηλώσει ότι η έκθεση των επιδιώξεων της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας στο σημερινό πόλεμο, όπως διατυπώθηκαν στη συνέντευξη αυτή, αποτελεί προσωπική γνώμη του Μιλιουκόφ και δεν εκφράζει καθόλου τις απόψεις της Προσωρινής κυβέρνησης”.

Έτσι, λοιπόν, αν πιστέψουμε τον Κερένσκι, ο κ. Μιλιουκόφ δεν εκφράζει τις απόψεις της Προσωρινής κυβέρνησης πάνω στο κεφαλαιώδες ζήτημα των σκοπών του πολέμου.

Με λίγα λόγια: ο υπουργός των Εξωτερικών κ. Μιλιουκόφ, με τις δηλώσεις του μπροστά σ’ όλο τον κόσμο σχετικά με τους καταχτητικούς σκοπούς του σημερινού πολέμου, τάχθηκε όχι μόνο ενάντια στη θέληση του ρωσικού λαού, μα και ενάντια στην Προσωρινή κυβέρνηση, που είναι μέλος της.

Από τον καιρό ακόμα του τσαρισμού ο Μιλιουκόφ μιλούσε για την ευθύνη των υπουργών απέναντι στο λαό. Συμφωνούμε μαζί του ότι οι υπουργοί είναι υπόλογοι και υπεύθυνοι μπροστά στο λαό. Και ρωτάμε: εξακολουθεί ο κ. Μιλιουκόφ να αναγνωρίζει την αρχή της ευθύνης των υπουργών; Και αν ναι, γιατί τότε δεν υποβάλλει την παραίτησή του;

Ή μήπως η ανακοίνωση του Κερένσκι είναι…ανακριβής;

Ένα από τα δύο:

Ή η ανακοίνωση του Κερένσκι δεν είναι σωστή και τότε ο επαναστατημένος λαός πρέπει να ανακαλέσει στην τάξη την Προσωρινή κυβέρνηση και να την αναγκάσει να σεβαστεί τη θέλησή του.

Ή ο Κερένσκι έχει δίκιο, και τότε ο κ. Μιλιουκόφ δεν έχει θέση στην Προσωρινή κυβέρνηση, πρέπει δηλαδή να υποβάλει την παραίτησή του.

Μέση λύση δεν υπάρχει.

Πράβντα”, αρ. 18, 26 του Μάρτη 1917. Κύριο άρθρο.

Άπαντα, 3ος τόμος, σ.σ. 22 – 24.

Σημειώσεις:

(3)“Ρετς” (“Λόγος”): εφημερίδα, κεντρικό όργανο του κόμματος των καντέτων. Έβγαινε στην Πετρούπολη από το Φλεβάρη του 1906 ως τις 26 του Οχτώβρη 1917.

(4)“Ντεν” (“Ημέρα”): εφημερίδα, έβγαινε στην Πετρούπολη από το 1912. Τη χρηματοδοτούσαν οι τράπεζες και βρισκόταν στα χέρια των μενσεβίκων – λικβινταριστών. Στις 26 του Οχτώβρη κλείστηκε για την αντεπαναστατικής της δράση.

(5)Απ’ αφορμή τη συνέντευξη του Μιλιουκόφ με τους δημοσιογράφους, η εφημερίδα “Πράβντα” δημοσίευσε στο φύλλο της αρ. 17, της 25 του Μάρτη 1917, κύριο άρθρο με τον τίτλο “Κάτω η πολιτική των ιμπεριαλιστών!” αφιερωμένο στο χαρακτηρισμό της εξωτερικής πολιτικής της Προσωρινής κυβέρνησης.

Η εφημερίδα “Πράβντα” ύστερα από την επανάσταση του Φλεβάρη (από τις 5 του Μάρτη 1917) άρχισε να εκδίδεται σαν κεντρικό όργανο του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Στις 15 του Μάρτη 1917 η ΚΕ του ΣΔΕΚΡ(Μπ.) αποφάσισε σε ευρεία ολομέλεια να τοποθετήσει τον Ι.Β. Στάλιν μέλος της συνταχτικής επιτροπής της “Πράβντα”. Με την επιστροφή του στη Ρωσία τον Απρίλη του 1917 ο Β.Ι. Λένιν μπήκε επικεφαλής της καθοδήγησης της “Πράβντα”. Οι πιο στενοί συνεργάτες της “Πράβντα” ήταν: ο Β.Μ. Μόλοτοφ, ο Ι.Μ. Σβερντλόφ, ο Μ.Σ. Ολμίνσκι, η Κ.Ν. Σαμοήλοβα και άλλοι. Στις 5 του Ιούλη 1917 οι γιούνκερς (ευέλπιδες) και οι κοζάκοι κατάστρεψαν τα γραφεία της “Πράβντα”. Ύστερα από τις μέρες του Ιούλη, επειδή ο Β.Ι. Λένιν πέρασε στην παρανομία, διευθυντής του Κεντρικού Οργάνου του κόμματος έγινε ο Ι.Β. Στάλιν. Από τις 23 του Ιούλη 1917 η στρατιωτική οργάνωση της ΚΕ του ΣΔΕΚΡ(Μπ.) κατόρθωσε να οργανώσει την έκδοση εφημερίδας με τον τίτλο “Ραμπότσι ι Σολντάτ”. Η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος αποφάσισε η εφημερίδα “Ραμπότσι ι Σολντάτ” να εκτελεί χρέη κεντρικού οργάνου του κόμματος, ώσπου να εκδοθεί ένα τέτοιο όργανο. Στην περίοδο του Ιούλη – Οχτώβρη το κεντρικό όργανο του κόμματος διεξάγει τεράστια δουλειά για τη συσπείρωση των εργατών και των φαντάρων γύρω από το Μπολσεβίκικο Κόμμα και για την προετοιμασία της ένοπλης εξέγερσης. Από τις 13 του Αυγούστου 1917 το κεντρικό όργανο του Μπολσεβίκικου Κόμματος βγαίνει με τον τίτλο “Προλετάριος”· όταν έκλεισε ο “Προλετάριος” βγαίνει με τον τίτλο “Ραμπότσι” και αργότερα με τον τίτλο “Ραμπότσι Πουτ”. Με τον τελευταίο αυτό τίτλο έβγαινε ως τις 26 του Οχτώβρη 1917. Από τις 27 του Οχτώβρη 1917 το κεντρικό όργανο του Μπολσεβίκικου Κόμματος βγαίνει πάλι με τον τίτλο “Πράβντα”.

(6)“Βετσέρνεγιε Βρέμια” (“Απογευματινός χρόνος”): απογευματινή εφημερίδα με αντιδραστική κατεύθυνση που ίδρυσε ο Α.Σ. Σουβόριν. Εκδιδόταν στην Πετρούπολη από το 1911 ως το 1917.

Πρακτικά συνομιλιών Μαο Τσε Τουνγκ – Χένρι Κίσιντζερ (17-18/02/1973)

Πρόλογος από τη δημοσίευση για τις Συνομιλίες Μαο Τσε Τουνγκ – Νίξον (21/2/1972) & κοινό ανακοινωθέν ΛΔ Κίνας – ΗΠΑ (28/2/1972)

Η συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής αριστεράς έχει εγκλωβίσει την ανάλυσή της για τη διεθνή κατάσταση σε ένα σχήμα παρόμοιο με αυτό που ίσχυε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’60. Δεν αναγνωρίζει παρά δύο στρατόπεδα (Δύση-BRICS), ως περίπου μια “μετεξέλιξη” της ψυχροπολεμικής εικόνας (χωρίς μάλιστα το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα του Τρίτου Κόσμου), και αρνείται να αναγνωρίσει: 1) τις τάσεις, ακόμα και αν κανείς δεχόταν την ύπαρξη μόνο αυτών των στρατοπέδων, 2) τη χαλάρωση των ίδιων των στρατοπέδων και ότι καθένας παίζει σε πολλά ταμπλώ, 3) την αυξανόμενη σημασία των δευτερευουσών αντιθέσεων. Έτσι, όχι απλώς μένει πίσω από τις εξελίξεις, αλλά κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Κι όμως, ένα μεγάλο της τμήμα, το αντιρεβιζιονιστικό (μ-λ) κομμουνιστικό κίνημα είχε σωστή ανάλυση ως και τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Ήταν τότε που για άλλη μια φορά, το (αντιρεβιζιονιστικό) κομμουνιστικό κίνημα έκανε κάτι αντίθετο από αυτό που “αναμενόταν”. Όπως και με τη σύναψη του συμφώνου Ρίμπεντροπ – Μολότοφ, που ακόμα οι αντικομμουνιστές φυσούν και δεν κρυώνει, καθώς τους διέσπασε το ενιαίο αντικομμουνιστικό μπλοκ Δύσης – Ναζί που είχε καταπιεί από κοινού την Τσεχοσλοβακία και την Αυστρία, η ηγεσία του παγκόσμιου αντιρεβιζιονιστικού (μ-λ) κομμουνιστικού κινήματος, όπως αυτή προσωποποιούταν στην ηγεσία της ΛΔ της Κίνας, υποδείκνυε έμμεσα στο υπόλοιπο αντιρεβιζιονιστικό (μ-λ) κομμουνιστικό κίνημα ποια πρέπει να είναι η στάση των κομμουνιστών: να μη στέκονται στα παγιωμένα σχήματα, να μελετούν τα πράγματα στη βάση των εσωτερικών αντιθέσεων και στη δυναμική τους διάσταση. Η πραγματικότητα είχε αλλάξει: η ΕΣΣΔ υπό το Μπρέζνιεφ δεν ήταν πια ο φάρος της δημοκρατίας, της ειρήνης και του σοσιαλισμού. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60 είχε επέμβει στην Τσεχοσλοβακία προς υποστήριξη ενός τμήματος της αστικής της τάξης, κάτι που ακόμα πληρώνει το κομμουνιστικό κίνημα Τσεχοσλοβακίας (πλέον, περισσότερα χρόνια έχουν περάσει από το 1989, παρά τα χρόνια που άντεξε παραπάνω η ΣΛΔ Τσεχοσλοβακίας, 1968-1989). Την επόμενη χρονιά, μάλιστα, προκάλεσε συνοριακό επεισόδιο εναντίον της ΛΔ Κίνας και έκτοτε περισσότερα στρατεύματα είχε στα σύνορα με την Κίνα, παρά από την πλευρά της Ευρώπης. Και όχι μόνο είχε αλλάξει φύση, αλλά είχε επαναφέρει και όλες τις πρακτικές της τσαρικής διπλωματίας που ο ίδιος ο Καρλ Μαρξ και ο Φρ. Ένγκελς είχαν καταγγείλει σφόδρα στο 19ο αιώνα: χρησιμοποίηση των κινήσεων του αντιπάλου, επένδυση σε πρόσωπα, συναισθηματισμός (η χρήση βίας ήταν – και είναι – δευτερεύουσας σημασίας για τη Ρωσία σε σύγκριση με τους άλλους – πιο “κάφρους” – ιμπεριαλιστές).

Κι όμως, καποιοι στην ελληνική αριστερά που συνηγορούν υπέρ της φιλίας της Ελλάδας με τη Ρωσία, αδιαφορούν να μελετήσουν ακόμα και τις πρακτικές της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.

Σε όλους αυτούς, θα ήταν πολύ χρήσιμη η παράθεση των πρακτικών των συναντήσεων των ηγεσιών της ΛΔ Κίνας με αυτή των ΗΠΑ στα χρόνια 1972 – 1975. [Όπως και η μελέτη της στάσης του κομμουνιστικού κινήματος και της ΛΔ Κίνας ιδιαίτερα για τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, τα οποία κρίνονταν, μεταξύ άλλων, και από το αν έχουν ταυτίσει τα συμφέροντά τους με αυτά καποιου ή καποιων ιμπεριαλιστών, βλ. εδώ]. Το πρώτο μέρος του “αφιερώματος” αφορά στην επίσκεψη του Νίξον και του Κίσιντζερ το 1972, όπου η συνάντηση με το Μαο είναι περιορισμένης διάρκειας και δεν υπεισέρχεται σε αναλυτική συζήτηση των φλεγόντων θεμάτων της διεθνούς ατζέντας της περιόδου. Επίσης, υπάρχει το κοινό ανακοινωθέν ΛΔ Κίνας και ΗΠΑ που εκδόθηκε μία εβδομάδα μετά, κατά την αναχώρηση της αμερικανικής αντιπροσωπείας και ένας σύνδεσμος με οπτικοακουστικό υλικό (έγχρωμο) από την επίσκεψη, όπου ο Νίξον αναφέρει – αν και αμερικάνος πρόεδρος, σωστά – ότι «αυτή ήταν μια εβδομάδα η οποία άλλαξε τον κόσμο».

***

Στο δεύτερο μέρος δημοσιεύονται τα πρακτικά από την πρώτη συζήτηση του Χένρι Κίσιντζερ με την κινεζική ηγεσία το 1973. Ο Κίσιντζερ, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του (94 χρονών πια), βρίσκεται και πάλι στα πραγματιστικά χαρακώματα για μία νέα αλλαγή του παγκόσμιου χάρτη, μέσω της συνεννόησης ΗΠΑ-Ρωσίας για την ανάσχεση όλων των αναδυομένων.

Η συζήτηση, βέβαια, έχει πολλά αδύναμα σημεία: ο Μαο, από τη μια, προσπαθεί να μιλήσει με τους όρους των ΗΠΑ (γι’αυτό, αν απομονωθούν φράσεις, θα βγει ως και φαλλοκράτης), αλλά, από την άλλη, δείχνει την εμπειρία του στις συνομιλίες κορυφής και, με απότομες αλλαγές στη συζήτηση, κάνει τον Κίσιντζερ να αποκαλύπτει ως και τον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων σε μία προς μία ασιατικές χώρες. Ενδιαφέρον έχει, εξάλλου, και η στρατηγική αντίληψη και των δύο: δεν στέκονται σε μεμονωμένα επεισόδια, αλλά μιλούν για τάσεις και με όρους ηπείρων. Επίσης, μεγάλη σημασία δίνουν και στο ρόλο των πολιτικών ηγεσιών.

Η συζήτηση σίγουρα μπορεί να καταταγεί στις “ειλικρινείς και ανοιχτές”. Όμως, είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή χωρίς παρερμηνείες (ειδικά από επηρεαζόμενους από τη μπρεζνιεφική ανάγνωση της διεθνούς πραγματικότητας), αν δεν την εντάξουμε στο πλαίσιο της εποχής, όπου, από τη μια, οι ΗΠΑ έχουν μπει στην τελική ευθεία για να δεχτούν το τριπλό χαστούκι στην Ινδοκίνα από Καμπότζη, Βιετνάμ, Λάος, και, από την άλλη, η ΕΣΣΔ έχει αρχίσει να περνά στην επίθεση σε όλες τις ηπείρους και τα απελευθερωτικά κινήματα, με μία πολυδιάστατη πολιτική (στρατιωτικές επιθέσεις, φραστικές επιθέσεις, διασπάσεις απελευθερωτικών κινημάτων μέσω προνομοποιήσεων συνιστωσών τους, ανισοβαρείς εμπορικές συμφωνίες, “διεθνοποιήσεις” περιφερειακών ζητημάτων κλπ που κάνει και σήμερα ο Πούτιν). Σε μεγάλο βαθμό, η εποχή εκείνη έμοιαζε με την περίοδο των σοβιετογερμανικών συμφώνων μη επίθεσης και φιλίας. Ομολογουμένως, λοιπόν, και αυτά τα πρακτικά είναι για “γερά στομάχια”.

***

Πρακτικά συνομιλιών (1)

Πεκίνο, 17-18 Φλεβάρη 1973, 11:30 μ.μ. – 1.20 π.μ.

Συμμετέχοντες:

Μαο Τσε Τουνγκ, Πρόεδρος, Πολιτικό Γραφείο Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας

Τσου Εν Λάι, Πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου

Ουανγκ Χάι Γιουνγκ, Υφυπουργός Εξωτερικών

Τανγκ Ουεν Σενγκ, Διερμηνεία

Σεν Γιο Γιουν, Διερμηνεία

Δρ. Χένρι Α. Κίσιντζερ, Βοηθός του Προέδρου των ΗΠΑ για Θέματα Εθνικής Ασφαλείας

Ουίνστον Λόρντ, Μέλος του επιτελείου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλίας

(Στις 11 μ.μ. της 17ης Φλεβάρη 1973 σε συνάντηση σε μία έπαυλη κοντά στην Οικεία Φιλοξενουμένων όπου ο δρ. Κίσιντζερ και το επιτελείο του έμεναν, ο Πρωθυπουργός Τσου Εν Λάι πληροφόρησε το Δρ. Κίσιντζερ ότι αυτός και ο Ουίνστον Λορντ προσκαλούνταν να συναντήσουν τον πρόεδρο Μαο Τσε Τουνγκ στις 11:30 την ίδια νύχτα Είπε στο δρ. Κίσιντζερ ότι θα έρθει σύντομα στην Οικεία Φιλοξενουμένων για να τον συνοδέψει στην κατοικία του προέδρου.

     xin_4321205301311421114383

Ο δρ. Κίσιντζερ και τα μέλη της αντιπροσωπείας στη συνάντηση επέστρεψαν στην Οικεία των Φιλοξενουμένων. Ο Πρωθυπουργός Τσου Εν Λάι πήγε εκεί στις 11:20 και πήγε με το δρ. Κίσιντζερ στο Τσουνγκναχάι. Ο κ. Τσου, αναπληρωτής διευθυντής Πρωτοκόλου συνόδεψε τον κ. Λόρτ. Ο πρωθυπουργός Του Εν Λάι συνόδεψε τον δρ. Κίσιντζερ σε ένα εξωτερικό δωμάτιο της Οικείας των Φιλοξενουμένων και έπειτα, μέσα από ένα άλλο δωμάτιο, στο καθιστικό του Προέδρου Μαο.

Τον πρόεδρο βοήθησε να σηκωθεί μία νεαρή βοηθός του και ήρθε προς το μέρος του δρ. Κίσιντζερ για να τον χαιρετίσει. Οι φωτογράφοι έβγαλαν φωτογραφίες. Ο Μαο καλωσόρισε τον δρ. Κίσιντζερ και ο δρ. Κίσιντζερ σημείωσε ότι ήταν σχεδόν ακριβώς ένα χρόνο πριν που είχε για πρώτη φορά συναντήσει τον Πρόεδρο. Ο Πρόεδρος, έπειτα, χαιρέτησε τον κ. Λορντ και σχολίασε ότι ήταν πολύ νέος, νεαρότερος από τους διερμηνείς. Ο κ. Λορντ απάντησε ότι σίγουρα είναι μεγαλύτερός τους. Ο πρόεδρος έπειτα κινήθηκε προς τους μεγάλους καναπέδες και οι δύο αντιπροσωπείες έκατσαν εκεί. Οι φωτογράφοι συνέχιζαν να τραβούν φωτογραφίες.)

Πρόεδρος Μαο (καθώς πήγαινε προς την θέση του): Δεν δείχνω άσχημα, αλλά ο θεός μού έστειλε πρόσκληση. (Προς τον κ. Λορντ). Εσύ είσαι νέος.

κ.Λορντ: Μεγαλώνω.

Πρόεδρος Μαο: Εγώ είμαι ο πιο ηλικιωμένος από όσους κάθονται εδώ.

Πρωθυπουργός Τσου: Εγώ είμαι ο δεύτερος πιο ηλικιωμένος.

Πρόεδρος Μαο: Υπήρχε κάποιος στο Βρετανικό Στρατό, ο οποίος αντιτιθόταν στην ανεξαρτησία της χώρας σας. Ο αρχιστράτηγος Μοντγκόμερι ήταν ένας από όσους αντιτίθονταν στην πολιτική σας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρόεδρος Μαο: Αντιτιθόταν στην πολιτική Ντούλες (2). Πιθανώς δεν σας αντιτίθεται πια. Εκείνη την περίοδο, κι εσείς αντιτιθόσασταν σε εμάς. Εμείς επίσης αντιτιθόμασταν σε εσάς. Επομένως, είμαστε εχθροί (γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Δύο πρώην εχθροί.

Πρόεδρος Μαο: Τώρα αποκαλούμε τη σχέση ανάμεσά μας φιλία.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό αισθανόμαστε.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό είναι που λέω.

Δρ. Κίσιντζερ: Έχω πει στον πρωθυπουργό ότι εμείς σε καμία άλλη χώρα δε μιλάμε τόσο ειλικρινά και ανοιχτά όσο σε εσάς.

Πρόεδρος Μαο (προς τους φωτογράφους): Εντάξει τώρα. (Οι φωτογράφοι φεύγουν).

Όμως ας μην πούμε ψεύτικα λόγια και να μην προχωρήσουμε σε κόλπα. Δεν υποκλέπτουμε έγγραφά σας. Μπορείτε ελεύθερα να τα αφήσετε κάπου και να μας δοκιμάσετε. Ούτε στήνουμε αυτί και υποκλέπτουμε τηλεφωνικές συνομιλίες. Δεν έχουν νόημα αυτά τα κολπάκια. Και κάποιες μεγάλες μανούβρες επίσης, δεν έχουν αποτέλεσμα. Το είπα αυτό στον ανταποκριτή σας, κ. Έντγκαρ Σνόου, είπα ότι η CIA σας δεν είναι καλή για μεγάλα γεγονότα.

foreign201610121358000165617823889Ο Σνόου το 1936 στο Μπαο’αν (Γιενάν) στην Κίνα με το Μαο Τσε Τουνγκ. Έγραψε το «Κόκκινο Αστέρι πάνω από την Κίνα», κάνοντας γνωστό το Μαο στη δυτική κοινή γνώμη(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι απόλυτα αληθές. Αυτή είναι η εμπειρία μας.

Πρόεδρος Μαο: Επειδή, όταν δίνεις μια εντολή, για παράδειγμα, όταν ο πρόεδρός σας δίνει μια εντολή, και θέλετε πληροφορίες για ένα ζήτημα, τότε οι εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών έρχονται τόσες πολλές όσες και οι νιφάδες χιονιού. Έχουμε κι εμείς τις μυστικές μας υπηρεσίες και ισχύει το ίδιο και με αυτό. Δεν δουλεύουν καλά. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Για παράδειγμα, δεν γνώριζαν για το Λιν Πιάο. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Έπειτα, πάλι δεν γνώριζαν ότι εσείς θέλατε να έρθετε.

Διάβασα δύο άρθρα το 1969. Ένας από τους διευθυντές του Τμήματος Κίνας του Υπουργείου Εξωτερικών σας έγραψε ένα άρθρο το οποίο αργότερα δημοσιεύτηκε σε μια ιαπωνική εφημερίδα.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν θυμάμαι να το έχω διαβάσει.

Πρωθυπουργός Τσου: Δεν σας το είχα αναφέρει προηγουμένως.

Δρ. Κίσιντζερ: Όχι.

Πρόεδρος Μαο: Κάνετε καλά τη δουλειά σας. Ταξιδεύετε παντού. Είστε αετός ή περιστέρι. (Γέλια). Και το ζήτημα του Βιετνάμ μπορεί να θεωρείται ότι έχει βασικά διευθετηθεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό αισθανόμαστε κι εμείς. Πρέπει τώρα να έχουμε μια μεταβατική περίοδο προς την ηρεμία.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, σωστά.

Πρόεδρος Μαο: Εμείς επίσης λέμε για την ίδια κατάσταση αυτό που ο Πρόεδρός σας είπε όταν καθόταν εδώ (δείχνει με το χέρι του), ότι κάθε πλευρά έχει τα δικά της μέσα και έδρασε για τις δικές της ανάγκες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι δύο χώρες να εργάζονται χέρι-χέρι.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και οι δύο αντιμετωπίζουμε τον ίδιο κίνδυνο. Μπορεί να πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικές μεθόδους ενίοτε, όμως για τους ίδιους στόχους.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό θα ήταν καλό. Για όσο οι στόχοι είναι οι ίδιοι, δεν θα σας βλάψουμε, ούτε εσείς θα βλάψετε εμάς. Και μπορούμε να εργαστούμε καλά για να αντιμετωπίσουμε από κοινού έναν μπάσταρδο. (Γέλια). Στην πραγματικότητα, κάποιες φορές θα θέλουμε να σας επικρίνουμε για ένα διάστημα, και εσείς να μας επικρίνετε για ένα διάστημα επίσης. Αυτό είναι η ιδεολογική επιρροή, είπε ο Πρόεδρός σας. Εσείς λέτε, κομμουνιστές, μακριά. Εμείς λέμε, ιμπεριαλιστές, μακριά. Κάποιες φορές λέμε πράγματα σαν αυτά. Δεν θα είχε νόημα να μην το κάνουμε αυτό.

Δρ. Κίσιντζερ: Πιστεύω ότι και οι δύο πρέπει να μείνουμε ειλικρινείς με τις αρχές μας. Και, στην πραγματικότητα, θα προκαλούταν σύγχυση, αν μιλούσαμε την ίδια γλώσσα. Έχω πει στον πρωθυπουργό ότι στην Ευρώπη εσείς, λόγω των αρχών σας, μπορείτε να μιλήσετε πιο σταθερά από όσο μπορούμε εμείς, όσο κι αν φαίνεται αυτό παράξενο.

Πρόεδρος Μαο: Όσον αφορά εσάς, στην Ευρώπη και την Ιαπωνία, ελπίζουμε ότι θα συνεργαστείτε μεταξύ σας. Όσον αφορά κάποια πράγματα είναι σωστό να διαφωνούμε και να τσακωνόμαστε, όμως χρειάζεται η θεμελειώδης συνεργασία.

Δρ. Κίσιντζερ: Όσον αφορά εμάς και εσάς, ακόμα κι αν κάποιες φορές επικρίνουμε ο ένας τον άλλο, θα συντονίσουμε τις δράσεις μας μαζί σας, και δεν θα συμμετέχουμε ποτέ σε μια πολιτική απομόνωσής σας. Όσον αφορα την Ιαπωνία και την Ευρώπη, συμφωνούμε ότι θα πρέπει να συνεργαζόμαστε σε όλα τα σημαντικά ζητήματα μαζί τους. Η Ευρώπη έχει πολύ αδύναμη ηγεσία τώρα.

Πρόεδρος Μαο: Δεν ενωνονται ο ένας με τον άλλο.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν ενώνονται, δεν έχουν μακρόθωρη οπτική. Όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν κίνδυνο, ελπίζουν να τελειώσουν με αυτόν χωρίς καν να προσπαθήσουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Είπα στον κ. Κίσιντζερ ότι εσείς [οι ΗΠΑ] πρέπει να συνεχίσετε να βοηθάτε τον Πομπιντού (5).

Πρόεδρος Μαο: Πράγματι.

foreign201610121356000259131876001Ο Σνόου την 1η Οκτώβρη 1970 με το Μαο Τσε Τουνγκ, παρακολουθώντας τη στρατιωτική παρέλαση στην Τιέν Αν Μεν για την 21η επέτειο ίδρυσης της ΛΔ Κίνας (πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Κάνουμε ό,τι μπορούμε, και θα κάνουμε περισσότερα.

Πρόεδρος Μαο: (Κάνοντας μια κίνηση με τα χέρια του). Τώρα ο κ. Πομπιντού απειλείται. Είναι το Σοσιαλιστικό και το Κομμουνιστικό Κόμμα που στρέφουν τις δυνάμεις εναντίον του.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και έχουν ενωθεί.

Πρόεδρος Μαο (δείχνοντας προς τον δρ. Κίσιντζερ): Ενώνονται και η Σοβιετική Έωση θέλει το Κομμουνιστικό Κόμμα να μπει στην κυβέρνηση. Δεν μου αρέσει το Κομμουνιστικό τους Κόμμα, όπως και δεν μου αρέσει το δικό σας Κομμουνιστικό Κόμμα. Μου αρέσετε εσείς, αλλά όχι το Κομμουνιστικό σας Κόμμα (Γέλια).

Στη Δύση είχατε ιστορικά πάντοτε μια πολιτική, για παράδειγμα, και στους δύο παγκοσμίους πολέμους πάντοτε αρχίζατε με το να ωθείτε τη Γερμανία να πολεμήσει εναντίον της Ρωσίας.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως δεν είναι πολιτική μας να ωθήσουμε τη Ρωσία να πολεμήσει εναντίον της Κίνας, γιατί ο κίνδυνος για εμάς από έναν πόλεμο με την Κίνα είναι το ίδιο μεγάλος με έναν πόλεμο στην Ευρώπη.

Πρόεδρος Μαο (Προτού μεταφραστούν οι παρατηρήσεις του δρ. Κίσιντζερ, κάνει παρατηρήσεις στα κινέζικα και μετρά με τα δάχτυλά του. Η κα. Τανγκ, έπειτα, μεταφράζει τις παρατηρήσεις του δρ. Κισιντζερ και, έπειτα, τις παρατηρήσεις του Προέδρου Μαο).

Αυτό που ήθελα να πω είναι αν εσείς τώρα ωθείτε ή όχι τη Δυτική Γερμανία να κάνει ειρήνη με τη Ρωσία και έπειτα να ωθήσετε τη Ρωσία να επιτεθεί ανατολικά. Υποψηάζομαι ότι όλη η Δύση έχει μια τέτοια ιδέα κατά νού, δηλαδή, να ωθήσετε τη Ρωσία προς ανατολάς, κυρίως εναντίον μας και επίσης εναντίον της Ιαπωνίας. Επίσης, πιθανόν, εναντίον εσάς, στον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν ευνοήσαμε μια τέτοια πολιτική. Προτιμούσαμε το γερμανικό αντιπολιτευόμενο κόμμα, το οποίο δεν ασκούσε μια τέτοια πολιτική. (O Πρόεδρος Μαο, καπνίζοντας ένα πούρο, προσφέρει πούρα στον δρ. Κίσιντζερ και τον κ. Λορντ, οι οποίοι αρνούνται).

Πρόεδρος Μαο: Ναι, αυτό είναι που αισθανόμαστε. Κι εμείς επίσης είμαστε υπέρ του αντιπολιτευόμενου κόμματος στη Γερμανία.

Δρ. Κίσιντζερ: Φέρθηκαν πολύ ηλίθια.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, ηττήθηκαν. Όλη η Ευρώπη σκέφτεται μόνο την ειρήνη.

Πρωθυπουργός Τσου: Τις αυταπάτες για ειρήνη τις οποίες δημιούργησαν οι ηγέτες της.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, όμως θα κάνουμε ό,τι είναι καλύτερο για να ενισχύσουμε την Ευρωπαϊκή άμυνα και να διατηρήσουμε το στρατό μας εκεί.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό θα ήταν πολύ καλό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν έχουμε σχέδια για οποιαδήποτε μεγάλη μείωση των δυνάμεών μας στην Ευρώπη για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. (Ο Πρόεδρος Μαο στρέφεται προς τον πρωθυπουργό Τσου).

Πρωθυπουργός Τσου: Μιλώντας για μείωση των στρατευμάτων σας, εννοείτε μόνο το πολύ 10 – 15%.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι, ακριβώς.

Πρόεδρος Μαο: Ποιος είναι ο αριθμός των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη; Είναι πιθανώς ως επί το πλείστον μονάδες εκτόξευσης πυραύλων.

Πρωθυπουργός Τσου: Είναι περίπου 300-350.000, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου.

Πρόεδρος Μαο: Πιθανώς δεν συμπεριλαμβάνεται το Ναυτικό σε αυτότον αριθμό.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν περιλαμβάνεται το Ναυτικό. Υπάρχουν περίπου 275.000 στην Κεντρική Ευρώπη. Δεν συμπεριλαμβάνεται ο 6ος Στόλος στη Μεσόγειο.

Πρόεδρος Μαο: Και η ανάπτυξη στρατευμάτων σας στην Ασία και τον Ειρηνικό είναι πολύ διεσπαρμένη. Τα έχετε στην Κορέα. Άκουσα ότι ο αριθμός τους είναι περίπου 300.000.

Δρ. Κίσιντζερ: Περίπου 40.000.

Πρόεδρος Μαο: Και 8-9.000 με τον Τσανγκ Κάι Σεκ.

Πρωθυπουργός Τσου: Στην Ταϊβάν.

Πρόεδρος Μαο: Έπειτα, λέγεται ότι έχετε δύο ομάδες στην Ιαπωνία, 40.000 στην Οκινάουα και 20 με 30.000 στην κυρίως Ιαπωνία. Δεν γνωρίζω πόσοι είναι και στις Φιλιππίνες. Τώρα έχουν απομείνει στο Βιετνάμ λίγο πάνω από 10.000.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως όλα θα αποσυρθούν.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και άκουσα ότι έχετε 40.000 στην Ταϊλάνδη.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι σωστό. Όμως όλες οι μονάδες που ο Πρόεδρος ανέφερε είναι κυρίως αεροπορικές μονάδες και, επομένως, δεν μπορούν πιθανώς να μετρηθούν με βάση τον αριθμό του προσωπικού.

Πρόεδρος Μαο: Έχετε επίσης επίγειες δυνάμεις, για παράδειγμα, στη Νότια Κορέα.

Δρ. Κίσιντζερ: Στη Νότια Κορέα έχουμε επίγειες δυνάμεις.

Πρόεδρος Μαο: Όλα αυτά άρχισαν από τον Τρούμαν και τον Άτσεσον. Επομένως, αυτή τη φορά είχατε μία επιμνημόσυνη δέηση για τον Τρούμαν και εμείς δεν πήγαμε. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Όταν θα έχετε γραφείο διασύνδεσης στην Ουάσινγκτον, θα είναι πιο πιθανό μελλοντικά να έρθετε.

Πρωθυπουργός Τσου: Είχετε όλες αυτές τις επιμνημόσυνες δεήσεις τόσο για τον Τρούμαν όσο και για το Τζόνσον (Ο Πρόεδρος Μαο και ο Πρωθυπουργός Τσου γελούν). Η φωνή σας ακούγεται βραχνή. Θα πρέπει αύριο να είναι μέρα ξεκούρασης. Γιατί θεέλτε να συνεχίσουμε να μιλάμε τόσο πολύ;

Δρ. Κίσιντζερ: Γιατί είναι πολύ σημαντικό εσείς και εμείς να καταλάβουμε τι θα κάνουμε και να συντονίσουμε τις δράσεις μας, και επομένως, πάντοτε λέμε στον Πρωθυπουργό ποια είναι τα σχέδιά μας σε διάφορες περιοχές του κόσμου, ώστε να μπορείτε να κατανοείτε τις μεμονωμένες κινήσεις όταν αυτές γίνονται.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. Όταν περάσετε από την Ιαπωνία, θα πρέπει ίσως να μιλήσετε λίγο παραπάνω μαζί τους. Μιλήσατε μαζί τους μόνο για μια μέρα και αυτό δεν είναι πολύ καλό για το πρόσωπό τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Κε. Πρόεδρε, θέλαμε η έμφαση σε αυτό το ταξίδι να είναι οι συνομιλίες στο Πεκίνο, και γι’ αυτό θα κάνω ξεχωριστό ταξίδι στο Τόκιο.

Πρόεδρος Μαο: Καλώς. Και να τους το κάνετε ξεκάθαρο.

Γνωρίζετε ότι τα ιαπωνικά συναισθήματα έναντι της Σοβιετικής Ένωσης δεν είναι τόσο πολύ καλά.

Δρ. Κίσιντζερ: Είναι πολύ ανάμεικτα.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας μια κίνηση με το χέρι του): Με δυο λόγια, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πρωθυπουργός Τανάκα είπε στον Πρόεδρό μας, ότι αυτό που έκανε η Σοβιετική Ένωση ήταν σαν να έβλεπε ένα πρόσωπο να πηγαίνει να κρεμαστεί, και αμέσως να τραβά την καρέκλα κάτω από τα πόδια του.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρόεδρος Μαο: Θα μπορούσε να πει κανείς ότι δεν έριξαν ούτε μια σφαίρα και ωστόσο ήταν σε θέση να αρπάξουν πολλά μέρη (O Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Άρπαξαν τη Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας. Άρπαξαν τη μισή Σινκιάνγκ. Την αποκάλεσαν “σφαίρα επιρροής”. Και τη Μαντσουκουό, στα βορειοανατολικά, την αποκάλεσαν επίσης φαίρα επιρροής τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Και απέσυραν όλη τη βιομηχανία από εκεί.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. Και άρπαξαν επίσης τα νησιά της Σαχαλίνης και τις Κουρίλες. (Ο Πρόεδρος Μαο και ο Πρωθυπουργός Τσου συζητούν μεταξύ τους). Η Σαχαλίνη είναι το νοτιότερο μέρος των Κουρίλων Νήσων. Θα κοιτάξω στο λεξικό να δω ποια είναι η κινεζική μετάφρασή τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Οι Ιάπωνες θέλγονται από τις οικονομικές ευκαιρίες στη Ρωσία.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας καταφατικό νεύμα): Θέλουν να αρπάξουν κάτι εκεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως εμείς θα ενθαρρύνουμε την ύπαρξη στενότερων δεσμών ανάμεσα στην Ιαπωνία και σε εμάς, και επίσης θα καλωσορίσουμε τη σχέση τους με τη Λαϊκή Δημοκρατία.

Πρόεδρος Μαο: Εμείς επίσης πιστεύουμε ότι αντί η Ιαπωνία να έχει στενότερες σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση, θα ήταν καλύτερο να βελτιώσει τις σχέσεις της μαζί σας. Αυτό θα ήταν καλύτερο.

Δρ. Κίσιντζερ: Θα ήταν πολύ επικίνδυνο αν η Ιαπωνία και η Σοβιετική Ένωση καθιέρωναν στενότερες πολιτικές σχέσεις.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό δεν φαίνεται πιθανό.

e15-587«Κάτω ο σοβιετικός ρεβιζιονισμός»

Πρωθυπουργός Τσου: Οι προοπτικές, επίσης, δεν είναι καλές.

Πρόεδρος Μαο: Θα μπορούσαμε εμείς, επίσης, να κάνουμε κάποια δουλειά σε αυτό.

Δρ. Κίσιντζερ: Η Σοβιετική Ένωση έχει κάνει ανοίγματα, αλλά οι Ιάπωνες δεν έχουν ανταποκριθεί. Έχουν προσκαλέσει τον Οχίρα να πάει στη Μόσχα.

Πρωθυπουργός Τσου: Ναι, φέτος, το δεύτερο μισό.

Δρ. Κίσιντζερ: Φέτος.

Πρωθυπουργός Τσου: Και φαίνεται ότι, σε αυτό το ζήτημα, ο Οχίρα έχει μια πιο ξεκάθαρη ιδέα για τη Σοβιετκή Ένωση από όσο άλλοι. Όμως υπάρχουν κάποιοι που δεν το καταλαβαίνουν τόσο ξεκάθαρα, όπως ο Υπουργός Εξωτερικών τους.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι σωστό.

Πρωθυπουργός Τσου: Αυτό είναι επίσης η γραφειοκρατία, όπως τη χαρακτηρίζετε.

Δρ. Κίσιντζερ: Είμαστε προετοιμασμένοι να ανταλλάξουμε πληροφορίες με εσάς σε αυτά τα ζητήματα.

Πρωθυπουργός Τσου (προς τον Πρόεδρο Μαο): Έχουμε αποφασίσει, εξάλλου, να ιδρύσουμε γραφεία διασύνδεσης στις δύο πρωτεύουσες και να διατηρήσουμε την επαφή ανάμεσα στο Χουάνγκ Χούα και το Λευκό Οίκο.

Πρόεδρος Μαο (προς τον Πρωθυπουργό Τσου): Πού είναι η έμφαση;

Πρωθυπουργός Τσου: Το γραφείο διασύνδεσης θα χειρίζεται τις γενικές δημόσιες ανταλλαγές. Για εμπιστευτικά και φλέγοντα ζητηματα που δεν καλύπτονται από το γραφείο διασύνδεσης θα χρησιμοποιήσουμε το κανάλι του πρέσβη Χουάνγκ Χούα.

Πρόεδρος Μαο: Ο Χουάνγκ είχε μια ατυχία (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Ήταν μια χαρά στα μέρη σας και με το που επέστρεψε στη Σαγκάη τσάκησε τη μέση του.

Δρ. Κίσιντζερ: Θα του βρούμε ένα γιατρό όταν επιστρέψει.

Πρόεδρος Μαο: Ναι. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Φαίνεται ότι είναι πιο ασφαλής στα μέρη σας. Με το που γύρισε στη Σαγκάη κατέρρευσε.

Από την ατμόσφαιρα με την οποία ο Πρόεδρός σας υποδέχτηκε την ακροβατική μας ομάδα, πίστεψα ότι το ζήτημα του Βιετνάμ θα διευθετούταν.

Υπήρχαν κάποιες φήμες που έλεγαν ότι κι εσείς ήσασταν έτοιμος να καταρρεύσετε (γέλια). Και οι γυναίκες εδώ ήταν όλες δυσαρεστημένες με αυτό (Γέλια, ειδικά από την πλευρά των γυναικών). Είπαν ότι αν ο δρ. θα κατέρρεε, θα έμεναν χωρίς δουλειά.

Δρ. Κίσιντζερ: Όχι μόνο στην Κίνα.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και η όλη γραμμή θα κατέρρεε ως ντόμινο.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτά ήταν όλα δημοσιογραφικές φήμες.

Πρόεδρος Μαο: Μόνο φήμες;

Δρ. Κίσιντζερ: Μόνο φήμες.

Πρόεδρος Μαο: Δεν είχαν καθόλου βάση;

Δρ. Κίσιντζερ: Καθόλου. Στην πραγματικότητα, το αντίθετο ίσχυε. Μπορέσαμε τώρα να βάλουμε τους ανθρώπους μας σε όλες τις θέσεις κλειδιά.

Πρόεδρος Μαο (κάνοντας ένα καταφατικό νεύμα): Ο Πρόεδρός σας λέει τώρα ότι προτείνετε κάτι περίπου ως μια μεταφορά του Σινικού Τείχους από την Κίνα στις ΗΠΑ, δηλαδή, εμπορικούς φραγμούς.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τους εμπορικούς φραγμούς.

Πρόεδρος Μαο: Να τους μειώσετε; Τότε, το κάνατε αυτό μόνο για να τρομάξετε τον κόσμο. Λέτε ότι θα αυξήσετε τους δασμούς και τα μη δασμολογικά εμπόδια και ίσως το κάνετε αυτό για να τρομάξετε την Ευρώπη και την Ιαπωνία.

Δρ. Κίσιντζερ: Μερικώς. Προτείνουμε ένα νομοσχέδιο για το εμπόριο το οποίο δίνει τη δυνατότητα τόσο να αυξήσουμε όσο και να μειώσουμε τα εμπόδια, προκειμένου να περάσει από το Κογκρέσο. Πρέπει να δημιουργήσουμε την εντύπωση ότι μπορεί να αυξήσουμε τους φραγμούς. Θέλουμε την εκτελεστική εξουσία να το κάνουμε χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, όμως αν ζητήσουμε από το Κογκρέσο να μειώσουμε τους φραγμούς αυτό θα αρνηθεί. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Για αυτό το λόγο ζητάμε την εκτελεστική εξουσία να κινούμαστε και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Πρόεδρος Μαο: Και τι θα γίνει αν δεν σας τη δώσουν;

Δρ. Κίσιντζερ: Πιστεύουμε ότι θα μας τη δώσουν. Θα είναι μια δύσκολη μάχη, όμως είμαστε αρκετά σίγουροι ότι θα κερδήσουμε. Το προτείνουμε, επίσης, με τόσο γενική γλώσσα ώστε να μπορούμε να εξαλείψουμε τις προκαταλήψεις που ακόμα υπάρχουν έναντι της Λαϊκής Δημοκρατίας.

Πρόεδρος Μαο: Το εμπόριο ανάμεσα στις χώρες μας είναι επί του παρόντος πολύ ισχνό. Βαθμιαία αυξάνεται. Ξέρετε, η Κίνα είναι μια πολύ φτωχή χώρα. Δεν έχουμε αρκετά. Αυτό που έχουμε πλεονάζον είναι γυναίκες (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν υπάρχουν ποσοστώσεις για αυτές ή δασμούς.

Πρόεδρος Μαο: Επομένως, αν θέλετε, μπορούμε να σας δώσουμε λίγες, μερικές δεκάδες χιλιάδες (Γέλια).

Πρωθυπουργός Τσου: Φυσικά, σε εθελοντική βάση.

Πρόεδρος Μαο: Αφήστε τις να ‘ρθουν σ’ εσάς. Θα προκαλέσουν καταστροφές. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να ελαφρύνετε τα βάρη μας (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Το ενδιαφέρον μας για το εμπόριο με την Κίνα δεν είναι εμπορικό. Είναι για να καθιερώσουμε μια σχέση που είναι απαραίτητη για τις πολιτικές σχέσεις που έχουμε.

Πρόεδρος Μαο: Ναι.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι το πνεύμα με το οποίο διεξάγουμε τις συζητήσεις μας.

Πρόεδρος Μαο: Κάποτε είχα συζήτηση με έναν ξένο φίλο. (Οι διερμηνείς συζητούν με τον Πρόεδρο Μαο). Είπα ότι πρέπει να χαράξουμε μια οριζόντια γραμμή: ΗΠΑ-Ιαπωνία-Πακιστάν-Ιράν (ο Πρόεδρος Μαο βήχει δυνατά) – Τουρκία και Ευρώπη.

Δρ. Κίσιντζερ: Έχουμε μια πολύ παρόμοια αντίληψη. Μπορεί να έχετε διαβάσει σε κάποια εφημερίδα ότι ο κ. Χελμς, τοποθετήθηκε στο Ιράν, και υπάρχει έντονη παραφιλολογία για το πώς αυτό επηρέασε τη θέση μου. Στην πραγματικότητα, εμείς στείλαμε το Χελμς στο Ιράν για να ασχοληθεί με την Τουρκία, το Ιράν, το Πακιστάν και τον Περσικό, λόγω της εμπειρίας του από τις προηγούμενες θέσεις του και επειδή χρειαζόμασταν έναν αξιόπιστο άνθρωπο σε αυτό το σημείο, ο οποίος κατανοεί τα πολύ σύνθετα πράγματα που χεριάζεται να γίνουν. (Ο Πρόεδρος Μαο ανάβει ξανά το πούρο του). Θα του δώσουμε την εξουσία να ασχοληθεί με όλες αυτές τις χώρες, παρότι αυτό δεν θα ανακοινωθεί δημοσίως.

Πρόεδρος Μαο: Όσον αφορά αυτά τα ζητήματα, εμείς δεν καταλαβαίνουμε πολύ καλά τα ζητήματά σας στις ΗΠΑ. Υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν τα γνωρίζουμε πολύ καλά. Για παράδειγμα, τα εσωτερικά σας ζητήματα, δεν τα κατανοούμε. Υπάρχουν επίσης πολλά πράγματα και στην εξωτερική πολιτική που δεν τα κατανοούμε. Ίσως στα επόμενα τέσσερά σας χρόνια να μπορέσουμε να μάθουμε κάτι.

e13-783«Δεν θα επιτεθούμε αν δεν μας επιτεθούν»

Δρ. Κίσιντζερ: Είπα στον πρωθυπουργό ότι έχετε έναν πιο άμεσο, ίσως πιο ηρωικό τρόπο δράσης από όσο εμείς. Εμείς χρειάζεται ενίοτε να χρησιμοποιούμε πιο σύνθετες μεθόδους λόγω της εγχώριας κατάστασής μας. (Ο Πρόεδρος Μαο ξαναρωτά για τη μετάφραση και η διερμηνέας κα. Τανγκ επαναλαμβάνει: “τρόπο δράσης”). Όμως για τους βασικούς μας στόχους θα δράσουμε πολύ αποφασιστικά και χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την κοινή γνώμη. Επομένως, αν υπάρξει άποιος πραγματικός κίνδυνος ή οι ηγεμονιστικές προθέσεις γίνουν πιο δραστήριες, θα αντισταθούμε σίγουρα, οπουδήποτε κι αν εμφανιστούν. Και όπως είπε ο πρόεδρος [των ΗΠΑ] στον πρόεδρο [της ΛΔΚ], για το δικό μας συμφέρον, όχι ως κίνηση ευγένειας προς κάποιον άλλο.

Πρόεδρος Μαο (γελώντας): Αυτά είναι ειλικρινή λόγια.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτή είναι η θέση μας.

Πρόεδρος Μαο: Θέλετε κινέζες; Θα μπορούσαμε να σας δώσουμε δέκα εκατομμύρια (Γέλια, ειδικά από την πλευρά των γυναικών).

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος βελτιώνει την προσφορά του.

Πρόεδρος Μαο: Λέγοντας αυτό, μπορούμε να τις επιτρέψουμε να πλημμυρίσουν τη χώρα σας με καταστροφή και έτσι να βλάψουν τα συμφέροντά σας. Στη χώρα μας, έχουμε πάρα πολλές γυναίκες, και έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να κάνουν πράγματα. Γεννούν παιδιά και τα παιδιά μας είναι πάρα πολλά. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Είναι μια καινοτόμα πρόταση, θα πρέπει να τη μελετήσουμε.

Πρόεδρος Μαο: Μπορείτε να δημιουργήσετε μια επιτροπή για να μελετήσει το ζήτημα. Να πώς η επίσκεψή σας στην Κίνα θα διευθετήσει το ζήτημα του πληθυσμού. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Θα μελετήσουμε την κατανομή και αξιοποίηση.

Πρόεδρος Μαο: Αν τους ζητήσουμε να πάνε, πιστεύω ότι θα θέλουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Όχι απαραίτητα.

Πρόεδρος Μαο: Αυτό λόγω των φεουδαρχικών τους ιδεών, του μεγαλοεθνικού σοβινισμού.

Δρ. Κίσιντζερ: Σίγουρα θα θέλαμε να τις δεχτούμε.

Πρόεδρος Μαο: Οι Κινέζοι είναι πολύ δύστροποι με τους ξένους.

Για παράδειγμα, στη χώρα σας, μπορείτε να αφήσετε να μπουν άνθρωποι από τόσες πολλές εθνικότητες, ωστόσο, στην Κίνα, πόσους πολλούς ξένους βλέπετε;

Πρωθυπουργός Τσου: Πολύ λίγους.

Δρ. Κίσιντζερ: Πολύ λίγους.

Πρόεδρος Μαο: Έχετε περίπου 600.000 Κινέζους στις ΗΠΑ. Εμείς εδώ δεν έχουμε ίσως ούτε 60 Αμερικανούς. Θα ήθελα να μελετήσουμε το πρόβλημα. Δεν γνωρίζω το λόγο.

Κα. Τανγκ: Η σύζυγος του κ. Λορντ είναι Κινέζα;

Πρόεδρος Μαο: Α, ναι;

Κ. Λορντ: Πράγματι.

Πρόεδρος Μαο: Έχω μελετήσει το πρόβλημα. Δεν γνωρίζω γιατί στους Κινέζους ποτέ δεν τους αρέσουν οι ξένοι. Δεν υπάρχουν Ινδοί ίσως. Όσον αφορά τους Ιάπωνες, ούτε αυτοί είναι πολυάριθμοι. Συγκρινόμενοι με άλλους, είναι κάπως περισσότεροι, και κάποιοι έχουν παντρευτεί και εγκατασταθεί εδώ.

Δρ. Κίσιντζερ: Φυσικά, η εμπειρία σας με τους ξένους δεν ήταν και τόσο καλή.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, ίσως και αυτός ο λόγος να έχει μερικώς συμβάλλει σε αυτό.

Ναι, κατά τα τελευταία εκατό χρόνια, κυρίως οι οχτώ δυνάμεις, και αργότερα ήταν η Ιαπωνία κατά την Επανάσταση των μπόξερ. Επί 13 χρόνια, η Ιαπωνία είχε καταλάβει την Κίνα, κατέλαβε το μεγαλύτερο τμήμα της Κίνας. Και στο παρελθόν, οι σύμμαχες δυνάμεις, οι εισβολείς ξένοι, όχι μόνο κατέλαβαν κινεζικό έδαφος, αλλά ζήτησαν και από την Κίνα αποζημιώσεις.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, και εξωχώρια δικαιώματα.

Πρόεδρος Μαο: Τώρα, στις σχέσεις μας με την Ιαπωνία, δεν τους έχουμε ζητήσει αποζημιώσεις, γιατί κάτι τέτοιο θα πρόσθετε βάρος στο λαό. Θα ήταν δύσκολο να υπολογιστεί ολόκληρη η αποζημίωση.

Κανένας λογιστής δε θα ήταν σε θέση να το κάνει.

Και μόνο με αυτό τον τρόπο μπορούμε να πάμε από την εχθρότητα στη χαλάρωση στις σχέσεις ανάμεσα στους λαούς. Και θα είναι πιο δύσκολο να διευθετήσουμε τις σχέσεις εχθρότητάς μας με τον ιαπωνικό λαό παρά από όσο με εσάς.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι. Δεν υπάρχει κανένα αίσθημα εχθρότητας του αμερικανικού λαού έναντι του κινεζικού. Το αντίθετο. Μεταξύ μας τώρα ακριβώς υπάρχει ουσιαστικά μόνο ένα νομκό πρόβλημα. (Ο Πρόεδρος Μαο γνέφει καταφατικά). Το οποίο θα λύσουμε τα επόμενα χρόνια. Όμως υπάρχει μια ισχυρή κοινότητα συμφερόντων που λειτουργεί άμεσα.

Πρόεδρος Μαο: Πράγματι;

Δρ. Κίσιντζερ: Ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ.

Πρόεδρος Μαο: Τι εννοείτε κοινότητα συμφερόντων; Στο θέμα της Ταϊβάν;

Δρ. Κίσιντζερ: Σε σχέση με άλλες χώρες που μπορεί να έχετε προθέσεις.

Πρωθυουργός Τσου: Εννοείτε τη Σοβιετική Ένωση;

Δρ. Κίσιντζερ: Εννοώ τη Σοβιετική Ένωση.

Πρωθυπουργός Τσου: Η κα. Σεν σάς κατάλαβε.

Πρόεδρος Μαο (κοιτώντας προς την κα. Σεν): Οι Κινέζοι γνωρίζουν καλά τα αγγλικά. Πώς τη λένε;

Πρωθυπουργός Τσου: Η κυρία Σεν Γιο Γιουν.

Πρόεδρος Μαο: Κοπέλες (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελάει). Σήμερα έχω ξεστομίσει κάποιες ανοησίες για τις οποίες θα πρέπει να ζητήσω συγγνώμη από τις γυναίκες της Κίνας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ακούστηκαν πολύ ελκυστικές [οι ανοησίες] για τους Αμερικάνους που είναι παρόντες (Ο Πρόεδρος Μαο και οι κοπέλες γελούν).

Πρόεδρος Μαο: Αν ανοίξουμε ένα γραφείο διασύνδεσης στη χώρα σας, θέλετε την κα. Σεν ή την κα. Τανγκ;

Δρ. Κίσιντζερ: Θα ασχοληθούμε με αυτό μέσα από το κανάλι του Χουάνγκ Χούα. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Οι διερμηνείς μας είναι πραγματικά πολύ λίγοι.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως έχουν κάνει μια αξιόλογη δουλειά, με όσους συναντηθήκαμε.

Πρόεδρος Μαο: Οι διερμηνείς που συναντήσατε και οι σημερινές διερμηνείς μας, που κάνουν την περισσότερο δουλειά είναι τώρα στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής τους. Αν μεγαλώσουν, δεν θα διερμηνεύουν τόσο καλά.

Πρωθυπουργός Τσου: Θα πρέπει να τους στείλουμε κάπου στο εξωτερικό.

Πρόεδρος Μαο: Θα στείλουμε παιδιά τόσο μεγάλα (δείχνει με τα χέρια του το ύψος), όχι πολύ μεγάλα.

86959911_kissinger_152050c

(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Θα προετοιμάσουμε προγράμματα ανταλλαγών όπου θα μπορείτε να στείλετε φοιτητές στην Αμερική.

Πρόεδρος Μαο: Και αν ανάμεσα σε εκατό άτομα, υπάρχουν δέκα που μάθουν επιτυχώς τη γλώσσα, αυτό θα είναι μια μεγάλη επιτυχία. Και αν ανάμεσα σε αυτούς, μερικές δεκάδες δεν θέλουν να γυρίσουν, για παράδειγμα, μερικές κοπέλες που θα θέλουν να μείνουν στις ΗΠΑ, δεν υπάρχει πρόβλημα. Γιατί εσείς δεν αποκλείετε τους ξένους όπως οι Κινέζοι. Στο παρελθόν, οι Κινέζοι πήγαιναν στο εξωτερικό και δεν ήθελαν να μάθουν την τοπική γλώσσα. (κοιτώντας προς την κα. Τανγκ). Οι παππούδες της αρνήθηκαν να μάθουν Αγγλικά (6). Είναι τόσο επίμονοι. Ξέρετε, οι Κινέζοι είναι πολύ επίμονοι και συντηρητικοί. Πολλοί από την παλιότερη γενιά των εκπατρισμένων Κινέζων δεν μιλούν την τοπική γλώσσα. Όμως τα πάει καλύτερα η νεότερη γενιά.

Δρ. Κίσιντζερ: Στην Αμερική όλοι, ή η τεράστια πλειοψηφία, μιλούν αγγλικά.

Πρωθυπουργός Τσου: Αυτοί είναι οι νεότεροι. Η πρώτη γενιά δεν μαθαίνει την τοπική γλώσσα. Πήρχε μια Κινέζα παλιότερα που ζούσε στο εξωτερικό και γύρισε στην Κίνα. Ήταν ηλικιωμένη και πέθανε στο Πεκίνο τη δεκαετία του ’50 στα ενενήντα της. Ήταν μέλος της Λαϊκής μας Κυβέρνησης. Δεν μιλούσε ούτε λέξη από αγγλικά. Ήταν από την Καντόνα, εξαιρετικά συντηρητική.

Δρ. Κίσιντζερ: Η κινεζική κουλτούρα είναι τόσο ιδιαίτερη που είναι δύσκολο να αφομοιώσει άλλες κουλτούρες.

Πρόεδρος Μαο: Η κινεζική γλώσσα δεν είναι κακοί, αλλά οι κινεζικοί χαρακτήρες δεν είναι καλοί.

Πρωθυπουργός Τσου: Είναι δύσκολο να τους μάθει κανείς.

Πρόεδρος Μαο: Και υπάρχουν πολλές αντιφάσεις ανάμεσα στον προφορικό και το γραπτό λόγο, γιατί ο προφορικός είναι μονοσύλλαβος ενώ ο γραπτός αναπτύσσεται από σύμβολα. Δεν χρησιμοποιούμε αλφάβητο.

Δρ. Κίσιντζερ: Υπάρχουν κάποιες προσπάθειες να χρησιμοποιηθεί αλφάβητο, μου έχουν πει.

Πρωθυπουργός Τσου: Πρώτα πρέπει να τυποποιήσουμε τον προφορικό λόγο.

Πρόεδρος Μαο (δείχνοντας τα βιβλία του): Όμως, αν η Σοβιετική Ένωση ρίξει τις βόμβες της και σκοτώσει όλους τους Κινέζους που είναι πάνω από 30, θα λύσει το πρόβλημα για εμάς. Γιατί οι πιο μεγάλοι ηλικιακά σαν εμένα δεν μπορούν να μάθουν κινεζικά. Διαβάζουμε κινεζικά. Η πλειοψηφία των βιβλίων μου είναι στα κινεζικά. Υπάρχουν πολύ λίγα λεξικά εδώ πέρα. Όλα τα άλλα βιβλία είναι στα κινεζικά.

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος μαθαίνει τώρα αγγλικά;

Πρόεδρος Μαο: Έχω ακούσει ότι τα μελετώ. Αυτά είναι φήμες από το εξωτερικό. Δεν τις λαμβάνω υπόψη. Γνωρίζω λίγα αγγλικά. Δεν γνωρίζω τη γραμματική.

Κα. Τανγκ: Ο πρόεδρος εφηύρε μια αγγλική λέξη.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, εφηύρα τον αγγλικό όρο “χάρτινη τίγρη”.

Δρ. Κίσιντζερ: “Χάρτινη τίγρης”. Ναι, αυτό είμαστε εμείς (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Όμως εσείς είστε Γερμανός από τη Γερμανία. Όμως η Γερμανία σας ήταν άτυχη, γιατί σε δύο πολέμους ηττήθηκε.

Δρ. Κίσιντζερ: Προσπάθησε πάρα πολύ, πέρα από τις δυνατότητές της και τους πόρους της.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, και επίσης διέχυσε τις δυνάμεις τις στον πόλεμο. Για παράδειγμα, κατά την επίθεσή της στη Σοβιετική Ένωση. Αν είναι να επιτίθεσαι, πρέπει να επιτίθεσαι σε ένα μέρος, όμως αυτοί μοίρασαν τα στρατεύματά τους σε τρεις πλευρές. Άρχισαν τον Ιούνιο, όμως ήδη κατά το χειμώνα δεν μπορούσαν να αντέξουν γιατί έκανε πάρα πολύ κρύο. Ποιος είναι ο λόγος που οι Ευρωπαίοι φοβούνται το κρύο;

Δρ. Κίσιντζερ: Οι Γερμανοί δεν ήταν προετοιμασμένοι για μακροχρόνιο πόλεμο. Στην πραγματικότητα, δεν κινητοποίησαν όλες τις δυνάμεις τους παρά μόλις το 1943. Συμφωνώ με τον πρόεδρο ότι αν τις είχαν συγκεντρώσει σε ένα μέρος σχεδόν σίγουρα θα είχαν νικήσει. Ήταν μόλις δέκα χιλιόμετρα από τη Μόσχα ακόμα και έχοντας τις δυνάμεις τους διεσπαρμένες. (Ο Πρόεδρος Μαο ξανανάβει το πούρο του).

Πρόεδρος Μαο: Δεν θα έπρεπε να έχουν επιτεθεί στη Μόσχα ή το Κίεβο. Θα έπρεπε να έχουν πάρει το Λένινγκραντ ως ένα πρώτο βήμα. Ένα άλλο λάθος στην πολιτική τους ήταν ότι δεν διέσχισαν τη θάλασσα μετά τη Δουνκέρκη.

Δρ. Κίσιντζερ: Μετά τη Δουνκέρκη.

Πρόεδρος Μαο: Ήταν εντελώς απροετοίμαστοι.

Δρ. Κίσιντζερ: Και ο Χίτλερ ήταν ρομαντικός. Είχε μια περίεργη συμπάθεια για την Αγγλία.

Πρόεδρος Μαο: Α, ναι; Τότε γιτατί δεν πήγε προς τα εκεί; Αφού οι Άγγλοι εκείνη την περίοδο ήταν εντελώς χωρίς στρατεύματα.

Δρ. Κίσιντζερ: Αν ήταν σε θέση να διασχίσουν το στενό στη Βρετανία…Νομίζω είχαν μόνο μία μεραρχία σε όλη την Αγγλία;

Πρωθυπουργός Τσου: Αλήθεια;

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι.

Πρωθυπουργός Τσου: Επίσης, ο σερ Άντονι Ήντεν μάς είχε πει ότι στη Γερμανία, εκείνη την εποχή, ένας αξιωματικός του στρατού της κυβέρνησης του Τσόρτσιλ είχε πει ότι αν ο Χίτλερ είχε διασχίσει το στενό δεν θα είχαν καθόλου δυνάμεις. Είχαν αποσύρει όλες τις δυνάμεις τους. Όταν άρχισαν να προετοιμάζονται για τη διάσχιση του στενού από τους Γερμανούς, ο Τσόρτσιλ δεν είχε καθόλου στρατό. Μπορούσε μόνο να οργανώσει την αστυνομία για να υπερασπιστεί την ακτή. Αν είχαν διασχίσει οι Γερμανοί το στενό, δεν θα ήταν σε θέση να αμυνθούν.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό επίσης δείχνει τι μπορεί να κάνει ένας θαρραλέος άνθρωπος, γιατί ο Τσόρτσιλ, με την προσωπικότητά του, επέδειξε κατά πολύ μεγαλύτερη δύναμη από όση κατείχαν.

Πρόεδρος Μαο: Στην πραγματικότητα, εκείνη την εποχή, δεν θα μπορούσαν να αντέξουν.

Πρωθυπουργός Τσου: Δηλαδή, ο Χίτλερ έτρεφε ρομαντικά αισθήματα για τη Βρετανία;

Δρ. Κίσιντζερ: Νομίζω ήταν ένας μανιακός, αλλά έτρεφε κάποια αισθήματα για τη Βρετανία.

Πρόεδρος Μαο: Νομίζω ο Χίτλερ ήταν από την περιοχή του Ρήνου;

Δρ. Κίσιντζερ: Από την Αυστρία.

Πρωθυπουργός Τσου: Ήταν στρατιώτης στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

US Special envoy Henry Kissinger meets with Chinese Prime Minister Zhou Enlai, July 1971 in Beijing, China.

(πηγή)

Δρ. Κίσιντζερ: Ήταν στο γερμανικό στρατό, αλλά καταγόταν από την Αυστρία.

Πρωθυπουργός Τσου: Από το Δούναβη.

Δρ. Κίσιντζερ: Άσκησε τη στρατηγική του περισσότερο καλλιτεχνικά παρά στρατηγικά. Το έκανε από διαίσθηση. Δεν είχε συνολικό πλάνο.

Πρόεδρος Μαο: Τότε γιατί τα γερμανικά στρατεύματα τον λάμβαναν τόσο πολύ υπόψη;

Δρ. Κίσιντζερ: Πιθανώς γιατί οι Γερμανοί είναι κάπως ρομαντικός λαός και γιατί είχε μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα.

Πρόεδρος Μαο: Κυρίως επειδή κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο το γερμανικό έθνος είχε ταπεινωθεί.

Δρ. Κίσιντζερ: Ναι, αυτός ήταν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας.

Πρόεδρος Μαο: Αν οι Ρώσοι επιτεθούν στην Κίνα, μπορώ να σας πω σήμερα ότι ο τρόπος που θα διεξάγουμε τον πόλεμο θα είναι αντάρτικος και παρατεταμένος. Θα τους αφήσουμε να πάνε όπου θέλουν. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελά). Θέλουν να πάνε προς τους παραπόταμους του Κίτρινου Ποταμού. Αυτό θα είναι καλό, πολύ καλό. (Γέλια). Και αν θέλουν να πάνε και προς τους παραπόταμους του Γιανγκτσέ, ούτε αυτό θα ήταν άσχημο.

Δρ. Κίσιντζερ: Όμως, αν χρησιμοποιήσουν βόμβες και δεν στείλουν στρατό; (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Τι θα κάνουμε; Ίσως μπορείτε να οργανώσετε μία επιτροπή για να μελετήσει το πρόβλημα. Θα τους αφήσουμε να μας χτυπήσουν και θα χάσουν κάθε πόρο. Λένε ότι είναι σοσιαλιστές. Εμείς επίσης είμαστε σοσιαλιστές και έτσι θα έχουμε σοσιαλιστές να επιτίθενται σε σοσιαλιστές.

Δρ. Κίσιντζερ: Αν επιτεθούν στην Κίνα, εμείς σίγουρα θα είμαστε αντίθετοι, για τους δικούς μας λόγους.

Πρόεδρος Μαο: Όμως ο λαός σας δεν έχει αφυπνιστεί, και η Ευρώπη και εσείς θα πιστεύετε ότι θα είναι ένα τέλειο πράγμα αν αυτό το κακό έπληττε την Κίνα.

Δρ. Κίσιντζερ: Δεν είμαι σε θέση να κρίνω αυτό που η Ευρώπη πιστεύει. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούν να κάνουν κάτι. Βασικά, δεν έχουν σχέση. (Στο μέσο αυτής της τοποθέτησης, ο Πρόεδρος Μαο κάνει πρόποση στους δρ. Κίσιντζερ και κ. Λoρντ με τσάι). Αυτό που πιστεύουμε είναι ότι αν η Σοβιετική Ένωση μπει στην Κίνα, αυτό θα διαταράξει την ασφάλεια όλων των άλλων χωρών και θα οδηγήσει στην απομόνωσή μας.

Πρόεδρος Μαο (γελώντας) Πώς θα γίνει αυτό; Πώς θα μπορούσε να συμβεί; Αφού, αν εσείς, βαλτώνοντας στο Βιετνάμ, αντιμετωπίσατε τόσες πολλές δυσκολίες, πιστεύετε ότι αυτοί θα αισθάνονται καλά, αν βάλτωναν στην Κίνα;

Δρ. Κίσιντζερ: Η Σοβιετική Ένωση;

Κα. Τανγκ: Η Σοβιετική Ένωση.

Πρόεδρος Μαο: Έπειτα, μπορείτε να τους αφήσετε να βαλτώσουν στην Κίνα, μισό χρόνο, ένα, δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια. Και μετά, μπορείτε να πιέσετε με το δάχτυλό σας στην πλάτη των σοβιετικών. Και το σύνθημά σας τότε θα είναι υπέρ της ειρήνης, δηλαδή, θα πρέπει να ρίξετε το σοσιαλιμπεριαλισμό για το καλό της ειρήνης. Και ίσως να μπορείτε να αρχίσετε να τους βοηθάτε να κάνουν δουλειά, λέγοντας πως, σε ό,τι κι αν χρειαστούν, εσείς θα βοηθήσετε.

Δρ. Κίσιντζερ: Κε. Πρόεδρε, είναι πραγματικά πολύ σημαντικό ότι ο ένας καταλαβαίνει τα κίνητρα του άλλου. Ποτέ δεν θα συνεργαστούμε συνειδητά σε μια επίθεση εναντίον της Κίνας.

Πρόεδρος Μαο (διακόπτοντας): Όχι, δεν είναι έτσι. Ο στόχος σας είναι να ρίξετε τη Σοβιετική Ένωση.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο πράγμα. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο (κουνώντας και τα δύο χέρια): Ο στόχος της Σοβιετικής Ένωσης είναι να καταλάβει τόσο την Ευρώπη όσο και την Ασία, και τις δύο ηπείρους.

Δρ. Κίσιντζερ: Θέλουμε να αποθαρρύνουμε μία επίθεση από πλευράς Σοβιετικών, όχι να κερδίσουμε σε περίπτωση επίθεσης. Θελουμε να την αποτρέψουμε. (Ο Πρωθυπουργός Τσου κοιτά το ρολόι του).

Πρόεδρος Μαο: Είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για τα παγκόσμια ζητήματα. Εμείς καλύτερα να σκεφτόμαστε τα ζητήματα κατ’ αυτό τον τρόπο. Πιστεύουμε πως με αυτό τον τρόπο ο κόσμος θα ήταν καλύτερος.

Δρ. Κίσιντζερ: Με ποιον τρόπο;

Πρόεδρος Μαο: Ότι αυτοί θα επιτεθούν στην Κίνα και θα ητηθούν. Πρέπει να σκεφτόμαστε τη χειρότερη πιθανότητα.

Δρ. Κίσιντζερ: Αυτό είναι δική σας ανάγκη. (Ο Πρωθυπουργός Τσου γελά).

Πρόεδρος Μαο: Έχουμε τόσες πολλές γυναίκες στη χώρα μας που δεν γνωρίζουν πώς να πολεμήσουν.

Κα. Τανγκ: Όχι απαραίτητα. Έχουμε γυναικείες μονάδες.

Πρόεδρος Μαο: Είναι μόνο για επίδειξη. Στην πραγματικότητα, αν ξεσπάσει μάχη θα φύγετε γρήγορα και θα τρέξετε σε υπόγεια καταφύγια.

Κα. Γουάνγκ: Αν τα πρακτικά αυτής της συνομιλίας δημοσιευτούν, θα προκληθεί οργή στο μισό του πληθυσμού.

Πρόεδρος Μαο: Το μισό του πληθυσμού της Κίνας.

Πρωθυπουργός Τσου: Πρώτα από όλα, δεν θα περάσει από το Υπουργείο Εξωτερικών.

Πρόεδρος Μαο: Μπορούμε να το αποκαλέσουμε αυτό μια μυστική συνάντηση. (Γέλια από πλευράς Κινέζων). Θα πρέπει η σημερινή μας συνάντηση να γνωστοποιηθεί ή να μείνει κρυφή;

Δρ. Κίσιντζερ: Εσείς αποφασίζετε. Εγώ είμαι έτοιμος να δημοσιοποιηθεί αν το επιθυμείτε.

Πρόεδρος Μαο: Τι πιστεύετε; Είναι καλύτερο να δημοσιοποιηθεί ή να μείνει κρυφή;

Δρ. Κίσιντζερ: Νομίζω είναι ίσως καλύτερο να δημοσιοποιηθεί.

Πρόεδρος Μαο: Τότε, τα όσα είπαμε για τις γυναίκες δεν υφίστανται. (Γέλια).

Δρ. Κίσιντζερ: Θα τα διαγράψουμε από τα πρακτικά. (Γέλια). Θα αρχίσουμε να μελετούμε αυτή την πρόταση όταν επιστρέψω.

Πρόεδρος Μαο: Ξέρετε, οι Κινέζοι έχουν ένα πλάνο για να βλάψουν τις ΗΠΑ, θα στείλουμε δέκα εκατομμύρια γυναίκες στις ΗΠΑ και θα βλάψουμε τα συμφέροντά τους με το να αυξήσουμε τον πληθυσμό σας.

Δρ. Κίσιντζερ: Ο πρόεδρος έχει βάλει την ιδέα τόσο καλά στο μυαλό μου που σίγουρα θα τη χρησιμοποιήσω στην επόμενη συνέντευξη Τύπου που θα δώσω. (Γέλια).

Πρόεδρος Μαο: Θα ήμουν εντάξει εγώ. Δεν φοβάμαι τίποτα. Άλλωστε, ο θεός μού έχει στείλει πρόσκληση.

Δρ. Κίσιντζερ: Πραγματικά βρίσκω τον πρόεδρο καλύτερα στην υγεία του φέτος από όσο πέρσι.

Πρόεδρος Μαο: Ναι, είμαι καλύτερα φέτος.

[Οι φωτογράφοι εισέρχονται στο χώρο].

Μας επιτίθενται. (Ο πρόεδρος, τότε, σηκώνεται χωρίς βοήθεια για να αποχαιρετίσει τους Αμερικανούς).

Δώστε θερμούς χαιρετισμούς στον πρόεδρο Νίξον. Και στην κα. Νίξον, επίσης. Δεν ήμουν σε θέση να συναντήσω αυτή και τον Υπουργό Ρότζερς. Οφείλω να απολογηθώ.

Δρ. Κίσιντζερ: Σίγουρα θα το κάνω.

Πρωθυπουργός Τσου: Θα σας στείλουμε το δελτίο Τύπου σε μία ώρα.

(Ο Πρόεδρος Μαο συνοδεύει το δρ. Κίσιντζερ στο εξωτερικό δωμάτιο όπου αποχαιρετά το δρ. Κίσιντζερ και τον κ. Λορντ. Ο Πρωθυπουργός Τσου, έπειτα, συνοδεύει το δρ. Κίσιντζερ στο αυτοκίνητο που τους αναμένει).

Σημειώσεις: (1) Πηγή: Εθνικά Αρχεία, Προεδρικά Υλικά Νίξον, Φάκελοι Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, Φάκελοι Γραφείου Κίσιντζερ, Κιβώτιο 98, Φάκελοι Χώρας, Άπω Ανατολή, Ταξίδι Xένρι Άλφρεντ Κίσιντζερ στην Κίνα, Πρακτικά συζητήσεων και εκθέσεις (πρωτότυπα), Φεβρουάριος 1973. Άκρως απόρρητο – Ευαίσθητο – Αποκλειστικά Ανάγνωση δια οφθαλμού. Η συνάντηση έλαβε χώρα στην κατοικία του Μαο στο Τσουνγκναχάι. Όλες οι αγκύλες υπάρχουν στο πρωτότυπο. Ένα υπόμνημα στις 17 Φλεβάρη από τον Κίσιντζερ, το οποίο έστειλε τηλεγραφικά μέσω του Σκόουκροφτ στο Νίξον ανέφερε ότι η συνεδρίαση με το Μαο “ήταν εξαιρετικά ειλικρινής και εγκάρδια, όμως το περιεχόμενό της είναι τόσο απόρρητο που πρέπει να σας το αναφέρω κατ’ ιδίαν (Στο ίδιο, Αρχεία Ταξιδιών Χένρι Αλφρεντ Κίσιντζερ, Κιβώτιο 29, Ταξίδι σε Μπανγκόγκ, Βιεντιάν, Ανόι, Χονγκ Κονγκ, Πεκίνο, Τόκιο, Πληροφορίες για τις διαδρομές, Υπομνήματα στον Πρόεδρο, 7-20 Φεβρουαρίου 1973).

(2)Το υπόμνημα της συζήτησης έχει επίσης δημοσιευτεί στο βιβλίο “Τα Χειρόγραφα του Κίσιντζερ”, σε επιμέλεια William Burr (σ.σ.86-101). Εξηγώντας το σχόλιο του Μαο για τον αρχιστράτηγο Μοντγκόμερι, ο Burr σημειώνει ότι ο βρετανός ήρωας πολέμου είχε επισκεφτεί την Κίνα το 1960 και το 1961. Σε αυτό το ταξίδι συνάντησε το Μαο και τον Τσου και καταδίκασε την πολιτική του αμερικανού πρώην Υπουργού Εξωτερικών Τζον Φόστερ Ντούλες που αρνούταν να αναγνωρίσει την κομμουνιστική Κίνα.

(3)Ο δημοσιογράφος Έντγκαρ Σνόου είχε γράψει το βιβλίο, Το Κόκκινο Αστέρι πάνω από την Κίνα, το οποίο γνωστοποίησε το Μαο στο αμερικανικό κοινό κατά τη δεκαετία του ’30.

(4)Λιν Πιάο, Υπουργός Άμυνας της ΛΔΚ, από το 1959 ως το Σεπτέμβρη, φέρεται να συνωμότησε για τη δολοφονία του Μαο.

(5)Η Γαλλία είχε γενικές εκλογές στις 4 και 11 Μάρτη. Ο συνασπισμός του Γάλλου προέδρου Ζορζ Πομπιντού διατήρησε την πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση.

(6)Η Τανγκ Ουεν Σενγκ (Νάνσυ Τανγκ) είχε γεννηθεί στις ΗΠΑ.

Στο στόχαστρο Πούτιν ως και η Λευκορωσία

Η χαλάρωση των στρατοπέδων στις διεθνείς σχέσεις βρίσκει την πλέον χαρακτηριστική της έκφραση στην ακραία επιδείνωση των σχέσεων ανάμεσα στη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Φυσικά, η πορεία των σχέσεων Λευκορωσίας – Ρωσίας δεν είναι σωστό να αποδίδεται σε «αντικειμενικούς» μόνο παράγοντες, όπως η χαλάρωση των στρατοπέδων συνεπεία της στρατηγικής εξασθένισης της Δύσης και της ανάδυσης νέων παραγόντων με τους οποίους μπορεί να συναλλάσσεται ή και να συμμαχεί κανείς, μια εξέλιξη που αντανακλάται και ισχύει και στο αντίπαλο της Δύσης στρατόπεδο. Αποδίδεται και στην υποκειμενική δράση του ρωσικού ιμπεριαλισμού, ο οποίος εκμεταλλεύεται και αυτός τη στρατηγική εξασθένιση των ΗΠΑ για να έχει την πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη (πράγμα που έχει ήδη καταφέρει σε διάφορα μέτωπα του πλανήτη, βλ. Συρία, Ουκρανία κλπ). Η εκμετάλλευση της αμερικανικής στρατηγικής εξασθένισης καθίσταται ευκολότερη ιδίως αυτή την περίοδο: Γενικά, επειδή και ο Τραμπ συνεχίζει την πολιτική Ομπάμα (και μάλιστα, πιο χοντροκομμένα) της άτυπης συνεννόησης με τη Ρωσία προκειμένου να «φαγωθεί» κάθε αποσκιρτήσας από τα στρατόπεδα των δύο. Ειδικότερα, όμως, επειδή φαίνεται πως έχει εντός των ΗΠΑ υπάρξει και νέο μέτωπο: όχι μόνο εναντίον των «παραδοσιακών» (αλλά και ξεπερασμένων πολιτικά) ψυχροπολεμικών γερακιών που νομίζουν ότι μπορούν να ελέγξουν ένα στρατόπεδο – μετεξέλιξη εκείνου που ήλεγχαν κατά τον ψυχρό πόλεμο, αλλά και επειδή, από διάφορες πλευρές (όχι φυσικά ελεγχόμενες από τον Πούτιν), εγείρονται διάφορα ζητήματα και υπάρχουν μεγάλες κινητοποιήσεις για την αντιδημοκρατική εσωτερική πολιτική Τραμπ. Έτσι, ο Πούτιν, ο οποίος έχει ήδη δείξει τις προθέσεις του τα τελευταία χρόνια να ελέγξει τον χώρο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και μέρος της ανατολικής Ευρώπης, δείχνει ότι επί Τραμπ επιθυμεί να κατοχυρώσει την αναγνώριση από πλευράς ΗΠΑ ότι ο χώρος αυτός είναι της Ρωσίας.

7d0384ed-42c5-47f8-9f0a-cba0f9b9a0bb_cx8_cy2_cw87_w650_r1_s Ο Λευκορώσος Πρόεδρος Λουκασένκο με τον Πούτιν κατά την εναρκτήρια τελετή της Συνόδου του Ανώτατου Κρατικού Συμβουλίου του Ενοποιημένου Κράτους Ρωσίας – Λευκορωσίας το Μάρτη του ’15 (πηγή)

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ενταχθεί και η επιδείνωση των σχέσεων της Ρωσίας με τη Λευκορωσία. Με δεδομένη δε τη χαλάρωση των στρατοπέδων, η Ρωσία απάντησε με απαίτηση για μεγαλύτερο έλεγχο και υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Λευκορωσίας, ως «ευχαριστώ» για το ότι η Λευκορωσία αποτελεί εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα, καθώς ήταν η μόνη χώρα στη μετασοβιετική περίοδο που διατήρησε τόσο στενές σχέσεις με τη Ρωσία, σε βαθμό δημιουργίας Ενοποιημένου Κράτους. Για την ακρίβεια, η Ρωσία απαίτησε τον έλεγχο και των διμερών σχέσεων της Λευκορωσίας, ιδίως με τις γειτονικές χώρες, συναρτώντας τις από τις δικές της σχέσεις με αυτές τις χώρες. Κι όλα αυτά, μάλιστα, τη στιγμή που, μετά το διαμελισμό της Ουκρανίας από το ρωσικό ιμπεριαλισμό και την κλιμάκωση της επιθετικότητας του Πούτιν στη Βαλτική, η γεωστρατηγική αξία της Λευκορωσίας αυξήθηκε (με ό,τι συνεπάγεται αυτό). Έτσι, η Ρωσία έχοντας επιβάλλει εμπάργκο στα ευρωπαϊκά αγροδιατροφικά προϊόντα, διέκοψε πρόσφατα και την εισαγωγή σειράς λευκορωσικών επεξεργασμένων διατροφικών προϊόντων, υπό το πρόσχημα της εισαγωγής των πρώτων υλών από Πολωνία (μέλος ΕΕ) και Ουκρανία (επίσημη δικαιολογία οι “αυξημένες βλαβερές ουσίες”). Ο Λουκασένκο, από την άλλη, προβαίνει σε όλο και πιο ρητές αναφορές στην επιδίωξη διασφάλισης της ανεξαρτησίας της χώρας. Σε χτεσινή, άλλωστε, συνέντευξή του (διάρκειας …7 ωρών), ο ίδιος τάχθηκε εκ νέου υπέρ μιας πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής: «Ούτε η Ρωσία, ούτε η Ουκρανία, η Πολωνία ή η Λιθουανία ή η Λετονία είναι ξένες χώρες προς εμάς. Είναι γείτονές μας. Τελεία».

Επιθυμεί η Ρωσία να καταπνίξει τις φυσιολογικές ανεξαρτησιακές τάσεις του Λουκασένκο, ο οποίος, συν τοις άλλοις, οφέλη για τη χώρα του δεν είδε από την ένταξη τα τελευταία δύο χρόνια στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (ΕΟΕ), ενώ είδε να μειώνεται ακόμα και το διμερές εμπόριο με διάφορα ρωσικά όμπλαστ την ίδια περίοδο (ρητή από το Λουκασένκο εξαίρεση είναι οι σχέσεις με την Κίνα, ένα αντίβαρο εντός ΕΟΕ που φυσικά και θέλει να αποτρέψει η Ρωσία). Σε χτεσινή, άλλωστε, συνέντευξή του (διάρκειας …7 ωρών), ο ίδιος κατέστησε σαφή την πρόθεσή του να εντάξει τη χώρα του στον ΠΟΕ και διασφάλιση κάποιων ελάχιστων χαρακτηριστικών «οικονομίας της αγοράς».

Την απουσία του Λουκασένκο από την πρόσφατη σύνοδο κορυφής της ΕΟΕ, όπως και την πρόσφατη αναβίωση της προσπάθειας για την αυτονόητη εισαγωγή μαθήματος λευκορωσικής Ιστορίας και Γεωγραφίας στα σχολεία την «πλήρωσε» με προβοκατόρικη τηλεοπτική εμφάνιση του Λεονίντ Ρεσέτνικοφ, διευθυντή του Ρωσικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών που θεωρείται «φερέφωνο» του Πούτιν, στην οποία επέκρινε την φυγόκεντρη τάση του Λουκασένκο ενώ αμφισβήτησε τη διακριτή εθνική ταυτότητα των Λευκορώσων, ισχυριζόμενος μάλιστα ότι η Λευκορωσία ήταν πάντοτε τμήμα της “Μεγάλης Ρωσίας” και ότι η λευκορωσική γλώσσα αποτελεί “κομμουνιστικό κατασκεύασμα” του 1926 (Κάτι αντίστοιχο λέγεται από τους πουτινικούς και τα φερέφωνά του σε βάρος της Ουκρανίας) Επισήμως, η πλευρά Πούτιν δήλωσε “έκπληκτη”.. Ο Λουκασένκο απάντησε κατακεραυνώνοντας όσους επιδιώκουν να παρουσιάσουν τους Λευκορώσους ως λαό «χωρίς πατρίδα και ρίζες», ενώ δήλωσε ότι επιθυμεί την περιφερειακή ενοποίηση, αλλά δεν θα υποστηρίξει μια ένωση ανισομερή και η οποία υπονομεύει την ανεξαρτησία της χώρας. Ως νέα «απάντηση» έλαβε την τηλεοπτική προβολή συζήτησης – ντοκιμαντέρ με τον εύγλωττο τίτλο «Ποιος θα αντικαταστήσει το Λουκασένκο;». Σημειωτέον ότι ο Πούτιν, με τέτοιες κινήσεις, αναμείχτηκε και στην εσωτερική πολιτική ζωή της Λευκορωσίας, αφού δημιούργησε και φιλορωσική πτέρυγα στην – ως τώρα κυρίως δυτικόφιλη – αντιπολίτευση.

efbb6474922d964c059c19c78e323Πούτιν και Λουκασένκο με τους άλλους επικεφαλής των χωρών-μελών της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (Καζαχστάν, Αρμενία, Κιργιζία) (πηγή)

Ο Πούτιν, όμως, δεν μένει μόνο στον έλεγχο της οικονομικής διάστασης των διμερών σχέσεων της Λευκορωσίας, αλλά και της ενεργειακής, εκμεταλλευόμενος λάθη της Λευκορωσίας. Συγκεκριμένα, πέτυχε το κλείσιμο του λιθουανικού πυρηνικού εργοστασίου Ignalina κοντά στα σύνορα με Λευκορωσία και Λετονία, και αντικαθιστά την χαμένη παραγωγή ενέργειας από νεότερο, εντός Λευκορωσίας, το οποίο ωστόσο…χτίζει η Ρωσία, με αποτέλεσμα νέα αντιρωσική παράκρουση στο λιθουανικό καθεστώς. Έτσι, ο Πούτιν έχει πετύχει να υπονομεύονται οι λιθουανολευκορωσικές σχέσεις, με τον ένα να κατηγορεί τον άλλο, και τη Λευκορωσία να εξαρτάται περαιτέρω από τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους.

Ωστόσο, ο Πούτιν υπονομεύει τη Λευκορωσία και όσον αφορά τη δική της ενεργειακή εξάρτηση. Συγκεκριμένα, με τη netback μέθοδο αποτίμησης πετρελαίου και αερίου, όταν το πετρέλαιο ήταν ακριβό η Λευκορωσία πλήρωνε ακριβά για το αέριο (132,77$/κ.μ.), ενώ τώρα, που η τιμή του θα έπρεπε να είναι 82-83$, σύμφωνα με τη φόρμουλα υπολογισμού κατά το Λουκασένκο, η Ρωσία αρνείται αυτή την τιμή, αθετώντας τη συμφωνία. Η Λευκορωσία πληρώνει βάσει της συμφωνίας στα 83$, και η Ρωσία εδώ και 6 μήνες έχει περιορίσει την παροχή αερίου, εκβιάζοντας κατά τον ίδιο τρόπο που στο παρελθόν είχε εκβιάσει τη Γερμανία και την Ουκρανία.

Σα να μην έφταναν όλα αυτά, φέτος είναι προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί η στρατιωτική άσκηση Ζάπαντ («Δύση») 2017 και κατά την οποία η Λευκορωσία θα πλημμυρίσει από χιλιάδες ρώσους στρατιώτες. Ο Λουκασένκο, παρότι υπεραμύνθηκε της διεξαγωγής της άσκησης, υπογράμμισε, ωστόσο, με νόημα ότι «οι ρωσικές στρατιωτικές μονάδες που θα έρθουν στη Λευκορωσία, θα φύγουν με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα καταφτάσουν». Όμως, η ρωσική παρουσία στη Λευκορωσία δεν θα έχει ενδιαφέρον μόνο για τη Λευκορωσία, αλλά και για χώρες, όπως οι Βαλτικές και η Ουκρανία, η οποία, έστω και προσωρινά, θα έχει ρωσικά στρατεύματα νότια, ανατολικά και βόρειά της. Έτσι, ο Λουκασένκο πρόσθεσε ότι «η Ρωσία δεν θα καταλάβει ποτέ τη Λευκορωσία (σ.σ.μόνο)».

db2e0ae401c18e54d5f3a0e804153840827b0efb

Βέβαια, αν το σενάριο παραμονής των στρατευμάτων που στα πλαίσια της άσκησης Ζάπαντ θα εισέλθουν στη Λευκορωσία παρμένο από μόνο του μοιάζει υπερβολικό, θα πρέπει κανείς να συνυπολογίσει όχι μόνο την πρόσφατη ένταση στην ανατολική Ουκρανία, αλλά και την πρόσφατη ρωσική συγκέντρωση στρατευμάτων στα σύνορα κοντά στην Ουκρανία αλλά και τη Λευκορωσία και κυρίως το ρωσικό αίτημα για παραχώρηση αεροπορικής βάσης στο Μπαμπρίσκ, στο μέσο περίπου του δρόμου προς Κίεβο και Βίλνιους (διαμέσου του Μινσκ). Ο Λουκασένκο πρόσφατα απέρριψε ως άχρηστη για τους σημερινούς πολέμους την απαίτηση αυτή – που ο Μεντβέντεφ το 2015 είχε το θράσος να προαναγγείλει. Η ρωσική αυτή διεκδίκηση έρχεται ως “απάντηση” στην ενίσχυση των Νατοϊκών στην περιοχή της Βαλτικής. Η Ρωσία, εξάλλου, τυπικά “βασίζεται” στο γεγονός του κοινού εναέριου χώρου των δύο χωρών, της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας του 1992 (άρθρο 4, όμοιο με το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που θεωρεί την επίθεση σε ένα μέλος, επίθεση σε όλα τα μέλη) και τη Συνθήκη για το Ενοποιημένο Κράτος (όπου στο άρθρο 7 ο ένας εγγυάται την ακεραιότητα του άλλου). Στην πράξη, όμως, τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς και κομπρεμί, πληρώνουν οι λαοί. Έτσι, ο Πούτιν δεν άφησε αναπάντητη ούτε την πρόσφατη συμβολική κίνηση του Λουκασένκο να άρει το καθεστώς βίζας για 80 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ και των ΗΠΑ, για να γνωρίσει ο κόσμος ευκολότερα το λευκορωσικό λαό. Με τρία διατάγματα της FSB, άρχισαν από τις 6 Φλεβάρη να ορίζονται μονομερώς συνοριακές ζώνες μεταξύ Ρωσίας και Λευκορωσίας, παρά τις συμφωνίες που στα πλαίσια του Ενοποιημένου Κράτους τα είχαν καταργήσει.

Όλες οι παραπάνω προκλήσεις του Πούτιν καθιστούν αδύνατο να εντάξουμε τη σημερινή χωρίς προηγούμενο κρίση στις διμερείς σχέσεις στα συνηθισμένα καυγαδάκια των δύο χωρών κατά την τελευταία 25ετία. Ο Λουκασένκο αναγνωρίζει τις επιπτώσεις του προβλήματος στις διμερείς σχέσεις συνολικά, δηλώνει έτοιμος για υποχώρηση και ευελιξία, όμως δηλώνει πως «δεν θα ανεχτεί ποτέ προσβολές προς το λευκορωσικό κράτος και το λαό».

Για τον πολιτικό αγώνα που οδήγησε στον Οκτώβρη (Στάλιν: Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια & Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης, 17-18/03/1917)

Το “αφιέρωμα” του parapoda για τα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το οποίο θα επεκταθεί σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, θα επικεντρωθεί σε μία σχετικά υποτιμημένη στις μέρες μας παράμετρο της επανάστασης, η οποία όμως, για την ακρίβεια, αποτελεί προϋπόθεσή της: τον πολιτικό αγώνα που προηγήθηκε αυτής, όπως και κάθε επανάστασης. Είναι πάντοτε επίκαιρο να μελετά κανείς την καθημερινή πάλη των μπολσεβίκων όχι μόνο σε οργανωτικό επίπεδο (άλλο στοιχείο υποτιμημένο), αλλά και σε πολιτικό επίπεδο, όπως αυτό φαίνεται π.χ. με την αποκάλυψη αλλά και την εκμετάλλευση κάθε ευκαιρίας που έδινε με τα λάθη του ο αντίπαλος, τη διατύπωση των κατάλληλων κάθε φορά συνθημάτων δράσης, αλλά και την προσωρινή “απόσυρσή” τους σε συνθήματα ζύμωσης, όταν οι περιστάσεις το απαιτούσαν. Στη μελέτη αυτή βοηθάνε τα άρθρα (τις περισσότερες φορές, τα κεντρικά άρθρα) στον μπολσεβίκικο Τύπο, τα οποία έγραψε ο Στάλιν και υπάρχουν στον 3ο τόμο των Άπαντών του (Μάρτης – Οκτώβρης 1917), ο οποίος και θα δημοσιευτεί κείμενο το κείμενο στο parapoda.

Στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος, ο Στάλιν πραγματεύεται, πρώτον, το ζήτημα της ενότητας. Σε εποχές επαναστατικές, εποχές επίθεσης, ο οπορτουνισμός δεν μπορεί παρά να αποτελεί νο.1 στόχο των επαναστατών, γιατί αποτελεί το τελευταίο εμπόδιο για τις μάζες ώστε αυτές να φτάσουν το πολιτικό, μαχητικό και οργανωτικό επίπεδο των πρώτων. Η ενότητα με τους οπορτουνιστές σε καιρούς επίθεσης, με την ταλάντευση την οποία αυτοί κομίζουν στο στρατόπεδο της επανάστασης, πηγαίνει το τελευταίο πίσω. Μία ενότητα με όσους είχαν ακόμα αμφιβολίες για το ρόλο της προσωρινής κυβέρνησης θα πήγαινε την επανάσταση πίσω. Η εμπειρία, επίσης, των ίδιων των μπολσεβίκων που έφτασαν μάλιστα ως και να εντάξουν τον Τρότσκι στο κόμμα τρεις μήνες μόλις πριν την επανάσταση είναι διδακτική. Οι ίδιοι, εξάλλου, κόντευαν να χάσουν το τραίνο της επανάστασης με την κωλυσιεργία κάποιων μελών τους, που ζητούσαν (όπως και ο Τρότσκι) την αναβολή της επανάστασης μέχρι τη σύγκληση του επόμενου συνεδρίου των Σοβιέτ (βλ. Λένιν, Άπαντα, 5η έκδοση, 34ος τόμος). Δεύτερον, ο Στάλιν αναπτύσσει κάποιους όρους για τη νίκη της επανάστασης.

1382370610_fe52Στη φωτό, στρατιώτες και αξιωματικοί με πλακάτ όπως «Με το λαό, για την ελευθερία» (πηγή)

Κι αν η δημιουργία Σοβιέτ και ο εξοπλισμός των εργατών είναι κάποιοι όροι γνωστοί, το θέμα του χρόνου, του timing, είναι κάπως λιγότερο μελετημένο. Μπορούμε να το συμπεράνουμε αυτό από την ίδια μας την εμπειρία, για το πόσο χρόνο χάσαμε αυτά τα 7 χρόνια μνημονίων με διάφορες πρωτοβουλίες, πολλές από τις οποίες άκαιρες ή που τράβηξαν επί μακρόν κι ας είχαν φάει τα ψωμιά τους, ή με την έλλειψη της παραμικρής πρωτοβουλίας στον κατάλληλο καιρό. Αν αναλογιστούμε και το θέμα της προετοιμασίας, για όσους έστω αναγνώριζαν την έλευση της κρίσης στα προ μνημονίου χρόνια, τα συμπεράσματα είναι αναμφίβολα συντριπτικά.

***

Στο δρόμο για τα υπουργικά χαρτοφυλάκια

Αυτές τις μέρες δημοσιεύτηκαν στον Τύπο οι αποφάσεις της ομάδας “Γιεντίνστβο”(2) για την Προσωρινή κυβέρνηση, για τον πόλεμο και για την ενότητα.

Πρόκειται για την ομάδα Πλεχάνοφ – Μπουριάνοφ, την ομάδα που ακολουθεί την “πολιτική της άμυνας”.

Για να χαραχτηρίσουμε αυτή την ομάδα, είναι αρκετό να ξέρουμε ότι, σύμφωνα με τη γνώμη της:

1.“Ο απαράιτητος δημοκρατικός έλεγχος πάνω στις ενέργειες της Προσωρινής κυβέρνησης εξασφαλίζεται καλύτερα με τη συμμετοχή της εργατικής δημοκρατίας στην Προσωρινή κυβέρνηση”.

2.“Το προλεταριάτο είναι αναγκασμένο να συνεχίσει τον πόλεμο”, ανάμεσα στα άλλα και “για την απελευθέρωση της Ευρώπης από την απειλή της αυστρογερμανικής αντίδρασης”.

Με λίγα λόγια, δώστε, κύριοι εργάτες, ομήρους στην Προσωρινή κυβέρνηση των Γκουτσκόφ – Μιλιουκόφ και συνεχίστε, παρακαλώ, τον πόλεμο για…την κατάχτηση της Κωνσταντινούπολης.

Να ποιο είναι το σύνθημα της ομάδας Πλεχάνοφ – Μπουριάνοφ.

Και ύστερα απ’ όλα αυτά η ομάδα έχει το θράσος να καλεί το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας να ενωθεί μαζί της!

Η αξιότιμη ομάδα “Γιεντίντσβο” ξεχνάει ότι το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας ακολουθεί τις αποφάσεις του Τσίμερβαλντ και του Κίνταλ, που απορρίπτουν και την πολιτική της άμυνας και τη συμμετοχή στη σημερινή κυβέρνηση, κι αν ακόμα πρόκειται για την προσωρινή (να μη γίνει σύγχυση με την επαναστατική Προσωρινή κυβέρνηση!).

Η ομάδα αυτή δεν καταλαβαίνει ότι οι αποφάσεις του Τσίμερβαλντ και του Κίνταλ αποτελούν άρνηση της θέσης των Γκεντ – Σαμπά και, αντίστροφα, ότι η ένωση με τους Γκουτσκόφ – Μιλιουκόφ αποκλείει την ενότητα με το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας…

Της διέφυγε ότι ο Λήμπκνεχτ και ο Σάιντεμαν από καιρό τώρα δε βρίσκονται πια μαζί και δε μπορούν να βρίσκονται μαζί μέσα στο ίδιο κόμμα…

a_popular_demonstration_in_erivan_square_tiflis-_february_1917Από συγκέντρωση στην πλατεία Ερεβάν στην Τιφλίδα το Φλεβάρη του 1917 (πηγή)

Όχι, κύριοι, κάνατε λάθος στη σύσταση. Σε άλλον έπρεπε να απευθύνετε την έκκλησή σας για ενότητα!

Μπορείτε, φυσικά, να κυνηγάτε υπουργικά χαρτοφυλάκια, μπορείτε να ενωθείτε με τους Μιλιουκόφ – Γκουτσκόφ για τη… “συνέχιση του πολέμου” κλπ. Όλα αυτά είναι ζητήματα γούστου, τι έχει να κάνει όμως μ’ αυτά το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας και τι σχέση έχει η ένωση μαζί του;

Όχι, κύριοι, τραβάτε το δρόμο σας.

Πράβντα”, αρ. 11, 17 του Μάρτη 1917. Ανυπόγραφο.

Άπαντα, τόμος 3ος, σ.σ.10 – 11.

***

Οι όροι της νίκης της ρωσικής επανάστασης

Η επανάσταση προχωρεί. Αφού ξέσπασε στην Πετρούπολη, επεκτείνεται στις επαρχίες και αγκαλιάζει σιγά-σιγά όλη την αχανή Ρωσία. Κι ακόμα παραπάνω. Από τα πολιτικά ζητήματα περνάει αναπότρεπτα στα κοινωνικά ζητήματα, στα ζητήματα οργάνωσης της ζωής των εργατών και αγροτών, βαθαίνοντας και επιδεινώνοντας έτσι την κρίση που περνάμε.

Όλα αυτά είναι φυσικό ότι προκαλούν ανησυχίες σε ορισμένους κύκλους της Ρωσίας των αφεντάδων. Σηκώνει κεφάλι η τσαρο-τσιφλικάδικη αντίδραση. Η ιμπεριαλιστική κλίκα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η χρηματιστική ολιγαρχία δίνει το χέρι στη φεουδαρχική αριστοκρατία που τρώει τα ψωμιά της, για να οργανώσουν από κοινού την αντεπανάσταση. Σήμερα είναι ακόμα αδύναμες και αναποφάσιστες, αύριο όμως μπορεί να δυναμώσουν και να κινητοποιήσουν τις δυνάμεις τους ενάντια στην επανάσταση. Πάντως διεξάγουν ακούραστα τη σκοτεινή δουλειά τους, συγκεντρώνοντας γύρω τους δυνάμεις από όλα τα στρώματα του πληθυσμού, μαζί κι από το στρατό.

Πώς θα χαλιναγωγήσουμε την αντεπανάσταση που αρχίζει;

Ποιοι είναι οι απαραίτητοι όροι για τη νίκη της ρωσικής επανάστασης;

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της επανάστασής μας είναι ότι βάση της ώς τα σήμερα είναι η Πετρούπολη. Οι συγκρούσεις κι οι συμπλοκές, τα οδοφράγματα και τα θύματα του αγώνα, ο αγώνας και η νίκη διαδραματίζονται κυρίως στην Πετρούπολη και στα περίχωρά της (Κρονστάνδη κλπ). Η επαρχία περιοριζόταν να απολαβαίνει τους καρπούς της νίκης και να εκφράζει την εμπιστοσύνη της στην Προσωρινή κυβέρνηση.

Αντανάκλαση αυτού του γεγονότος είναι η δυαδική εξουσία, το μοίρασμα την πράξη της εξουσίας ανάμεσα στην Προσωρινή κυβέρνηση και το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης, πράγμα που δεν αφήνει τους μισθοφόρους της αντεπανάστασης να ησυχάσουν. Έτσι έχουμε την παρακάτω εικόνα: Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης, σαν όργανο του επαναστατικού αγώνα των εργατών και των στρατιωτών απ’ τη μια μεριά και Προσωρινή κυβέρνηση σαν όργανο της μετριοπαθούς αστικής τάξης, που την τρομάζουν οι “ακρότητες” της επανάστασης και που βρήκε στήριγμα στην αδράνεια της επαρχίας από την άλλη.

Αυτού βρίσκεται η αδυναμία της επανάστασης, γιατί μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων κατοχυρώνει την απόσπαση της επαρχίας από την πρωτεύουσα και την έλλειψη επαφής μεταξύ τους.

Όμως με το βάθαιμα της επανάστασης επαναστατικοποιείται και η επαρχία. Οργανώνονται τοπικά Σοβιέτ των εργατών βουλευτών. Τραβιούνται στο κίνημα οι αγρότες και οργανώνονται σε δικές τους ενώσεις. Δημοκρατικοποιείται ο στρατός και οργανώνονται τοπικές ενώσεις φαντάτων. Η αδράνεια της επαρχίας περνάει στο παρελθόν.

Έτσι κλονίζεται το έδαφος κάτω από τα πόδια της Προσωρινής κυβέρνησης.

Και συνάμα το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών της Πετρούπολης αρχίζει να μην επαρκεί πια στην καινούργια κατάσταση.

8ca3a5501115Στρατεύματα και λαός έξω από το Ανάκτορο της Ταυρίδας όπου συνεδρίαζε η Κρατική Δούμα. Το πανό γράφει «Ζήτω η παλλαϊκή σοσιαλιστική δημοκρατία» (πηγή)

Είναι απαραίτητο ένα Πανρωσικό όργανο του επαναστατικού αγώνα όλης της δημοκρατίας της Ρωσίας, ένα όργανο με αρκετό κύρος, που να μπορεί να δέσει σ’ ένα σύνολο τη δημοκρατία της πρωτεύουσας με τη δημοκρατία της επαρχίας και να μετατραπεί, τη στιγμή που θα χρειαστεί, από όργανο του επαναστατικού αγώνα σε όργανο της επαναστατικής εξουσίας, που να κινητοποιήσει όλες τις ζωντανές δυνάμεις του λαού ενάντια στην αντεπανάσταση.

Τέτοιο όργανο μπορεί να είναι μόνο το Πανρωσικό Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών και αγροτών βουλευτών.

Αυτός είναι ο πρώτος όρος για τη νίκη της ρωσικής επανάστασης.

Παρακάτω. Ο πόλεμος, όπως και όλα στη ζωή, εξόν από τις αρνητικές του πλευρές έχει και μια θετική πλευρά, ότι επιστρατεύοντας όλο σχεδόν τον ενήλικο πληθυσμό της χώρας μετάτρεψε το στρατό, όσον αφορά το πνεύμα του, σε στρατό λαϊκό κι έτσι διευκόλυνε το έργο της ένωσης των φαντάρων με τους εξεγερμένους εργάτες. Έτσι ακριβώς εξηγείται κι η σχετική ευκολία με την οποία ξέσπασε και νίκησε η επανάσταση στη χώρα μας.

Ο στρατός όμως υπόκειται σε μετακινήσεις και διακυμάνσεις, κυρίως γιατί κινείται διαρκώς από το ένα μέρος στο άλλο, ανάλογα με τις ανάγκες του πολέμου. Ο στρατός δε μπορεί να βρίσκεται αιωνίως στο ίδιο μέρος και να περιφρουρεί την επανάσταση από την αντεπανάσταση. Γι’ αυτό χρειάζεται μια άλλη ένοπλη δύναμη, ο στρατός των εξοπλισμένων εργατών, που θα συνδέονται φυσιολογικά με τα κέντρα του επαναστατικού κινήματος. Κι αν είναι σωστή η θέση ότι η επανάσταση δε μπορεί να νικήσει χωρίς μια ένοπλη δύναμη, πάντα έτοιμη να την υπηρετήσει, είναι επόμενο ότι κι η επανάστασή μας δε θα τα βγάλει πέρα χωρίς τη δική της εργατική φρουρά, που θα έχει δεσμούς αίματος με τα συμφέροντα της επανάστασης.

Άμεσος εξοπλισμός των εργατών, εργατική φρουρά – αυτός είναι ο δεύτερος όρος για τη νίκη της επανάστασης.

Χαραχτηριστικό γνώρισμα των επαναστατικών κινημάτων, λόγου χάρη στη Γαλλία, αποτελούσε το αναμφισβήτητο γεγονός ότι εκεί οι προσωρινές κυβερνήσεις γεννιούνταν συνήθως στα οδοφράγματα και γι’ αυτό ήταν επαναστατικές, ή πάντως πιο επαναστατικές από τις Συνταχτικές συνελεύσεις που τις συγκαλούσαν αργότερα οι ίδιες οι κυβερνήσεις και που συνέρχονταν συνήθως αφού “καθησύχαζε” η χώρα. Έτσι εξηγείται κυρίως και το γεγονός ότι οι πιο έμπειροι επαναστάτες εκείνης της εποχής φρόντιζαν να πραγματοποιήσουν το πρόγραμμά τους μέσω της επαναστατικής κυβέρνησης πριν συγκληθεί η Συνταχτική συνέλευση και αναβάλλοντας τη σύγκλησή της. Κάνοντας αυτό, ήθελαν να βάλουν τη Συνταχτική συνέλευση μπροστά στο τετελεσμένο γεγονός των μεταρρυθμίσεων που είχαν κιόλας πραγματοποιηθεί.

Εντελώς διαφορετικά έχουν τα πράγματα στη Ρωσία. Σ’ εμάς εδώ η Προσωρινή κυβέρνηση δε γεννήθηκε στα οδοφράγματα, μα κοντά στα οδοφράγματα. Και γι’ αυτό δεν είναι επαναστατική, αλλά σέρνεται απλώς πίσω από την επανάσταση, και της στέκεται εμπόδιο στο δρόμο της. Αν τώρα κρίνουμε από το γεγονός πως η επανάσταση βαθαίνει βήμα προς βήμα, προβάλλοντας τα κοινωνικά ζητήματα του 8ώρου και της δήμευσης της γης και επαναστατικοποιώντας την επαρχία, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η μελλοντική παλλαϊκή Συνταχτική συνέλευση θα είναι πολύ πιο δημοκρατική από τη σημερινή Προσωρινή κυβέρνηση που την εξέλεξε η Δούμα της 3 του Ιούνη.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να φοβάται κανείς ότι η Προσωρινή κυβέρνηση, τρομοκρατημένη από την έκταση που πήρε η επανάσταση και διαποτισμένη από ιμπεριαλιστικές τάσεις, μπορεί σε μια ορισμένη πολιτική συγκυρία να χρησιμεύσει για “νόμιμη” ασπίδα και προκάλυμμα της αντεπανάστασης που οργανώνεται.

Γι’αυτό δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να αναβληθεί η σύγκληση της Συνταχτικής συνέλευσης.

Γι’αυτό το λόγο είναι απαραίτητο να συγκληθεί όσο το δυνατό πιο γρήγορα η Συνταχτική συνέλευση, το μοναδικό όργανο με κύρος μέσα σ’ όλα τα στρώματα του πληθυσμού,το όργανο που μπορεί να επιστεγάσει το έργο της επανάστασης και να κόψει έτσι τα φτερά της αντεπανάστασης που σηκώνει κεφάλι.

Γρήγορη σύγκληση της Συνταχτικής συνέλευσης – αυτός είναι ο τρίτος όρος για τη νίκη της επανάστασης.

Όλα αυτά είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν με τη γενική προϋπόθεση ότι θ’ αρχίσουν όσο το δυνατό πιο γρήγορα οι διαπραγματεύσεις ειρήνης, με την προϋπόθεση ότι θα σταματήσει ο απάνθρωπος πόλεμος, γιατί ο μακρόχρονος πόλεμος με τις συνέπειές του, με τις συνέπειες της δημοσιονομικής, οικονομικής και επισιτιστικής κρίσης, είναι η ύφαλος που πάνω της μπορεί να τσακιστεί το καράβι της επανάστασης.

Πράβντα”, αρ. 12, 18 του Μάρτη 1917. Υπογραφή: Κ. Στάλιν

Άπαντα, τόμος 3ος, σ.σ.12 – 16.

Σημείωση: (2) Η Ομάδα “Γιεντίνστβο” (“Ενότητα”) διαμορφώθηκε οργανωτικά το Μάρτη του 1917 και συνένωσε τους άκρους δεξιούς μενσεβίκους – οπαδούς της πολιτικής της άμυνας. Τον ηγετικό ρόλο στην ομάδα αυτή έπαιξε ο Πλεχάνοφ και οι πρώην λικβινταριστές Μπουριάνοφ και Ιορντάνσκι (σ.parapoda: O Ιορντάνσκι έγινε εμιγκρές μετά την Επανάσταση, αλλά από το Ελσίνκι έβγαζε τη φιλοσοβιετική εφημερίδα “Δρόμος” και το 1922 επέστρεψε στη χώρα, έγινε διπλωματικός εκπρόσωπος της ΕΣΣΔ στην Ιταλία, όπου συνέβαλε στη σύναψη διμερών σχέσεων το 1924. Έκτοτε, μέχρι το θάνατό του το 1928 ασχολήθηκε με λογοτεχνία και εκδόσεις). Η ομάδα αυτή υποστήριζε ανεπιφύλαχτα την Προσωρινή κυβέρνηση, απαιτούσε να συνεχιστεί ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και μαζί με τους μαυροεκατονταρχίτες άνοιξε τη συκοφαντική εκστρατεία κατά των μπολσεβίκων. Τις μέρες της Μεγάλης Σοσιαλιστικής Επανάστασης του Οχτώβρη τα μέλη της ομάδας συμμετείχαν στην αντεπαναστατική “Επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης”.

Βλ. εδώ το 1ο μέρος του αφιερώματος (Στάλιν: Για τα σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών & Σχετικά με τον πόλεμο, 14-16/03/1917)