Τούρκοι, Κούρδοι, Αμερικανοί στη ρωσική παγίδα στο Αφρίν

Με την τουρκική επιχείρηση στην περιοχή Αφρίν της Συρίας, όπου δρούσαν δυνάμεις με επικεφαλής κούρδους, πέρα από την αυθόρμητη καταγγελία για την καταπάτηση της συριακής κυριαρχίας (και όχι κάποιου “κουρδικού δημοκρατικού συνομοσπονδισμού”), θα πρέπει επιτέλους να βγουν κάποια συμπεράσματα, τόσο για το ποιος πραγματικά προκάλεσε τη σύγκρουση, όσο και για την τακτική των πιο προσφιλών μας παραγόντων. Όσο πικρά κι αν είναι αυτά τα συμπεράσματα.

Αφίσα υπέρ των κούρδων με διασπαστικά συνθήματα, όπως “εμείς είμαστε αυτοί (οι μόνοι) που πολεμήσαμε το ΙΚ” και (στα αραβικά) “να σταματήσουμε την κατοχή των Τούρκων ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΩΝ ΤΟΥΣ (αντιασαντικών; Άσαντ; Ρώσων;)”

Όσον αφορά τον ευνοημένο από την επιχείρηση, αυτός είναι η Ρωσία, αφού έβαλε ως και τις ΗΠΑ να δουλέψουν για αυτή.

Πρώτον, η επιχείρηση επιδεινώνει περαιτέρω τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, όσο κι αν οι δύο πλευρές κρατούν χαμηλούς τόνους η μια απέναντι στην άλλη. Έρχεται στον απόηχο της αμερικανικής πρωτοβουλίας να αναγνωρίσουν ως “συνοριακή δύναμη” τους κούρδους (με παράλληλη διπλωματική αποστολή) που είχε θορυβήσει την Τουρκία και η οποία τώρα απαντά και στις ΗΠΑ, επιτιθέμενη στους συμμάχους των αμερικανών.

Δεύτερον, η επιχείρηση έρχεται λίγες μέρες πριν από τον υπό ρωσική ηγεμονία Συριακό Εθνικό Διάλογο με συμμετοχή Ιράν και Τουρκίας στις 29-30 Γενάρη στο Σότσι. Δίνεται έτσι εύσχημος τρόπος για τη Ρωσία να μη θεωρείται αυτή υπεύθυνη για τη μη επίσημη συμμετοχή των κούρδων στο διάλογο, παρότι τους είχε προσκαλέσει, αφού, μετά την τουρκική εισβολή, οι ίδιοι είναι που δεν βρίσκουν λόγο να συμμετάσχουν, κατηγορούν ανοιχτά τη Ρωσία, και σε όλο τον κόσμο διαδηλώνουν έξω από τις ρώσικες πρεσβείες. Τα δυο καθόλου σκληρά λόγια που μπορεί και ψελίζει η Ρωσία κατά της τουρκικής επιχείρησης, δεν αλλάζει το ότι τυπικά είναι οι κούρδοι που επιδείνωσαν τις σχέσεις με τη Ρωσία. Οι ρώσοι είχαν διατυπώσει πρόταση να επιστραφεί η περιοχή στον έλεγχο της νόμιμης συριακής κυβέρνησης, πράγμα που, πριν την τουρκική επιχείρηση, ήταν αναμενόμενο οι ενισχυμένοι από την αμερικανική αναγνώριση ως “συνοριακής δύναμης” κούρδοι να απορρίψουν. Έτσι, οι ρώσοι εύκολα βρήκαν τη δικαιολογία ότι απόσυραν το προσωπικό τους, “κατόπιν της κουρδικής άρνησης”. Και με την απόσυρσή τους, έδιναν το πράσινο φως στην Τουρκία.

Τρίτον, όσον αφορά τις ρωσοτουρκικές σχέσεις, η Τουρκία, μετά την επιχείρηση, είναι σα “βρεγμένη γάτα” μπροστά στη Ρωσία, αφού γνωρίζει ότι, χωρίς τη ρωσική συγκατάθεση δεν θα μπορούσε να προβεί στην επιχείρηση. Επίσης, χάρη στη ρωσική συγκατάθεση, πετυχαίνει η Τουρκία τη μη αναβάθμιση των κούρδων σε διπλωματικό επίπεδο (μέσω της συμμετοχής τους στο Συριακό Εθνικό Διάλογο στο Σότσι).

Τέταρτον, οι ρώσοι έχουν άλλο ένα επιχείρημα να “τη λένε” στους αμερικάνους, ότι με την τακτική τους (όπως την κουρδική αναβάθμιση ως “συνοριακής δύναμης”) φέρνουν τη βία στην περιοχή. Μόλις στις 22 του μηνός, ο Λαβρόφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι υποθάλπτουν τις αποσχιστικές διαθέσεις των κούρδων και ότι αποθαρρύνουν τους κούρδους να κάνουν διάλογο με τη Δαμασκό.

Πέμπτον, με την τουρκική επιχείρηση, οι τουρκοσυριακές σχέσεις επιδεινώνονται. Δεν είναι, όμως μόνο η τυπική παραβίαση της συριακής κυριαρχίας, αλλά και το αυξανόμενο πολιτικό βάρος της Τουρκίας (στις τάξεις των “μετριοπαθών” αντι-ασαντικών ενόπλων) που επιδεινώνει τις σχέσεις Άγκυρας – Δαμασκού. Αν και αυτό φαινομενικά ευνοεί και τις ΗΠΑ, αφού δυο σύμμαχοι της Ρωσίας στην περιοχή δεν μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους, είναι η Ρωσία που κερδίζει και με αυτή την επιχείρηση, αφού βαθαίνει ο ρόλος της ως διαμεσολαβητή στην περιοχή. Η συριακή κυβέρνηση, αφού άφησε τους κούρδους να κανονίσουν μόνοι τους, όπως οι ίδιοι ζήτησαν, τον πόλεμο σε χερσαίο επίπεδο, δηλώνει ότι θα επιτεθεί μόνο σε τουρκικά αεροπλάνα. Βολεύτηκαν έτσι και οι δύο (Άγκυρα – Δαμασκός) με αυτό το διαμοιρασμό που μυρίζει διαμεσολάβηση τρίτου, αφού η Τουρκία παραβιάζει τη συριακή κυριαρχία, για να… αποδώσει την περιοχή στην οποία εισβάλλει στους νόμιμους ιδιοκτήτες της, όπως η ίδια λέει (εννοώντας, σύριους και τουρκομάνους).

Όσο και να συμπαθεί κανείς το κουρδικό εθνικό κίνημα, δεν μπορεί να μην πει δυο λόγια για την ολέθρια τακτική τόσων ετών, που τώρα “αποδίδει” τους καταστροφικούς καρπούς που με μαθηματική ακρίβεια η παγκόσμια Ιστορία έχει “προβλέψει”, λόγω εκατοντάδων παραδειγμάτων από όσα εθνικά κινήματα δένουν τις τύχες τους με έναν ή περισσότερους ιμπεριαλιστές. Δύο πρόσφατες κινήσεις τους προστίθενται στις τόσες άλλες λάθος που έχουν κάνει όλα αυτά τα χρόνια.

Οι Κούρδοι είχαν απορρίψει τη ρωσική πρόταση να επιστραφεί η περιοχή στον έλεγχο της νόμιμης συριακής κυβέρνησης, λέγοντας (ενθαρρυμένοι από τους αμερικάνους κι όχι αυτοαναγορευόμενοι ως νέοι Κόναν) “μπορούμε και μόνοι μας”. Επίσης, είχαν απορρίψει συριακή πρόταση να μπει μόνο η συριακή αστυνομία στην περιοχή. Σήμερα, με την Τουρκία να έχει μπει πια στην περιοχή, καλούν τη συριακή κυβέρνηση να ασκήσει τα καθήκοντά της που απορρέουν από τη συριακή κυριαρχία στην περιοχή, λειτουργώντας σαν άσωτοι υιοί (και έναντι της Ρωσίας).

Ακόμα και η επικοινωνιακή διαχείριση της τουρκικής επίθεσης είναι αποτυχημένη. Όταν ως πρώτο επιχείρημα έχουν το “εμείς είμαστε αυτοί που πολέμησαν το Ισλαμικό Κράτος”, μονοπωλούν χωρίς λόγο έναν αγώνα που η πραγματικότητα λέει ότι δεν είχαν δώσει μόνο αυτοί (εξάλλου, οι δάφνες του παρελθόντος δεν λένε κάτι στα διεθνή ζητήματα και ειδικά στους ιμπεριαλιστές). Αντί να συσπειρώσουν εξαρχής τη συριακή και παγκόσμια κοινή γνώμη, σεβόμενοι την εθνική κυριαρχία της χώρας, εντάχθηκαν στην αμερικάνικη ανούσια τακτική της “αναβάθμισης” σε συνοριακή δύναμη που πρακτικά δεν έχει κανένα όφελος, αφού οποιαδήποτε στιγμή θα μπορούσαν να γίνουν σάντουιτς από τρία κράτη ταυτόχρονα και απομονώθηκαν από όλους τους παράγοντες στην περιοχή. Απομονώθηκαν ακόμα και από όσους αντικυβερνητικούς Σύριους έδωσαν μαζί μάχες ενάντια στο IK, οι οποίοι τώρα είναι με την τουρκική πλευρά.

Advertisements

Ζοάν Κομορέρα (γραμματέας του ΕΣΚ Καταλονίας): Ο Χοσέ Ντίαθ & το εθνικό ζήτημα

Με αφορμή την έκδοση σε λίγες ημέρες του βιβλίου “Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο”, με ομιλίες, άρθρα, συνεντεύξεις κλπ του γραμματέα του ΚΚ Ισπανίας την περίοδο του Ισπανικού Εμφυλίου, Χοσέ Ντίαθ, από τις εκδόσεις Εντύποις, παρατίθεται παρακάτω μια μετάφραση του άρθρου του Ζοάν Κομορέρα, γραμματέα του Ενοποιημένου Σοσιαλιστικού Κόμματος Καταλονίας (PSUC), για το Χοσέ Ντίαθ και το εθνικό ζήτημα, στο οποίο ο Ντίαθ άφησε μεγάλη πρακτική κληρονομιά (και στους κομμουνιστές και επαναστάτες της Ελλάδας). Στο κείμενο του Κομορέρα υπάρχουν πολλά αποσπάσματα από τοποθετήσεις του Ντίαθ που θα υπάρχουν στο βιβλίο (τα έσοδα από τη μετάφραση του οποίου θα πάνε στην Επιτροπή Αλληλεγγύης για τους πολιτικούς κρατούμενους στην Τουρκία & το Κουρδιστάν).

     Ο Ζοάν Κομορέρα αριστερά με σφιγμένη τη γροθιά και δεξιά ο Χοσέ Ντίαθ

Στις 6 Οκτώβρη 1934, ο λαός της Καταλονίας εξεγέρθηκε ενάντια στη φιλοφασιστική κυβέρνηση των Λερού και Χιλ Ρόμπλες. Κατά τη νύχτα αυτής της ημέρας, σχεδόν όλες οι πόλεις και τα χωριά της Καταλονίας ανακήρυξαν τη δημιουργία Καταλανικού Κράτους ως συστατικού τμήματος της Ισπανικής Δημοκρατίας. Η Ζενεραλιτάτ ήταν ο επίσημος επικεφαλής του κινήματος. Ο μεγαλύτερος όγκος των οργανωμένων και λαϊκών μαζών βρισκόταν στα χέρια της Ζενεραλιτάτ. Η Εργατική Συμμαχία, η οποία είχε υπονομευτεί εσωτερικά από τις τροτσκιστικές προβοκάτσιες, στερούταν της απαραίτητης για την ανάληψη της καθοδήγησης του κινήματος δύναμης, κατά την ίδια την εξέλιξη του αγώνα και, πάνω από όλα, όταν σημειώθηκε η κατακόρυφη και καταιγιστική κατάρρευση της Ζενεραλιτάτ.

Μέσα σε λίγες ώρες πάλης, το κίνημα συντρίφτηκε και χιλιάδες επαναστατών φυλακίστηκαν. Και μαζί τους, η κυβέρνηση της Ζενεραλιτάτ, με την εξαίρεση του προδότη Ντενκάς.

Αυτή η εμφατική χρεοκοπία, χωρίς αντίστοιχο στην επαναστατική ιστορία της Καταλονίας, στην πραγματικότητα, γέννησε το Ενοποιημένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Καταλονίας, το πιο γόνιμο και ένδοξο επίτευγμα του καταλανικού προλεταριάτου. Πολλοί από όσους συμμετείχαμε στο κίνημα του Οκτώβρη αντιληφθήκαμε ότι ένας από τους βασικούς παράγοντες της αποτυχίας ήταν η τεράστια ιδεολογική και οργανωτική διάχυση της εργατικής τάξης, πέρα από την τροτσκιστική ομάδα, τα δύο τριτοβάθμια συνδικάτα και έναν μεγάλο αριθμό αυτόνομων συνδικάτων.

Από τη στιγμή της ήττας κιόλας, αρχίσαμε να εργαζόμαστε για την ενοποίηση των εργατικών κομμάτων, για την ίδρυση του ενιαίου προλεταριακού κόμματος της Καταλονίας, για τη σε βάθος επέκταση της UGT με προοπτική τη συγχώνευση με τη CNT εντός ενός ενιαίου τριτοβάθμιου συνδικάτος. Ωθούμενοι από την ίδια μας την πικρή εμπειρία και από τη βεβαιότητα για την ευθύνη μας για την αποτυχία του Κινήματος του Οκτώβρη, ξεκινήσαμε τις πρώτες εργασίες ενοποίησης. Η κατανόηση αυτής της ιστορικής αναγκαιότητας ήταν γρήγορη σε κάθε ένα από τα τέσσερα εργατικά κόμματα. Δεν συνέβη το ίδιο και εκτός της Καταλονίας. Πολλοί σημερινοί σύντροφοι του ΕΣΚΚ έθεταν αυτό το ζήτημα στους μεγαλύτερους ηγέτες του ΣΕΚΙ (σ.parapoda: Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ισπανίας, PSOE) και της UGT με αρνητικά αποτελέσματα. Οι πρώτοι τούς έθεταν ένα ζωντανό ζήτημα και οι δεύτεροι τούς απαντούσαν με το νεκρό γράμμα του Καταστατικού. Μόνο ένα ισπανικό κόμμα αμέσως κατάλαβε την ιστορική αξία αυτού του ρεύματος ενοποίησης, γιατί το είχε προκαλέσει, αναπτύξει και, πάνω από όλα, εργαστεί για αυτό εκ των προτέρων: ήταν το Κομμουνιστικό Κόμμα με επικεφαλής του το γενικό γραμματέα, τον αγαπημένο και αξέχαστο σύντροφο Χοσέ Ντίαθ.

Με την οξυδέρκεια ενός μεγάλου προλετάριου ηγέτη, ο Χοσέ Ντίαθ, συνέβαλε άμεσα στην ενοποίηση. Ακριβώς για αυτό πάλευε επί πολλά χρόνια. Οργάνωσε την επαφή ανάμεσα στα τέσσερα κόμματα. Δημιούργησε τη μικτή επιτροπή, στη φυλακή της Μαδρίτης και αυτή της Σάντα Μαρία. Ακούραστα ωθούσε με τις συμβουλές του, τη βοήθειά του, τους συντρόφους που ήταν επικεφαλής στο παλιό Κομμουνιστικό Κόμμα Καταλονίας, στη Σοσιαλιστική Ένωση Καταλονίας και το Κόμμα Καταλανών Προλετάριων. Μας βοήθησε όλους στη μελέτη των πρώτων κειμένων και αποφάσεων που καθόρισαν τη δημιουργία της Επιτροπής Σύνδεσης, του πρώτου οργάνου ενοποίησης που έδρασε με αποτελεσματικότητα στο Λαϊκό Μέτωπο, στην εκλογική καμπάνια και στη νίκη της 16ης Φλεβάρη. Εκτός Καταλονίας, η πολιτική ενοποίηση της καταλανικής εργατικής τάξης είχε μόνο έναν συνεπή και αποφασιστικό εμψυχωτή και καθοδηγητή: το Χοσέ Ντίαθ, με το κόμμα του, το ένδοξο Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας.

Μετά τη νίκη της 16ης Φλεβάρη, οι εργασίες ενοποίησης επιταχύνθηκαν. Οι βουλευτές των διαφόρων εργατικών κομμάτων, μαζί με τους βουλευτές των Rabassaires (σ.parapoda: αγρότες που ενοικίαζαν γη), συγχωνευτήκαμε στην κομμουνιστική κοινοβουλευτική ομάδα. Η Σοσιαλιστική Ένωση Καταλονίας (σ.parapoda: το αρχικό κόμμα του Κομορέρα, το οποίο συγχωνεύτηκε στο ΕΣΚΚ), με τη συνδιάσκεψή της επίσης. Η Επιτροπή Σύνδεσης, ενισχυμένη με τους συντρόφους που αποφυλακίστηκαν, ανέπτυξε μια δυναμική ενοποιητική δράση σε όλη τη χώρα. Συμφωνήθηκε η ημερομηνία κατά την οποία, συνερχόμενα σε ένα έκτακτο συνέδριο, τα τέσσερα κόμματα θα ίδρυαν το Ενιαίο Κόμμα. Αυτό το συνέδριο είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί τον Αύγουστο του 1936. Συμφωνήθηκε η έκδοση εφημερίδας από τον Ιούλη. Και σε όλες αυτές τις δύσκολες εργασίες μεγάλης ευθύνης, η Επιτροπή Σύνδεσης βασιζόταν στον ενθουσιασμό και την ικανότητα για δουλειά κομμουνιστών αγωνιστών, πραγματικών μαθητών του συντρόφου Χοσέ Ντίαθ, οι οποίοι είχαν επιλεγεί από τον ίδιο.

Ενώ εξελισσόταν η δουλειά ενοποίησης, ξέσπασε η εξέγερση των προδοτών στρατιωτικών. Και ήταν σε αυτή τη μέγιστης κρισιμότητας στιγμή που ο σύντροφος Χοσέ Ντίαθ, απαντώντας στους ηγέτες του παλιού Κομμουνιστικού Κόμματος Καταλονίας που ζήτησαν την άποψή του, απέδειξε, όπως εμείς προσδοκούσαμε, την πολιτική του ιδιοφυία, αυτή ενός μεγάλου μπολσεβίκου προλετάριου ηγέτη. Καμία τυπολατρία – ενωθείτε χωρίς περαιτέρω διεργασίες. Αυτή ήταν η αντίληψη του Χοσέ Ντίαθ, η τελική ώθηση που μας επέτρεψε να υπερνικήσουμε διάφορες ταλαντεύσεις κανονιστικού περιεχομένου που αντιβαίναν στις απαιτήσεις της ωμής πραγματικότητας που ζούσαμε. Και έτσι έγινε. Χωρίς τυπολατρία, χωρίς δισταγμούς κανονιστικού περιεχομένου, τρεις μέρες μετά την εξέγερση των προδοτών, στις 24 Ιούλη 1936, δημιουργήθηκε το Ενοποιημένο Σοσιαλιστικό Κόμμα Καταλονίας.

Και από εκείνη τη στιγμή, μέχρι τον θάνατό του που δεν μπορεί να ξεπεραστεί, ο σύντροφος Χοσέ Ντίαθ μάς βοηθούσε να αναπτύξουμε και να εδραιώσουμε το Ενοποιημένο Κόμμα, να το διαπαιδαγωγήσουμε στον μαρξισμό – λενινισμό – σταλινισμό. Το καθήκον δεν ήταν εύκολο. Η ετερογένεια των στοιχείων που το δημιούργησαν, η τρομακτική συνθετότητα του αγώνα μας, έθεταν σταθερά το νεαρό ΕΣΚΚ μπροστά σε θανάσιμους κινδύνους. Ένα – ένα όμως, μπόρεσαν αυτά να υπερβληθούν, με τις προσπάθειες που όλοι καταβάλαμε και επειδή, σε κάθε περίπτωση, μπορούσαμε να έχουμε την κατάλληλη συμβουλή, την ορθή καθοδήγηση, την απεριόριστη στήριξη του συντρόφου Χοσέ Ντίαθ. Δεν εκπληρώσαμε το καθήκον μας. Δεν είμαστε ακόμα ένα κόμμα πλήρως ομογενοποιημένο, μονολιθικό, μπολσεβικικό. Δεν είμαστε ακόμα απαλλαγμένοι από τον κίνδυνο παρεκκλίσεων προς το μικροαστικό εθνικισμό ή προς έναν συνδικαλισμό λιγότερο ή περισσότερο αναρχικό, ενάντια στους οποίους παλεύουμε μέχρι την πλήρη εξάλειψή τους. Παρεκκλίσεις οι οποίες οφείλονται στο περιβάλλον μας, στο ιστορικό μας κλίμα. Όμως, είναι αναμφισβήτητο ότι έχουμε σημειώσει μεγάλη πρόοδο και ότι μπορούμε να έχουμε τη λογική πεποίθηση ότι βαδίζουμε στην οριστική επιτυχία του έργου μας. Αν έχουμε φτάσει εδώ που βρισκόμαστε, αν μας έχει γίνει η τιμή να αναγνωριζόμαστε ως Τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς, είναι αναμφισβήτητο ότι, σε μεγάλο βαθμό, το οφείλουμε στο σύντροφο Χοσέ Ντίαθ και το κόμμα του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας.

Η μεγάλη ευγνωμοσύνη που οφείλουμε στο σύντροφο Χοσέ Ντίαθ για τις αμέτρητες συμβολές του στη διαδικασία δημιουργίας, ανάπτυξης και εδραίωσης του ΕΣΚΚ και, ακριβώς σε αυτόν και όχι σε άλλους του εργατικού πολιτικού κινήματος που εκπροσωπούνταν στην Καταλονία πριν από τη συγχώνευση, δεν είναι ένα γεγονός τυχαίο ούτε συγκυριακό. Ήταν έτσι, και όχι αλλιώς, γιατί από όλους τους πολιτικούς ηγέτες του εργατικού κινήματος, ο Χοσέ Ντίαθ, επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος ήταν ο μόνος που αγωνίστηκε με συνέπεια για την πολιτική και συνδικαλιστική ενότητα της ισπανικής εργατικής τάξης, αυτός και το κόμμα του ήταν αυτοί που μελέτησαν και αφομοίωσαν τη λενινιστική-σταλινική θεωρία για το εθνικό ζήτημα, αυτός και το κόμμα του ήταν που προσπάσθησαν να εφαρμόσουν τη θεωρία στην ισπανική πραγματικότητα.

Η πολιτική ενοποίηση σε όλη την Ισπανία

Το ενιαίο πολιτικό κόμμα της καταλανικής εργατικής τάξης αναπτύχθηκε και βρέθηκε σε συνθήκες που θα εκπλήρωνε την ιστορική του αποστολή στην πορεία του πολέμου και μετά, στο βαθμό που θα ήταν πραγματκά ένα εθνικό κόμμα, καθοδηγούμενο βασικά από τέκνα της Καταλονίας· στο βαθμό που θα ήταν σε θέση να ερμηνεύει πιστά τα αισθήματα και τα εθνικά συμφέροντα της Καταλονίας και να υπερνικά στο διάβα του ό,τι είναι μικρό και αρνητικό στο εθνικό ζήτημα, υψώνοντας πολύ ψηλά, χωρίς επιφυλάξεις, τη σημαία του προλεταριακού διεθνισμού· στο βαθμό που θα κατανοούσε και θα πετύχαινε να γίνει κατανοητό ότι στην Καταλονία, όπως και σε κάθε άλλη χώρα, η εργατική τάξη αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του έθνους.

Αυτό είναι που διείδε, κατανόησε και μας δίδαξε ο μεγάλος μας σύντροφος Χοσέ Ντίαθ, και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανάις.

Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουμε με μεγάλη βεβαιότητα και σε βάθος, αν αναλύσουμε τη θεωρία και την πρακτική ενός πιστού και θαρραλέου μαθητή του Στάλιν. Μπορούμε να ανατρέχουμε μόνο σε αυτόν και στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ιστορίας γιατί, στη σύχρονη ιστορία, ήταν αυτοί που ήταν σε θέση να ορίσουν τα εθνικά μας προβλήματα και να εκπονήσουν την ορθή επίλυση.

Η αδιάσπαστη σύνδεση του εθνικού και αποικιακού ζητήματος με το ζήτημα της Προλεταριακής Επανάστασης, που αποτελεί βασική αρχή της θεωρίας των Λένιν – Στάλιν για το εθνικό ζήτημα πρέπει να γίνει αποδεκτή και κατανοητή από κάθε πραγματικό κομμουνιστή. Η κατανόηση της λενινιστικής – σταλινικής θεωρίας δεν πρέπει να γίνει με τρόπο φαντασιακό και διανοητικό, αλλά με δυναμικό τρόπο. Ένας κομμουνιστής πρέπει να επιθυμεί να την κατανοήσει και να την εφαρμόσει ουσιαστικά, στην ίδια του τη χώρα.

Γνωρίζουμε άτομα πολλών ιδεολογιών που είναι σε θέση να αναλύουν τα εθνικά και αποικιακά προβλήματα, που υπερασπίζονται την ιρλανδική υπόθεση, που εκρήγυνται από αγανάκτηση όταν αναλογίζονται την Ινδία και τους αγώνες της για ανεξαρτησία, που ανάβουν ένα κεράκι για τον Γκάντι και ένα άλλο για το Ντε Βαλέρα (σ.parapoda: Εϊμάν Ντε Βαλέρα, 1882 – 1975. Από τους ηγέτες της ανεξαρτησίας της Ιρλανδίας), ασπάζονται το Χάρτη του Ατλαντικού γιατί διασφαλίζει στους λαούς το δικαίωμα να ορίσουν ελεύθερα τη μοίρα τους. Όμως σιωπούν πλήρως όταν, αυτή την αντίληψη που έχουν για μέρη που βρίσκονται πολύ μακριά από τα σύνορά μας, τους καλούμε να δουν την πραγματικότητά μας και επιθυμούμε να τους κάνουμε να δουν ότι χρειάζεται στην Ισπανία να εφαρμόσουμε τη θεωρία. Για να δικαιολογήσουν μια τέτοια τεράστια ασυνέπεια, κάποιοι παραληρούν λέγοντάς μας ότι από την εποχή των Καθολικών Μοναρχών (σ.parapoda: της βασίλισσας Ισαβέλλας Α΄ της Καστίλλης και του βασιλιά Φερδινάνδου Β΄ της Αραγονίας, τον 15ο αιώνα), Η Ισπανία είναι μία και αδιαίρετη, ότι το καταλανικό και βασκικό ζήτημα, και τώρα το γαλικιανό, έχουν προωθηθεί τεχνητά από τους πλανόδιους πωλητές υφασμάτων ή τους μετόχους των υψικάμινων από το Μπιλμπάο και κάποιους σνομπ ποιητές από τη Γαλικία. Και, βέβαια, αν υπήρχε καν ζήτημα…

Άλλοι, πολλοί, αποδέχονται την ύπαρξη μικροσκοπικών “περιφερειακών”, φολκλορικών διαφορών, οι οποίες είναι χρωματισμένες από “διαλέκτους” που βρίσκονται σε παρακμή και χάρη σε αυτή τη νέα πνευματική προσπάθεια δεν αντιτίθενται σε κάποιο βαθμό καλώς εννοούμενης διοικητικής αυτονομίας που επ’ ουδενί δεν θα απειλεί την ακεραιότητα της Πατρίδας.

Άλλοι, λιγότερο ειλικρινείς, υποκρίνονται ότι αποδέχονται το γεγονός της ύπαρξης διαφορετικών εθνών, δεν αντιτίθενται σε μια πρακτική λύση που, βεβαίως, πάντοτε, δεν θα καταλήγει στο παράλογο της κατασκευής ισπανών πρώτης και δεύτερης τάξης, όπως συμβαίνει τώρα, για παράδειγμα, με τα Καταστατικά. Το Σύνταγμα παρείχε ένα δικαίωμα ίσο στις εθνότητες και τις περιφέρειες της Ισπανίας για να οργανωθούν με βάση ένα καθεστώς που θα πηγάζει από ένα Καταστατικό. Οι υποκριτές γνωρίζουν καλά ότι η άσκηση ενός δικαιώματος που παρέχεται σε όλους, σε μια εθνότητα ή σε μια περιφέρεια, δεν δημιουργεί κανενός είδους προνόμιο. Όμως έτσι επαναφέρουν όλο το φορτίο των προλήψεων, οδηγώντας εκ νέου το κάρο προς το δρόμο της μίας και αδιαίρετης Ισπανίας.

Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που, αισθανόμενοι υπερεπαναστάτες, υπερδιεθνιστές, διακηρύττουν με στεντόρεια φωνή ότι τα εθνικά ζητήματα της Καταλονίας, των Βάσκων και της Γαλικίας, και μόνο που υπάρχουν είναι αντιδραστικά, όπλα κατασκευασμένα από την εκκλησία και την αστική τάξη για να διασφαλίσουν την ακεραιότητα της πνευματικής τους κυριαρχίας, για να αποσπούν από τις φοβισμένες κεντρικές κυβερνήσεις όλο και περισσότερα και υψηλότερα κονδύλια. Και, ακόμα, διατείνονται ότι αυτοί οι “τοπικισμοί” και “παρτικολαρισμοί” διαταρράσουν ή καθιστούν ανέφικτη την απαραίτητη αλληλεγγύη της εργατικής τάξης, θέτουν αυτή υπό την έμπνευση και τις μανούβρες της αστικής τάξης. Και ότι στο όνομα ενός καλώς εννοούμενου διεθνισμού, οι αδύναμοι λαοί πρέπει να απαρνηθούν το λόγο ύπαρξής τους, και να αφεθούν να απορροφηθούν από τους πιο ισχυρούς λαούς. Και έτσι, οι γερμανοί σοσιαλδημοκράτες είπαν στους τσέχους: “Απαρνηθείτε τη φτωχή προσωπικότητά σας που λίγα μπορεί να σας δώσει και αποδεχτείτε τον ανώτερο γερμανικό πολιτισμό που μπορεί να σας δώσει πολλά”. Ο Χίτλερ συμπλήρωσε την επιχειρηματολογία αυτή.

Εν μέσω αυτής της σύγχυσης από αυτές τις φωνές που πίσω από την επιφανειακή διαφωνία εξέφραζαν μια ταυτότητα σκοπών και μια κοινή ιστορική καταγωγή, μία φωνή υψωνόταν πάντοτε ξεκάθαρη, δυναμική, έντιμη, η φωνή του Χοσέ Ντίαθ και του ΚΚ Ισπανίας.

Υπάρχουν στην Ισπανία μη επιλυμένα εθνικά ζητήματα. Υπάρχουν στην Ισπανία λαοί καταπιεσμένοι που παλεύουν για να ανακτήσουν τα δικαιώματά τους. Και στην Ισπανία, όπως σε όλο τον κόσμο, το εθνικό και αποικιακό ζήτημα είναι βαθιά λαϊκό, βαθιά επαναστατικό.

Η Ισπανία είναι ένα κράτος ιμπεριαλιστικό, έλεγε ο Χοσέ Ντίαθ. Το πρόβλημα δεν είναι δευτερεύουσας σημασίας, αλλά πρωταρχικής, και η επίλυσή του δεν είναι εφικτό να θεωρείται ξέχωρη από την επίλυση των ζητημάτων που θέτει η προλεταριακή επανάσταση. Η Καταλονία, η Χώρα των Βάσκων και η Γαλικία είναι τρεις εθνότητες με αναφαίρετο δικαίωμα να αποφασίσουν μόνες τους τη μοίρα τους, να ενωθούν με την Ισπανία, να αποσπαστούν από την Ισπανία, αν αυτή είναι η θέλησή τους. Και εμείς, οι κομμουνιστές, διαβεβαίωνε ο Χοσέ Ντίαθ, έχουμε το καθήκον να βοηθήσουμε αυτές τις τρεις εθνότητες, να υπερασπίσουμε το δικαίωμα αυτοδιάθεσής τους, γιατί ένας λαός που καταπιέζει έναν άλλο λαό δεν μπορεί να είναι ελεύθερος και εμείς θέλουμε, πράγματι, μια Ισπανία ελεύθερη.

Οι τοποθετήσεις αυτές του Χοσέ Ντίαθ δεν ήταν σποραδικές, αλλά συστηματικές: δεν έμεναν στα πλαίσια του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας, αλλά τίθονταν με τη μέγιστη ενέργεια και σαφήνεια εκτός των πλαισίων του, στο γενικό επίπεδο της ισπανικής πολιτικής ζωής και κάθε φορά που η πολιτική κατάσταση, πριν και μετά τον εθνικό επαναστατικό πόλεμό μας, απαιτούσε να τίθενται συγκεκριμένα τα προβλήματα και συγκεκριμένες οι λύσεις.

Ας δούμε τα γεγονότα.

Η ήττα της επανάστασης του Οκτώβρη (σ.parapoda: στην Ισπανία, το 1934), εδραίωσε προσωρινά στην εξουσία την αντιδραστική, φιλοφασιστική κυβέρνηση των Λερού – Χιλ Ρομπλες. Η Δημοκρατία, εκπορνευμένη, απειλούταν θανάσιμα. Η νίκη του φασισμού καθίστατο προφανής και επικείμενη. Δεκάδες χιλιάδες επαναστάτες, δημοκράτες, βρίσκονταν στις φυλακές. Η βάρβαρη καταστολή που, στην Αστούριας έλαβε τερατώδη χαρακτήρα, δεν μειωνόταν αλλά επεκτεινόταν σε όλη τη χερσόνησο. Η αυστηρή λογοκριία, η παράδοση των στρατιωτικών διοικήσεων στους φασίστες στρατιωτικούς, οι βουλευτές σε ξέφρενο αντιδραστικό εκτραχηλισμό, η ημιπαράνομη ή και θέση εκτός νόμου των κομμάτων και των οργανώσεων που υποστήριζαν και ήταν η ουσία της Δημοκρατίας, το αυξανόμενο θράσσος των ψευτοπαλικαράδων που ήταν οργανωμένοι σε συμμορίες κουμπουροφόρων και υποστηρίζονταν από εκφυλισμένους και προδότες που ηγούνταν των μισθοφορικών ομάδων του “εργατικού” τομέα της Φάλαγγας, δημιουργούσαν γοργά τους όρους για το τελικό φασιστικό πραξικόπημα. Σε αυτή την εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, ακούστηκε η φωνή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας, η φωνή του Χοσέ Ντίαθ.

Ο Χοσέ Ντίαθ έβγαλε έναν λόγο στις 2 Ιούνη 1935, στον κινηματογράφο “Μονουμεντάλ” της Μαδρίτης.

Σε αυτόν, είπε σε όλο το λαό ότι, μπροστά στην κρισιμότατη πολιτική κατάσταση της χώρας, τον επικείμενο κίνδυνο του φασισμού, δεν υπήρχε παρά μόνο μία λύση: η ένωση όλου του λαού, όλων των αντιφασιστών, η αντιφασιστική λαϊκή συσπείρωση. Σε αυτή την ιστορική συγκέντρωση γεννήθηκε το ένδοξο Λαϊκό Μέτωπο που θα οδηγούσε το λαό στη λαμπρή νίκη της 16ης Φλεβάρη, που κατέστησε εφικτό τον ηρωικό μας πόλεμο 32 μηνών απέναντι στο διεθνή φασισμό και τους συνεργούς τους της “μη επέμβασης”. Εκείνη τη μέρα, ο Χοσέ Ντίαθ διατύπωσε το πρόγραμμα του μελλοντικού Λαϊκού Μετώπου. Αυτό αποτελούταν από τέσσερα σημεία. Πρότεινε: απαλλοτρίωση της γης των μεγαλοκτηματιών, της εκκλησίας και των μοναστικών ταγμάτων· γενική βελτίωση των συνθηκών ζωής και εργασίας της εργατικής τάξης· πλήρη αμνήστευση των κρατουμένων και διωκόμενων για πολιτικοκοινωνικούς λόγους. Και το δεύτερο σημείο από τα τέσσερα που παρουσίασε ο Χοσέ Ντίαθ ως μίνιμουμ πλατφόρμα του Λαϊκού Μετώπου, έλεγε επακριβώς τα ακόλουθα:

Απελευθέρωση των καταπιεζόμενων από τον ισπανικό ιμπεριαλισμό λαών. Να παραχωρηθεί το δικαίωμα της ελεύθερης αυτοδιάθεσης στην Καταλονία, τη Χώρα των Βάσκων, τη Γαλικία και σε όσες εθνότητες καταπιέζονται από τον ιμπεριαλισμό της Ισπανίας”. Και αναλύοντας αυτή την πρόταση που έθετε τη βασική αρχή του εθνικού ζητήματος, έλεγε ο Χοσέ Ντίαθ:

Θα επιλύσει η σημερινή κυβέρνηση το πρόβλημα των καταπιεσμένων εθνοτήτων; Εγώ σας λέω όχι. Και η απόδειξη είναι αυτή η δίκη από το πιο αντιδραστικό δικαστήριο στη χώρα σε βάρος των συμβούλων της καταλανικής Ζενεραλιτάτ. Επίκειται να πέσει επάνω τους το βάρος μιας τερατώδους ποινής. Τριάντα χρόνια κάθειρξης ζητείται, και μην έχετε αμφιβολία ότι θα καταδικαστούν σε αυτή την ποινή. Και ξέρετε γιατί θα καταδικαστούν; Γιατί αυτή η δίκη δεν δικάζει μόνο όσους κάθονται στο σκαμνί του κατηγορουμένου. Αυτός που θα καταδικαστεί με αυτή την τερατώδη ποινή είναι όλος ο λαός της Καταλονίας, για την εξέγερσή του, για τον ξεσηκωμό του ενάντια στον ισπανικό ιμπεριαλισμό. Και ενάντια σε αυτή την τερατώδη καταδίκη, ενάντια σε αυτό το μίσος για την ελευθερία της Καταλονίας, εγώ σας λέω αυτό που είπα πριν: Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να παλέψουμε στην Αντιφασιστική Λαϊκή Συμμαχία για την απελευθέρωση αυτών των ανθρώπων, οι οποιοι καταδικάζονται από το ιμπεριαλιστικό μίσος και καταπίεση; (Φωνές: Ναι!). Λοιπόν, σύντροφοι, έχουμε άλλον έναν λόγο για να είμαστε ενωμένοι όλοι: τον αγώνα για την απελευθέρωση της Καταλονίας, για το δικαίωμα της Καταλονίας και όλων των καταπιεσμένων εθνοτήτων στην αυτοδιάθεσή τους. (Χειροκροτήματα)” (Χοσέ Ντίαθ, Ο αγώνας για ενότητα εν μέσω ενός αντιδραστικού καθεστώτος, Ομιλία στον Κινηματογράφο Μονουμεντάλ της Μαδρίτης, 2 Ιούνη 1935, Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο, Εκδόσεις Εντύποις, Αθήνα, 2018).

Και στην πορεία αυτής της ταραχώδους αλλά και υποδειγματικής πολιτικής εκστρατείας που τελείωσε με τη νίκη της 16ης Φλεβάρη, ο Χοσέ Ντίαθ επέμενε σταθερά να θέτει το εθνικό ζήτημα.

Στο άρθρο που δημοσιεύτηκε στον “Εργατικό Κόσμο” στις 3 Φλεβάρη 1936, έλεγε ο Χοσέ Ντίαθ:

Πρέπει να διασφαλίσουμε πλήρη ελευθερία στον καταλανικό, το βασκικό και το γαλικιανό λαό.” (Χοσέ Ντίαθ, Η σημασία των εκλογών της 16ης Φλεβάρη, Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο, Εκδόσεις Εντύποις, Αθήνα 2018).

Στην ομιλία του στο Salón Guerrero της Μαδρίτης, στις 9 Φλεβάρη, επέμενε ο Χοσέ Ντίαθ:

Θέλουμε οι εθνότητες της χώρας μας – η Καταλονία, η Χώρα των Βάσκων και η Γαλικία – να μπορούν να καθορίσουν ελεύθερα τη μοίρα τους και να έχουν εγκάρδιες και φιλικκές σχέσεις με όλη τη λαϊκή Ισπανία. Αν αυτές θέλουν να απελευθερωθούν από τον ισπανικό ιμπεριαλισμό που εκπροσωπεί η κεντρική εξουσία, έχουν τη στήριξή μας. Ένας λαός που καταπιέζει άλλους δεν μπορεί να θεωρείται ελεύθερος. Ωστόσο, εμείς θέλουμε μια ελεύθερη Ισπανία.”(Χοσέ Ντίαθ, Η Επαναστατημένη Ισπανία)

Με τη νίκη του Λαϊκού Μετώπου, τέθηκε εκ νέου σε ισχύ το Καταστατικό της Καταλονίας, απελευθερώθηκε η κυβέρνηση της Ζενεραλιτάτ. Δεν υπήρξαν κι άλλα βήματα για το εθνικό ζήτημα, ούτε διευθετήθηκαν νέα ζητήματα. Η λενινιστική – σταλινική θεωρία για το εθνικό ζήτημα εφαρμοζόμενη στην Ισπανία, χωρίς αμφισβητήσεις ή καχυποψίες, χωρίς υποχωρήσεις, από τον καλύτερο μαθητή του Στάλιν στην Ισπανία, από το Χοσέ Ντίαθ, συνέχιζε να αποτελεί αξεχώριστο τμήμα του γενικότερου προβλήματος της επανάστασης. Έτσι, βλέπουμε ότι σε μία από τις πρώτες ομιλίες του Χοσέ Ντίαθ μετά την εγκληματική εξέγερση των προδοτών και πρακτόρων του διεθνούς ναζιφασισμού στρατιωτικών, που μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο της Μαδρίτης στις 31 Αυγούστου του 1936, είπε, αναλύοντας το κρίσιμο ζήτημα για το οποίο αγωνιζόταν ο ισπανικός λαός:

Θέλουμε την ευημερία για όλο το λαό, και ξέρουμε ότι αυτό είναι εφικτό στο δημοκρατικό μας καθεστώς, και για αυτό, το υπερασπιζόμαστε, όπως υπερασπιζόμαστε τις ελευθερίες που δικαιούνται η Καταλονία, η Χώρα των Βάσκων και το Μαρόκο.(Χοσέ Ντίαθ, Η νίκη θα είναι δική μας, Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο, Εκδόσεις Εντύποις, Αθήνα 2018).

Στην πορεία του πολέμου, οι πράκτορες του εχθρού βασίστηκαν σε παλιές προλήψεις που τόση ζημιά προκάλεσαν στη γενικότερη υπόθεση της προόδου στην Ισπανία, στην εδραίωση ενός καθεστώτος πραγματικής ελευθερίας και δημοκρατίας. Επεδίωκαν οι πράκτορες του εχθρού να αναβιώσουν τα παλιά μίση, τις εχθρότητες, τις ακατανοησίες, για να διαχωρίσουν τον έναν λαό από τον άλλο, για να νικήσουν και να διασπάσουν και τους μεν και τους δε και να τους υποτάξουν όλους στον ίδιο ζυγό. Αναδεικνύοντας τις μανούβρες του κοινού εχθρού, ο Χοσέ Ντίαθ είπε στην εισήγησή του στην Ολομέλεια της ΚΕ του κόμματος που διεξήχθη στη Βαλένθια στις 5-8 Μάρτη 1937:

Ποιες είναι οι σχέσεις μας με τις εθνότητες της Ισπανίας; Η πολιτική του κόμματός μας αναφορικά με το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των εθνοτήτων δεν μπορεί παρά να δημιουργεί καλές σχέσεις με τις ίδιες. Αναγνωρίζουμε την ιστορική τους προσωπικότητα και όλα τα δικαιώματά τους, και τους λέμε ότι αυτά μπορούν να κατακτηθούν πλήρως μόνο στο πλαίσιο μιας ρεπουμπλικανικής και δημοκρατικής Ισπανίας. Αυτές επίσης το έχουν καταλάβει με αυτό τον τρόπο, και για αυτό συμβάλλουν με αφοσίωση να δημιουργηθεί μια κεντρική εξουσία στην οποία συμμετέχουν, με όλο τους το κύρος, για την από κοινού διεύθυνση του μετώπου και των μετόπισθεν. Χρειάζεται να παλέψουμε ενάντια στην τάση που παρουσιάζει ότι η Καταλονία και η Χώρα των Βάσκων κινούνται με εγωιστικούς σκοπούς, ή ότι δίνουν προσοχή μόνο στην υπεράσπιση του εδάφους τους ή για τη διάσωση της οικονομίας τους σε βάρος της υπόλοιπης Ισπανίας. Αν χρειάζονται παραδείγματα, υπάρχει αυτό της Καταλονίας, η οποία έστειλε τμήματά της στην Αραγονία, στη Μαδρίτη και όπου αλλού χρειαζόταν. Υπάρχει αυτό της πατριωτικής κυβέρνησης των Βάσκων, η οποια απέστειλε, σε διάφορες περιπτώσεις, χιλιάδες μαχητών στα μέτωπα της Αστούριας. Υπάρχει μια ορθή κατανόηση από την κεντρική κυβέρνηση της αναγκαιότητας να αναγνωριστούν τα ιδιαίτερα δικαιώματα αυτών των εθνοτήτων, σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο, να γίνονται σεβαστές οι θρησκευτικές πεποιθήσεις τους, ώστε καθημερινά να ενωνόμαστε περισσότερο για να χτίσουμε το μέτωπο όλων των λαών της Ισπανίας και για να διασφαλίσουμε τη νίκη και την οικοδόμηση μιας νέας ζωής.” (Χοσέ Ντίαθ, “Για την ενότητα, μέχρι τη νίκη”, Εισήγηση στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής που διεξήχθη στη Βαλένθια μεταξύ 5 και 8 Μάρτη 1937).

Ορίζοντας αυτό που ήταν το Λαϊκό Μέτωπο, στην εισήγηση στην Ολομέλεια της ΚΕ στη Βαλένθια στις 13-16 Νοέμβρη 1937, αναδείκνυε από την ιστορία της Ισπανίας τις φιλοδοξίες των φιλελεύθερων και προοδευτικών, ανάμεσα στις οποίες ήταν οι “εθνικές φιλοδοξίες των λαών της Καταλονίας, της Χώρας των Βάσκων και της Γαλικίας, οι οποίοι καταπιέζονταν από το μοναρχικό δεσποτισμό”. Και αναλύοντας, στην ίδια εισήγηση, τις διάορες πτυχές της πολιτικής ενότητας που εφάρμοζε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισπανίας, έλεγε ο Χοσέ Ντίαθ:

Ταυτόχρονα με την ενότητα του λαού στο Λαϊκό Μέτωπο, πρέπει να ενισχύσουμε περαιτέρω την ενότητα όλων των λαών της Ισπανίας στον αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία. Πώς ισχυροποιείται αυτή η ενότητα; Με τον αμοιβαίο σεβασμό των ελευθεριών και των φιλοδοξιών αυτών των λαών. Πρέπει να σεβόμαστε απόλυτα τις ελευθερίες της Καταλονίας. Γιατί η Καταλονία παλεύει στο πλευρό της Ισπανίας ακριβώς για να υπερασπιστεί αυτές τις ελευθερίες και να τις διευρύνει. Στο βαθμό που εμείς σεβόμαστε τις ελευθερίες της Καταλονίας και αδερφικά κατανοούμε τα προβλήματα των Καταλανών, η Καταλονία θα εντείνει τη συνεργασία της με την Ισπανία, και μαζί, οι λαοί, θα εργαστούμε και θα παλέψουμε για να κερδίσουμε τον πόλεμο.”(Χοσέ Ντίαθ, Να ενώνουμε, να οικοδομούμε, να διδασκόμαστε κάθε μέρα και πιο γρήγορα, Εισήγηση στην Ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής που διεξήχθη στη Βαλένθια από τις 13 ως τις 16 Νοέμβρη 1937. Κυκλοφόρησε σε μπροσούρα σε διάφορες γλώσσες με τίτλο “Για να συντρίψουμε το Φράνκο, πρέπει να είμαστε περισσότερο ενωμένοι παρά ποτέ στο Λαϊκό Μέτωπο”. Υπάρχει στο “Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο”, Εκδόσεις Εντύποις, Αθήνα 2018).

Αξίζει να θυμίσουμε ότι οΧοσέ Ντίαθ επέμενε περισσόερο στο να τίθεται ξεκάθαρα το εθνικό ζήτημα σε στιγμές δύσκολες, όταν η κυβέρνηση της Δημοκρατίας μεταφερόταν στη Βαρκελώνη, όταν η συνύπαρξη των δύο κυβερνήσεων, μοναδική εμπειρία στην ιστορία μας, θα μπορούσε να προκαλέσει δυσκολίες και κοινούς κινδύνους. Αυτή η οξυδέρκεια του Χοσέ Ντίαθ επιβεβαιώθηκε κατά την τελευταία περίοδο του πολέμου. Οι κίνδυνοι, οι δυσκολίες που προέβλεπε, μερικώς επαληθεύτηκαν. Και στο βαθμό που η κατάσταση στο στρατιωτικό μέτωπο επιδεινωνόταν, ταυτόχρονα, το πρόβλημα της αμοιβαίας κατανόησης, σεβασμού και εγκάρδιας συνεργασίας καθίστατο δυσκολότερο. Προκλήθηκαν συγκρούσεις, παρεξηγήσεις, τριβές κάθε είδους. Από αυτό επωφελήθηκαν οι κοινοί εχθροί του ενός και του άλλου στρατοπέδου, καταλανοί που ενέτειναν τον αντιισπανισμό τους, μη καταλανοί που αναθεμάτιζαν τις ελευθερίες στην Καταλονία, απαντώντας οι μεν και οι δε στην ίδια τακτική που διευκόλυνε το πέρασμα του κοινού εχθρού. Σε αυτές τις δύσκολες ημέρες, κατά τις παραμονές της επίθεσης του ναζιφασισμού, στις 23 Νοέμβρη 1938, ο Χοσέ Ντίαθ, ήδη βαριά άρρωστος, μίλησε ξανά και για τελευταία φορά στην Ισπανία, για να μας πει:

Πίσω από τη μάσκα του αυτονομισμού, ο οποίος δεν είναι παρά ένας καλυμμένος αντιδραστικός αποσχιστισμός, εργάζονται στο σκοτάδι για να διαπραγματευτούν μια ξεχωριστή ειρήνη. Αυτό, ποτέ! Θα αποτελούσε το θρίαμβο του Φράνκο και των εισβολέων. Είναι απαραίτητο να επαναλάβουμε άλλη μια φορά ότι η Καταλονία δεν μπορεί να σωθεί αποσπώμενη από το υπόλοιπο της χώρας της. Η ελευθερία και η ανεξαρτησία της Καταλονίας είναι στενά συνδεδεμένη με την ελευθερία και την ανεξαρτησία όλων των λαών της Ισπανίας….

Όχι. Αυτό το είδος αποσχιστισμού σημαίνει προδοσία και ήττα…η Ισπανία δεν είναι Τσεχοσλοβακία. Και στην Καταλονία δεν υπάρχουν Σουδήτες. Η Ισπανία αντιστέκεται και θα νικήσει χάρη στην ενότητα των πολιτών της και των λαών της.

Η διασφάλιση της ενότητας της Καταλονίας με την υπόλοιπη Ισπανία, η αναζήτηση μέσων για βελτίωση των σχέσεών τους είναι το μεγάλο καθήκον όλων των λαϊκών οργανώσεων και ιδίως της κυβέρνησης της Δημοκρατίας, όπως και της Καταλονίας. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για να μη μπορούμε να συνεργαστούμε ειλικρινά για τη διασφάλιση αυτής της ενότητας. Αν είναι απαραίτητη η αποσαφήνιση μιας μεθόδου καλλιέργειας σχέσεων ή η δημιουργία ενός οργανισμού κατάλληλου για την ομαλή ανάπτυξη αυτών των σχέσεων, ας μη διστάσουμε να το κάνουμε.”(Χοσέ Ντίαθ, Τι διδάγματα δίνει η Ισπανία στην Ευρώπη και την Αμερική, Ισπανικός Εμφύλιος & Λαϊκό Μέτωπο, Εκδόσεις Εντύποις, Αθήνα 2018).

Ο Χοσέ Ντίαθ, όντας πιστός μαθητής του Στάλιν, υποδειγματικός μπολσεβίκος, δεν περιορίστηκε στη μελέτη και αφομοίωση της λενινιστικής – σταλινικής θεωρίας για το εθνικό ζήτημα. Προσπάθησε να το κατανοήσουν και να το αφομοιώσουν σε πρώτη φάση οι σύντροφοι του κόμματος, και έπειτα όλα τα ισπανικά κόμματα και οργανώσεις. Προσπάθησε να εφαρμόσει τη θεωρία εκεί όπου έβλεπε ότι υπήρχε το εθνικό ζήτημα: στην ίδια του τη χώρα, την Ισπανία. Και πριν τον πόλεμο, μετά το λαϊκό θρίαμβο της 16 Φλεβάρη, στην πορεία του πολέμου, και στην πιρκεή εμπειρία των τελευταίων μηνών του ηρωικού μας αγώνα, η φωνή του Χοσέ Ντίαθ υψωνόταν νηφάλια, έντιμη, οξυδερκής, υποδεικνύντας κινδύνους και λύσεις. Ήταν η αδιάφθορη φωνή ενός κομμουνιστή, ενός μπολσεβίκου, η φωνή του φασκάλου, τη μνήμη του οποίου τιμούμε, το παράδειγμα του οποίου είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθήσουμε.

Οι εθνότητες της Ισπανίας έχουν ένα αιώνιο χρέος προς το Χοσέ Ντίαθ. Οφείλουν να το αποπληρώσουν τώρα με το να ενωθούν αδιάλειπτα μεταξύ τους και στην Ισπανία, χωρίς επιφυλάξεις και καχυποψίες, για να παλέψουν μαζί και να νικήσουν μαζί τον κοινό εχθρό, το Φράνκο και το Σεράνο Σούνιερ, τη Φάλαγγα και τους εισβολείς· για να συμβάλλουν με άμεσες προσπάθειες, με τη θυσία τους και το αδάμαστο μαχητικό τους πνεύμα, στην οριστική ήττα μέσα σε αυτή τη χρονιά, το 1942, του ναζιφασισμού, ώστε να αποκαταστήσουν τη Δημοκρατία, τα καθεστώτα τους που προβλέπονται από τα καταστατικά τους, το αναφαίρετο δικαίωμα της αυτοδιάθεσής τους.

Ο Χοσέ Ντίαθ ζει στην καρδιά της Καταλονίας, της Χώρας των Βάσκων, της Γαλικίας. Και είναι πλέον κοντά η μέρα εκείνη όπου οι λαοί θα μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα τα αισθήματά τους και να κάνουν το Χοσέ Ντίαθ που γνώρισαν, τον ταπεινό και ακούραστο αγωνιστή, τον αξιοθαύμαστο εθνικό τους ήρωα.

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του ΚΚ Ισπανίας “Η Σημαία μας”, έκτακτο τεύχος, Ιούλης 1942, έτος 3ο.

H προσπάθεια του ΚΚΕ για απομόνωση των τιτοϊκών-φιλοϊμπεριαλιστών σλαβομακεδόνων: 1ο μέρος – Η 1η Ολομέλεια του ΚΣ του ΝΟΦ (08/08/1948)

Με αφορμή την αναβίωση του θέματος της ονομασίας της γειτονικής χώρας ΠΓΔΜ, εξαιτίας της σπουδής των ΗΠΑ για ένταξή της στο ΝΑΤΟ, και της σπουδής της Ρωσίας να παρεμβαίνει ωμά στη χώρα μας και να της υποδεικνύει τακτικές σε θέματα εξωτερικής πολιτικής (Λαβρόφ: “δεν χρειάζεται να κάνετε υποχωρήσεις”), επανέρχεται η υστερική και ιστορική συκοφαντία σε βάρος του ΚΚΕ και του επαναστατικού κινήματος της χώρας μας, ότι τάχα έθεσε σε κίνδυνο την ακεραιότητα της χώρας και μόνο με την αναγνώριση του δικαιώματος (και όχι θέση υπέρ της) αυτοδιάθεσης της σλαβομακεδονικής μειονότητας. Η αλήθεια είναι ότι αυτοί που έθεσαν σε κίνδυνο την ακεραιότητα της χώρας είναι όσοι καταπίεζαν τη μειονότητα κατ’εντολή των ιμπεριαλιστών, κι έτσι έδιναν χώρο στους αυτονομιστές (πράκτορες του επίσης ξεπουλημένου στους ιμπεριαλιστές Τίτο) να πείθουν τη μειονότητα να στραφεί πολιτικά και ψυχολογικά στην (αναγνωρισμένη από το κράτος των Αθηνών) ΛΔ Μακεδονίας, όπου ούτως ή άλλως ήταν αντικειμενικό να είναι στραμμένη, δεδομένου ότι εκεί οι ομοεθνείς της αναπτύσσονταν σαφώς πιο ελεύθερα (παρά τις τάσεις εκσερβισμού της γλώσσας και της γραφής τους από τον Τίτο, βλ.εδώ).

Ας αναλογιστούμε όμως τα εξής ιστορικά δεδομένα: μετά την εκδίωξη των αυτονομιστών από τον ΕΛΑΣ στα τέλη του 1944, και την τυπική ένταξή τους στο γιουγκοσλαβικό στρατό, οι αυτονομιστές κατέβηκαν ξανά στην ελληνική Μακεδονία και, παρά την αποδοκιμασία τους από την πλειοψηφία της μειονότητας (όπως παραδέχεται και τουλάχιστον ένας αυτονομιστής, βλ.εδώ), έφεραν τα σύμβολα της ΛΔΜ και ενίοτε έφεραν και οπλισμό. Επί δύο χρόνια, λοιπόν, το ΚΚΕ είχε αφήσει τη μειονότητα οργανωτικά, με αποτέλεσμα, με την αυτονομιστική προπαγάνδα του βρετανικού υποπροξενείου στη Φλώρινα (από ελληνοκύπριους), από τη μια, και με την καταπίεση από το κράτος των Αθηνών, από την άλλη, να πιάνει τόπο και οργανωτικά η κίνηση των τιτοϊκών.

Το ΚΚΕ, το μόνο πατριωτικό κόμμα, αφού ήταν το μόνο που δεν το άφηνε αδιάφορο το ότι τμήμα συμπολιτών μας έπεφτε υπό την επιρροή ξένου κράτους, άφησε την παθητική του πολιτική έναντι της μειονότητας και έσπευσε το Νοέμβρη του 1946 να αποκτήσει δεσμούς με την εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση της μειονότητας, που δυστυχώς ποτέ δεν κατάφερε να ξεμπλέξει από τα δίχτυα του Τίτο, το ΝΟΦ. Μάλιστα, πέτυχε να εντάξει και τους ένοπλούς της στο ΔΣΕ, διαχέοντάς τους, ώστε να μην αποτελούν διασπαστική ομάδα. Η προσπάθεια αυτή χρειαζόταν όλο και μεγαλύτερη ενεργητικότητα, αφού η αντικειμενική πραγματικότητα (εθνική άνθηση πέραν των συνόρων, εθνική καταπίεση εντός) αυτόματα έστρεφε τα βλέμματα των μειονοτικών συμπολιτών μας στη ΛΔΜ. Πέραν, όμως, της καταπίεσης, και εντός των στελεχών της μειονότητας αναπτύχθηκαν καυγάδες, αφού οι παλιοί ΝΟΦίτες (τιτοϊκοί) έσπερναν μίσος για τους νέους (και φίλους της ενότητας με τον ελληνικό λαό) ΝΟΦίτες, και αντιστοίχως διασπώνταν και αναφορικά με την ένταση της εχθρότητας έναντι των νέων ΝΟΦιτών (και για το ποιος θα γίνει πιο αρεστός και άρα θα πάρει το χρίσμα από τον Τίτο). Ενδεικτικό για αυτή την κατάσταση ήταν το 1ο συνέδριο του ΝΟΦ (13/1/1948) όπου, ενώ θα έπρεπε να είναι συνέδριο ενότητας, οι “παλαίουρες” ΝΟΦίτες (τιτοϊκοί), αρνιόντουσαν να δεχτούν ενωτικούς και μάλιστα ΕΑΜικά στελέχη στην ηγεσία. (Μόνο ο Πασχάλ Μητρόφσκι (ή Μήτρεφσκι) αρχικά δέχτηκε, και ακολούθησε η πλειοψηφία, βλ.Βάγγελ Αγιάνοβσκι-Ότσε, Αιγαιάτικες Καταιγίδες, σ.σ.156-158).

Το επόμενο βήμα για το ΚΚΕ ήταν να προσπαθήσει να σταματήσουν οι έριδες ανάμεσα στους σλαβομακεδόνες, ώστε να μην υπάρχει χώρος για δράση των τιτοϊκών. Στις 27/3/1948 όταν συγκλήθηκε η Εκτελεστική Επιτροπή του ΚΣ του ΝΟΦ, νέος καυγάς ξέσπασε ανάμεσα στο Μητρόφσκι και τον Κεραμιτζίεφ, παρουσία του Βασίλη Μπαρτζιώτα, εκπροσώπου του ΚΚΕ, ο οποίος δεν πήρε θέση αλλά ζήτησε να εκθέσουν και οι δύο τις απόψεις τους γραπτώς. Πλήθος χαφιέδικων και φραξιονιστικών (κοινών) επιστολών κατέκλυσαν το γραμματοκιβώτιο της ηγεσίας του ΚΚΕ, όπως αποκαλύπτει ο Ότσε στο βιβλίο του. Πέραν του Κεραμιτζίεφ, επιστολές αντίστοιχου περιεχομένου έστειλαν και οι Ράκοβσκι, Ποπλαζάροφ, Νίτσεφ, Βέρα, Στεριάνα. Φραξιονιστικές και εν αγνοία του ΚΚΕ επιστολές έστειλαν οι παραπάνω και στο ΚΚΓιουγκοσλαβίας.

Ο Πασχάλ Μητρόφσκι (Αρχάγγελος/Τσούκα Καστοριάς 1912 – Σκόπια 1978) στη μέση και δίπλα του οι Λάμπρο Τσολάκοφ (Κρυσταλλοπηγή Φλώρινας – Σκόπια 2001) και Μίντσο Φότεβ (Αργος Ορεστικό/Χρούπισε Καστοριάς 1922 – Σκόπια 1987)

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, η ενωτική πολιτική του ΚΚΕ κέρδιζε τις μάζες των σλαβομακεδόνων της Ελλάδας και, με δεδομένο ότι η υλοποίηση των αποφάσεων του 1ου συνεδρίου του ΝΟΦ δεν προχωρούσε, μετά την οριστική απόσπαση των Γιουγκοσλάβων από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα τον Ιούνη του 1948, οι τιτοϊκοί επιτάχυναν τη διαλυτική τους δράση. Ζήτησαν έτσι τη σύγκληση της Ολομέλειας του ΚΣ του ΝΟΦ, στο οποίο, όμως, έσπασαν τα μούτρα τους. Πέραν του ότι στην Ολομέλεια φάνηκε το νοσηρό κλίμα που καλλιεργούσαν οι “παλαίουρες” (τιτοϊκοί) Κεραμιτζίεφ, Βέρα, Ότσε, Γκότσε, Ράκοβσκι κ.α., με τις επιθέσεις τους εναντίον των “ψάρακλων” και του Μητρόφσκι, αποκαλύφτηκε και η έκταση της διάσπασης, σε βαθμό που δεν υπήρχε άλλος δρόμος από την υπερψήφιση της ενωτικής πρότασης των μελών του ΚΚΕ: να απομακρυνθούν και ο Μητρόφσκι και ο Κεραμιτζίεφ από την ηγεσία του ΝΟΦ. (Χαρακτηριστικό της πόρωσης των τιτοϊκών είναι ότι ο Κεραμιτζίεφ, στη συνεδρίαση, την “έπεσε” ακολούθως και στον εκπρόσωπο του ΚΚΕ, Ιωαννίδη, ενώ ο Μητρόφσκι, ακολούθησε πιο διαλλακτική αλλά, – όπως θα δούμε αργότερα – πάντα, φιλοτιτοϊκή στάση).

Παρατίθεται παρακάτω η απόφαση της 1ης Ολομέλειας του ΝΟΦ.

***

Απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου του Ν.Ο.Φ.

Στις 8 Αυγούστου 1948 συνήλθε η πρώτη Ολομέλεια του Κ. Σ. ΝΟΦ στην Ελεύθερη Ελλάδα με θέμα: Η δουλειά της Εκτελεστικής Επιτροπής από το 1ο συνέδριο μέχρι σήμερα. Η Ολομέλεια του Κεντρικού Συμβουλίου του ΝΟΦ, αφού άκουσε την έκθεση της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΝΟΦ και εξέτασε όλη τη δουλειά του ΝΟΦ στο διάστημα που πέρασε από το 1ο Συνέδριο που έγινε στα μέσα του Γενάρη 1948 διαπιστώνει ομόφωνα:

α) Η Εκτελεστική Επιτροπή του ΝΟΦ σ’ όλο το παραπάνω διάστημα δεν μπόρεσε ν’ ανταποκριθεί στα καθήκοντα που έβαλε το 1ο Συνέδριο του ΝΟΦ και να παίξει το ρόλο της σαν καθοδηγητή της Σλαβομακεδόνικης μειονότητας στον αγώνα που διεξάγει ο Ελληνικός και Σλαβομακεδόνικος λαός και ο Δ. Σ. Ε. Ενάντια στο μοναρχοφασισμό και τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.

β) Η Εκτελεστική Επιτροπή του ΝΟΦ δεν έκανε καμμιά προσπάθεια για να οργανώσει τη δουλειά της και να καταπιαστεί συστηματικά για να πραγματοποιήσει το καθήκον για ολόπλευρη ενίσχυση του Δ.Σ.Ε. Σύμφωνα με το πνεύμα και τις αποφάσεις του Συνεδρίου (στρατολογία στο Δ.Σ.Ε. ανδρών και γυναικών, τρόφιμα και λοιπή επιμελητειακή ενίσχυση, μεταφορές, πληροφορίες κλπ).

γ) Δεν έκανε καμμιά σοβαρή προσπάθεια για να εκλαϊκεύσει την πολιτική της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνηση.

Δεν οργάνωσε τη συστηματική καθοδήγηση των Λαϊκών Συμβουλίων στα σλαβομακεδόνικα χωριά και δεν τα βοήθησε για να μελετήσουν και να λύσουν πραχτικά τα τοπικά προβλήματα που απασχολούν και ενδιαφέρουν τον πληθυσμό. Δεν έκανε τίποτα για να εκλαϊκευθεί ο θεσμός των Λαϊκών Συμβουλίων και να στερεωθεί στη συνείδηση του Σλαβομακεδόνικου λαού. Αντίθετα, άφησε να τρυπώσουν μέσα στα Λαϊκά Συμβούλια στοιχεία εχθρικά προς τον αγώνα του Σλαβομακεδόνικου και του Ελληνικού λαού.

δ) Στο διάστημα που πέρασε από το Συνέδριο ως τώρα, το ΝΟΦ όχι μόνο δεν σημείωσε καμμιά πρόοδο στη μαζική πολιτικο-ιδεολογική του δουλειά και την οργανωτική του ανάπτυξη και στερέωση, μα αντίθετα έπεσε σε μια κατάσταση αδράνειας και οργανωτικής χαλάρωσης.

ε) Βασική αιτία γι’ αυτήν την κατάσταση είναι η χωρίς αρχές φραξιονιστική πάλη που ξέσπασε και φούντωσε ανάμεσα στα στελέχη του ΝΟΦ Κεραμιτζή και Πασχάλη που χώρισε την καθοδήγηση του ΝΟΦ σε δυο αντιμαχόμενες ομάδες και εμπόδισε την οργάνωση να καταπιαστεί πραχτικά με την πραγματοποίηση των αποφάσεων του Συνεδρίου.

Ο Μιχάλης Κεραμιτζίεφ (Γάβρος/Γκάμπρεσι Καστοριάς 1915 – Σκόπια 1981)

Η φραξιονιστική πάλη ανάμεσα στους Κεραμιτζή και Πασχάλη έχει αποκλειστικό σκοπό την προσωπική επικράτησή τους σαν αρχηγών του Σλαβομακεδόνικου λαού και αποβλέπει ο καθένας τους σε προσωπικά εγωιστικά ωφελήματα σημερινά και μελλοντικά. Όλη τους αυτή η διαγωγή δείχνει έλλειψη επαναστατικής και δημοκρατικής συνείδησης, έλλειψη πίστης στον επαναστατικό εθνικό χαρακτήρα του αγώνα που κάνει ο Σλαβομακεδόνικος λαός, έλλειψη πίστης στην πάλη που διεξάγει σήμερα το δημοκρατικό κίνημα και ο Δ.Σ.Ε. Για την ανεξαρτησία και τη Λαϊκή Δημοκρατία.

Πολλά στελέχη και μέλη του ΝΟΦ εκδήλωσαν τη δυσφορία τους και αποδοκίμασαν τη στάση αυτή των συναγωνιστών Πασχάλη και Κεραμιτζή και αρκετά στελέχη και μέλη τούς υπόδειξαν να διορθώσουν τα λάθη τους και να φανούν αντάξιοι με το σλαβομακεδόνικο λαό που τόσο αφειδώλεφτα προσφέρει ό,τι έχει και δεν έχει στον αγώνα.

Όμως οι συν. αυτοί, θεωρώντας τον εαυτό τους αναντικαταστατους και φυσικούς αρχηγούς του Σλαβομακεδόνικου λαού, συνέχισαν την προσωπική τους πολιτική, αποδείχτηκαν αδιόρθωτοι φραξιονιστές και ζημίωσαν την υπόθεση του ΝΟΦ και του Δημοκρατικού κινήματος.

Η Ολομέλεια του Κ.Σ. του ΝΟΦ, για να βάνει τέρμα στην φραξιονιστική αυτή χωρίς αρχές πάλη για να δώσει στους συν.της Εκτελεστικής Επιτροπής τη δυνατότητα να απασχοληθούν με τα πραχτικά καθήκοντα που βάζει ο ηρωικός αγώνας του Σλαβομακεδόνικου και του Ελληνικού λαού, αποφασίζει ομόφωνα:

-Καθαιρεί τους συν. Πασχάλη και Κεραμιτζή από τη Γραμματεία και εκλέγει νέα Γραμματεία.

-Καλεί στελέχη και μέλη του ΝΟΦ, τις τοπικές οργανώσεις του ΝΟΦ, να δουλέψουν για να εξυγιάνουν την οργάνωση του ΝΟΦ από την επίδραση της φραξιονιστικής δράσης και να αναλάβουν να καθοδηγήσουν όλες τις οργανώσεις του ΝΟΦ στο σωστό δρόμο που καθορίζει η πολιτική γραμμή και οι αποφάσεις του 1ου Συνεδρίου του ΝΟΦ.

Στις σημερινές στιγμές που το Δημοκρατικό Επαναστατικό κίνημα και ο Δ.Σ.Ε. δίνουν αποφασιστική μάχη για ν’ ανατρέψουν τα σχέδια του μοναρχοφασισμού και των αμερικανών ιμπεριαλιστών, που αποβλέπουν στην εκμηδένιση του Δ.Σ.Ε. και το πνίξιμο του λαϊκού απελευθερωτικού κινήματος στη χώρα, και να μπορέσουν έτσι να περάσουν στην αντεπίθεση για την ανατροπή του μοναρχοφασισμού και των πατρώνων του για την απελευθέρωση της πατρίδας μας, επιβάλλεται να συγκεντρωθούν όλες οι δυνάμεις του λαϊκού μας κινήματος και να διατεθούν στον αγώνα αυτόν κάτω από την ενιαία καθοδήγηση της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης και του Γ.Α. του Δ.Σ.Ε.

Η οργάνωση του ΝΟΦ πρέπει να μπει στην πρώτη γραμμή αυτής της μάχης. Κάθε άλλη αντίληψη και κάθε προσωπική πολιτική ενέργεια, είναι αντίληψη και πράξη αντιλαϊκή-αντεπαναστατική-αντιδημοκρατική και δεν μπορεί να γίνει ανεκτή ούτε μια στιγμή.

8 Αυγούστου 1948

Η Ολομέλεια του Κ.Σ.του ΝΟΦ

Πηγή: ΗΕΠΟΚΟΡΕΗ (Νεποκόρεν – Αλύγιστος), Κεντρικό Όργανο του Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου (Ν.Ο.Φ.), χρονιά Β’, φ. 12, 23 Αυγούστου 1948, σ.1.

βλ.επίσης

Νίκου Ζαχαριάδη: Χαιρετισμός στο 2ο συνέδριο του ΝΟΦ (25-26/03/1949)

Η αλληλογραφία ΚΚΕ – ΚΚ Γιουγκοσλαβίας για την αναγνώριση δικαιώματος αυτοδιάθεσης στους Σλαβομακεδόνες και η τιτοϊκή κατηγορία περί “απόσπασης γιουγκοσλαβικών εδαφών” (1949)

Μιχάλη Μάλιου: Εισήγηση της Οργανωτικής Επιτροπής στην 1η Συνδιάσκεψη της Κομμουνιστικής Οργάνωσης Μακεδονίας του Αιγαίου – Κ.Ο.Ε.Μ. (Αύγουστος 1949)

Σταύρος Κωτσόπουλος: Μακεδόνικες Εκδόσεις (1951)

Συμπεράσματα της σύσκεψης των σλαβομακεδόνων στελεχών του ΚΚΕ (1951)

Για το βιβλίο του εδεσσαίου Βάνγκελ Αγιάνοβσκι – Ότσε, “Αιγαιάτικες Καταιγίδες” και για τα αντιΚΚΕ “φιλομειονοτικά” επιχειρήματα

 

Κ.Κ. Σουδάν: Για τις κινητοποιήσεις για τον προϋπολογισμό του 2018 & το στόχο της ανατροπής του καθεστώτος (16/01/2018)

Σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο και σύνθετο πλαίσιο στην περιοχή αυτή την περίοδο (βλ.εδώ), λαμβάνουν εδώ και μέρες χώρα κινητοποιήσεις στο Σουδάν με αφορμή τον προϋπολογισμό του 2018, που πραγματικά μηδενίζει το λαϊκό εισόδημα, ενώ είναι ακόμα πιο προκλητικός αφού αφιερώνει στις δυνάμεις καταστολής τα περισσότερα χρήματα. Παρακάτω η ανακοίνωση του ΚΚ Σουδάν (μετάφραση από τα αραβικά) που συμμετέχει στις κινητοποιήσεις του λαού, ο οποίος πρέπει ιδιαίτερα να προσέξει γιατί το περιφερειακό περιβάλλον είναι εξαιρετικά πολύπλοκο και δύσκολα θα ξεφύγει από την εξαθλίωση, ακόμα κι αν πέσει ο Μπασίρ, αφού οι μεγάλες δυνάμεις σαν κοράκια πετάνε γύρω και μέσα στη χώρα.

***

Στο δρόμο της γενικής κινητοποίησης για τη σωτηρία και για την ανατροπή του καθεστώτος γενοκτονίας, καταστολής και πείνας

Συνεδρίασαν τη Δευτέρα 15 Γενάρη 2018 οι επικεφαλής των πολιτικών κομμάτων και οι ηγέτες των κοινωνικών δυνάμεων που πλήττονται από τις πολιτικές του καθεστώτος, όπως και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και συμφώνησαν:

1.Στην έναρξη μαζικής ενωτικής δράσης στην οποία κάλεσε το Κομμουνιστικό Κόμμα στην πρωτεύουσα και στο κάλεσμα στις μάζες να συμμετέχουν σε αυτή την πρωτοβουλία. Θεωρούν αυτο την αρχή μιας κοινής δουλειάς και συντονισμού ανάμεσα σε όλες τις αντιπολιτευόμενες δυνάμεις με στόχο την ενότητα της αντιπολίτευσης. Και σε αυτό το πλαίσιο στηρίζουν το προς υποβολή υπόμνημα στον κυβερνήτη του Χαρτούμ.

2.Στο ίδιο πλαίσιο, η συνεδρίαση αποφάσισε να συνεχιστεί και να ενισχυθεί η κοινή δράση των αντιπολιτευόμενων δυνάμεων και για αυτό να κλιμακωθεί ο μαζικός αγώνας με καθιστική διαμαρτυρία την Τετάρτη 17 Γενάρη 2018 στις 3μμ στο ιδιωτικό σχολείο στο Ομ Ντουρμάν. Η συνεδρίαση τόνισε ότι οι επικεφαλής των κομμάτων, των οργανώσεων της κοινωνία των πολιτών και των δυνάμεων που πλήττονται από τις πολιτικές του καθεστώτος θα ανακοινώσουν την ένωση των δυνάμεων της αντιπολίτευσης ως ένα βήμα συλλλογικό για τη σωτηρία και την ανατροπή του καθεστώτος.

3.Να συνεχιστούν οι μαζικές δράσεις με κινητοποίηση για τη μνήμη του μάρτυρα Μαχμούντ Μουχάμαντ Τάχα στις 18 Γενάρη, σε ώρα και μέρος που θα καθοριστεί.

4.Το Κομμουνιστικό Κόμμα καλεί τα μέλη του, τους φίλους του και τον ηρωικό λαό να συνεχίσει αυτές τις πολυάριθμες μαζικές δράσεις για την ενίσχυση του ενοποιημέου κινήματος αντιπολίτευσης, αυτοοργανωνόμενες στον κοινό αγώνα για τη σωτηρία και για την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος που είναι καρφωμένο στην καρδιά του λαού μας για πάνω από ένα τέταρτο του αιώνα. Ένα καθεστώς το οποίο έκανε το λαό του Σουδάν να πεινάσει, εξευτέλισε την αξιοπρέπειά του και τον έκανε με τον φετινό προϋπολογισμό φτωχότερο, καθώς με αυτό αυξάνονται οι τιμές των βασικών αγαθών, των φαρμάκων, της υγείας και των υπηρεσιών σε αστρονομικούς αριθμούς που δεν συγκρίνονται επουδενί με το εισόδημα των πολιτών και όπου το 80% αυτού του προϋπολογισμού πάει στον κατασταλτικό και στρατιωτικό μηχανισμό, για τη γενοκτονία του λαού στις εμπόλεμες περιοχές και για την καταστολή των διαδηλώσεων.

Ένα καθεστώς το οποίο κατέστρεψε την παραγωγή και πούλησε την εύφορη γη του Σουδάν σε ξένες χώρες, διέσπασε την ενότητα της χώρας με την απόσπαση του νότιου Σουδάν, και αγνοεί τον κατακτητή στα βόρεια και τα ανατολικά της χώρας (σ.parapoda: εννοεί την Αίγυπτο στο τρίγωνο του Χαλάιμπ), και κατέστησε την εθνική κυριαρχία του Σουδάν απειλούμενη με το να δείχνει πρόθυμη στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, κάνοντας το Σουδάν κέντρο της υπηρεσίας πληροφοριών των ΗΠΑ (και της Africom), και με τη δημιουργία αραβικών ισλαμικών στρατιωτικών συμμαχιών, και το άνοιγμα χώρου σε αντιδραστικές δυνάμεις.

Ζήτω ο αγώνας του σουδανικού λαού

Ζήτω ο αγώνα της εργατιής τάξης

Δόξα στους αθάνατους μάρτυρες για την ελευθερία και τη δημοκρατία

Γραμματεία της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Σουδάν

Κόμμα Εργατών Τυνησίας: Στην 7η επέτειο της νίκης της επανάστασης, ο λαός της Τυνησίας επαναστατεί ξανά

Παρατίθεται παρακάτω η μετάφραση από τα αραβικά της ανακοίνωσης του Κόμματος Εργατών Τυνησίας για την 7η επέτειο από τη μόνη αραβική άνοιξη που πέτυχε κάτι υπέρ του λαού (επειδή ήταν και η μόνη χώρα με ανεξάρτητο μαρξιστικό – λενινιστικό κομμουνιστικό κόμμα με πολιτικές συμμαχιών). Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η ανακοίνωση δεν αναφέρεται γενικώς στην επέτειο, αλλά και στην τρέχουσα αναταραχή, και μάλιστα, συνδέει το μαζικό αγώνα με κεντρικά πολιτικά αιτήματα (σε αντίθεση, π.χ., με ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, όπου κανείς – εξ αριστερών – δεν ζητά παραίτηση Τσίπρα και δεν οργανώνει το λαό, ταυτόχρονα).

***

Κόμμα Εργατών Τυνησίας: Στην 7η επέτειο της νίκης της επανάστασης, ο λαός της Τυνησίας επαναστατεί ξανά

Το Κόμμα Εργατών χαιρετίζει το λαό μας και τις επαναστατικές και προοδευτικές δυνάμεις στην 7η επέτειο από τη 14 Γενάρη του 2011, ημέρα φυγής του τυράννου Μπεν Άλι υπό την πίεση των επαναστατημένων λαϊκών μαζών από τις 17 Δεκέμβρη του 2010, ημέρα έναρξης της εξέγερσης στην πόλη Σίντι Μπου Ζιντ όπου έδωσε ο λαός μας θαυμάσια δείγματα αυτοθυσίας, τα οποία ενσαρκώθηκαν στα πτώματα των μαρτύρων και τα κορμιά των τραυματιών και των κρατουμένων μέχρι την επίτευξη της νίκης και τη δυνατότητα να αναπνεύσουν τον αέρα της ελευθερίας για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες καταπίεσης και τυραννίας.

Σήμερα, 7 χρόνια μετά τη νίκη επί της δικτατορίας και παρά τη σημασία κάποιων ειδικών επιτεύξεων όσον αφορά το Σύνταγμα και τις ελευθερίες, το αποτέλεσμα συνολικά παραμένει χωρίς ο λαός να έχει υλοποιήσει τις φιλοδοξίες του για τις οποίες κατέβαλλε θυσίες.

Η χώρα μας βρίσκεται ακόμα υπό το ζυγό της κυριαρχίας ξένων δυνάμεων, χωρών και θεσμών, μπλεγμένη στα δίχτυα χρεών, πνίγεται στη διαφθορά και υποφέρει από μια καθολική και οξεία οικονομική κρίση, η οποία την απειλεί με χρεοκοπία και αντανακλάται στα φτωχά και μεσαία στρώματα με περισσότερη ανεργία, φτώχεια, δυστυχία και επιδείνωση των υπηρεσιών υγείας, παιδείας, στέγης, μεταφορών και βασικών υποδομών.

Η χώρα μας απαλλάχτηκε από το καταπιεστικό, πελατειακό και διεφθαρμένο καθεστώς Μπεν Άλι, όμως έπεσε ξανά υπό την κυριαρχία του σημερινού αντιδραστικού συνασπισμού, με επικεφαλής τα κόμματα της Αναγέννησης (Α’Νάχντα) και του Καλέσματος (Νιντά’α), που είναι μπροστάρηδες της αντεπανάστασης. Κατά τη διάρκεια του νέου συστήματος διακυβέρνησης έπεσε εκ νέου σε πιο βαθιά οικονομική κρίση και έντονη κοινωνική αναταραχή ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης της φτώχειας, της ανεργίας, της διαφθοράς, της ασφάλειας και της επιδείνωσης συνολικά των όρων διαβίωσης.

Σε τέτοιες συνθήκες, ο λαός μας συνεχίζεται να αντιστέκεται. Οι τελευταίες του διαδηλώσεις με το ισχυρό κίνημα διαμαρτυρίας το οποίο ζει η χώρα τις τελευταίες εβδομάδες, έρχονται ως απάντηση στο νέο νόμο για την οικονομική πολιτική που θα αυξήσει τον πληθωρισμό, επιδεινώνοντας τη ζωή των λαϊκών μαζών.

Ο αντιδραστικός κυβερνητικός συνασπισμός δεν βρήκε λύση για να αντιμετωπίσει την πλατιά λαϊκή οργή πέρα από τη χρήση βίας, συλλήψεων, προετοιμασία για μεγάλες δίκες, απόπειρα διαφυγής με την εξαπόλυση σφοδρής επίθεσης ενάντια στο Λαϊκό Μέτωπο το οποιο καθοδήγησε αυτούς τους αγώνες, καθώς και καλέσματα για κάτι τέτοιο, όπως δείχνει και η προετοιμασία για την εξάλειψη των ηγετών και στελεχών του.

Παράλληλα, προκειμένου να τραβήξει το χαλί κάτω από το κίνημα διαμαρτυρίας, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να προσαρμοστεί και να αναδιπλωθεί, ανακοινώνοντας κάποιες δράσεις τυπικές και μερικές υπέρ των οικογενειών που έχουν μεγάλη ανάγκη, τους συνταξιούχους και τους ανέργους, χωρίς όμως να συμβιβάζεται στην ουσία του ζητήματος.

Για αυτό, το Κόμμα Εργατών, χαιρετίζοντας την επανάσταση και παραμένοντας προσηλωμένο στα αιτήματα και τους στόχους της:

-καλεί το λαό να συνεχίσει τη διαμαρτυρία του μέχρι να καταργηθούν οι πρόνοιες του νόμου για την οικονομία για το 2018 που είναι καταστροφικές για την αγοραστική ικανότητα, με πλατύ μαζικό και ειρηνικό πολιτικό αγώνα εντός του Λαϊκού Μετώπου και των νεολαιϊστικων καμπανιών, καλεί να σταματήσει η ποινικοποίηση των διαδηλώσεων, η παραποίησή τους και η χάλκευση υποθέσεων, όπως και καλεί στην απελευθέρωση των συλληφθέντων στις ειρηνικές διαδηλώσεις και στο να σταματήσουν οι επιθέσεις σε αυτές.

-θεωρεί ότι τα ανακοινωθέντα μετρα αποτελούν μια μορφή κοροϊδίας προς το λαό, βρίσκονται μακριά από τα ελάχιστα που απαιτούνται για την ελάφρυνση του κόστους διαβίωσης και δεν συνιστούν λόγο για να σταματήσει ο αγώνας, αλλά, αντίθετα, κίνητρο για τη συνέχισή τους.

-καλεί τον τυνησιακό λαό να μην απελπίζεται, να μην απογοητεύεται, αλλά να παραμένει προσηλωμένος στα αιτήματα της επανάστασης, τα οποία δεν θα επιτευχθούν, παρά μόνο με ενότητα και οργανωμένο και σκληρό αγώνα, και γι’ αυτό, να μην παρασύρεται σε πράξεις λεηλασίας και βανδαλισμού και να απαντά σε αυτά και στα λόμπι που τα καθοδηγούν και τα χρηματοδοτούν.

-θεωρεί ότι το σημερινό σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο βασίζεται στις ίδιες μεθόδους με την παλιά πολιτική, δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τη διαφθορά και τη λεηλασία.

Η χώρα έχει εισέλθει σε μια κατάσταση εξαιρετικά επικίνδυνη, η οποία απαιτεί μια εξαιρετική και ισχυρή λύση, για την οποία λόγο έχει ο λαός με πρόωρες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές, οι οποίες θα φέρουν τη ρήξη με το διεφθαρμένο και αποτυχημένο σύστημα διακυβέρνησης και θα βάλουν την Τυνησία στο δρόμο της συνολικής και βαθιάς λαλλαγής.

Δόξα στους μάρτυρες, την περηφάνεια της Τυνησίας, και νίκη στο λαό της.

Ζήτω το Λαϊκό Μέτωπο που φέρει μέσα του τις έγνοιες των φτωχών της Τυηνσίας και των εργαζόμενών της και συνολικά του λαού της.

Κόμμα Εργατών

Τύνιδα, 14 Γενάρη 2018

Η υποδαυλιζόμενη από τη Ρωσία ανάφλεξη σε Ερυθρά Θάλασσα – Κέρας της Αφρικής & ο μεγάλος χαμένος

Παρατίθεται παρακάτω ένα άρθρο για την αύξηση των ψυχροπολεμικών κινήσεων στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας από όλους τους περιφερειακούς παράγοντες. Από όλες αυτές τις κινήσεις, που πράγματι μοιάζουν ως μέρος μιας παρτίδας σκάκι, καθήκον είναι να συνάγουμε ποιος οφελείται και ποιος χάνει. Μεγάλος νικητής εμφανίζεται η Ρωσία. Όπως είδαμε, η Ρωσία ωφελήθηκε από την υπονόμευση της ενότητας των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου από τον Τραμπ και την πρόκληση της κρίσης με το Κατάρ. Έτσι, ακόμα κι αν συμφωνήσει κανείς με το σχήμα της “μετατόπισης” αυτής της κρίσης σε άλλη περιοχή, πάλι βλέπουμε ότι το λάδι στη φωτιά (αυξανόμενη τουρκική παρουσία) χύνεται ακριβώς την περίοδο που η Τουρκία βελτίωσε, ως σανίδα σωτηρίας, τις σχέσεις της με τη Ρωσία, η οποία γνωρίζει να αξιοποιεί προς όφελός της τις κινήσεις των άλλων, εχθρών και “φίλων”.  Μόνο συμπτωματικές δεν είναι οι διαδοχικές συμφωνίες Τουρκίας – Σουδάν και οι συναντήσεις επί σουδανικού εδάφου τούρκων-σουδανών-καταριανών αξιωματούχων και ακολούθως ρώσων-καταριανών-σουδανών στα τέλη Δεκέμβρη. Εκμεταλλευόμενη, λοιπόν, τις περιφερειακές φιλοδοξίες της Τουρκίας και του Κατάρ, μπλοκάρει το “Θαλάσσιο Δρόμο του Μεταξιού” και γενικότερα το σχέδιο ΟΒΟR, με το οποίο η Κίνα φιλοδοξεί σε μια πιο ανεξάρτητη από τη Ρωσία παρουσία στον κόσμο. Αυτή η όξυνση, επίσης, πραγματοποιείται σε στιγμές που η ιμπεριαλιστική πτέρυγα που διαχειρίζεται τη στρατηγική εξασθένιση των ΗΠΑ, περνούν σε φάση στρατηγικής απόσυρσης (αφήνοντας μεμονωμένες εστίες φωτιάς και συμμάχους ως βάσεις για μελλοντική επανεπέκταση, η οποία, ωστόσο, δεν θα αναιρεί τη στρατηγική της εξασθένιση). Σε κάθε περίπτωση, η ανάφλεξη της Ερυθράς και η καλλιέργεια εγωισμών των τεσσάρων περιφερειακών παραγόντων από τη Ρωσία (οι οποίοι πήγαιναν ως το 2013 να συστήσουν ένα μπλοκ απογαλακτιζόμενων από τις μεγάλες δυνάμεις μπλοκ – Τουρκία, Σ. Αραβία, Αίγυπτος, Κατάρ), αυξάνει την επιρροή της Ρωσίας, και πάει ακόμα πιο πίσω το στόχο για ήττα του ιμπεριαλισμού από την περιοχή. Παράλληλα, βλέπουμε μια σειρά τάσεων στη διεθνή σκηνή, να επιβεβαιώνονται και σε αυτή την περιοχή: τα διπλά ταμπλό, τη μετακύλιση κρίσεων, την υπόθαλψη συγκρούσεων διά της απόσυρσης κ.α.

***

Μια παρτίδα σκάκι: Η κρίση του Κόλπου επεκτείνεται στο Κέρας της Αφρικής

του Τζέημς Μ. Ντόρσεϊ

Η 6μηνη κρίση στον Κόλπο έχει επεκταθεί στο Κέρας της Αφρικής, ενδεχομένως τροφοδοτώντας τις σιγοβράζουσες περιφερειακές συγκρούσεις.

Οι φόβοι για αυξανόμενη ένταση στο Kέρας, μια περιοχή γεμάτη από ξένες στρατιωτικές βάσεις η οποία γεφυρώνει σημαντικές πηγές εμπορίου από τον Ινδικό με την 4 χιλιομέτρων ακτογραμμή της, αναζωπυρώθηκαν από την απόφαση του Σουδάν τον περασμένο μήνα να παραχωρήσει στην Τουρκία το δικαίωμα να ανοικοδομήσει ένα παρακμάζον οθωμανικό λιμάνι και να οικοδομήσει μια ναυτική αποβάθρα για πολιτικά και στρατιωτικά πλοία στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας αυτής της αφρικανικής χώρας.

Η συμφωνία αξίας 650 εκ. $ αποτελεί την πιο πρόσφατη ένδειξη ότι η Ανατολική Αφρική σύρεται στη διαμάχη του Κόλπου και σε συνδεόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Η ανησυχία αυξήθηκε καθώς το διπλωματικό μποϊκοτάζ του Κατάρ με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, φαινόταν ότι είχε καταστεί κανόνας.

Ο ανταγωνισμός για επιρροή ανάμεσα σε αντίπαλα κράτη του Κόλπου εκτείνεται πέρα από το Κέρας που αγγίζει το στρατηγικό στενό Μπαμπ Ελ Μάντεμπ, συνδέει τον Κόλπο του Άντεν με την Ερυθρά Θάλασσα και πλήττεται από το γειτονικό πόλεμο στην Υεμένη, το Σάχελ και την Κεντρικη και Δυτική Αφρική. Ο εμίρης του Κατάρ, Σεΐχ Ταμίμ Ιμπν Χαμάντ Α’ Θάνι, επισκέφτηκε 6 δυτικοαφρικανικές χώρες για να κερδίσει υποστήριξη για τη χώρα του στη διαμάχη της με τις αδελφές χώρες του Κόλπου.

Η Αφρική αποτελεί πεδίο μάχης όχι μόνο αναφορικά με την κρίση στον Κόλπο, αλλά και με την έντονη αντιπαλότητα ανάμεσα σε Σ. Αραβία και Ιράν που συχνά μεταφέρεται σε χώρες όπως στη Νιγηρία, τη Σενεγάλη, το Καμερούν και τη Μαυριτανία κύρια ως αγώνας σεχτών ανάμεσα στο Σουνιτικό και το Σιιτικό Ισλάμ.

Η σουδανοτουρκική συμφωνία αύξησε την αγωνία στις πρωτεύουσες και των δύο πλευρών της Ερυθράς. Η Σ. Αραβία και τα ΗΑΕ ανησυχούν για τη στρατιωτική επέκταση της Τουρκίας, λόγω της υποστήριξής της στο Κατάρ. Η Τουρκία έχει μια στρατιωτική βάση σε αυτό το κράτος του Κόλπου και έχει πει ότι θα αυξήσει την παρουσία της στους 3.000 άνδρες τους ερχόμενους μήνες.

Η Τουρκία έχει επίσης βάση εκπαίδευσης στη Σομαλία και συζητά τη δημιουργία βάσης στο Τζιμπουτί, στην κατ’εξοχήν χώρα ενοικίασης βάσεων στο Κέρας, όπου διαφόρων ειδών στρατιωτικές εγκαταστάσεις έχουν οι Γαλλία, ΗΠΑ, Σ. Αραβία, Κίνα και Ιαπωνία.

Υπαινισσόμενος μια σύνδεση ανάμεσα στην τουρκική παρουσία στο Σουδάν και τη Σ. Αραβία, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είπε κατά την επίσκεψή του στην αφρικανική χώρα τον περασμένο μήνα, την πρώτη που πραγματοποιεί επικεφαλής τουρκικού κράτους, ότι το αρχαίο λιμάνι του Σουάκιν θα ενισχύσει τον τουρισμό και θα χρησιμεύσει ως σημείο μετάβασης προσκυνητών προς την ιερά πόλη του βασιλείου, Μέκκα.

Ο Ερντογάν με τον σουδανό πρόεδρο Ομάρ Αλ Μπασίρ (φωτό)

Το Σουάκιν αποτελούσε το κύριο λιμάνι του Σουδάν επί Οθωμανών, όμως περιέπεσε σε αχρηστία τον περασμένο αιώνα, μετά την οικοδόμηση του Λιμανιού του Σουδάν, 60 χλμ. βορειότερα. Το Σουάκιν επέτρεψε στους Οθωμανούς να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε αυτό που είναι σήμερα η επαρχία Χιτζάζ στη Σ.Αραβία και έδρα του λιμανιού στην Ερυθρά Θάλασσα, Τζέντα.

Η Σ.Αραβία και τα ΗΑΕ, που έχουν βάσεις στη Μπερμπέρα στην αποσχισθείσα δημοκρατία της Σομαλιλάνδης και στην Ερυθραία, φοβούνται ότι η συμφωνία θα επιτρέψει στην Τουρκία, με την οποία έχουν ψυχραμένες σχέσεις λόγω διαφορών για το Κατάρ, το Ιράν και ισλαμιστικές ομάδες όπως τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, να σταθμεύσει στρατεύματα κοντά στη Τζέντα. Η Σ. Αραβία και τα ΗΑΕ υποπτεύονται το Κατάρ ότι χρηματοδοτεί την ανάπτυξη του Σουάκιν. Άλλος ένας παράγοντας που ενισχύει την ένταση είναι το γεγονός ότι η Τουρκία υποπτεύεται τα ΗΑΕ ότι είχαν υποστηρίξει ένα αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα στην Τουρκία τον Ιούλη του 2016.

Η συμφωνία είναι ακόμα πιο δηκτική γιατί οι σχέσεις ανάμεσα σε Σ. Αραβία και Σουδάν είχαν σημαντικά βελτιωθεί αφότου η αφρικανική χώρα διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν στις αρχές του 2016, μια πρόωρη νίκη των σαουδαράβων στον αγώνα τους με την Ισλαμική Δημοκρατία για την Αφρική.

Το Σουδάν έκτοτε συνέβαλε με 6.000 στρατό, όπως και μαχητές από την πολιτοφυλακή της φυλής Τζαντζαουίντ στην επέμβαση στην Υεμένη με επικεφαλής τη Σ. Αραβία. Η διοίκηση Τραμπ χαλάρωσε τις οικονομικές κυρώσεις στο Σουδάν τον Οκτώβρη κατόπιν αιτήματος της Σ. Αραβίας.

Η Σ. Αραβία αυτή τη βδομάδα συμφώνησε να ξαναρχίσει τραπεζικούς δεσμούς με το Σουδάν παρά την κριτική στο σαουδαραβικό Τύπο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη σουδανοτουρκική συμφωνία. Ο σουδανός πρόεδρος Ομάρ Αλ Μπασίρ επέμενε ότι η χώρα του θα διατηρήσει τα στρατεύματά της στην Υεμένη παρά τη συμφωνία.

Η ανησυχία για τη συμφωνία δεν περιορίζεται στους επικριτές του Κατάρ στον Κόλπο. Η Αίγυπτος υποψιάζεται ότι η συμφωνία θα υποδαυλίσει μια συνοριακή διαμάχη με το Σουδάν για την περιοχή του Χαλάιμπ (σ.parapoda: το παραθαλάσσιο τρίγωνο στα σύνορα Αιγύπτου-Σουδάν που άλλοτε οι χάρτες το δείχνουν να ανήκει στο Σουδάν και άλλοτε στην Αίγυπτο). Το Σουδάν πρόσφατα κατηγόρησε την Αίγυπτο για την ανάπτυξη στρατευμάτων στη σουδανική πλευρά των συνόρων και την αποστολή πολεμικών αεροπλάνων πάνω από την παράκτια περιοχή.

Το Σουδάν, εξάλλου, πρόσφατα παραπονέθηκε στον ΟΗΕ ότι μια συμφωνία για τη χάραξη των θαλάσσιων συνόρων στην περιοχή το 2016 ανάμεσα σε Αίγυπτο και Σ. Αραβία παραβίαζε αυτό που ισχυρίζεται ότι είναι σουδανικά ύδατα στο Χαλάιμπ.

Η Αίγυπτος, περαιτέρω, ανησυχεί για το ότι οι αυξανόμενες εντάσεις θα δυσκολέψουν τις ήδη οξείες διαφωνίες με το Σουδάν καθώς και την Αιθιοπία για ένα μεγάλο φράγμα που η Αιθιοπία χτίζει. Η Αίγυπτος πιστεύει ότι το φράγμα αυτό θα περιορίσει το ζωτικό μερίδιό της στα νερά του Νείλου. Οι διαπραγματεύσεις για το φράγμα βρίσκονται σε αδιέξοδο, με το Σουδάν να φαίνεται ότι κλίνει υπέρ της Αιθιοπίας στη διαμάχη αυτή.

Ο σουδανός πρόεδρος Ομάρ Μπασίρ παίζει με τη φωτιά σε αντάλλαγμα με δολάρια. Το Σουδάνβ παραβιάζει τους κανόνες της ιστορίας και της γεωγραφίας και συνωμοτεί ενάντια στην Αίγυπτο υπό τη σκιά της τουρκικής τρέλας, της ιρανικής συνωμοσίας, ενός αιθιοπικού σχεδίου για να στερηθεί η Αίγυπτος νερό, και της καταριανής χρηματοδότησης προσπαθειών για υπονόμευση της Αιγύπτου” κατηγόρησε ο Εμάντ Αντίμπ σε ένα άρθρο με τίτλο “Η πολιτική αυτοκτονία του Ομάρ Μπασίρ”.

Η κρίση του Κόλπου, ακόμα και χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας, έθετε τις εύθραυστες διευθετήσεις ειρήνευσης στο Κέρας της Αφρικής σε κίνδυνο.

Το Κατάρ, σε απάντηση της απόφασης της Ερυθραίας και του Τζιμπουτί να μειώσει το επίπεδο των σχέσεων με το κράτος αυτό του Κόλπου, όταν ξέσπασε η σύγκρουση τον περασμένο Ιούνη, απέσυρε την ειρηνευτική του αποστολή από 400 άνδρες στο νησί της Ερυθράς Θάλασσας, Ντουμέιρα.

Η Ερυθραια άμεσα κατέλαβε το νησί που διεκδικείται επίσης από το Τζιμπουτί, σε μια κίνηση που θα μπορούσε τελικά να προκαλέσει ένοπλη σύγκρουση που μπορεί να παρασύρει σε αυτόν την Αιθιοπία.

Ενώ δρέπει τα οφέλη από το αυξανόμενο ενδιαφέρον, το Κέρας της Αφρικής κινδυνεύει να αυξήσει την ένταση και να προκαλέσει βίαιη σύγκρουση σε αυτό που έχει καταστεί μια μεγάλης σημασίας παρτίδα σκάκι για τους αντιπάλους τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και την Αφρική.

Ο μετά την Αραβική Άνοιξη (….) ακτιβισμός μπορεί να συμβάλλει, χωρίς να εκπλήσσει κανέναν, στη στρατιωτικοποίηση του Κέρατος της Αφρικής και, ακόμα πιο επικίνδυνα, να αλλάξει την υπάρχουσα ισορροπία δυνάμεων σε αυτή την ταλαιπωρημένη από συγκρούσης περιοχή, προειδοποίησε ο Πάτρικ Φέρας, διευθυντής του Παρατηρητηρίου του Κέρατος της Αφρικής (CSBA).

O δρ. Τζέημς Μ. Ντόρσεϊ είναι, μεταξύ άλλων, senior fellow στη Σχολή Διεθνών Σπουδών Σ. Ρατζαρατνάμ στη Σιγκαπούρη και αρθρογραφεί στο ιστολόγιο “The Turbulent World of Middle East Soccer”, από όπου και το άρθρο.

Άνα Πάουκερ: Για τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος στη Ρουμανία (15/01/1948)

Είναι γεγονός ότι η “ενότητα” που πούλαγε ο Σύριζα, “έκαψε” στα μάτια πολλών αριστερών και επαναστατών την ίδια την έννοια της ενότητας μεταξύ τους. Πολλοί άλλωστε, “κάηκαν στο χυλό” και τώρα φυσούν και το γιαούρτι. Ωστόσο, η ανάγκη για ενότητα δεν παύει να υπάρχει και οι επιτυχημένες εμπειρίες θα βοηθήσουν να αποσαφηνιστεί η έννοια “ενότητα” και οι επιπτώσεις της.

Το παρακάτω κείμενο της Άνα Πάουκερ, μιας επιφανούς μαχητικής γυναίκας του 20ού αιώνα που απουσιάζει (λόγω μη αρκούντος αντισταλινισμού-αντικομμουνισμού) από τα διάφορα αφιερώματα (ημερολόγια κλπ) κάποιων σε γυναίκες αγωνίστριες, πραγματεύεται την επιτυχή έκβαση αλλά και τις προϋποθέσεις για ενότητα της εργατικής τάξης στη μεταπολεμική Ρουμανία, από την ενιαία δράση ως την πλήρη οργανωτική, πολιτική και ιδεολογική ενότητα.

 Η Άνα Πάουκερ (φωτό)

Πρώτα από όλα, τo ΚΚ Ρουμανίας επεδίωκε την ενότητα με ανθρώπους που ακόμα επηρεάζονταν από τους σοσιαλδημοκράτες. Δεν έθετε ως προϋπόθεση την ιδεολογική ταύτιση για ενότητα.

Επίσης, η Πάουκερ αναδεικνύει ότι η ενότητα δεν αφορούσε μόνο οικονομικές διεκδικήσεις, αλλά παρέμβαση στην κεντρική πολιτική σκηνή σε θέματα που είχαν ως και διεθνή αντίκτυπο, όπως π.χ. το φασιστικό κίνδυνο. Μιλώντας για το φασιστικό κίνδυνο, η Πάουκερ υπογραμμίζει πως η ενιαία δράση της εργατικής τάξης αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή καταπολέμηση αυτού του κινδύνου. Διαφορετικά, η εργατική τάξη δεν πετυχαίνει να “συσπειρώσει τις εργαζόμενες μάζες και όλο το λαό σε έναν αγώνα που θα έφρασσε το δρόμο στο φασισμό” (όλα αυτά, βέβαια, επειδή η αντιμετώπιση του φασισμού για τους τριτοδιεθνιστές κομμουνιστές δεν ήταν μόνο λογάκια ή μια “πραμάτεια” για να μαζεύουν μέλη, αλλά καθήκον προς άμεση επίλυση).

Ακόμα, η Πάουκερ αναδεικνύει ότι οι προσπάθειες για ενότητα δεν πρέπει να σταματούν, παρά την αντίθεση της μιας ή της άλλης ηγεσίας: οι κομμουνιστές πρέπει να κάνουν την ενότητα πράξη από τα κάτω, στον κοινό αγώνα. Χωρίς αυτό, εκλείπει η δυνατότητα για δημιουργία ακόμα και φιλικών σχέσεων ανάμεσα στα μέλη των οργανώσεων βάσης που θα μπορούσαν να δημιουργούνται κατά τη διάρκεια των κοινών αγώνων και της κοινής δουλειάς. Έτσι, δεν υπάρχει καμία προϋπόθεση, και για την ακρίβεια, ούτε πρόθεση, ώστε να μπορούν να διευθετηθούν κάποια στιγμή, ακόμα πιο σοβαρά ζητήματα, όπως τα ιδεολογικά και τα πολιτικά.

Εξάλλου, η Πάουκερ υπογραμμίζει ότι οι όποιες συμφωνίες ανάμεσα στις κεντρικές ηγεσίες, πρέπει να συνοδεύονται από την υιοθέτηση πολιτικής για σταθερή συνεργασία των οργανώσεων βάσης των διαφόρων κομμάτων και οργανώσεων. Σε διαφορετική περίπτωση (όπως, δυστυχώς, ισχύει στην Ελλάδα), δίνεται λαβή για δημιουργία αντιλήψεων μικροκαπετάνιου σε διάφορους ηγέτες ή ταλιμπάν που αυτοί δημιουργούν, κάτι που εκτρέφει νέες διασπάσεις, ενίοτε και στο εσωτερικό των μικροκαπετανάτων.

Πρέπει να καταλάβουμε ότι μόνο η πλήρης ενότητα της εργατικής τάξης, και γενικότερα, των εργαζομένων, μπορεί να διασφαλίσει μια (απαραίτητη σε χώρες σαν την Ελλάδα) συμμαχία με άλλες κοινωνικές τάξεις και ομάδες ή να κινητοποιήσει τις πλατιές μάζες για την εκπλήρωση των μεγάλων ιστορικών καθηκόντων που έχει μπροστά του ο λαός σε κάθε ιστορική περίοδο· ότι η ενότητα αυξάνει την εμπιστοσύνη της εργατικής τάξης “στη δύναμή της και στην πλήρη νίκη της υπόθεσής της, τη βοηθά επίσης να εκπληρώσει το ρόλο της ως καθοδηγητικής δύναμης”. Χωρίς ενότητα καμία επανάσταση δεν είναι εφικτή, ή, έστω, νικηφόρα.

Φυσικά, όπως ξεκαθαρίζει και η Πάουκερ, η ενωτική πολιτική δεν σημαίνει “συνεργασία για τη συνεργασία”: πρέπει πάντοτε να επιδιώκεται “μια συμφωνία στη βάση αρχών”. Μια κομμουνιστική οργάνωση ή ένα κόμμα ποτέ δεν πρέπει “να θυσιάσει αρχές με την παράβλεψη λαθών, προκειμένου να μη βλαφτούν οι σχέσεις” μεταξύ των συμμάχων. “Μια τέτοια στάση θα μπορούσε να είναι μόνο βλαπτική”, όπως λέει η Πάουκερ. Η αυστηρή προσήλωση σε αρχές στα ζητήματα του ενιαίου μετώπου είναι ακόμα πιο σημαντική ιδίως όταν οι σύμμαχοι δεν έχουν ακόμα απαλλαγεί από τη σαβούρα του παρελθόντος τους.

Η σταθερή θέση έναντι των λαθών, των ταλαντεύσεων και των αποκλίσεων από τη συμφωνηθείσα ή επιδιωκόμενη πολιτική, η καταγγελία των μανουβρών της μιας ή της άλλης πτέρυγας των συμμάχων, βοηθούν τους συμμάχους να βρουν το σωστό δρόμο και να οδηγήσουν το κόμμα σε αυτόν. Και αυτή η παροχή βοήθειας πρέπει να αφορά όσους νιώθουν ότι ήδη έχουν βρει το σωστό το δρόμο…

Αξίζει, εξάλλου, να σημειωθεί η παρατήρηση της Πάουκερ ότι η ενιαία δράση και ενότητα των εργαζομένων δεν έχει επιπτώσεις μόνο στην πολιτική ζωή μιας χώρας, αλλά και σε άλλες (στο δρόμο για την εξουσία, έχει ακόμα και στην οικονομική ζωή θετικές ειπτώσεις).

Ενδιαφέρον έχει, τέλος, η παρατήρηση της Πάουκερ ότι η ενωτική πολιτική δεν υλοποιείται σε συνθήκες εργαστηρίου, αλλά σε ένα πλαίσιο όπου ο εχθρός, ξένος και ντόπιος, επιδιώκει να εκμεταλλεύεται τον υποψήφιο σύμμαχο. Στην Ελλάδα, σήμερα, κατά πάσα πιθανότητα θα καταγγελόταν ευθύς εξαρχής συνολικά ο υποψήφιος σύμμαχος ως πράκτορας, και καμία συμμαχία δεν θα υπήρχε. Είναι σαν να λέμε ότι το ΚΚΕ δεν θα έπρεπε να κάνει το ΕΑΜ, αφού γνώριζε ότι οι Τσιριμώκοι ήταν αποδεδειγμένα σε συνεννόηση με αγγλικούς και άλλους παράγοντες (φυσικά, άλλο πράγμα είναι η εκχώρηση της ηγεσίας του, πρακτικά, σε αυτούς και την αντίληψή τους).

***

Άνα Πάουκερ: Για τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος στη Ρουμανία

Τον επόμενο μήνα, σε ένα ενωτικό συνέδριο του Κομμουνιστικού και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Ρουμανίας που θα διεξαχθεί στο Βουκουρέστι, θα δημιουργηθεί το Ενιαίο Εργατικό Κόμμα. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός όχι μόνο για το λαό της χώρας μας, αλλά και για το εξωτερικό. Οι φίλοι της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ρουμανίας παρακολουθούν την αποκρυστάλλωση της πολιτικής και οργανωτικής ενότητας της εργατικής τάξης στη χώρα μας με έντονο ενδιαφέρον και συμπάθεια. Όσον αφορά τους εχθρούς μας στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο, αυτοί δεν κρύβουν την απογοήτευση και τη δυσαρέσκειά τους. Αυτό αποδεικνύει, για άλλη μια φορά, πόσο σωστός είναι ο δρόμος που έχει πάρει η εργατική τάξη της Ρουμανίας και το ότι η ύπαρξη ενός ενιαίου εργατικού κόμματος αποτελεί μια συμβολή στον αντιιμπεριαλιστικό και δημοκρατικό αγώνα.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ρουμανίας έχει πλούσια εμπειρία στον αγώνα για ενότητα της εργατικής τάξης. Μετά τη διάσπαση το 1920, όταν μια μεγάλη πλειοψηφία των μελών του Σοσιαλιστικού Κόμματος τάχθηκε υπέρ της προσχώρησης στην Κομμουνιστική Διεθνή, τα δύο κόμματα κινήθηκαν σε εντελώς διαφορετικές γραμμές. Από το 1924 και μετά, το Κομμουνιστικό Κόμμα ήταν εκτός νόμου. Βγήκε από την παρανομία μόνο μετά την ανατροπή της δικτατορίας του Αντονέσκου τον Αύγουστο του 1944. Καθ’ όλη τη μακρά περίοδο ζωής στην παρανομία, όλες οι ρουμανικές κυβερνήσεις – είτε οι ανοιχτά φασιστικές είτε οι λεγόμενες δημοκρατικές – επεδίωκαν τη φυσική εξάλειψη του Κομμουνιστικού Κόμματος, μια πολιτική η οποία προκαλούσε έντονες διαμαρτυρίες της παγκόσμιας κοινής γνώμης.

Γραμματόσημο με την Άνα Πάουκερ στην Ισπανική Δημοκρατία το 1938. Η δίκη της Πάουκερ και άλλων κομμουνιστών το 1936 είχε κινητοποιήσει ολόκληρη την παγκόσμια δημοκρατική κοινή γνώμη (φωτό)

Όμως, παρ’ όλα αυτά, και παρά το γεγονός ότι οι σοσιαλδημοκράτες έχαιραν συνθηκών νόμιμης ύπαρξης, το Κομμουνιστικό Κόμμα διατήρησε το ρόλο του ως της ηγετικής δύναμης του ρουμανικού προλεταριάτου. Παρά τη βάρβαρη τρομοκρατία, το κόμμα ήταν σε θέση να οργανώσει τους αγώνες της εργατικής τάξης, ιδίως τις γενικές απεργίες των σιδηροδρομικών και των εργατών στην πετρελαϊκή βιομηχανία το 1933.

Η εργατική αριστοκρατία αποτελούσε ένα μικρό τμήμα και είχε πολύ στενή βάση στη χώρα μας. Η πλειοψηφία της εργατικής τάξης είχε απορρίψει την πολιτική της ρεφορμιστικής ηγεσίας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Η συστηματική πολιτική της απεργοσπασίας και της δουλικότητας έναντι των αντιδραστικών κυβερνήσεων, η αντικομμουνιστική πολιτική και οι εκστρατείες συκοφάντησης της ΕΣΣΔ – όλα αυτά είχαν δυσφημίσει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα στα μάτια των συνειδητών εργατών.

Το κόμμα μας κατέβαλλε όχι λίγες προσπάθειες στην προσπάθεια να δημιουργήσει ένα ενιαίο μέτωπο σε εκείνη την τόσο σκοτεινή περίοδο για το δημοκρατικό και εργατικό κίνημα. Επιπλέον, δεν έχανε από την οπτική του το γεγονός ότι ένα τμήμα των εργατών ακόμα επηρεαζόταν από τους σοσιαλδημοκράτες.

Όταν επεσήμανε τον κίνδυνο του φασισμού που επικρεμόταν πάνω από τη χώρα, και τον κίνδυνο να συρθεί αυτή σε έναν αντισοβιετικό πόλεμο, το Κομμουνιστικό Κόμμα επεσήμανε ότι η ενιαία δράση της εργατικής τάξης αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή καταπολέμηση αυτού του κινδύνου.

Η σοσιαλδημοκρατική ηγεσία εκείνη την εποχή απέρριπτε τις επανειλημμένες προτάσεις μας για τη δημιουργία ενός ενιαίου μετώπου. Παρά την αντίθεση αυτής της ηγεσίας, ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, η ενότητα γινόταν πράξη από τα κάτω, στον κοινό αγώνα των κομμουνιστών και των σοσιαλδημοκρατών. Το γεγονός ότι η εργατική τάξη της Ρουμανίας, ωστόσο, δεν πετύχαινε να συσπειρώσει τις εργαζόμενες μάζες και όλο το λαό σε έναν αγώνα που θα έφρασσε το δρόμο στο φασισμό και θα απέτρεπε η χώρα να εμπλακεί στον αντισοβιετικό πόλεμο, εξηγείται κύρια από τη μη ενιαία δράση ανάμεσα στο Κομμουνιστικό και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα.

Η πολιτική της ηγεσίας των σοσιαλδημοκρατών την εποχή εκείνη ήταν φυσικό να οδηγήσει το κόμμα αυτό στην πολιτική χρεοκοπία. Όταν ο βασιλιάς Κάρολος ο 2ος εγκαθίδρυσε τη δικτατορία του, ο πρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, Γκριγκόροβιτς, αποδέχτηκε χωρίς δισταγμούς μια σημαντική κυβερνητική θέση. Και όταν η βασιλική δικτατορία ακολουθήθηκε από μια ανοιχτά φασιστική δικτατορία, πλήθος επιφανών σοσιαλδημοκρατών ηγετών έσπευσαν να διαβεβαιώσουν το χιτλερικό σατράπη Αντονέσκου για την αφοσίωσή τους σε αυτόν. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα άρχισε να αποσυντίθεται και για πολλά χρόνια είχε εξαφανιστεί από την πολιτική σκηνή. Ταυτόχρονα, το Κομμουνιστικό Κόμμα, παρά τις βαριές απώλειες από την τρομοκρατία σε βάρος του, εισήλθε στην περίδο του φασιστικού καθεστώτος ως η μόνη δημοκρατική δύναμη, και κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν ο μοναδικός οργανωτής των πατριωτικών, αντιχιτλερικών δυνάμεων στη χώρα.

Ένα ενιαίο εργατικό μέτωπο μπόρεσε να υλοποιηθεί μόλις στην τελευταία φάση του πολέμου. Αντιμέτωπο με τη στρατιωτική δράση που είχαν αναλάβει οι πατριωτικές δυνάμεις με επικεφαλής το Κομμουνιστικό Κόμμα, και με τις αποφασιστικές νίκες των σοβιετικών στρατευμάτων στο ρουμανικό μέτωπο, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα άρχισε να αναδιοργανώνεται. Την Πρωτομαγιά του 1944, μια κοινή ανακοίνωση των δύο κομμάτων δημοσιοποιούσε την υπογραφή μιας συμφωνίας για ενιαίο μέτωπο.

Μετά την ανατροπή της φασιστικής δικτατορίας, το ενιαίο εργατικό μέτωπο έγινε η κύρια καθοδηγητική δύναμη του Εθνικού Δημοκρατικού Μετώπου και αργότερα του Μετώπου Δημοκρατικών Κομμάτων. Χάρη στο ενιαίο μέτωπο, δημιουργήθηκε ένα ενιαίο συνδικαλιστικό κίνημα που σήμερα αγκαλιάζει την τεράστια πλειοψηφία των βιομηχανικών εργατών, των εργατών γης, και των υπαλλήλων.

Η Άνα Πάουκερ, μιλώντας σε συγκέντρωση γυναικών. Πίσω, αναγράφεται το σύνθημα: “Ζήτω η παγκόσμια ενότητα των γυναικών” (φωτό)

Προφανώς το ενιαίο μέτωπο δεν ήταν και δεν θα μπορούσε να είναι ένα ειδύλλιο, γιατί ποτέ δεν ασπαζόμασταν τη “συνεργασία για τη συνεργασία”, αλλά την εννοούσαμε ως μια συμφωνία στη βάση αρχών. Μια εσφαλμένη αντίληψη κυριάρχισε όχι μόνο στις τάξεις του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, αλλά και στο Κομμουνιστικό Κόμμα, η οποία απειλούσε να θυσιάσει αρχές με την παράβλεψη λαθών, προκειμένου να μη βλαφτούν οι σχέσεις μεταξύ μας. Μια τέτοια στάση θα μπορούσε να είναι μόνο βλαπτική. Η αυστηρή προσήλωση σε αρχές στα ζητήματα του ενιαίου μετώπου ήταν ακόμα πιο σημαντική με δεδομένο ότι το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα δεν είχε ακόμα απαλλαγεί από τη σαβούρα του παρελθόντος.

Η δημιουργία του ενιαίου μετώπου επουδενί δεν σήμαινε ότι η ντόπια και ξένη αντίδραση είχε εγκαταλείψει την ιδέα να χρησιμοποιεί το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα. Το αντίθετο. Μετά την ανατροπή της δικτατορίας του Αντονέσκου, η αντίδραση στράφηκε πλήρως υπέρ της σοσιαλδημοκρατίας. Μια μυστική συμφωνία για στενή συνεργασία συνάφθηκε ανάμεσα στον Πετρέσκου και τους αρχηγούς των αντιδραστικών κομμάτων – Μανίου και Μπρατιάνου – οι οποίοι προσπάθησαν να μετατρέψουν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα σε εφεδρεία τους σε περίπτωση που η αντίδραση αναγκαζόταν να προβεί σε μια στρατηγική υποχώρηση. Οι δεξιοί σοσιαλδημοκρα΄τες στο εξωτερικό, ειδικά στη Βρετανία και τη Γαλλία, από την πλευρά τους, έκαναν κάθε προσπάθεια για να φέρουν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα υπό την επιρροή ιμπεριαλιστικών κύκλων και για να το μετατρέψουν σε πειθήνιο όργανο των επεκτατικών τους σχεδίων. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα βρέθηκε σε ένα σταυροδρόμι. Ήταν αντιμέτωπο με την επιλογή είτε να πάρει τον παλιό δρόμο της ταξικής συνεργασίας με τους καπιταλιστές και τους τσιφλικάδες, είτε το δρόμο της στενής ενότητας με το Κομμουνιστικό Κόμμα και της οργάνωσης της αγροτιάς – του Μετώπου Εργατών Γης. Με άλλα λόγια, ο παλιός δρόμος των μεταρρυθμίσεων του αστοτσιφλικάδικου καθεστώτος, το οποίο σήμαινε δεινά και καταστολή για τις εργατικές μάζες, είτε το δρόμο της αποφασιστικής δράσης για την αντικατάσταση της αστικής ψευτοδημοκρατίας με μια λαϊκή δημοκρατία, του αστοτσιφλικάδικου καθεστώτος με ένα ανώτερο κοινωνικό καθεστώς.

Η σταθερή θέση του Κομμουνιστικού Κόμματος έναντι των λαθών, των ταλαντεύσεων και των αποκλίσεων από τη δημοκρατική πολιτική, η καταγγελία των μανουβρών του Πετρέσκου και της ομάδας του, βοήθησε την αριστερή πτέρυγα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και τα μέλη του να βρουν το σωστό δρόμο και να οδηγήσουν το κόμμα σε αυτόν. Ο Πετρέσκου διαγράφτηκε από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα στο συνέδριό του το Μάρτη του 1946. Πολύ πριν από αυτό είχε φανεί ότι οι υπολογισμοί που έκαναν η ντόπια και η ξένη αντίδραση είχαν καταλήξει σε ένα φιάσκο. Ο Πετρέσκου δεν κατάφερε να διασπάσει το κόμμα – μόλις ένας ασήμαντος αριθμός σοσιαλδημοκρατών τον ακολούθησε – και οι απόπειρές του να ιδρύσει ένα “ανεξάρτητο” σοσιαλδημοκρατικό κόμμα απέτυχαν παταγωδώς.

Η απώλεια της μιας θέσης μετά την άλλη, καθώς το καθεστώς της νέας δημοκρατίας αναπτυσσόταν και ρίζωνε, ανάγκασε το αντιδραστικό στρατόπεδο να αναζητήσει ένα σημείο στήριξης στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, το οποίο οι αντιδραστικοί στη Ρουμανία θεωρούσαν ως έναν από τους αδύναμους κρίκους στο δημοκρατικό μέτωπο.

Όμως, όταν σημειώθηκε απόπειρα να απομακρυνθεί το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα από το Κομμουνιστικό Κόμμα και να μετατραπεί σε ένα είδος “τρίτης δύναμης”, τα αισθήματα των μελών έδειξαν μια σημαντική αλλαγή. Οι αντικομμουνιστικές και αντιδημοκρατικές μανούβρες των δεξιών αποκρούστηκαν με σφοδρότητα από τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες στις διάφορες κομματικές οργανώσεις. Μερικοί από αυτούς υπέστησαν συντριπτική ήττα: ελάχιστοι δεξιοί ηγέτες εκλέχτηκαν στα όργανα των συνδικάτων.

Όλα αυτά είχαν αντανάκλαση στη στάση που πήρε η κεντρική ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, στον αγώνα ενάντια στις μανούβρες των αντιδραστικών και των πρακτόρων τους. Οι νέες απόπειρες της ντόπιας και ξένης αντίδρασης για τη χρησιμοποίηση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος προκειμένου να υπονομευτεί το δημοκρατικό κίνημα από τα μέσα, κατέληξαν στην ήττα της αντίδρασης και στην περαιτέρω ενίσχυση του ενιαίου εργατικού μετώπου.

Η εδραίωση του ενιαίου εργατικού κόμματος δεν θα ήταν εφικτή αν το μέτωπο είχε περιοριστεί σε μια τυπική συμφωνία ανάμεσα στις κεντρικές ηγεσίες των δύο κομμάτων. Η συμφωνία βασιζόταν σε μια σταθερή συνεργασία των οργανώσεων βάσης του Κομμουνιστικού και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Παρά τα λάθη σε κάποιες περιπτώσεις, οι κομμουνιστές ήταν σε θέση, στην πλειοψηφία των οργανώσεων του Κομμουνιστικού Κόμματος, να διευθετήσουν τις ήσσονος σημασίας διαφωνίες και να οργανώσουν μια κοινή δράση κομμουνιστών και σοσιαλδημοκρατών. Αυτό επιτεύχθηκε κατά την προεκλογική εκστρατεία, στον αγώνα για την αποδοχή των προτάσεων του Κομμουνιστικού Κόμματος για τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, για την αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής, για τη νομισματική μεταρρύθμιση, για μέτρα ενάντια στους κερδοσκόπους και τη μαύρη αγορά, στις καμπάνιες για την αποκάλυψη των συνομωτών του Εθνικού Αγροτικού Κόμματος και της αντιδραστικής ομάδας Ταταρέσκου κλπ.

Φιλικές σχέσεις ανάμεσα σε κομμουνιστές και σοσιαλδημοκράτες δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια των κοινών αγώνων και της κοινής δουλειάς. Η ενότητα της εργατικής τάξης έγινε ισχυρότερη, η αμοιβαία κατανόηση αυξήθηκε, τα ιδεολογικά και πολιτικά ζητήματα σύντομα διευθετήθηκαν.

Έτσι, οι προϋποθέσεις για την ίδρυση ενός ενιαίου εργατικού κόμματος δημιουργήθηκαν κατά τη διαδικασία της εδραίωσης του ενιαίου μετώπου με τη στενή συνεργασία στην πράξη ανάμεσα σε κομμουνιστές και σοσιαλδημοκράτες.

Το μανιφέστο για το Ενιαίο Εργατικό Κόμμα, το οποίο ομόφωνα υιοθετήθηκε σε μια κοινή συνεδρίαση των δύο Εκτελεστικών Επιτροπών, αναλύοντας τη νέα διάταξη δυνάμεων στη διεθνή αρένα και στη χώρα, επισημαίνει: “Η όξυνση της διαπάλης ανάμεσα στις αντιδραστικές, ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, από τη μια, και τις δημοκρατικές δυνάμεις, από την άλλη, και επίσης η όξυνση της ταξικής πάλης που προκύπτει από τα μέτρα για τη διασφάλιση της νομισματικής μεταρρύθμισης, για την ανάκαμψη και το σχεδιασμό της οικονομίας προς το συμφέρον της εργατικής τάξης και του λαού της πόλης και του χωριού, και ο αγώνας για περαιτέρω ανάπτυξη της Ρουμανίας στο δρόμο της δημοκρατίας και προς το σοσιαλισμό, επιτάσσουν την αποκατάσταση της οργανωτικής και πολιτικής ενότητας της εργατικής τάξης με τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος”.

Η δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος είναι ζωτικής σημασίας επίσης για την εργατική τάξη της Ρουμανίας επειδή, με τη νέα διάταξη των πολιτικών δυνάμεων, μόνο η πλήρης ενότητα της εργατικής τάξης μπορεί να διασφαλίσει μια συμμαχία με την αγροτιά, με τους λαούς μη Ρουμανικής εθνικότητας, με την προοδευτική διανόηση, μπορεί να κινητοποιήσει τις πλατιές μάζες για την εκπλήρωση των μεγάλων ιστορικών καθηκόντων που έχει μπροστά του ο λαός της Ρουμανίας”.

Οι νέες επιτυχίες της λαϊκής δημοκρατίας τονίζουν την ανάγκη για ένα ενιαίο εργατικό κόμμα. Αυτές οι επιτυχίες ενίσχυσαν τις δυνάμεις και βελτίωσαν το κύρος του δημοκρατικού στρατοπέδου και του ηγετικού στοιχείου του – της εργατικής τάξης που έχει επικεφαλής την πρωτοπορία της, το Κομμουνιστικό Κόμμα. Τα καθήκοντα που αντιμετωπίζει η Ρουμανία για την περαιτέρω ανάπτυξη της λαϊκής δημοκρατίας, έχουν αυξήσει την αποφασιστικότητα των εργατών για τη διασφάλιση της πλήρους ενότητας. Σε αυτές τις περιστάσεις, η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος έκρινε ότι υπήρχαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για το πέρασμα στη λήψη πρακτικών μέτρων για τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος. Η ηγεσία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος πλήρως ασπαζόταν αυτή την άποψη και συμφωνούσε με την πρόταση του Κομμουνιστικού Κόμματος για την έναρξη των προετοιμασιών για την ενοποίηση. Στο συνέδριό του τον περσινό Οκτώβρη, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα ενέκρινε τα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι δεξιοί σοσιαλδημοκράτες, αυτοί οι πράκτορες του αγγλοαμερικάνικου ιμπεριαλισμού, έκαναν ό,τι ήταν δυνατό για να εμποδίσουν την απόφαση για τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος. Στο συνέδριο παραβρέθηκαν εκπρόσωποι από πλήθος ξένων Σοσιαλδημοκρατικών Κομμάτων. Οι εκπρόσωποι του Εργατικού Κόμματος και οι εκπρόσωποι των Σοσιαλιστικών Κομμάτων Γαλλίας και Αυστρίας ήταν ιδιαίτερα πονηροί στις προσπάθειές τους για να εμποδίσουν τη λήψη μιας απόφασης υπέρ του ενιαίου εργατικού κόμματος. Παρ’ όλες τις προσπάθειές τους, ωστόσο, το συνέδριο ομόφωνα εξουσιοδότησε τη νέα Εκτελεστική Επιτροπή να πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού κόμματος. Λίγο μετά το συνέδριο, δημοσιεύτηκε η διακήρυξη του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος, που είχε συνταχθεί από τις Εκτελεστικές Επιτροπές των δύο κομμάτων.

Η διακήρυξη περιλαμβάνει τα ακόλουθα σημαντικά σημεία:

Η Ρουμανία θα συμμετέχει ενεργά στον αγώνα ενάντια στο ιμπεριαλιστικό και αντιδημοκρατικό στρατόπεδο·

οι ιδεολογικές αρχές του Ενιαίου Εργατκού Κόμματος θα βασίζονται στα διδάγματα των Μαρξ-Ένγκελς-Λένιν-Στάλιν·

η οργανωτική δομή του Ενιαίου Εργατικου Κόμματος θα ανταποκρίνεται στις αρχές των κομμάτων νέου τύπου·

αποφασιστική καταγγελία της προδοτικής πολιτικής των δεξιών σοσιαλδημοκρατών·

οι προετοιμασίες για τη δημιουργία του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος να συνδεθούν με τον αγώνα για την εκπληρωση των πρακτικών πολιτικών και οικονομικών καθηκόντων που έχουν οι δημοκρατικές δυνάμεις της Ρουμανίας·

κινητοποίηση της εργατικής τάξης σε συμμαχία με την αγροτιά και την προοδευτική διανόηση για την περαιτέρω ανάπτυξη και εδραίωση της λαϊκής δημοκρατίας στη χώρα μας.

Η Ρουμανία σήμερα βιώνει βαθιές δημοκρατικές αλλαγές. Η κατάργηση της μοναρχίας και η ανακήρυξη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Ρουμανίας αποτελούν ένα νέο, ιστορικό επίτευγμα της ρουμανικής δημοκρατίας, που ανοίγει το δρόμο για περαιτέρω θεμελιώδεις αλλαγές. Η δημιουργία του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος, ενώ αυξάνει την εμπιστοσύνη της ρουμανικής εργατικής τάξης στη δύναμή της και στην πλήρη νίκη της υπόθεσής της, τη βοηθά επίσης να εκπληρώσει το ρόλο της ως καθοδηγητικής δύναμης στο δημοκρατικό στρατόπεδο με ακόμα μεγαλύτερη επιτυχία. Αναμφίβολα, η εργατική τάξη της Ρουμανίας, ως αποτέλεσμα της δημιουργίας του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος, θα καταγάγει νέες επιτυχίες στην ενίσχυση της συμμαχίας με την αγροτιά, στην εδραίωση όλων των δημοκρατικών δυνάμεων στη χώρα. Ενώνοντας τις δυνάμεις της, η εργατική τάξη θα είναι σε θέση να παλέψει επιτυχώς για αυξημένη βιομηχανική παραγωγή, για αυξημένη παραγωγικότητα της εργασίας, για σταθερή βελτίωση στο βιοτικό επίπεδο. Έτσι, η ύπαρξη του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος θα αποτελέσει οχι μόνο έναν παράγοντα που θα συμβάλλει στην πολιτική εδραίωση του δημοκρατικού καθεστώτος αλλά και έναν παράγοντα για την οικονομική εδραίωση και την περαιτέρω ανάπτυξή του. Η δημιουργία του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος είναι μια νέα απόδειξη για τη μεγέθυνση των δυνάμεων της δημοκρατικής Ρουμανίας, ένα νέο πλήγμα για τους άρπαγες ιμπεριαλιστές. Είναι επιτακτικά καιρός οι ιμπεριαλιστικοί κύκλοι των ΗΠΑ και της Βρετανίας να συνειδητοποιήσουν ότι οι μέρες κατά τις οποίες η Ρουμανία ήταν ένα πιόνι στα χέρια των ιμπεριαλιστών και της παγκόσμιας αντίδρασης έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Η σημερινή Ρουμανία – η Ρουμανία της Λαϊκής Δημοκρατίας – αποτελεί παράγοντα δημοκρατίας και ειρήνης, και η αυξανόμενη ισχύς της περαιτέρω εδραιώνει τη δύναμη ολόκληρου του αντιιμπεριαλιστικού στρατοπέδου.

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 2(5), του περιοδικού “Για σταθερή ειρήνη, για τη λαϊκή δημοκρατία!” στις 15 Γενάρη 1948.