Το πρόγραμμα & το πρακτικό ίδρυσης της «Δημοκρατικής Ένωσης» (για τις εκλογές της 19/02/1956)

60 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την μεγαλύτερη εκλογική επιτυχία ενός πολιτικού συνασπισμού στον οποίο είχε συμμετάσχει το ΚΚΕ: τη Δημοκρατική Ένωση, μια πλατιά εκλογική ένωση από το μόλις πριν 11 χρόνια σφαγέα της Αθήνας Γερο-Παπατζή, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη ως το επαναστατικό – ζαχαριαδικό ΚΚΕ (τρεις εβδομάδες πριν ο ηγέτης του τελευταίου κατηγορηθεί για…σεχταρισμό). Η ιστορία της Δημοκρατικής Ένωσης είναι γενικά λίγο γνωστή και κανένας στη σημερινή ελληνική αριστερά δεν αναφέρεται σε αυτή, παρότι ήταν πρωτοποριακής σύλληψης, με τα καλύτερα δυνατά βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα, και η οποία “πέρασε” πρακτικά την πολιτική ατζέντα του επαναστατικού – ζαχαριαδικού ΚΚΕ.

Πρωτοποριακή ήταν η σύλληψη της ιδέας για τη Δημοκρατική Ένωση, γιατί αποδεικνύει πως ήδη εδώ και 60 χρόνια, και όχι…τώρα (όπως νομίζουν αυτάρεσκα καποιοι κομιστές γλαυκών), οι κομμουνιστές έχουν απορρίψει στην πράξη (και με απόφαση της 5η Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ) ότι σώνει και ντε πρέπει αυτοί να είναι το τυπικό “κέντρο” καποιων ομόκεντρων κύκλων (“κόμμα-μέτωπο-λαός”), ή η τυπική ηγεσία καποιων μετώπων, ή η πλειοψηφία στις καρέκλες.

Είχε όμως και τα καλύτερα δυνατά βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, γιατί επανέφερε στην κοινοβουλευτική ζωή την ΕΔΑ, μετά από 4 χρόνια, καθώς το όριο εισόδου στη βουλή στις εκλογές του 1956 – γνωστές για το “τριφασικό” σύστημα – είχε ανέλθει στο…15%.

Είχε, εξάλλου, και τρία πολύ σημαντικά μεσοπρόθεσμα αποτελέσματα, γιατί, παρά την προαποφασισμένη (από την αμερικανοκρατία) νίκη του Καραμανλή, το ζαχαριαδικό ΚΚΕ πετύχαινε: 1) την ηθική απονομιμοποίηση του “φρούτου” Καραμανλής, ο οποίος παρουσιαζόταν σαν καποιος που θα ανανέωνε το προφίλ της συντηρητικής παράταξης, η οποία όμως για άλλη μια φορά αποδείχτηκε ότι στηριζόταν μόνο στη νοθεία, την τρομοκρατία και την αμερικανοκρατία. 2) αποκάλυπτε το χαρακτήρα της αμερικανοκρατίας σε ευρύτερες μάζες που επί 6 χρόνια είχαν εγκλωβιστεί στις αυταπάτες του πλαστηρικού και μη Κέντρου και 3) διέσπαγε το Κέντρο και άνοιγε το δρόμο για την ανάδειξη της ΕΔΑ σε αξιωματική αντιπολίτευση το 1958.

Μάλιστα, συγκρίνοντας κανείς τη Δημοκρατική Ένωση του 1956 με την ΕΔΑ του 1958, μπορεί εύκολα να διαπιστώσει ότι η Δημοκρατική Ένωση ήταν στηριγμένη σε πιο γερά θεμέλια από την εκλογική συνεργασία της ΕΔΑ το 1958 που ευθύς εξαρχής μετά τις εκλογές διασπάστηκε σε τρεις κοινοβουλευτικές ομάδες. Κι αυτό γιατί η Δημοκρατική Ένωση ήταν αποτέλεσμα πλατιάς κινηματικής δράσης των προηγούμενων μηνών, για θέματα όπως το Κυπριακό, τον Καραμανλισμό, και φυσικά τα εργατικά. Αυτή η κινηματική εγρήγορση αντανακλάστηκε και στο πολιτικό επίπεδο, στην άτυπη Εθνική Δημοκρατική Πρωτοβουλία, η οποία είχε “παρασύρει” ως και 100 βουλευτές και πολιτικούς παράγοντες -από τη Φιλελεύθερη Δημοκρατική Ένωση, τους Φιλελεύθερους, την ΕΠΕΚ, την ΕΔΑ, το ΔΚΕΛ και το Ριζοσπαστικό Κόμμα- που εξέλεξε και προσωρινή κεντρική επιτροπή σε συγκέντρωση στην Αθήνα στις 20 Δεκέμβρη του 1955.

Φυσικά, αυτή η κινηματική (από τα πάνω και από τα κάτω) δράση ήταν απόλυτα συσχετισμένη από την κομματική ανασυγκρότηση που είχε πετύχει μέσα σε λίγα χρόνια το επαναστατικό – ζαχαριαδικό ΚΚΕ το οποίο, με επικεφαλής του κλιμακίου της ΚΕ στην Ελλάδα τον Γιώργη Βοντίτσο – Γούσια, είχε 11.500 μέλη να εργάζονται στην Ελλάδα, 5.500 στην παρανομία και 6.000 στην ΕΔΑ, και είχε, σύμφωνα με το Γούσια, σχεδόν ολοκληρώσει τις προϋποθέσεις για μεταφορά της έδρας της ΚΕ του ΚΚΕ στην Ελλάδα (μια κίνηση που αν είχε λάβει πριν το 20ό συνέδριο του ΚΚΣΕ, μπορεί να είχε και συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς θα επρόκειτο για την μοναδική περίπτωση αντιρεβιζιονιστικού κόμματος στη Δ. Ευρώπη).

Δεν είχε, όμως, μόνο “κινηματική” προϊστορία η Δημοκρατική Ένωση. Ως γερό θεμέλιο είχε και την προγραμματική συμφωνία. Είναι αυτονόητο πως η ίδια η συμφωνία δεν μπορούσε παρά να παρουσιάζεται “αποκλειστικά εκλογική”, ώστε να μη “συκοφαντηθεί” το Κέντρο ότι λειτουργεί ως “ακόλουθος του κομμουνισμού” (οι εφημερίδες της εποχής, ούτως ή άλλως, ανέφεραν ότι ο Καραμανλισμός προέβαινε σε προβοκάτσιες και επινοήσεις τέτοιου είδους) και να διευκολυνθεί και η ένταξη ως και του δεξιού Λαϊκού Κόμματος σε αυτή. Επίσης, για τους ίδιους λόγους, η συμφωνία παρουσιάστηκε ως αποδοχή εκ μέρους της ΕΔΑ των απόψεων του Κέντρου, και όχι το αντίστροφο. Όμως, μελετώντας κανείς το ίδιο το πρόγραμμα της συμφωνίας, όπως θα δούμε παρακάτω, καταλαβαίνει ότι δύσκολα μπορούσε να πει πως αυτό δεν ήταν πρόγραμμα που αποτελούσε προϊόν απαράδεκτων υποχωρήσεων του επαναστατικού-ζαχαριαδικού ΚΚΕ. Διαβάζοντάς το, αναγνωρίζει κανείς πως ξέφευγε από την απλουστευτική κατάταξη στο “μέτρο” “μίνιμουμ-μάξιμουμ” πρόγραμμα ή από καποια “κοινού παρονομαστή”. Ήταν κάτι πιο δυναμικό.

Τέλος, το ίδιο το πρόγραμμα δείχνει πως δεν χρειάζεται ούτε η ακατάσχετη προτασεολογία (κάποτε ίδιον του ΣΥΝ, αργότερα του σημερινού κόμματος με την ονομασία “ΚΚΕ” που εντάσσει στο ίδιο “μενού” το επίδομα θέρμανσης και τη λαϊκή εξουσία), ούτε τα bullet της Ανταρσύα, για να τροποποιήσει καποιος πολιτικούς συσχετισμούς. Χρειάζονται, όμως, “άξονες” για τα στρατηγικά ζητήματα. Μάλιστα, όπως βλέπουμε παρακάτω, σε αντίθεση με τα εκλογικά προγράμματα της πλειοψηφίας της αριστεράς (πλην ΚΟΕ και των άλλων μ-λ οργανώσεων) η σειρά έχει ως εξής: 1) Εξωτερική πολιτική – εθνική αξιοπρέπεια – χώρα, 2) Δημοκρατία, 3) Οικονομία-Εργασιακά.

Δυστυχώς, δεν μπορεί να γίνεται λόγος για μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της Δημοκρατικής Ένωσης, αφού μόλις 3 εβδομάδες μετά, συνήλθε η “6η Πλατειά Ολομέλεια της ΚΕ και της ΚΕΕ του ΚΚΕ” που διέλυσε το βασικό πυλώνα της Δημοκρατικής Ένωσης, το επαναστατικό-ζαχαριαδικό ΚΚΕ.Έκτοτε, ούτε το Κέντρο, ούτε η Αριστερά, ούτε οι μεταξύ τους σχέσεις ήταν πια όπως πριν.

***

Λίγες διευκρινίσεις για τα διάφορα κόμματα. Το “Δημοκρατικό Κέντρο” αποτελέστηκε από τους Φιλελεύθερους του Γ. Παπανδρέου, την Φιλελεύθερη Δημοκρατική Ένωση του Σοφοκλή Βενιζέλου, την ΕΠΕΚ του Σάββα Παπαπολίτη και το Κόμμα Αγροτών – Εργαζομένων του Μπαλτατζή. Η ένωσή του (“ολοκλήρωσή”, όπως τη χαρακτήριζαν οι κεντρώοι) επιτεύχθηκε στις 16 Γενάρη σε συνάντηση στο σπίτι του Παπανδρέου στο Καστρί στις 16 Γενάρη στη βάση των ακόλουθων αρχών που είναι χρήσιμες και για τα σημερινά ενωτικά πειράματα: 1) Ηθική ομοτιμία των συμμετεχόντων κομμάτων, 2) Αγωνιστική και όχι αριθμητική σύνθεση των συνδυασμών. Είχε προηγηθεί στις 14 Γενάρη η δημιουργία της Εθνικής Κίνησης Αλλαγής (ΕΚΑ) από την ΕΔΑ, το Δημοκρατικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (ΔΚΕΛ) των Γεώργιου Καρτάλη και Αλ. Σβώλου (που είχε ιδρυθεί την 01/09/1953 με τη συγχώνευση του Δημοκρατικού Κόμματος του Γ. Καρτάλη και του ΣΚΕ-ΛΔ του Σβώλου) και την Κίνηση Εθνικής Δημοκρατικής Πρωτοβουλίας, κάτι που ήρε τις επιφυλάξεις των κεντρώων για ενότητα με την αριστερά, αφού στην ΕΚΑ έβλεπαν έναν πιθανό ανταγωνιστή για τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Γενικά, ο Γ. Καρτάλης είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις ενωτικές αυτές διεργασίες και, θα έλεγε κανείς πως ο πρόωρος θάνατός του το 1957, επέδρασε αρνητικά στην ποιότητα των επόμενων ενωτικών πειραμάτων κέντρου και αριστεράς (η οποία αριστερά είχε πλήρως αλλάξει μετά την “6η Ολομέλεια” του ΚΚΕ).Ο Γ. Καρτάλης λέγεται ότι είχε συνάψει συμφωνία το Μάρτη του 1954 με το ΚΚΕ στη βάση του άρθρου του “Προγραμματισμός και αντιπολιτευσις” που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Ελευθερία” στις 2/2/1954 (και παρατίθεται στο τέλος της δημοσίευσης).

Το ανακοινωθέν της συνεργασίας

Κατά την χθεσινήν νυχτερινήν συνάντησην των ηγετών του Δημοκρατικού Κέντρου και αντιπροσώπων της Ε.Κ.Α επήλθε πλήρης συμφωνία περί εκλογικής συμπράξεως εις συνασπισμόν υπό την επωνυμίαν “Δημοκρατική Ένωσις”, αφού έγιναν δεκταί ως βάσεις της εκλογικής συμπράξεως αι ανακοινωθείσαι χθες προτάσεις του Δημοκρατικού Κέντρου, του αριθμού των εδρών της ΕΔΑ περιοριζομένων εις 20, ισχυόντων δε δι’ όλα τα λοιπά κόμματα ομοτίμων κριτηρίων αγωνιστικών με επιδίωξιν της νίκης.

Οι αντιπρόσωποι της Ε.Κ.Α. Απεδέχθησαν ως βάιν της εκλογικής συμπράξεως τα προγραμματικάς αρχάς του Δημοκρατικού Κέντρου δια τας εκλογάς”.

Ανακοινωθέν του Δημοκρατικού Κέντρου

Εις την εν Καστρί οικίαν του κ. Γ. Παπανδρέου συνήλθον χτες το απόγευμα εις σύσκεψιν οι αρχηγοί του Δημοκρατικού Κέντρου κ.κ. Σοφ. Βενιζέλος, Γ. Παπανδρέου, Σ. Παπαπολίτης και Α.Μπαλτατζής και απεφάσισαν όπως το Δημοκρατικόν Κέντρον μετά την συντελεσθείσαν ολοκλήρωσίν του αποδυθή εις τον εκλογικόν αγώνα. Απεφασίσθη επίσης όπως την προσεχή Κυριακήν δοθή προς δημοσίευσιν η προγραμματική διακήρυξις του Κέντρου προς τον ελληνικόν λαόν.

Μετά τη σύσκεψιν ανεκοινώθη εκ μέρους εκπροσώπων της ΕΔΑ και του Δημοκρατικού Κόμματος, ότι αποδέχονται τας προϋποθέσεις συνεργασίας, τας οποίας εξήγγειλε το Δημοκρατικόν Κέντρον δια της προχθεσινής του ανακοινώσεως. Συγκεκριμένως, η ΕΔΑ αποδέχεται όπως ο αριθμός των υποψηφίων της περιορισθή εις 20. Το Δημοκρατικόν Κόμμα απεδέχθη όπως ισχύση και δια τούτο ο γενικός κανών ο οποίος θα ισχύση και δια τα άλλα κόμματα, δηλαδή της αγωνιστικής και όχι αριθμητικής καταρτίσεως των συνδυασμών, επί τη βάσει ποιοτικών κριτηρίων δια τους υποψηφίους προς εξασφάλισιν της νίκης. Εδηλώθη επίσης ότι η ΕΔΑ και το Δημοκρατικόν Κόμμα αποδέχονται τας προγραμματικάς διακηρύξεις του Δημοκρατικού Κέντρου ως βάσιν της εκλογικής συνεργασίας. Ο κοινός τίτλος, υπό τον οποίον θα κατέλθουν εις τον εκλογικόν αγώνα τα συνεργαζόμενα κόμματα θα είναι “Δημοκρατική Ένωσις”.

Παρέχεται η εξήγησις ότι η συνεργασια με την ΕΔΑ είναι μόνον εκλογική και όχι κυβερνητική. Και ακριβώς προς επίτευξιν αυτοδυνάμου κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας του Δημοκρατικού Κέντρου εγένετο ο περιορισμός των υποψηφίων της ΕΔΑ. Έκαστον κόμμα διατηρεί εις ακέραιον τα ιδίας ιδεολογικάς και προγραμματικάς του αρχάς και συνεργάζονται μόνον εκλογικώς προς ανατροπήν της σημερινής κυβερνήσεως του μετημφιεσμένου Συναγερμού, η οποία αναρριχηθείσα ανωμάλως εις την αρχήν, παραμένει προσκεκολλημένη εις αυτήν δια να την καταχρασθή προς βιασμόν της αληθούς θελήσεως του ελληνικού λαού προς αποκατάστασιν της Δημοκρατίας και ψήφισιν εκλογικού νόμου καθιερούντος την αναλογικήν.

Πηγή: εφημερίδα “Ελευθερία”, 18 Γενάρη 1956, περίοδος Β’, αρ.φύλλου 3489, σ.1

Το πρακτικό ίδρυσης της Δημοκρατικής Ένωσης

Κατόπιν της ψηφίσεως του νέου εκλογικού νόμου και της μη αποδοχής του αιτήματος της υπηρεσιακής κυβερνήσεως προς ενέργειων των εκλογών, οι εκπρόσωποι του “Δημοκρατικού Κέντρου” και της “Εθνικής Κινήσεως Αλλαγής” συναντηθέντες σήμερον απεφάσισαν όπως συγκροτήσουν την “Δημοκρατικήν Ένωσιν” και συνεργασθούν προς απαλλαγήν της χώρας από την τελευταίαν μεταμφίεσιν του Συναγερμού ο οποίος εβύθισε τον λαόν εις την εξαθλίωσιν και το ελληνικόν έθνος εις μείωσιν.

Όροι της συνεργασίας είναι οι ακόλουθοι: Η συνεργασία θα είναι μόνον εκλογική, διατηρουμένων εκατέρωθεν πλήρως των ιδεολογικών αρχών εκάστου.

Το Δημοκρατικόν Κέντρον έχει μέχρι τούδε διακηρύκει τους ακολούθους αρχάς:

1- Επί του εξωτερικού θέματος: Ελληνική εξωτερική πολιτική, περιφρούρησις της εθνικής αξιοπρεπείας, ανένδοτος διεκδίκησης αμέσου αυτοδιαθέσεως του κυπριακού λαού.

2- Επί του εσωτερικού θέματος: Αποκατάστασις ισοπολιτείας και ελευθέρων δημοκρατικών θεσμών, δια της καταργήσεως των εκτάκτων και εξαιρετικών μέτρων εκτοπίσεων και πιστοποιητικών κοινωνικών φρονημάτων, Αμνηστία, Απόδοσις δικαιοσύνης εις τους διωχθέντας δημοσίους λειτουργύς, Μέτρα υπέρ των αγροτών και των εργαζομένων προς υπεράσπισιν του μόχθου των από πάσης εκμεταλλεύσεως και προς βελτίωσιν του βιοτικού επιπέδου ων.

Τας ανωτέρω γενικάς αρχάς του Δημοκρατικού Κέντρου αποδέχεται η ΕΚΑ ως βάσιν της συνεργασίας.

Επιπλέον, συμφωνείται όπως η μετεκλογική κυβέρνησις του Κέντρου προβή εις άμεσον ψήφισιν της απλής αναλογικής προς παγίωσιν της ομαλότητος εις τον πολιτικόν βίον. Συμφωνείται επίσης προς εξασφάλισιν αυτοδυνάμου κυβερνήσεως του Δημοκρατικού Κέντρου, όπως εις την ΕΔΑ χορηγηθούν μόνον 20 υποψηφιότητες. Οι υποψήφιοι του ΔΚΕΛ θα κριθούν με τα ίδια ποιοτικά κριτήρια καθώς οι υποψήφιοι και των άλλων κομμάτων.

Καστρί, 17 Ιανουαρίου 1956

Πηγή: εφημερίδα “Ελευθερία”, 25 Γενάρη 1956, περίοδος Β’, αρ.φύλλου 3495, σ.σ.1-6

Το παραπάνω κείμενο υπέγραψαν οι Σ. Βενιζέλος, Γεώργιος Παπανδρέου, Αλέξανδρος Μπαλτατζής, Ηλίας Ηλιού, Γεώργιος Μπακατσέλος (εκ μέρους του Βενιζέλου που το υπέγραψε αργότερα), Αλ. Σβώλος, Γεώργιος Καρτάλης και Σάββας Παπαπολίτης (Πηγή: εφημερίδα “Ελευθερία”, 26 Γενάρη 1956, περίοδος Β’, αρ.φύλλου 3496, σ.1)

Η Προγραμματική Διακύρηξη του Δημοκρατικού Κέντρου

Το Δημοκρατικόν Κέντρον κατέρχεται εις τον στίβον της εκλογικής μάχης με άγρυπνον συνείδησιν των ευθυνών του έναντι του Έθνους και πιστεύει ότι η αναμέτρησις της 19ης Φεβρουαρίου θ’ αποτελέση σταθμόν εις την ιστορίαν της Ελλάδος, διότι θα την απαλλάξη από την ολεθρίαν περίπτυξιν του Συναγερμού και από την απειλήν της παρατάσεώς της δια της δήθεν “ριζοσπαστικής” μεταμορφώσεώς του.

Η τελευταία τριετία διακυβερνήσεως της Χώρας εκ μέρους του Συναγερμού υπήρξε πλήρης πικροτάτων δοκιμασιών και δια το Έθνος και δια τα άτομα. Ουδέποτε άλλοτε οι Έλληνες ησθάνθησαν τόσας ταπεινώσεις και τόσους εξευτελισμούς, έπειτα από μιαν περίλαμπρον παρουσίαν εις τας επάλξεις των αγώνων δια την ελευθερίαν. Ουδέποτε υπέστησαν τόσας διαψεύσεις της προσδοκίας των δια μιαν ζωήν αξιοπρεπή, ελευθέραν και υπερήφανον. Ουδέποτε επόνεσαν τόσον πολύ εξ απογνώσεως, βλέποντες τον μόχθον των να εξανεμίζεται και την αλκήν των να μαραίνεται. Ουδέποτε ενεπαίχθησαν τόσον βαναύσως από μιαν παράταξιν που είχαν όλας τας τεχνικάς δυνατότητας να εκπληρώση τας επαγγελίας της και ουδέποτε εκυβερνήθησαν από τόσον ανικάνους ανθρώπους. Οι ίδιοι τώρα, αριθμητικώς μόνον ολιγώτεροι, εμφανίζονται πάλιν ενώπιον του ελληνικού λαού μετημφιεσμένοι και ζητούν την ψήφον του δια να ολοκληρώσουν το ολέθριον έργον των. Η Ελλάς όμως δεν διαθέτει πλέον περιθώρια δια νέους πειραματισμούς. Πρέπει ν’ απαλλαγή οριστικώς από την κηδεμονίας της Δεξιάς, η οποία την έφερεν εις τα πρόθυρα της εξουθενώσεως.

Το Δημοκρατικόν Κέντρον διακηρύσσει τας εξής θεμελιώδεις αρχάς, αι οποίαι αποτελούν τα πλαίσια του προγράμματός του δια την εξωτερικήν και εσωτερικήν ανόρθωσιν της Ελλάδος.

1- Άσκησις συνεπούς ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, δηλαδή πολιτικής υπαγορευομένης από την εκάστοτε ρεαλιστικήν εκτίμησιν του εθνικού συμφέροντος. Ο Ελληνικός Λαός απέκτησεν οδυνηράν πείραν των συνεπειών, τας οποίας είχεν η παραμέλησις της αρχής αυτής εκ μέρους των κυερνητών του κατά την τελευταίας ιδία τριετίαν.

2- Υπεράσπισις της εθνικής ομοτιμίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων του ελληνικού κράτους εις τας σχέσεις του με άλλα κράτη, με τα οποία συνεργάζεται και προστασία της εθνικής αξιοπρέπειας από κάθε μείωσιν.

3- Ανένοδοτος υποστήριξης του δικαιώματος αμέσου αυτοδιαθέσεως της Κύπρου. Ο ηρωικός αγών, εις τον οποίον είχε αποδυθεί ο κυπριακός Λαός δια την απόκτησιν της ελευθερίας του, αποτελεί μίαν από τας υψηλοτέρας ανατάσεις του ελληνικού έθνους και πρέπει να στεφθή υπό ολοκληρωτικής επιτυχίας.

4- Αποκατάστασης της λειτουργίας αληθούς, δηλαδή ελευθέρου, δημοκρατικού πολιτεύματος, το οποίον έχει υποστή εις την χώραν μας αρκετάς, παλαιοτέρας και προσφάτους, νοθεύσεις. Κατάργησις των εκτάκτων και εξαιρετικών μέτρων ως και των διοικητικών εκτοπίσεων.

5- Εκκαθάρισις του παρελθόντος δια της χορηγήσεως αμνηστίας και άγρυπνος προστασία της εθνικής ασφαλείας από κάθε απειλήν. Απόδοσις δικαιοσύνης εις τους διωχθέντας δημοσίους λειτουργούς.

6- Άμεσος καθιέρωσις της απλής αναλογικής ως μονίμου εκλογικού συστήματος προς διαμόρφωσιν ομαλού πολιτικού βίου. Το πλειοψηφικόν απεδείχθη δια την Ελλάδα εν τη πράξει σύστημα ακατάλληλον, διότι δημιουργεί πόλωσιν, νοθεύει τον πραγματικόν συσχετισμόν των πολιτικών δυνάμεων και δεν εξασφαλίζει τα πλεονεκτήματα, που το συνοδεύουν εις τας χώρας όπου έχει διαμορφωθή εκ μακράς παραδόσεως καθεστώς εναλλαγής εις την εξουσίαν δύο κομμάτων.

7- Εφαρμογή οικονομικής πολιτικής, η οποία θα προασπίση τον μόχθον του ελληνικού Λαού από την εκμετάλλευσιν. Η άδικος κατανομή του εθνικού εισοδήματος, έχει καταστήσει την Ελλάδα, δια το μέγιστον τμήμα του λαού της, την δυστυχεστέραν χώραν της Ευρώπης.

8- Μέριμνα δια την εξύψωσιν του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού Λαού, το οποίον κατεκρίμνησεον ο Συναγερμός με τα άστοχα και αντιλαϊκά μέτρα της τελευταίας τριετίας, και δια την αύξησιν της εθνικής παραγωγής εις όλους τους κλάδους, ώστε να λείψη η μάστιξ της ανεργίας και της υποαπασχόλησης.

9- Δημιουργία ενός κρατικού μηχανισμού δραστηρίου, εξυπηρετικού δια τους πολίτας, που σέβονται τους νόμους, τίμιου εις την διαχείρισιν του δημοσίου χρήματος, ευκινήτου εις την λήψιν και την εκτέλεσιν των ενδεικνυομένων μέτρων και απηλλαγμένου κομματισμού.

10- Στοργική και αποτελεσματική αντιμετώπισις του τραγικού προβλήματος της εργασίας, το οποίον απασχολεί όλους τους νέους και παροχή εις αυτούς μέσων ελευθέρας αναπτύξεως των δυνατοτήτων των, δια τονώσεως του κοινωνικού ρόλου του κράτους.

Το Δημοκρατικόν Κέντρον εφιστά την προσοχήν του ελληνικού Λαού επί του τεραστίου κινδύνου, τον οποίον αντιπροσωπεύει δια την χώραν – εσωτερικώς και εξωτερικώς – μια υπό μεταμφίεσιν αναβίωσις της συναγερμικής Δεξιάς. Γνωρίζει την δυσφορίαν και την αγανάκτησιν, που τον συνέχει δι’ όσα ανήκουστα συνετελέσθησαν εις βάρος της Ελλάδος και των μεγάλων λαϊκών μαζών κατά την διάρκειαν της τελευταίας τριετίας. Και τον καλεί όπως, λαμβάνων υπ’ όψιν την αποφασιστικήν σημασίαν των εκλογών της 19ης Φεβρουαρίου, συσπειρωθή πέριξ του προγράμματός του, το οποίον είναι πρόγραμμα εθνικής τιμής και αξιοπρεπείας, δημοκρατικής ομαλότητας, ανορθώσεως και φωτισμένης κοινωνικής πολιτικής, εξασφαλιζούσης την πρόοδον όλων των κοινωνικών τάξεων υπό την αιγίδα ενός κράτους το οποίον θα σέβεται τον ανθρώπινον παράγοντα, ως την αναντικατάστατον κινητήριον δύναμιν της ακμής ενός έθνους. Το Δημοκρατικόν Κέντρον έχει την πεποίθησιν ότι την φοράν αυτήν θα νικήση ο ελληνικός Λαός και θα σαρώση την συναγερμικήν Δεξιάν.

Πηγή: εφημερίδα “Ελευθερία”, 25 Γενάρη 1956, περίοδος Β’, αρ.φύλλου 3495, σ.1

***

Προγραμματισμός και αντιπολίτευσις

Δια να υπάρξη προοδευτική παράταξις

άρθρο του κ. Γ. Α. Καρτάλη

Κατόπιν των αναπληρωματικών εκλογών Θεσσαλονίκης και Δράμας είναι η ώρα να τεθή το ζήτημα της Αντιπολιτεύσεως ριζικώς: Ότι δηλαδή απλώς, ποίος κομματικός σχηματισμός θα αποτελέση την διάδοχον κυβέρνησιν, όταν θα έχει φθαρή ο Συναγερμός, αλλά πρώτιστα διότι πρέπει να φύγη από την εξουσίας ο Συναγερμός, Αντιπολίτευσης, η οποία δεν αντιμετωπίζει το ουσιαστικόν αυτό πρόβλημα, του λόγου της καταπολεμήσεως του κυβερνητικού κόμματος, και δεν πηγάζει από μίαν θετικήν απάντησιν εις το βασικόν αυτό πρόβλημα, δεν είναι Αντιπολίτευσις αξία της αποστολής της, ή και αξία καν του ονόματος.

Δια να υπάρχη σοβαρός λόγος ώστε να επιβάλλεται η αγωνιστική αντίθεσις προς το εν τη κυβερνήσει κόμμα, λόγος άλλωστε ικανός και να εμψυχώση τα στελέχη της Αντιπολιτεύσεως και να δικαιώση τον αντιπολιτευτικόν αγώνα εις την συνείδησιν του Λαού, δεν αρκεί βεβαίως ένας γενικός αφορισμός δια την αντιλαϊκότητα ή και την αντεθνικότητα της κυβερνητικής πολιτικής ή και δια την ανικανότητα ίσως των προσώπων της κυβερνήσεως. Χρειάζεται συγκεκριμένη προβολή των αρχών της κυβερνητικής πολιτικής και αντιπροβολή σαφής των αρχών της πολιτικής της Αντιπολιτεύσεως ώστε να καταδειχθή ότι πρόκειται αγών ουσίας και όχι προσώπων και ότι πράγματι αποβαίνει ολεθρία δια τον λαόν ή και δια το έθνος η κυβερνητική πολιτική. Εις δευτέραν μοίραν έργχεται η κατάδειξις και της ανικανότητος επί πλέον της κυβερνήσεως, όπως γίνεται εμφανής με τας επιπολαίας και σπασμωδικάς ενεργείας της.

Νομίζομεν, λοιπόν, ότι και από τας διακηρύξεις και από τας πράξεις της κυβερνήσεως, προβάλλονται αναμφίβολοι αι εξής αρχαί της πολιτικής της:

Πρώτον, εξωτερική πολιτική, ελάχιστα συμβιβαζόμενη και με την ανεξαρτησίαν και το συμφέρον του έθνους. Παραγνώρισις, δηλαδή, των διεθνών ζυμώσεων προς δημιουργίαν συλλογικών προσπαθειών τεινουσών εις την ύφεσιν και συνεργασίαν μεταξύ των κρατών, και την περίσωσιν, άρα της ανεξαρτησίας των μικρών κρατών. Αντιθέτως, πρόσδεσις άνευ αρχών εις το άρμα της αμερικανικής αποκλειστικώς πολιτικής, ώστε να καταντά ο Έλλην πρωθυπουργός να γίνεται φερέφωνον του Αμερικανού υπουργού των Εξωτερικών και να πλειοδοτή εις εθνικώς ταπεινωτικάς παροχάς διά την εξυπηρέτησιν των αμερικανικών συμφερόνων είτε επί του ελληνικού εθνικού εδάφους είτε εις ξένα υπερπόντια εδάφη.

Δεύτερον, άκαμπρος προσήλωσις εις την σημερινήν αριθμητικήν δύναμιν του στρατού, χωρίς να λαμβάνωνται υπ’ όψιν, πλην του διεθνούς παράγοντος αι οικονομικαί δυνατότητες της χώρας. Η κυβέρνησις επιμένει να αγνοή ότι μία χώρα με εθνικόν εισόδημα κατά κεφαλήν 1/10 του αμερικανικού ή 1/5 του αγγλικού δεν είναι εις θέσιν να αφιερώνει το 1/10 του εθνικού της εισοδηματος και τα 50/100 του προϋπολογισμού της εις στρατιωτικάς δαπάνας.

Τρίτον, εξαγγελία και εφαρμογή της λεγομένης ελευθέρας οικονομίας και εις τας σχέσεις με το εξωτερικόν και ως προς τας εγχωρίας επιχειρήσεις. Της οικονομικής αυτής πολιτικής αι εκδηλώσεις δεν είναι ακόμη γνωσταί εις τον λαόν, αι ολέθριαι δε συνέπειαι θα αναφανούν εις όλην την στυγνότητά των ολίγον αργότερον, μετά την παρέλευσιν ή μάλον την εξάντλησιν των σκανδαλωδώς ευνοϊκών όρων, οι οποίοι συνέτρεξαν την κυβερνητικήν πολιτικήν είτε λόγω διεθνών καιρικών συνθηκών, είτε λόγω ευεργετικών αποτελεσμάτων ή και αποθεμάτων, εκ της διαχειρίσεως των οικονομικών υπό την προκατόχων κυβερνήσεων.

Τέταρτον, αντίληψις ορθολογιστική της οικονομίας και παραμερισμός της κοινωνικής απόψεως. Ενδιαφέρον δηλαδή μόνον δια την ανάπτυξιν της οικονομίας δια την αύξησιν του εθνικού εισοδήματος αφηρημένως και όχι δια τον ανθρώπινον παράγοντα της οικονομίας, όχι δια την ωφέλειαν του λαού από την αύξησιν του εθνικού εισοδήματος, όχι καν δια την επιβίωσιν των ανθρωπων του λαού. Ούτω εξηγείται η αναλγησία της κυβερνήσεως και ως προς τας αθρόας απολύσεις υπαλλήλων και ως προς την περικοπήν δια της υποτιμήσεως των ήδη και προ αυτής ανεπαρκών μισθών και ημερομισθίων.

Πέμπτον, περιφρόνησις ή και άρνησις ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών του πολίτου, εν ονόματι της ευρύθμου λειτουργίας και της επιβολής του κράτους, δηλαδή του επί του κράτους κόμματος. Ούτω, πλην άλλων, κατάλυσις της μονιμότητος των δημοσίων υπαλλήλων, απόλυσις αιρετών κοινοτικών αρχόντων, εξευτελισμός των συνδικαλιστικών ελευθεριών δια του καταντήματος, μεταξύ άλλων, της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών εις άβουλον παραφυάδα του υπουργείου Εργασίας.

Έκτον, θόλωσις και υπονόμευσις του δημοκρατικού πολιτεύματος δια της παρεισδύσεως του αστυνομικού κράτους. Ούτω, χρησιμοποίησις του χαρακτηρισμού “εθνικώς ύποπτος”, συμφώνως προς αστυνομικά κριτήρια, εις πλείστας φάσεις της ζωής του πολίτου και αναγωγή τοιουτοτρόπως της αστυνομίας εις ευρυτάτην εξουσίαν, εφορεύουσαν και αποφασίζουσαν την προσέλευσιν του πολίτου εις δημοσίαν θέσιν, εις σπουδάς κλπ ή και την παραμονήν του εις τον τόπον της αρεσκείας του.

Επί των εξ τούτων αρχών, εκδήλως χαρακτηριστικών της εν τη κυβερνήσει πολιτείας του Συναγερμού, καλείται βεβαίως η Αντιπολίτευσις να λάβη σαφή θέσιν και να τας καταγγείλη εις τον λαόν, ως συνιστώσας και απεργαζομένας ουσιώδη παραφθοράν του δημοκρατικού πολιτεύματος και ληστρικήν εκμετάλλευσιν του λαού, όχι δε μόνον εις το παρόν, αλλά και δια το μέλλον, ως και ταπείνωσιν του Έθνους και διακινδύνευσιν των τυχών του. Καταγγέλουσα ταύτα η Αντιπολίτευσις, και διαστέλλουσα εναργώς την πολιτικήν της, παρέχουσα δηλαδή την έγκυρον διαβεβαίωσιν ότι ανερχομένη εις την εξουσίαν θα εφαρμόση και επί των εξ αυτών σημείων καιρίως διάφορον πολιτικήν, σεβομένην πλήρως το δημοκρατικόν πολίτευμα και γνησίως υπηρετούσαν τον λαόν και το Έθνος έχει τότε δε μόνον το ηθικόν και πολιτικόν δικαίωμα να υπάρξη ως Αντιπολίτευσις και άρα να μελετήση και οργανώση τον τρόπον της διεξαγωγής του αγώνονς εναντίον του επικαθημένου επί της εξουσίας Συναγερμού προς αποκατάστασιν του λαού ως εμπνευστού, και ως σκοπού της υπό της κυβερνήσεως εφηρμοσμένης πολιτικής. Χωρίς μίαν τοιαύτην σαφή προγραμματικήν τοποθέτησιν, πάσα πρωτοβουλία οιουδήποτε κόμματος προς αποκάθαρσιν είτε αναδιοργάνωσιν της Αντιπολιτεύσεως θα ήτο και ηθικώς απαράδεκτος και πολιτικώς άγονος.

Γ. Α. Καρτάλης

Πηγή: εφημερίδα “Ελευθερία”, 2 Φλεβάρη 1954, περίοδος Β’, αρ.φύλλου 2882, σ.1

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: